«Тәуелсіздік дәуірі». Еліміздің тарихи шежіресі

Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың жақында жарық көрген «Тәуелсіздік дәуірі» кітабын парақтай отырып, шын мәнінде Қазақ елінің ұлы дәуірді бастан кешіп жатқанына еріксіз мойынсұнасың, тарихи шежіре көз алдымыздан сырғанап өте бастайды. Осынау сәтте санаңа ең алдымен біз кеше қандай едік, бүгін қандаймыз деген ғаламдық маңызды сауал туындайды. Естеріңізде болса, сол бір кеңестік дәуірде сүйікті Алматымызда метро салу әрбір қазақтың арманы емес пе еді?!. 

Егемен Қазақстан
30.01.2018 684
Фото: Ерлан ОМАРОВ, «Егемен Қазақстан»

Қазақстан тәуелсіздік ал­ған­ға дейін Кеңес Одағының құра­мында болып, күллі еліміздің сая­си, экономикалық, өнеркәсіп, өнді­ріс салаларының барлығы да бір орталықтан Мәскеуден бас­қа­рылды. Сондықтан да біз­дің ұрпақ үшін бүгінгі тәуел­сіздік­тің титтей жетістігі баға жет­пес өлшемге ие. Ең алғаш Ал­ма­тыда, Орталық Азия аума­ғында Ташкенттен кейін метро салу КСРО Жоспарлау коми­тетінің нұсқауы бойынша 1978 жылы бекітілген еді. Ол жобаны 1980 жылы КСРО Министрлер Кеңесі бекітті. Содан 1981 жы­лы Қазақстанда метро салу жұ­мыстарына алғашқы дайын­дық жұмыстары басталды. Бірақ, шын мәнінде алғаш рет 1989 жы­лы Алматы метросының алғаш­қы шұңқыры қазылды...

Бұл деректерді мен не үшін тізбелеп отырмын. Себебі Мәс­кеу заманында Алматыда метро салу ісінің қандай қиындықта бол­ғанын еске салғым келді. Шын мәнінде әсем қаламызда жер асты көлік қатынасын жүр­гізу еліміз тек тәуелсіздік алған­нан кейін ғана нақты ауқымда жүзеге аса бастады. Оның өзінде де жобалау, жоспарлау іс-ша­ра­лары созылып, Алматы метросы «ғасыр құрылысына» айналды.

2005 жылы Президент Нұр­сұл­тан Назарбаев бұл істі бұдан әрі соза беруге болмайтынын баса көрсетіп, тікелей назары­на алды. Метроға бөлінетін қар­жыны шашау шығармай бақы­лауда ұстаған Президентіміз 2005 жылдың 7 қарашасында «Алдағы жылы проходкалау ісін аяқтау керек те, 2006 жылдың аяғында – 2007 жылдың басында аялдама бекеттерін салу жұ­мыстарын жандандыру керек», деді. Ұлы дәуірдегі ұлы бастаманың жемісін қазақ халқы 2011 жылдың 11 желтоқсанында көрді де. Сол күні Алматы метросымен алғашқы жолаушы жолға шықты.

Осының өзі Қазақстанның тәуелсіздік дәуіріндегі бірден бір қол жеткізген халықтық жеңі­сінің көрінісі дер едім. Прези­денттің аталмыш кітабын оқы­ған сайын біздің болашақ ұрпа­ғымыз Қазақстандағы әрбір игілікті істің еліміздің Тұң­ғыш Президенті Нұрсұлтан Назар­баевтың салиқалы саясатының нәти­жесінде дүниеге келгенін түсін­се, ұғынса деп тілеймін. Кеше­гідей Мәскеудің қарама­ғында жүрсек, метро былай тұр­сын, бүгіндері күллі әлем халқы­ның назарына ілініп үлгер­ген Астанадай сұлу қала салынар ма еді Арқа төсінде, кім білсін?! Сол себепті де тәуел­сіздіктің жемісін бағалай білейік әманда! Президент осы кітабында «Сол жылдардың ала­сапыран оқиғалары біз үшін ащы да маңызды сабақ болды» деп жазады. Бүгінде халық 90-жыл­дардың тауқыметін ұмыт­ты. Алматы тұрғындары күн­­де­­лікті өмірде метромен жол тар­татын болады. Ғажап емес пе?!

Теңдесі жоқ асыл мұра – «Тәуелсіздік дәуірі» кітабында өткен жолдарымыздың барлығы айна-қатесіз, жіпке тізгендей етіп жазылулы тұр.

Тәуелсіздік бесігіне ай­нал­ған Алматының метросында бүгінде 1700-ден астам адам ең­бек етеді. Олардың 1000-нан астамы ті­келей метро құры­лы­сымен айна­лысады. Бір кез­дері қол жетпес армандай болған Алматы метро­поли­те­нінің екінші кезегі аяқта­луға жақындады. Атап айтсақ, 2020-2021 жылдары бүгінгі 8 бекетке «Қалқаман» мен «Ба­тыс автобекет» стансалары қосы­латын болады. Үшінші кезеңнің жобасы да дайын.

Қазақстанда экономикалық ілгерілеу болмаса қыруар қара­жатты талап ететін метро құры­лысы әлдеқашан теже­­лері ақиқат. Метро құры­лысы жалғасу үс­тінде. Мұ­ның бар­лығы да елін сүйген Елба­сының бас­тауымен республикамыздың бүгінгі әлем­нің озық 30 елінің қатарынан көрінуге ұмтылған құлшынысы дер едім. Өзіміз бас­тан кешіп отырған ұлы дәуір шежіресінен мен осыны ұқтым. Қандай бір істе болмасын адам факторының алғы шепте жүретіні өмір заң­ды­лығы. Президенттің домна пешіндегі металлург қызме­тін ат­қарған сәттері мені ылғи да бір кезде өзімнің «Оңтүстік­шах­тақұрылысында» проходшы, кен шебері, учаске басшысы болған сәттерімді есіме салады. Алматыға ең алғаш жер асты жұмыстарын жүргізу үшін келген 1990 жылдар көз алдыма келеді. «Байқоңыр» мен «Абай» 18-бис және 112- бис тіреулерін қадаған кездерім көз алдымда...

«Тәуелсіздік дәуірін» оқи отырып еліміздің өміріндегі ұлы өзгерістерге тірнектеп қосқан елі­міздің әрбір азаматының үлесі айшықтала түсетінін бай­қа­дым. Сондықтан да бұл кітап шын мәнінде тарихи естелік­тер­ге толы халқымыздың ұлы тари­хының шежіресі дер едім.

Балажан ҚАЛИБЕКОВ,
Қазақстан Республикасының Құрметті құрылысшысы

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.08.2018

Жакартада жанған жұлдыз

19.08.2018

Ауа райы болжамы: Ақмола облысы мен Астана аумағында дауыл тұрады

18.08.2018

Джакартада Жазғы Азия ойындарының ашылу салтанаты өтті

18.08.2018

БҰҰ-ның бұрынғы Бас хатшысы Кофи Аннан қайтыс болды

18.08.2018

Мемлекеттік хатшының қатысуымен Бұқар жыраудың 350 жылдық мерейтойы өтті

18.08.2018

Пара алған әкімдердің қылмысы әшкере болды

18.08.2018

Елордада «Ұлы дала рухы» республикалық фестивалінің солтүстік аймақтық іріктеу жарыстары өтіп жатыр

18.08.2018

Астанада түркі тіл білімінің өзекті мәселелері талқылануда

18.08.2018

Бүгін ауыл жасөспірімдерінің республикалық II жазғы спорт ойындары басталады

18.08.2018

Допинг дауынан кейін «Канело» ресми түрде қайта рингке оралды

18.08.2018

Ыбырай Алтынсариннің отбасы қолданған жәдігерлер жұрт назарына ұсынылды (ВИДЕО)

18.08.2018

Астанада мемлекеттік қызметкерлер арасында спорттық сайыс өтіп жатыр

18.08.2018

Қаламгер Сұлтан Қалиұлы дүниеден озды

18.08.2018

Бүгін Азия ойындарының салтанатты ашылуы өтеді

18.08.2018

Мыңнан аса астаналық веложарысқа қатысуда

18.08.2018

ҚМДБ еліміз қалалары бойынша айт намазының уақытын жариялады

18.08.2018

Демалыс күндері елімізде ауа райы құбылмалы болады

17.08.2018

Қазақстан Президенті «Журавлевка 1» ауыл шаруашылығы кешенін аралап көрді

17.08.2018

Роман Григорчук «Астана» клубының бас бапкерлігінен уақытша кетті

17.08.2018

Қазақстандық велотрекші әлем чемпионатының қола жүлдегері атанды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Тілтолғақ пен тілтұтқа

Әлеуметтік желіден «Астана қаласы­ның қаракөз балдырғандары қазақша сөй­лемейтіні несі?» деген сыңайдағы сұрау­лы сөйлем, қобалжулы пікірді көзіміз шалып ойланып қалдық, қапаландық. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Ертеңгі ұрпақтың да еншісі бар

Қойнауы құт қазақ жері тәуел­сіз­дігі­міздің ширек ғасырдан асқан шежіресінде ел экономикасын тұралап қалу қасіретінен сақтап келеді. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу