Неліктен АҚШ одақтастары Сирияда бір-бірін өлтіріп жатыр?

Америкалық NPR онлайн басылымы Түркияның «Зәйтүн бұтағы» деп аталатын операциясына байланысты «Неліктен АҚШ одақтастары Сирияда бір-бірін өлтіріп жатыр?» деген атаумен көлемді мақала жариялады. Сол мақаланың қысқаша мазмұнын назарларыңызға ұсынып отырмыз.

Егемен Қазақстан
24.01.2018 7254
2

Түркияның Сирияның солтүстік-батыс бөлігінде «Зәйтүн бұтағы» деп аталатын әскери операциясы әлемді алаңдатып отыр. Осыған орай, Біріккен Ұлттар Ұйымы Қауіпсіздік Кеңесінің төтенше кездесуі өтті. Бұл операция  -   Түркияның АҚШ-қа арқа сүйеген күрд қарулы отрядтарына қарсы күресі.

Түріктің жаяу әскері Сирияның солтүстігіне сенбі күні басып кірді. Сейсенбі күні Түркия үкіметі төрт күн ішінде Африн қаласында 260-тан астам сириялық күрд әскерлерін өлтіргенін хабарлады. Сонымен бірге, Біріккен Ұлттар Ұйымы аймақтағы 324 мың бейбіт тұрғынға қауіп төніп тұрғанын айтты.

 

Сириядағы күрд күштері кім және Түркия олармен неге күресіп жатыр?

Күрдтердің «Халықты қорғау жасақтары» бүгінде YPG (күрд. Yekîneyên Parastina Gel) деген атпен кеңінен танымал. Олар Күрд демократиялық одағының партиясы (PYD) әскери күштерін құрайды.  

Қазіргі таңда Сирия, Түркия, Ирак және Иран аумағында этникалық күрдтердің аз тобы өмір сүреді. Бұлардың көбі тәуелсіз Күрдістан мемлекетін құруды қалайды. Сондықтан Күрдістанның жұмысшылар партиясы­ (PKK – Kurdistan Workers' Party) Түркияның оңтүстік-шығысында және солтүстік Ирак аумағында мақсаттарына қол жеткізу үшін қолдарына қару алды.

Түркия, АҚШ және Еуропалық Одақ PKК-ны террористік топ деп танып отыр. Сонымен бірге Түркия үкіметі Сириядағы күрд жасақтары мен Күрдістанның жұмысшылар партиясы арасында өзара байланыс бар террорлық ұйым деп санайды. Осы екі күрд тобын PPK партиясының басшысы Абдулла Оджалан басқарады. Сонымен қатар, бұл партияның туы Сириядағы күрд әскерлерінің саяси шеруінде суретте түсірілген болатын.

Алайда, АҚШ пен ЕО Сириядағы күрдтерді террористер ретінде қарастырып отырған жоқ.

Түркия Американы YPG тобын қару жарақпен қамтамасыз етіп, оны Түрік әскерлеріне қарсы күресте қолдап отыр деп айыптайды. Сонымен бірге, Түркия қару жарақты Сирия шекарасы арқылы жеткізген болуы мүмкін деп айтып отыр. Бірақ, Анкара бұл туралы ешқандай дәлел келтірген жоқ.

Неліктен АҚШ  күрдтердің YPG  тобына қолдау көрсетеді?

Америка сириялық күрдтердің YPG тобын ДАИШ-ке қарсы тиімді күш деп есептейді. Олар ДАИШ-пен күресте осы топтың мүмкіндігі жоғары деп біледі. Сондықтан Вашингтон Түркияның YPG тобына қарсы әскери операциясын тоқтатуы үшін әртүрлі амалдар жасау бағуда.

Түркияның бұл операциядағы басты мақсаты не?

Түркияның ресми өкілдері Сирияда «қауіпсіздік аймағын» құруды мақсат еткенін мәлімдеп,  бұл аймақта ешқандай күрдтер болмайтынын хабарлады. Бұдан басқа, Анкара Сириядағы күрд әскерлерінің бір-біріне қосылуына кедергі болғысы келеді. Өйткені, Түркия Президенті Реджеп Тайып Ердоған: «Күрд топтарының аты өзгергенімен, олардың барлығы бірдей – терроршылар» деп айтқан болатын.

Түркия басшысының айтуынша, бұл соғыстағы Түркияның басты мақсаты - Сирияның солтүстігіндегі жағдайды тұрақты етіп, миллиондаған сириялық босқындары өз елдеріне қайтуға жағдай жасау. Сонымен бірге, ел шекарасын сақтап қалу, аймақтағы қауіпсіздікті қамтамасыз ету, күрд жасақтары мен ДАИШ-ке қарсы тұру - Түркияның негізгі мақсаттарының бірі.

Әлем бұл жағдайды қалай бағалайды?

Еуропа, Таяу Шығыс және басқа да бірқатар елдер Түркияны Сирия территориясындағы әске­ри операциялардан бас тартып, елдегі жағдайды тұрақ­тандыруға шақырып отыр. Ақ үй Түркияны осы операция кезінде «ұстамдылыққа» шақырды.

Алайда Ресей бұл жағдайға АҚШ-ты кінәлап отыр. Мәскеу - Сирия Президенті Башар Асадтың ең ықпалды одақтасы. Сарапшылардың айтуынша, Ресей бірнеше жылдан бері Түркияны АҚШ-тың ықпалынан шығаруға тырысып жүр.

Ресми түрде, Вашингтон Анкарамен жасалған одақтастық әлі де күшті әрі қажетті болып табылады деп санайды. Сонымен бірге, қауіпсіздік мәселелері мен ДАИШ әскерін талқандау үшін Түркиямен бірге жұмыс жасай беретінін де айтқан болатын. Сонымен қатар, кейбір Америкалық консервативтік топтар Түркияның НАТО мен Батысқа деген ұмтылысы артып келе жатқанын айтып отыр.

Америка бірқатар мәселелер бойынша Түркияға арқа сүйейді. Олардың бірі - АҚШ-тың ДАИШ әскеріне қарсы күресте Түркияның әскери базасын қолдануы. Сонымен бірге, Түркия  Еуропалық Одақ үшін де, босқындар мен мигранттардың Еуропаға жетуі үшін маңызды ел саналады.

 

Мәдина ЖӘЛЕЛҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан»

 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.01.2019

«Барыс» қонақта «Металлургті» ұтты

23.01.2019

Нұрсұлтан Назарбаев Жастар жылының салтанатты ашылу рәсіміне қатысты

23.01.2019

Қызылорда қаласында 53 мыңға жуық отбасы жер кезегінде тұр.

23.01.2019

Дэвис кубогында Португалияға қарсы ойнаймыз

23.01.2019

Иван Дычко 1 наурызда рингке шығады

23.01.2019

«Батыс» өңірлік қолбасшылығында роталық-тактикалық топтардың тактикалық оқу-жаттығулары өтуде

23.01.2019

«Астана» футбол клубы 67-орында

23.01.2019

Елбасы тапсырма бермесе, тариф төмендемейтін түрі жоқ

23.01.2019

«Оскар» номинанттары белгілі болды

23.01.2019

Көтеріліп жатқан мәселелер мен олардың шешімі адам капиталын арттыруға жол ашады — сарапшы

23.01.2019

2018 жылы қазақстандықтарды елде болған қандай оқиғалар қызықтырды

23.01.2019

Мамлют ауданына жаңа әкім тағайындалды

23.01.2019

Жетісулық студенттер волонтер болуға бейілді

23.01.2019

Аралас жекпе-жектен ел чемпионаты алғаш рет Алматыда өтеді

23.01.2019

Н.Назарбаев: Жусан операциясы жалғаса береді

23.01.2019

Спорттық гимнастика: Токио олимпиадасына іріктеу турнирі қалай өтеді?

23.01.2019

Дзюдодан Қазақстан құрамасы аралас командалық турнирден іріктеу сынына қатысады

23.01.2019

Шорт-трекші Абзал Әжіғалиев жаттығу кезінде тобығын шығарып алды

23.01.2019

Седнева мен Еркебаева Ресейдегі халықаралық турнирде топ жарды

23.01.2019

Шымкенттің экологиялық жағдайын жақсарту жөнінде меморандум түзілді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Adasqandardyń aldy jón, arty soqpaq...

  Bıylǵy qańtarda Qazaqstan óziniń azamattaryn dúnıeniń qaı shetinde bolsa da qorǵaı alatyn irgeli el ekendigin kezekti ret kórsetti. Sırıadaǵy qandy qasapqa soqyr senimniń shyrmaýyndaǵy kúıeýimen birge baryp qalǵan áıelder men jas balalarǵa arnaıy ushaq bólip, alyp keldi. Elbasy N.Nazarbaev óziniń tapsyrmasymen 47 adamnyń, sonyń ishinde 30 balanyń qutqarylǵanyn málimdedi. Qutqarý sharalary «Jýsan» operasıasy» dep atalǵany da jarıa boldy.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу