Киберқауіпсіздік – уақыт талабы

Мемлекет басшысы Н.Ә.Назарбаевтың «Төртінші өнер­кәсіптік революция жағ­дайын­дағы дамудың жаңа мүм­кін­діктері» Жолдауы мемлекеттік стратегияның маңызды бөлігі болып табылады және еліміздің ұзақмерзімді дамуының әлеуметтік-экономикалық жаң­ғыру қадамдарын нақтылап отыр. 

Егемен Қазақстан
23.01.2018 315

Президент Жолдауда кибер­қауіп­сіздік мәселесіне баса назар аударып, цифрлы техно­логия­ларды енгізу барысында ақпараттық қауіпсіздік шараларын күшейтуге шақырды. Ал­дағы міндеттер аясында Елбасы киберқауіпсіздік шаралары Қазақ­станның Ұлттық қауіпсіздік стратегиясында көрініс табуға тиіс екенін атап өтті.

Бүгінгі заман – ақпарат заманы. Жаңалық ашу, жаңалық­­ты жеткізу, хабардар болу өндіріс­тік технологияны қарқынды дамы­туға, өндірісті ұлғайтуға, өнім шы­ғаруды арттыруға, оны жет­кізу мен өткізуге, сондай-ақ табыс көзін көбейтуге мүмкіндік береді. Сондықтан ақпарат – аса көп ресурстарды, оның ішінде еңбек күші мен ой-сана еңбегін жұмсамай-ақ қаржыны үнем­деу мен одан әрі көбейту көзіне айнал­ды. Әлемдегі алпауыт ел­дер­ді былай қойғанда, әйгілі ком­­па­ниялардың өздері жаңадан шы­ға­тын өнімдерін қызғыштай қор­ғап, қашан ресми түрде таныстырылмайынша және жаппай саудаға шығарылмайынша құпия ұстайды. Тіпті, жоғары технология саласындағы алдағы жоспарлары да, көздеген межелері де, қол жеткен нәтижелері де жұрт көзінен тасада болады. Оның мысалын әлемдегі әйгілі автомобиль мен теледидар шығара­тын зауыттар мен кәсіпорындар тәжірибесінен күнделікті көріп те жүрміз.

Өткен ғасырдың 30-40 жыл­­­­дары Кеңес Одағы қару-жа­­рақ, әскери техника, бай­ла­­ныс құ­ралдары және бас­қа да зауыттардағы технологияларды құпия ұс­тауының арқасын­да әлемдік дер­жаваға айналды. Көптеген жа­ңалықшыл ға­лымдар, өнер­тапқыштардың үйі де, жұмысы да қатаң күзеті­ліп, есімдері аталмады. Сондағы мақсат – үздік технологияның жалпақ жұртқа жария бол­мауы еді. Ол міндет қатаң тәртіптің арқасында орындалды.

Бүгінгі таңдағы киберқауіп­сіздікті күшейтудегі басты мақ­сат та осы. Ғалымдар мен өнер­тап­­қыштардың, белсенді азамат­тар­дың өндірісті ұлғайтуға, өнер­кәсіпті дамытуға, шығынды азай­туға, өмірді жақсартуға ар­нал­ған жаңалықтары – елімізге де, оның авторына да пайда әке­лу­ге тиіс екені белгілі. Ол үшін аза­мат­тардың отаншылдық, отан­сүй­гіштік қасиеттерімен қоса киберқауіпсіздік шараларын кү­шейту аса маңызды. Ал жас­тарды отаншылдыққа тәрбиелеу – отбасынан, балабақшадан бас­талуы тиіс.

Киберқауіпсіздікті нығайту – әсіресе, Отанымызды қорғау саласында аса маңызды екені даусыз. Қорғаныс саласы, ең­бек өнімділігі, өндіріс қуаты, үнем мүмкіндіктері кибер­қауіп­сіз­дікпен тікелей байланыс­­ты. Бұл мәселеге алпауыт ком­па­ния­­лармен қатар шағын кәсіп­­орын­дар да назар аударуы тиіс. Сала мамандары осы та­қырып бойынша түрлі жиын­дар мен басқосулар өткізіп, мін­деттерді нақтылауға атсалысуы керек. Бей­қамдық пен ен­жар­лықты қазіргі заман талабы көтермейді.

Елбасы Жолдауда «Мем­лекет пен компаниялар жаңа техно­логияларды енгізе отырып, өз ақпараттық жүйелері мен құ­рыл­ғыларының берік қорғалуын қамтамасыз етуі керек. Бүгінде киберқауіпсіздік ұғы­мы тек ақпаратты ғана емес, соны­мен қатар өндірістік және инфра­құрылымдық нысандарды бас­қару тетігін қорғау дегенді де біл­діреді», деп атап өткен болатын. Сондықтан бұл тақырып, ақпарат дәуірінде аса маңызды мәселелердің бірі болып отыр.

Нұржан НҰРСИПАТОВ,
Парламент Сенатының депутаты

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.08.2018

Дзюдошы қыздар үш жүлде алуды көздеуде

14.08.2018

Делдалшылар көмір бағасын қолдан жасап отыр

14.08.2018

Астанада «Сергек» камераларының көмегімен 2 мыңға жуық әкімшілік құқық бұзушылық анықталған

14.08.2018

Құқықтық талапты сақтаса шетел телеарналарына шектеу жоқ - Дәурен Абаев

14.08.2018

БҰҰ Бас хатшысы Каспий теңізінің құқықтық мәртебесі туралы конвенцияға қол қоюын құптайды

14.08.2018

Қорытынды көрсеткіштер көңілге қонымды

14.08.2018

Қара жолдың қасиеті

14.08.2018

Бұқар жырау Қалқаманұлының 350 жылдығына арналған көрме-байқауы өтті

14.08.2018

Қажымұқан көтерген тас

14.08.2018

Арал аумағында атқарылар шаруа көп

14.08.2018

«Хрущевкалардан» құтылудың тиімді тетігі

14.08.2018

Оқулық шығаруда олқылықтарға жол берілмеуі қажет

14.08.2018

Байзақ батыр кесенесі

14.08.2018

Жеті айдың қорытындысы бойынша экономикалық өсім 4% құрады — ҚР ҰЭМ

14.08.2018

Ұлы Абайдың туған күні тұңғыш рет Ташкентте тойланды

14.08.2018

Шәкәрімнің үш анығы

14.08.2018

Қолма-қол ақшасыз есеп айырысулар саны өсуде

14.08.2018

Цифрлы қаржы: тез, арзан, тиімді

14.08.2018

Дулат Исабековтің кітапханасы ашылды

14.08.2018

Бекболат Әдетов шыққан белестер

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Бесінші саммит және Каспий «бестігі»

Кеше Ақтау қаласында Каспий маңы мем­лекеттері басшыларының Бесінші саммиті өтті. Аса маңызды халықаралық жиынға Қазақ­станның, Ресейдің, Әзербайжанның, Иранның және Түрікменстанның президенттері қатыс­ты. Тараптар Каспий теңізінің құқықтық мәрте­бесі, теңізде экономика, көлік-транзит, эколо­гия, қауіпсіздік және басқа да салалар бойын­ша ынтымақтастық орнату мәселелерін талқылады. 

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Шалдың баласы

Қазақ менталитетінің өзіне тән тағы бір ерекшелігін айқындап, бекзат болмысын ажарлап әмбе сақтап келе жатқан әдет-ғұрыптарының бірі отбасындағы үлкен баланы, әсіресе ұлдың тұңғышын ата-әжесінің бауырына салу дер едік. Ол атасының баласы болып өседі. Шалдың баласы құдайдың еркесі, оны ешкім бетінен қақпайды. 

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Халық санының артуы – елге құт

Халық санының артуы Қазақстан сияқты жер көлемі үлкен, халық саны аз мем­лекеттерге ежелден маңызды мәселе­лердің бірі болып келеді. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу