«Тәуелсіздік дәуірі»: түйін және болашаққа көзқарас

Тәуелсіздік күні қарсаңында Астанада Қазақстан Президенті Н.Назарбаевтың «Тәуелсіздік дәуірі» деп аталатын сүбелі еңбегі жұртшылық назарына ұсынылды. 

Егемен Қазақстан
19.01.2018 998
2

Тарихи журналистика жанрында жазылған «Тәуелсіздік дәуірі» кітабы елдің жаңа тарихындағы шешуші тұлғаның көзқарасын баяндайды. Егемен елдің негізі қаланған сәттен бастап қалыптасу кезеңдеріне, ішкі және сыртқы мәселелерде шешім қабылдау механизмдері мен ішкі логиканы көрсетуге баса назар аударылған.

Оқырмандарға Қазақ­стан­ның тәуелсіздік жылдары қол жеткізген негізгі 33 же­тістігі егжей-тегжейлі түсін­дірілген. Бұл – қазіргі заманауи әрі қуатты мемлекетті қалыптастыру; мемлекеттік шекараны халықаралық деңгейде құқықтық тұрғыдан бекітіп алу; этносаралық және конфессияаралық татулықтың бірегей үлгісі; Семей ядролық полигонының жабылуы; жоқтан бар жасап, күйреген экономиканы нарықтық экономикаға көшіру, ұлттық валютаны енгізу; жаңа елорда – Астана қаласын тұрғызу; заманауи әскери күштерді құру; кең ауқымды инновациялық индустрияландыру; Қазақ­стан-2030 Стратегиясы, Қа­зақстан Республикасының 2050 жылға дейінгі даму стратегиясы; Бес институционалды реформа, ЭКСПО-2017 ха­лықаралық көрмесі және Қа­зақстан мақтана алатын басқа да көптеген жетістіктер.

Президент кітап маз­мұ­нын эпиграфтағы: «Бұл кітап менің ұлы қолдаушым, ке­мел келешегіне өзінің қазақ­стандық жолымен қарыштаған жасампаз халқыма арналады» деген жолдармен айқындады. Мұнда «қазақстандық да­му үлгісінің», негізгі прин­цип­терінің, механизмдері мен қозғаушы күштерінің маңыздылығы көрсетілген. Қазақстан жаңғыруының үш кезеңін зерттеу маңызды орын алады. Бірінші және екінші жаңғыртудың, тоталитарлық жүйені жойып, нарықтық эко­номиканы құрудың арқа­сында әлемнің бәсекеге қа­білетті 50 елінің қатарына ен­дік. Үшінші жаңғыру елді жа­һан­дағы ең дамыған 30 мемле­кеттің қатарына қосуға бағытталған.

Кітап еліміздің жаңа тарихын қамтыған 4 тараудан тұрады: «Мемлекетіміздің дү­ниеге келуі. Қазақстанның бі­рінші жаңғыруы» (1991-1995 жылдар), «Ұлы бетбұрыс». Қазақстанның екінші жаң­ғы­руының басталуы» (1996-1999 жылдар), «Қияға құ­лаш сермеу. Қазақстанның екін­ші жаңғыруы» (2000-2010 жылдың басы), «Қалыптасқан мемлекет. Қазақстанның үшін­ші жаңғыруы» (2010-шы жылдар).

Президент жаңа кітаптың алғысөзінде «Біздің ортақ міндетіміз – фактілерді саралап, оқиғаларға объективті ба­ға беру ғана емес, сонымен қа­тар тарихи процестердің бола­­шағын түсініп, өткенді қа­зір­гі күннен бөліп көре алу және болашақ туралы ойы­мыз­да өткенді есте ұстау» дейді.
Кітап тарауларының атау­лары жаңа тарихтың маңыз­ды оқиғалары мен Қазақ­стан құндылықтарын айқын әрі нақты көрсеткен: «Тари­хи әділдіктің салтанат құ­руы», «Берік, сенімді мемле­кеттік құрылым», «Біз ең бас­ты құндылық – бейбіт­ші­лік­ті сақтап қалдық», «Жа­ңа леп және салт-дәстүр­дің жаңғыруы», «Сыртқы саясат­тың жасампаздығы жаңа бас­тал­ды», «Қазақстандық барыс» секіруге дайын», «Жаңа астана жасайды!», «Эконо­ми­калық саясат және экономи­каның тұрақтануы», «Тәуел­сіздік біздің рухымызды ас­қақтатты», «Біз әлемдік дағ­дарысқа төтеп бердік», «Бұ­рын-соңды болмаған интел­лек­туалдық ренессанс», «Бар­лық әлем мойындаған көш­басшылық» және басқалары.

Әлемдік екі дағдарыста Қазақстан өзінің қуатты мемлекет екенін көрсетті.

2012 жылы біз «Қазақ­стан-2030» Стратегиясының мін­деттерін орындап, бә­се­­кеге қабілетті елу ел мен да­му деңгейі орташа мем­ле­кеттердің қатарына қосылдық. Әрі қарай «Қазақстан-2050» даму стратегиясында Елбасы әлемнің дамыған 30 елінің қатарына қосылу міндетін қойды.
Біз бұл мақсатқа Н.Назар­баев 2017 жылдың басында жариялаған Үшінші жаң­ғыру арқылы жетпекпіз. Осы мақсаттарға қол жеткізу үшін конституциялық реформа жүр­гізіліп, экономикалық қай­та құрылымдаулардың және «Рухани жаңғыру» бағ­дар­ламасы бойынша қоғамның санасын дамытудың келе­сі кезеңдерінің басым бағыт­тары таңдалды.

Халықаралық бейбітшілік пен татулық – біздің ортақ жетістігіміз және бұл елдің әлеу­меттік өмірі мен жаңа тарихын айқындайды. Қазақ­стандағы азаматтық бейбіт­шілік үлгісі кездейсоқ емес. Сол себепті де оны барша әлем мойындады. Күні бүгін біз­дің елімізде 140 ұлт пен халық, 17 конфессия тату тұ­рып жатыр. Біз біртұтаспыз және әрқайсымыз соның бір бөл­ше­гіміз.

Қазақстандық сәйкестік пен қазақстандық патриотизм, этностық тегіне қарамастан азаматтардың заң алдындағы теңдігі – біздің азаматтық қоғамның негізі.

Сарапшылардың пікі­рін­ше Президенттің «Тәуел­сіздік дәуірі» еңбегін жаңа кезең тарихының өзіндік нұс­қау­лығы ретінде қарастыруға болады. Әрине жаңа кітабында Елбасы ауқымды аудиторияға жүгініп, қазақстандықтарды, әсіресе жастарды тәуелсіздік жыл­дарының алғашқы он жыл­дығын зерттеуге, тү­сі­нуге, ел жетістіктерімен мақ­та­нуға, болашаққа өз үлес­терін қосуға үндейді.

Қазақстанда мемлекеттік құрылым мен дамудың бі­ре­гей үлгісі қалыптасты деп айтуға толық негіз бар. Мем­лекет – тірі ағза. Қазақ­станның үлгісі осы ұйым­ды қалыптастыратын негізгі мат­рица болып табылады, оның әр элементінің нақты пара­метрлермен сай келуін қамтамасыз етеді және оның сенімді жұмыс істеуін кепіл­ден­діреді.

Біздің азаматтар, әсіресе жастар елдің даму және қалыптасу кезеңін, тәуелсіз Қазақ­станның қандай жағдай­да пайда болып, аяққа тұрға­нын, оның болашағы үшін маңыз­ды рөл атқарған тұлға­лар­ды, қандай оқиғалар бол­ға­нын білуі тиіс. Мұны түсіну бәрімізге қажет.

Біздің ортақ міндетіміз – фак­тілерді саралап, барлық оқиғаларға объективті баға беру ғана емес, сонымен қатар тарихи процестердің бола­шағын бағамдау, өткенді бү­гінгі күн мен болашақтан бө­ліп көре алу және оның қа­те­ліктерін ескеру. Біз тарих­­тан сабақ алуымыз керек жә­не білімімізді өзіміз бен елі­міздің дамуы үшін қол­дануы­мыз қажет.

Бүгін тәуелсіз Қазақ­стан­­ның алдында жаңа мін­дет­тер тұр. Қазақстан әлем­­нің дамыған отыз елінің қатар­­ы­на қосылу және ел тұрғын­­дары­ның өмір сапасын әлем­­дік стандарттарға жеткізу үшін қадам жасап келеді.

Мен бұл кітаптың тәуел­сіз Қазақстанның алғаш­қы он жылын жақсы түсі­нуге кө­­ме­к­­тесетініне, елі­міз­ді мақ­тан тұтуға және бола­ша­ғына белсенді түрде жұмыс істеу­ге жігерлендіретініне сенім­дімін.

Тәуелсіздік дәуірі – ұлты­мыз­дың қауіпті тау соқпа­ғымен батыл көтерілуі. Елі­міз алынбас қамалдай кө­рін­­ген айтарлықтай жетіс­тік­тер­ге қол жеткізді. Әлі де талай биік белестерді бағын­ды­ра­ты­нымызға сенімдімін. 

Жексенбай ДҮЙСЕБАЕВ,
Парламент Мәжілісінің депутаты, экономика ғылымдарының кандидаты 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.01.2019

Шекара бұзған азамат қаза тапты

23.01.2019

Елбасының Жастар жылының салтанатты ашылуында сөйлеген сөзі

23.01.2019

Мәулен Әшімбаев: Жастар жылында науқаншылдыққа жол бермеуіміз қажет

23.01.2019

Түркістанда «Орта Азия жастарының форумын» өткізу жоспарлануда

23.01.2019

«Жастар жылы» жамбылдық жастарға мол мүмкіндік береді

23.01.2019

Қаржы және бюджет комитетінің Заң жобаларын талқылау бойынша отырысы өтті

23.01.2019

Мәжіліс сот жүйесі мен судьялар мәртебесі туралы конституциялық түзетулерді мақұлдады

23.01.2019

Алматы облысында 1332 әйел онкологиялық есепте тұр

23.01.2019

Сенаторлар Жастар жылын қолдауға бағытталған жұмыстарға кірісті

23.01.2019

Еурокомиссия MasterCard-қа айыппұл салды

23.01.2019

Жылқының қозғалыс аллюры: Аяң түрлері

23.01.2019

Юлия Тимошенко Украина президенті сайлауына қатысатынын мәлімдеді

23.01.2019

Конькимен жүгіру: Классикалық көпсайыстан ел біріншілігі мәресіне жетті

23.01.2019

Қостанайда «Эндохирургия мектебі» өтті

23.01.2019

Ақ Жайықтың жастары жастар жылынан көп үміт күтеді

23.01.2019

Жамбыл облысы жұмыспен қамту бойынша екінші орында тұр

23.01.2019

«Murager production» фото-кино студиясы ашылды

23.01.2019

Иван Дычко 1 наурызда рингке шығады

23.01.2019

Республика бойынша «Қайырымдылық керуені» байқауына үміткерлер іріктеліп жатыр

23.01.2019

«Барыс» қонақта «Металлургті» ұтты

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Adasqandardyń aldy jón, arty soqpaq...

  Bıylǵy qańtarda Qazaqstan óziniń azamattaryn dúnıeniń qaı shetinde bolsa da qorǵaı alatyn irgeli el ekendigin kezekti ret kórsetti. Sırıadaǵy qandy qasapqa soqyr senimniń shyrmaýyndaǵy kúıeýimen birge baryp qalǵan áıelder men jas balalarǵa arnaıy ushaq bólip, alyp keldi. Elbasy N.Nazarbaev óziniń tapsyrmasymen 47 adamnyń, sonyń ishinde 30 balanyń qutqarylǵanyn málimdedi. Qutqarý sharalary «Jýsan» operasıasy» dep atalǵany da jarıa boldy.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу