Неліктен АҚШ одақтастары Сирияда бір-бірін өлтіріп жатыр?

Америкалық NPR онлайн басылымы Түркияның «Зәйтүн бұтағы» деп аталатын операциясына байланысты «Неліктен АҚШ одақтастары Сирияда бір-бірін өлтіріп жатыр?» деген атаумен көлемді мақала жариялады. Сол мақаланың қысқаша мазмұнын назарларыңызға ұсынып отырмыз.

Егемен Қазақстан
24.01.2018 6806

Түркияның Сирияның солтүстік-батыс бөлігінде «Зәйтүн бұтағы» деп аталатын әскери операциясы әлемді алаңдатып отыр. Осыған орай, Біріккен Ұлттар Ұйымы Қауіпсіздік Кеңесінің төтенше кездесуі өтті. Бұл операция  -   Түркияның АҚШ-қа арқа сүйеген күрд қарулы отрядтарына қарсы күресі.

Түріктің жаяу әскері Сирияның солтүстігіне сенбі күні басып кірді. Сейсенбі күні Түркия үкіметі төрт күн ішінде Африн қаласында 260-тан астам сириялық күрд әскерлерін өлтіргенін хабарлады. Сонымен бірге, Біріккен Ұлттар Ұйымы аймақтағы 324 мың бейбіт тұрғынға қауіп төніп тұрғанын айтты.

 

Сириядағы күрд күштері кім және Түркия олармен неге күресіп жатыр?

Күрдтердің «Халықты қорғау жасақтары» бүгінде YPG (күрд. Yekîneyên Parastina Gel) деген атпен кеңінен танымал. Олар Күрд демократиялық одағының партиясы (PYD) әскери күштерін құрайды.  

Қазіргі таңда Сирия, Түркия, Ирак және Иран аумағында этникалық күрдтердің аз тобы өмір сүреді. Бұлардың көбі тәуелсіз Күрдістан мемлекетін құруды қалайды. Сондықтан Күрдістанның жұмысшылар партиясы­ (PKK – Kurdistan Workers' Party) Түркияның оңтүстік-шығысында және солтүстік Ирак аумағында мақсаттарына қол жеткізу үшін қолдарына қару алды.

Түркия, АҚШ және Еуропалық Одақ PKК-ны террористік топ деп танып отыр. Сонымен бірге Түркия үкіметі Сириядағы күрд жасақтары мен Күрдістанның жұмысшылар партиясы арасында өзара байланыс бар террорлық ұйым деп санайды. Осы екі күрд тобын PPK партиясының басшысы Абдулла Оджалан басқарады. Сонымен қатар, бұл партияның туы Сириядағы күрд әскерлерінің саяси шеруінде суретте түсірілген болатын.

Алайда, АҚШ пен ЕО Сириядағы күрдтерді террористер ретінде қарастырып отырған жоқ.

Түркия Американы YPG тобын қару жарақпен қамтамасыз етіп, оны Түрік әскерлеріне қарсы күресте қолдап отыр деп айыптайды. Сонымен бірге, Түркия қару жарақты Сирия шекарасы арқылы жеткізген болуы мүмкін деп айтып отыр. Бірақ, Анкара бұл туралы ешқандай дәлел келтірген жоқ.

Неліктен АҚШ  күрдтердің YPG  тобына қолдау көрсетеді?

Америка сириялық күрдтердің YPG тобын ДАИШ-ке қарсы тиімді күш деп есептейді. Олар ДАИШ-пен күресте осы топтың мүмкіндігі жоғары деп біледі. Сондықтан Вашингтон Түркияның YPG тобына қарсы әскери операциясын тоқтатуы үшін әртүрлі амалдар жасау бағуда.

Түркияның бұл операциядағы басты мақсаты не?

Түркияның ресми өкілдері Сирияда «қауіпсіздік аймағын» құруды мақсат еткенін мәлімдеп,  бұл аймақта ешқандай күрдтер болмайтынын хабарлады. Бұдан басқа, Анкара Сириядағы күрд әскерлерінің бір-біріне қосылуына кедергі болғысы келеді. Өйткені, Түркия Президенті Реджеп Тайып Ердоған: «Күрд топтарының аты өзгергенімен, олардың барлығы бірдей – терроршылар» деп айтқан болатын.

Түркия басшысының айтуынша, бұл соғыстағы Түркияның басты мақсаты - Сирияның солтүстігіндегі жағдайды тұрақты етіп, миллиондаған сириялық босқындары өз елдеріне қайтуға жағдай жасау. Сонымен бірге, ел шекарасын сақтап қалу, аймақтағы қауіпсіздікті қамтамасыз ету, күрд жасақтары мен ДАИШ-ке қарсы тұру - Түркияның негізгі мақсаттарының бірі.

Әлем бұл жағдайды қалай бағалайды?

Еуропа, Таяу Шығыс және басқа да бірқатар елдер Түркияны Сирия территориясындағы әске­ри операциялардан бас тартып, елдегі жағдайды тұрақ­тандыруға шақырып отыр. Ақ үй Түркияны осы операция кезінде «ұстамдылыққа» шақырды.

Алайда Ресей бұл жағдайға АҚШ-ты кінәлап отыр. Мәскеу - Сирия Президенті Башар Асадтың ең ықпалды одақтасы. Сарапшылардың айтуынша, Ресей бірнеше жылдан бері Түркияны АҚШ-тың ықпалынан шығаруға тырысып жүр.

Ресми түрде, Вашингтон Анкарамен жасалған одақтастық әлі де күшті әрі қажетті болып табылады деп санайды. Сонымен бірге, қауіпсіздік мәселелері мен ДАИШ әскерін талқандау үшін Түркиямен бірге жұмыс жасай беретінін де айтқан болатын. Сонымен қатар, кейбір Америкалық консервативтік топтар Түркияның НАТО мен Батысқа деген ұмтылысы артып келе жатқанын айтып отыр.

Америка бірқатар мәселелер бойынша Түркияға арқа сүйейді. Олардың бірі - АҚШ-тың ДАИШ әскеріне қарсы күресте Түркияның әскери базасын қолдануы. Сонымен бірге, Түркия  Еуропалық Одақ үшін де, босқындар мен мигранттардың Еуропаға жетуі үшін маңызды ел саналады.

 

Мәдина ЖӘЛЕЛҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан»

 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

28.05.2018

Солтүстік Қазақстанда «Мерейлі отбасы» конкурсының жеңімпаздары анықталды

28.05.2018

Сенатор С.Бектұрғанов Дүниежүзілік денсаулық сақтау ассамблеясының сессиясына қатысты

28.05.2018

Балаларды 1-сыныпқа қабылдау ережесі өзгерді

28.05.2018

Алматыда заманауи түркологиялық музыкаға арналған халықаралық конференция өтті

28.05.2018

Қазақстан және Қытай сыртқы саяси ведомстволары консулдық мәселелер туралы консультациялар өткізді

28.05.2018

Биылғы «Бозторғай» байқауына 800-ден аса бала қатысады

28.05.2018

Қазақ Ұлттық университетінде «Түлектер күні» тойланды

28.05.2018

Зейнетақы қоры Telegram-бот қызметін іске қосты

28.05.2018

«Бозторғай» байқауы Халықаралық фестивальдер мен конкурстары дүниежүзілік Федерациясына енді

28.05.2018

Павлодарда «Жасыл ел» еңбек жасағының ХIV маусымы басталды

28.05.2018

Қарағандыда қоғамдық кеңес құрылды

28.05.2018

Маңғыстауда цифрландыру жұмыстары қалай жүруде?

28.05.2018

Кәсіпкерлерге қысастық жасалып отыр

28.05.2018

Құтқарушыларды қолдау қажет

28.05.2018

Балалар туризмін дамыту өзекті

28.05.2018

Темір жол тасымалына жолаушылардың көңілі толмайды

28.05.2018

Заң жобаларының сапасын арттыру жолы ұсынылды

28.05.2018

Қостанай облысында мемлекеттік бағдарламалар сәтті жүзеге асып жатыр

28.05.2018

Павлодар мен Уфа арасы жақындай түсті

28.05.2018

Қарағанды облысында төртем дүниеге келді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Қатер қайдан демеңіз...

Алыс болашағымыз түгілі, бүгінгіміздің өзі бұлыңғырланған мына заманда қатер қайдан дейтін емес. Дуалы ауыз сарап­шылардың айтуынша, таяу болашақтағы екі-үш жыл жаһандық экономика үшін ғана емес, сонымен бірге әлемдік саясат пен халықаралық жағдай үшін д­е аса­ қауіпті сын-қатерлерге толы болға­лы тұр. 

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Діни еркіндік пен бетімен кетушілікті ажырата білейік

Қазақта «Дінің тұрсын дін аман» деген ізгі тілекке негізделген, жамағат жиі айтып жүретін нақыл сөз бар. Осы нақылдың ішкі өзегіне тереңірек үңілетін болсаңыз, оның мән-маңызының қаншалықты жоғары екенін аңғармай қалуыңыз мүмкін емес.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Жаһандық экономика жаңғырығы

Соңғы жылдары әлемдік экономикада өсім көлемі төмендеп, халықаралық сауданың даму қарқыны баяулағаны мәлім. Отандық сарапшылардың пайымдауынша, жаһандық саясаттағы қатынастардың күрделене түскеніне байланысты биылғы жылы да экономикалық көрсеткіштер көңіл көншітерлік деңгейге көтерілмеуі мүмкін. 

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

Музей – тарихпен тілдесу мүйісі

Аспан асты, жер үстінде өсіп-өн­ген қай халықтың болмасын адамзат тари­хы­нан алар орны олардың ғаламдық өрке­ниет көшін ілгерілетуге қосқан ірілі-ұсақ­ты жетістіктерімен өлшенері талас тудырмаса керек. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Мәселе мамандық таңдауда емес, оқу бітірген соң жұмыс табуда

Абайдың жиырма бесінші сөзіндегі «Мына мен айтқан жол – мал аяр жол емес. Құдайдан қорық, пендеден ұял, балаң бала болсын десең – оқыт, мал аяма! Әйтпесе бір ит қазақ болып қалған соң, саған рақат көрсетер ме, өзі рақат көрер ме, яки жұртқа рақат көрсетер ме?» деген қағидаға табан тіреген қазақ ұл-қызын оқытуға ұмтылумен келеді.       G M T     Определить языкАзербайджанскийАлбанскийАнглийскийАрабскийАрмянскийАфрикаансБаскскийБелорусскийБенгальскийБирманскийБолгарскийБоснийскийВаллийскийВенгерскийВьетнамскийГалисийскийГреческийГрузинскийГуджаратиДатскийЗулуИвритИгбоИдишИндонезийскийИрландскийИсландскийИспанскийИтальянскийЙорубаКазахскийКаннадаКаталанскийКитайский (Упр)Китайский (Трад)КорейскийКреольский (Гаити)КхмерскийЛаосскийЛатинскийЛатышскийЛитовскийМакедонскийМалагасийскийМалайскийМалайяламМальтийскийМаориМаратхиМонгольскийНемецкийНепалиНидерландскийНорвежскийПанджабиПерсидскийПольскийПортугальскийРумынскийРусскийСебуанскийСербскийСесотоСингальскийСловацкийСловенскийСомалиСуахилиСуданскийТагальскийТаджикскийТайскийТамильскийТелугуТурецкийУзбекскийУкраинскийУрдуФинскийФранцузскийХаусаХиндиХмонгХорватскийЧеваЧешскийШведскийЭсперантоЭстонскийЯванскийЯпонский   АзербайджанскийАлбанскийАнглийскийАрабскийАрмянскийАфрикаансБаскскийБелорусскийБенгальскийБирманскийБолгарскийБоснийскийВаллийскийВенгерскийВьетнамскийГалисийскийГреческийГрузинскийГуджаратиДатскийЗулуИвритИгбоИдишИндонезийскийИрландскийИсландскийИспанскийИтальянскийЙорубаКазахскийКаннадаКаталанскийКитайский (Упр)Китайский (Трад)КорейскийКреольский (Гаити)КхмерскийЛаосскийЛатинскийЛатышскийЛитовскийМакедонскийМалагасийскийМалайскийМалайяламМальтийскийМаориМаратхиМонгольскийНемецкийНепалиНидерландскийНорвежскийПанджабиПерсидскийПольскийПортугальскийРумынскийРусскийСебуанскийСербскийСесотоСингальскийСловацкийСловенскийСомалиСуахилиСуданскийТагальскийТаджикскийТайскийТамильскийТелугуТурецкийУзбекскийУкраинскийУрдуФинскийФранцузскийХаусаХиндиХмонгХорватскийЧеваЧешскийШведскийЭсперантоЭстонскийЯванскийЯпонский                     Звуковая функция ограничена 200 символами     Настройки : История : Обратная связь : Donate Закрыть

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу