Киберқауіпсіздік – уақыт талабы

Мемлекет басшысы Н.Ә.Назарбаевтың «Төртінші өнер­кәсіптік революция жағ­дайын­дағы дамудың жаңа мүм­кін­діктері» Жолдауы мемлекеттік стратегияның маңызды бөлігі болып табылады және еліміздің ұзақмерзімді дамуының әлеуметтік-экономикалық жаң­ғыру қадамдарын нақтылап отыр. 

Егемен Қазақстан
23.01.2018 445
2

Президент Жолдауда кибер­қауіп­сіздік мәселесіне баса назар аударып, цифрлы техно­логия­ларды енгізу барысында ақпараттық қауіпсіздік шараларын күшейтуге шақырды. Ал­дағы міндеттер аясында Елбасы киберқауіпсіздік шаралары Қазақ­станның Ұлттық қауіпсіздік стратегиясында көрініс табуға тиіс екенін атап өтті.

Бүгінгі заман – ақпарат заманы. Жаңалық ашу, жаңалық­­ты жеткізу, хабардар болу өндіріс­тік технологияны қарқынды дамы­туға, өндірісті ұлғайтуға, өнім шы­ғаруды арттыруға, оны жет­кізу мен өткізуге, сондай-ақ табыс көзін көбейтуге мүмкіндік береді. Сондықтан ақпарат – аса көп ресурстарды, оның ішінде еңбек күші мен ой-сана еңбегін жұмсамай-ақ қаржыны үнем­деу мен одан әрі көбейту көзіне айнал­ды. Әлемдегі алпауыт ел­дер­ді былай қойғанда, әйгілі ком­­па­ниялардың өздері жаңадан шы­ға­тын өнімдерін қызғыштай қор­ғап, қашан ресми түрде таныстырылмайынша және жаппай саудаға шығарылмайынша құпия ұстайды. Тіпті, жоғары технология саласындағы алдағы жоспарлары да, көздеген межелері де, қол жеткен нәтижелері де жұрт көзінен тасада болады. Оның мысалын әлемдегі әйгілі автомобиль мен теледидар шығара­тын зауыттар мен кәсіпорындар тәжірибесінен күнделікті көріп те жүрміз.

Өткен ғасырдың 30-40 жыл­­­­дары Кеңес Одағы қару-жа­­рақ, әскери техника, бай­ла­­ныс құ­ралдары және бас­қа да зауыттардағы технологияларды құпия ұс­тауының арқасын­да әлемдік дер­жаваға айналды. Көптеген жа­ңалықшыл ға­лымдар, өнер­тапқыштардың үйі де, жұмысы да қатаң күзеті­ліп, есімдері аталмады. Сондағы мақсат – үздік технологияның жалпақ жұртқа жария бол­мауы еді. Ол міндет қатаң тәртіптің арқасында орындалды.

Бүгінгі таңдағы киберқауіп­сіздікті күшейтудегі басты мақ­сат та осы. Ғалымдар мен өнер­тап­­қыштардың, белсенді азамат­тар­дың өндірісті ұлғайтуға, өнер­кәсіпті дамытуға, шығынды азай­туға, өмірді жақсартуға ар­нал­ған жаңалықтары – елімізге де, оның авторына да пайда әке­лу­ге тиіс екені белгілі. Ол үшін аза­мат­тардың отаншылдық, отан­сүй­гіштік қасиеттерімен қоса киберқауіпсіздік шараларын кү­шейту аса маңызды. Ал жас­тарды отаншылдыққа тәрбиелеу – отбасынан, балабақшадан бас­талуы тиіс.

Киберқауіпсіздікті нығайту – әсіресе, Отанымызды қорғау саласында аса маңызды екені даусыз. Қорғаныс саласы, ең­бек өнімділігі, өндіріс қуаты, үнем мүмкіндіктері кибер­қауіп­сіз­дікпен тікелей байланыс­­ты. Бұл мәселеге алпауыт ком­па­ния­­лармен қатар шағын кәсіп­­орын­дар да назар аударуы тиіс. Сала мамандары осы та­қырып бойынша түрлі жиын­дар мен басқосулар өткізіп, мін­деттерді нақтылауға атсалысуы керек. Бей­қамдық пен ен­жар­лықты қазіргі заман талабы көтермейді.

Елбасы Жолдауда «Мем­лекет пен компаниялар жаңа техно­логияларды енгізе отырып, өз ақпараттық жүйелері мен құ­рыл­ғыларының берік қорғалуын қамтамасыз етуі керек. Бүгінде киберқауіпсіздік ұғы­мы тек ақпаратты ғана емес, соны­мен қатар өндірістік және инфра­құрылымдық нысандарды бас­қару тетігін қорғау дегенді де біл­діреді», деп атап өткен болатын. Сондықтан бұл тақырып, ақпарат дәуірінде аса маңызды мәселелердің бірі болып отыр.

Нұржан НҰРСИПАТОВ,
Парламент Сенатының депутаты

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.01.2019

Ольга Довгун Токио олимпиадасы қарсаңындағы басты міндеттерді атады

24.01.2019

Басқа басылымдардан: Қазақстанда Жастар жылы ашылды

24.01.2019

Астананың инвесторлар үшін тартымдылығы артты

24.01.2019

Астана экономика құрылымында ШОБ үлесі бойынша көш бастап тұр

24.01.2019

Елбасы Рольф Драакпен және Мехран Эфтехармен кездесті

24.01.2019

Ақтөбе облысында «7-20-25» бағдарламасы бойынша 202 өтінім мақұлданды

24.01.2019

Астық пен ұн тасымалдауды қамтамасыз ету – «ҚТЖ» ҰК» АҚ ерекше бақылауында

24.01.2019

Қызылордада балық өсіруге субсидия бөлінді

24.01.2019

«Жастар жылындағы жетістігің» акциясы желтоқсанға дейін жалғасады

24.01.2019

Жетісу университетінде Жастар орталығы құрылды

24.01.2019

Өткен тәулікте елордадан 17 мың текше метрден астам қар шығарылды

24.01.2019

Елордаға 2 мың тонна көмір жеткізілді

24.01.2019

Франция елшісінің кеңесшісі Лор Кастен: «Мен үшін Қазақстан – Абай!»

24.01.2019

Астана қалалық ЖИТС орталығында жыл сайын 300 мыңнан астам зерттеу жүргізіледі

24.01.2019

Өрт каскаларын жинаумен айналысатын подполковник

24.01.2019

Семей жастары сенімді ақтайды

24.01.2019

Венесуэладағы шеру соңы биліктің ауысуына әкелді

24.01.2019

Атырау әлеуметтік мекемелерінде ай сайын ашық есік күні өтеді

24.01.2019

Ақын Оразақын Асқар өмірден озды

24.01.2019

«Шымбұлақ» пен «Роза Хутор» тау курорттары арасындағы ынтымақтастық келісімге қол қойылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Adasqandardyń aldy jón, arty soqpaq...

  Bıylǵy qańtarda Qazaqstan óziniń azamattaryn dúnıeniń qaı shetinde bolsa da qorǵaı alatyn irgeli el ekendigin kezekti ret kórsetti. Sırıadaǵy qandy qasapqa soqyr senimniń shyrmaýyndaǵy kúıeýimen birge baryp qalǵan áıelder men jas balalarǵa arnaıy ushaq bólip, alyp keldi. Elbasy N.Nazarbaev óziniń tapsyrmasymen 47 adamnyń, sonyń ishinde 30 balanyń qutqarylǵanyn málimdedi. Qutqarý sharalary «Jýsan» operasıasy» dep atalǵany da jarıa boldy.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу