Неліктен АҚШ одақтастары Сирияда бір-бірін өлтіріп жатыр?

Америкалық NPR онлайн басылымы Түркияның «Зәйтүн бұтағы» деп аталатын операциясына байланысты «Неліктен АҚШ одақтастары Сирияда бір-бірін өлтіріп жатыр?» деген атаумен көлемді мақала жариялады. Сол мақаланың қысқаша мазмұнын назарларыңызға ұсынып отырмыз.

Егемен Қазақстан
24.01.2018 6695

Түркияның Сирияның солтүстік-батыс бөлігінде «Зәйтүн бұтағы» деп аталатын әскери операциясы әлемді алаңдатып отыр. Осыған орай, Біріккен Ұлттар Ұйымы Қауіпсіздік Кеңесінің төтенше кездесуі өтті. Бұл операция  -   Түркияның АҚШ-қа арқа сүйеген күрд қарулы отрядтарына қарсы күресі.

Түріктің жаяу әскері Сирияның солтүстігіне сенбі күні басып кірді. Сейсенбі күні Түркия үкіметі төрт күн ішінде Африн қаласында 260-тан астам сириялық күрд әскерлерін өлтіргенін хабарлады. Сонымен бірге, Біріккен Ұлттар Ұйымы аймақтағы 324 мың бейбіт тұрғынға қауіп төніп тұрғанын айтты.

 

Сириядағы күрд күштері кім және Түркия олармен неге күресіп жатыр?

Күрдтердің «Халықты қорғау жасақтары» бүгінде YPG (күрд. Yekîneyên Parastina Gel) деген атпен кеңінен танымал. Олар Күрд демократиялық одағының партиясы (PYD) әскери күштерін құрайды.  

Қазіргі таңда Сирия, Түркия, Ирак және Иран аумағында этникалық күрдтердің аз тобы өмір сүреді. Бұлардың көбі тәуелсіз Күрдістан мемлекетін құруды қалайды. Сондықтан Күрдістанның жұмысшылар партиясы­ (PKK – Kurdistan Workers' Party) Түркияның оңтүстік-шығысында және солтүстік Ирак аумағында мақсаттарына қол жеткізу үшін қолдарына қару алды.

Түркия, АҚШ және Еуропалық Одақ PKК-ны террористік топ деп танып отыр. Сонымен бірге Түркия үкіметі Сириядағы күрд жасақтары мен Күрдістанның жұмысшылар партиясы арасында өзара байланыс бар террорлық ұйым деп санайды. Осы екі күрд тобын PPK партиясының басшысы Абдулла Оджалан басқарады. Сонымен қатар, бұл партияның туы Сириядағы күрд әскерлерінің саяси шеруінде суретте түсірілген болатын.

Алайда, АҚШ пен ЕО Сириядағы күрдтерді террористер ретінде қарастырып отырған жоқ.

Түркия Американы YPG тобын қару жарақпен қамтамасыз етіп, оны Түрік әскерлеріне қарсы күресте қолдап отыр деп айыптайды. Сонымен бірге, Түркия қару жарақты Сирия шекарасы арқылы жеткізген болуы мүмкін деп айтып отыр. Бірақ, Анкара бұл туралы ешқандай дәлел келтірген жоқ.

Неліктен АҚШ  күрдтердің YPG  тобына қолдау көрсетеді?

Америка сириялық күрдтердің YPG тобын ДАИШ-ке қарсы тиімді күш деп есептейді. Олар ДАИШ-пен күресте осы топтың мүмкіндігі жоғары деп біледі. Сондықтан Вашингтон Түркияның YPG тобына қарсы әскери операциясын тоқтатуы үшін әртүрлі амалдар жасау бағуда.

Түркияның бұл операциядағы басты мақсаты не?

Түркияның ресми өкілдері Сирияда «қауіпсіздік аймағын» құруды мақсат еткенін мәлімдеп,  бұл аймақта ешқандай күрдтер болмайтынын хабарлады. Бұдан басқа, Анкара Сириядағы күрд әскерлерінің бір-біріне қосылуына кедергі болғысы келеді. Өйткені, Түркия Президенті Реджеп Тайып Ердоған: «Күрд топтарының аты өзгергенімен, олардың барлығы бірдей – терроршылар» деп айтқан болатын.

Түркия басшысының айтуынша, бұл соғыстағы Түркияның басты мақсаты - Сирияның солтүстігіндегі жағдайды тұрақты етіп, миллиондаған сириялық босқындары өз елдеріне қайтуға жағдай жасау. Сонымен бірге, ел шекарасын сақтап қалу, аймақтағы қауіпсіздікті қамтамасыз ету, күрд жасақтары мен ДАИШ-ке қарсы тұру - Түркияның негізгі мақсаттарының бірі.

Әлем бұл жағдайды қалай бағалайды?

Еуропа, Таяу Шығыс және басқа да бірқатар елдер Түркияны Сирия территориясындағы әске­ри операциялардан бас тартып, елдегі жағдайды тұрақ­тандыруға шақырып отыр. Ақ үй Түркияны осы операция кезінде «ұстамдылыққа» шақырды.

Алайда Ресей бұл жағдайға АҚШ-ты кінәлап отыр. Мәскеу - Сирия Президенті Башар Асадтың ең ықпалды одақтасы. Сарапшылардың айтуынша, Ресей бірнеше жылдан бері Түркияны АҚШ-тың ықпалынан шығаруға тырысып жүр.

Ресми түрде, Вашингтон Анкарамен жасалған одақтастық әлі де күшті әрі қажетті болып табылады деп санайды. Сонымен бірге, қауіпсіздік мәселелері мен ДАИШ әскерін талқандау үшін Түркиямен бірге жұмыс жасай беретінін де айтқан болатын. Сонымен қатар, кейбір Америкалық консервативтік топтар Түркияның НАТО мен Батысқа деген ұмтылысы артып келе жатқанын айтып отыр.

Америка бірқатар мәселелер бойынша Түркияға арқа сүйейді. Олардың бірі - АҚШ-тың ДАИШ әскеріне қарсы күресте Түркияның әскери базасын қолдануы. Сонымен бірге, Түркия  Еуропалық Одақ үшін де, босқындар мен мигранттардың Еуропаға жетуі үшін маңызды ел саналады.

 

Мәдина ЖӘЛЕЛҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан»

 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

25.02.2018

Астанада ашылатын төртінші ауданға Байқоңыр атауын беру мақұлданды

25.02.2018

Павлодар облысында жергілікті ЖОО үшін 200  грант  бөлінді

25.02.2018

Алакөл жағасын абаттандыру жұмыстары биыл да жалғасады

25.02.2018

Берлин-2018 кинофестивалінің жеңімпаздары анықталды

25.02.2018

Олимпиада-2018: Ресей құрамасы тұңғыш рет хоккейден алтын алды

25.02.2018

Мәлік Мырзалин: Ақмола облысына 257 миллиард теңге инвестиция тартылып, 12 мың жаңа жұмыс орны құрылды

25.02.2018

2018 жыл Ақтөбе облысында «Бала жылы» деп жарияланды

25.02.2018

Оралда құсбегілердің республикалық «Қансонар-2018» турнирі өтіп жатыр (ФОТО)

24.02.2018

Премьер-Министрдің Бірінші орынбасары Асқар Мамин Түрікменстан Президентімен кездесті

24.02.2018

Заң бұзған мыңға жуық шетелдік елден шығарылды

24.02.2018

Олимпиада - 2018: Шаңғышы Денис Волотка жарыс жолынан шығып қалды

24.02.2018

Былтыр Маңғыстау облысының жергілікті атқарушы органдары халыққа 1 253 841 қызмет көрсеткен

24.02.2018

Францияның Ұлттық Ассамблеясында қазақстан-француз стратегиялық серіктестігінің болашағы талқыланды

24.02.2018

Минскіде Қазақстан мен Беларусь СІМ арасындағы саяси консультациялар өтті

23.02.2018

Сенатор Д.Назарбаева Сингапурда болды

23.02.2018

ШҚО әкімі тұрғындар алдында есеп берді

23.02.2018

Қазақстандық парламентшілер ЕҚЫҰ ПА қысқы сессиясына қатысты

23.02.2018

Энергетика министрлігінің кеңейтілген алқа мәжілісі өтті 

23.02.2018

Оралхан Бөкейдің ағылшын тілінде жарық көрген кітабының тұсаукесері өтті

23.02.2018

СҚО-да Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президенті - Елбасы Қорының күндері өтуде

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Ғабит ІСКЕНДЕРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Мәселе заманда емес, адамда...

  Адамның азаматтығы, жауап­кер­шілігі туралы қай кезде де кеңі­нен сөз болады емес пе? Сондай әңгіме барысында кейбіреулер әңгі­ме арқауына айналған жандарға ая­ныш білдіріп, «олар сатқындық жа­с­айын деді дейсің бе, амалдың жоқтығынан жасады ғой, бәріне заман кінәлі» дегені бар-тын. Сонда Ұшыға апам былай деген еді: «Күн де орнында, сол баяғыша шығады, сол қалпында батады. Ай да орнында сол бұрынғыша туады. Өзгерсе адамның пейілі, ниеті өзгерген. Заманға жауапкершілік жүктеудің жөні жоқ...».

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Эфирде бейбастақтыққа неге жол беріледі? 

Әуе толқынынан хабар тыңдап отырмын. Әңгіме бойтұмар жайында өрбуде. Радио хабарын жүргізуші әлемге танымал адамдардың бой­тұмар ретінде нені ұстайтынын айта келе Кэмерон Диазды мысалға алды.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Даму үшін әділдік ауадай қажет

Әділдік қашанда адамзаттың арманы болып келеді. Жасыратыны жоқ, кейде бір ұжым түгілі, бір отбасының өзінде әділдік кемшін қалып жатады. Осындай жағдайда оның тұтас мемлекетте орнауы орындалмас армандай көрінетіні рас.

Зарема ШӘУКЕНОВА, ҰҒА корреспондент-мүшесі

Конфессияаралық диалогтың қазақстандық алаңы

Атақты америкалық саясаттанушы Самуэль Хантингтон 1996 жылы өзінің әлемдік ғылыми қоғамдас­тық арасында кең талқылауға түс­кен «Өркениеттер қақтығысы және әлемдік тәртіптің трансформациясы» атты кітабын жарыққа шығарды. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Қайтқан малда қайыр бар

Осының алдында газет бетінде жарияланған «Бай бол­­саң, халқыңмен бол!» атты мақа­ламызда («Егемен Қазақстан», 09.02. 2018 жыл) меншік иелері­нің елімізден астыртын жолдар арқылы шығарып әкетіп жатқан капиталының түбі оларға қайыр бермейтіндігін, қазіргі күні Батыс әлемінде жүріп жатқан саяси-эко­номикалық үдерістердің екпі­німен бұл қаржылар сол жақ­тың өзінде ерте ме, кеш пе, қақпан­ға түсірілетіндігін, ал оның идеологиясы қазірдің өзінде әзір екендігін жазған едік. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу