Киберқауіпсіздік – уақыт талабы

Мемлекет басшысы Н.Ә.Назарбаевтың «Төртінші өнер­кәсіптік революция жағ­дайын­дағы дамудың жаңа мүм­кін­діктері» Жолдауы мемлекеттік стратегияның маңызды бөлігі болып табылады және еліміздің ұзақмерзімді дамуының әлеуметтік-экономикалық жаң­ғыру қадамдарын нақтылап отыр. 

Егемен Қазақстан
23.01.2018 474
2

Президент Жолдауда кибер­қауіп­сіздік мәселесіне баса назар аударып, цифрлы техно­логия­ларды енгізу барысында ақпараттық қауіпсіздік шараларын күшейтуге шақырды. Ал­дағы міндеттер аясында Елбасы киберқауіпсіздік шаралары Қазақ­станның Ұлттық қауіпсіздік стратегиясында көрініс табуға тиіс екенін атап өтті.

Бүгінгі заман – ақпарат заманы. Жаңалық ашу, жаңалық­­ты жеткізу, хабардар болу өндіріс­тік технологияны қарқынды дамы­туға, өндірісті ұлғайтуға, өнім шы­ғаруды арттыруға, оны жет­кізу мен өткізуге, сондай-ақ табыс көзін көбейтуге мүмкіндік береді. Сондықтан ақпарат – аса көп ресурстарды, оның ішінде еңбек күші мен ой-сана еңбегін жұмсамай-ақ қаржыны үнем­деу мен одан әрі көбейту көзіне айнал­ды. Әлемдегі алпауыт ел­дер­ді былай қойғанда, әйгілі ком­­па­ниялардың өздері жаңадан шы­ға­тын өнімдерін қызғыштай қор­ғап, қашан ресми түрде таныстырылмайынша және жаппай саудаға шығарылмайынша құпия ұстайды. Тіпті, жоғары технология саласындағы алдағы жоспарлары да, көздеген межелері де, қол жеткен нәтижелері де жұрт көзінен тасада болады. Оның мысалын әлемдегі әйгілі автомобиль мен теледидар шығара­тын зауыттар мен кәсіпорындар тәжірибесінен күнделікті көріп те жүрміз.

Өткен ғасырдың 30-40 жыл­­­­дары Кеңес Одағы қару-жа­­рақ, әскери техника, бай­ла­­ныс құ­ралдары және бас­қа да зауыттардағы технологияларды құпия ұс­тауының арқасын­да әлемдік дер­жаваға айналды. Көптеген жа­ңалықшыл ға­лымдар, өнер­тапқыштардың үйі де, жұмысы да қатаң күзеті­ліп, есімдері аталмады. Сондағы мақсат – үздік технологияның жалпақ жұртқа жария бол­мауы еді. Ол міндет қатаң тәртіптің арқасында орындалды.

Бүгінгі таңдағы киберқауіп­сіздікті күшейтудегі басты мақ­сат та осы. Ғалымдар мен өнер­тап­­қыштардың, белсенді азамат­тар­дың өндірісті ұлғайтуға, өнер­кәсіпті дамытуға, шығынды азай­туға, өмірді жақсартуға ар­нал­ған жаңалықтары – елімізге де, оның авторына да пайда әке­лу­ге тиіс екені белгілі. Ол үшін аза­мат­тардың отаншылдық, отан­сүй­гіштік қасиеттерімен қоса киберқауіпсіздік шараларын кү­шейту аса маңызды. Ал жас­тарды отаншылдыққа тәрбиелеу – отбасынан, балабақшадан бас­талуы тиіс.

Киберқауіпсіздікті нығайту – әсіресе, Отанымызды қорғау саласында аса маңызды екені даусыз. Қорғаныс саласы, ең­бек өнімділігі, өндіріс қуаты, үнем мүмкіндіктері кибер­қауіп­сіз­дікпен тікелей байланыс­­ты. Бұл мәселеге алпауыт ком­па­ния­­лармен қатар шағын кәсіп­­орын­дар да назар аударуы тиіс. Сала мамандары осы та­қырып бойынша түрлі жиын­дар мен басқосулар өткізіп, мін­деттерді нақтылауға атсалысуы керек. Бей­қамдық пен ен­жар­лықты қазіргі заман талабы көтермейді.

Елбасы Жолдауда «Мем­лекет пен компаниялар жаңа техно­логияларды енгізе отырып, өз ақпараттық жүйелері мен құ­рыл­ғыларының берік қорғалуын қамтамасыз етуі керек. Бүгінде киберқауіпсіздік ұғы­мы тек ақпаратты ғана емес, соны­мен қатар өндірістік және инфра­құрылымдық нысандарды бас­қару тетігін қорғау дегенді де біл­діреді», деп атап өткен болатын. Сондықтан бұл тақырып, ақпарат дәуірінде аса маңызды мәселелердің бірі болып отыр.

Нұржан НҰРСИПАТОВ,
Парламент Сенатының депутаты

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

26.03.2019

Алматылық жастар Нұрсұлтан Назарбаевты гүл шоқтарымен қарсы алды

26.03.2019

UFC: Дамир Майрбекпен айқасуы мүмкін

26.03.2019

QAZAQ AIR ұшақтары Ресейге қатынайтын болды

26.03.2019

Ақмаржан Қалмұрзаева шаңғы акробатикасынан Қазақстан чемпионы атанды

26.03.2019

Үкімет отырысында Жастар жылын өткізу жөніндегі Жол картасына арналған толықтырулар мақұлданды

26.03.2019

Ірі кәсіпорындар Ақтөбедегі ЖОО түлектерін жұмысқа орналастыру туралы меморандумға қол қойды

26.03.2019

Алкоголь өнімдерін алып өтпек болғандар ұсталды

26.03.2019

Қазақстандық опера әншісі Айгүл Шамшиденова Австрияда жеке концертін өткізеді

26.03.2019

Жайсаңда 1,5 миллионнан астам теңгенің затын елден заңсыз шығармақ болғандар ұсталды

26.03.2019

Полиция қала тұрғындарына терезеден құлаудың алдын алу жөнінде ескертті

26.03.2019

Қорғаста шекарашылар 5 миллионға жуық теңгенің заттарын кеденшілерге өткізді

26.03.2019

Теннис: Путинцева Плишковадан ұтылды

26.03.2019

Қостанайда Ресейге кетіп бара жатқан автокөлік жүргізушісінен есірткі табылды

26.03.2019

Елордада күн райы +7°С дейін жылынады

26.03.2019

Бір жылда өнеркәсіп өсімі 4,1% құрады: Үкіметте ИИДМБ іске асыру барысы қаралды

26.03.2019

Елордадағы жантүршігерлік жол апаты: Автобустар жедел жәрдем көлігіне соқтығысқан

26.03.2019

Семейде «Астанамыз – Нұр-Сұлтан!» атты патриоттық акция өтті

26.03.2019

Мемлекеттік шекараны бұзып өтпек болған қырғыз азаматы ұсталды

26.03.2019

Бұл жаңа жұмыс форматы — А. Мамин Үкімет пен Ұлттық Банк арасындағы Келісім туралы

26.03.2019

Өскеменде патриоттық акция өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Etjeńdi balalar

Qoǵam kóz jumyp qaraı almaıtyn máse­lelerdiń basynda bala densaýlyǵy tur. Bú­gin­de mańaıymyzǵa zerdelep qaraıtyn bolsaq, tyǵynshyqtaı, tolyq jasóspirimder kó­beıe túsken. Semizdik – aýrý bolyp esep­teletindikten, qazirgi ýaqytta dıspanserlik esep­ke alynady. Sábı saýlyǵy ana qursaǵyna bit­­ken kúnnen bastap qalyptasatyndyǵyn al­dymen ata-anasy túsinýi qajet.

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу