Мырзагелді Әбдірайымов. Болмысы бөлек, мінезге мәрт болатын

Бұл дүниеге кімдер келіп, кімдер кетпеген?! Солардың ішінде ұлттың намыс қайратына айналған жандар ғана адамның жадында қалады.

Егемен Қазақстан
30.01.2018 1163

Өмір деген толғауы тоқсан, жолы сан-сала, кейде оның қыр-сырын саналылар ғана ұғатын жұмыр жұмбақтай көрінетіні ақиқат. Білімі терең, тұлғасы кесектер сол өмір көшінде өзгеден ерек, ой байламы бөлек екені байқалады. Ондай азамат алғашқы қадамынан-ақ қарым-қабілетін танытып, жас болса да бас болар тірлігімен, төңірегіндегілерден төбе бидей ірілігімен дараланып, сөзі өтімді, ісі толымды болып тұрады. Солардың бірі – Қазақ ауыл шаруашылығы ғылымдары академиясының академигі Мырзагелді Төрекелдіұлы Әбдірайымов.

М.Әбдірайымов – кеңестік кезеңде білім қуып, жоғары оқу орнында оқып, мамандық алып, еңбекке араласқан соң, қалған саналы өмірін еліміздің ауыл шаруашылығы саласының дамуына арнаған жан. Ал кеңестік кезеңде білімі терең, өзі іскер, тәжірибесі мол мамандарға жас болса да үлкен сенім артылатын. Басты талап – істің бабын тауып, ұйымдастыра, ұжымды ұйыстыра алу, сөйтіп жұмыстың нәтижесін көрсету болатын. Жігерлілігін көрсеткен әрі бас бола білген Мырзагелді Төрекелдіұлы – мол тәжірибенің арқасында ерен еңбегі еленіп, басшылық қызметтерді жемісті атқарып, еліне мінсіз қызмет етудің өнегелі жолын көрсеткен арда азамат. Көңілі шуақ, сөзге сараң, іске жомарт, жаны жайсаң жан жайлы білерім де аз емес.

Біздің таныстығымыз еліміз егемендік алған жылдары бастау алды. 1992 жылы Қазақ мал шаруашылығы технологиясы ғылыми-зерттеу институтының директоры, Қазақстан Ғылым академиясының академигі Виктор Андреевич Вернигор зейнеттік де­малысқа кетіп, оның орнына іскер, жас жі­гіт іздегеніміз бар. Сол орынға үміт­кер­лердің бірі Әбдірайымов еді. Тими­ря­зев атындағы Мәскеу ауыл шаруа­шы­лы­ғы академиясын және аспирантурасын біті­ріп, ғылым кандидаты атанған екен. Док­тор­лық жұмысының дайын екенін және бө­лім басқаратынын білдік. Ұйым­дас­тыру, іс­керлік қабілетіне қарап, оны Қазақ ауыл шаруа­шылығы ғылымдары академиясының ұйымдастыру бөлімінің басшысы етіп қызметке қабылдадық. Ол кезде академияға талантты жас кадрлар керек еді. Ал 1994-2002 жылдары ол Қазақ ауыл шаруашылығы ғылымдары академиясы бас ғылыми хатшысы қызметін абыроймен атқарды. 2002 жылы академия Ауыл шаруашылығы министрлігінің қарамағына өткенде Мырзагелді Төре­келді­ұлы Астана қаласына қоныс аударып, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Ғылым департаменті директорының орынбасары, директоры қызметтерін атқарды. Ол кезде мен де Астанаға қоныс аударған болатынмын.

Көптеген істің иірімін тауып, айнала­сын­дағы серіктестерімен кеңесе отырып, келелі істің басын қайырып, жетіс­тіктің желкеніне мініп, тұлғалық тұғы­ры­нан көрінді. Бұл жағынан келгенде, М.Әбді­райымов өз қызметінде парасаттылық көр­сетіп, азаматтық жолды берік ұстанды. Оны­мен жиі кездесіп, пікір алмасып, ой өрбітіп, сырласушы едік. Жүзі жылы жан ылғи күлімсіреп, адамның өмірге деген құлшынысын арттыруға ықпал ететін.

«Өмірден үйренген адамдар ғана ұлтының ұлы перзенті бола алады» деген екен Қытай реформасының атасы Дэн Сяопин. Осы сөз ойға оралған сайын оның мәрт тұлғасы көз алдыма келе береді. Ол өмірдің қиын да қызық жолынан жоққа жасымай, барға асып-тасымай, ізгіліктің ізімен жүретін зерделі жан еді. Өткен заманның, тәуелсіз Отанымыздың сан соқпақтарында да еліміздің ауыл шаруашылығы саласының туын биік ұстап жүрген тұлғамен біраз араласып, дәм-тұздас болдым.

Мырзагелді Төрекелдіұлы ауыл шаруа­шы­лығы ғылымы­ның жетістіктерін қолдап, оны өндіріске енгізу мәселесіне де көп көңіл бөлді. Ауыл шаруашылығы ғылымының дамуына үлес қосқан М.Әбдірайымов «Қазагроинновация» АҚ вице-президенті, ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы, Қазақ ауыл шаруашылығы ғылымдары академиясының академигі атанды. Аталған сала бойынша 100-ден астам ғылыми еңбектің, соның ішінде 5 монографияның авторы болды.

Мырзагелдінің өзгеден ерек, тумысы бөлек сырбаз жан екені, сирек кез­де­сетін шынайы тазалықтың, кәусар суын­дай мөлдір сұлулықтың, бекем ұста­мдылықтың, нәзік іңкәрліктің, парасат­тылықтың иесі екені замандастарына аян.

«Адам табиғатынан қабілетсіз болмайды, әрбір адам өзінше бөлек әлем» деп психология ғылымында адам баласының кез келген бір қырынан дарынды болатындығы жайлы айтылған. Иә, расында да біреуіміз оқуға құштармыз, біреуіміз жазуға, ал кейбіреулер ән айтуға немесе ұйымдастыру жұмысына бейім келеді. Ал бірақ бір адамның бірнеше қабілеті болуы екінің бірінде кездесе бермейтін көрініс. Ондай жандар қай кезде де жүздің арасынан жарқырап, мыңның арасынан азаматтық мәртебесімен суырылып шығары анық. Иә, осындай керемет қасиет Мырзагелдінің бір басынан табылуы кездейсоқтық емес деп ойлаймын. Басымыз құрала қалған тұста одан ән орындауын, әсіресе «Мойынқұм вальсін» сұрайтынмын. Көмейіне бұлбұл ұя салғандай даусы тұнық еді Мырзегелдінің. Аккордеон, баян, домбыра сынды кез келген музыкалық аспапта еркін ойнап, оның ішек-тетіктеріне тіл бітіріп, ортасына керемет көңіл күй сыйлайтын Мырзагелдінің сол әуезді үні күні бүгінге дейін құлағымда қалыпты...

Ағайын-дос арасындағы береке-бірлікті, тату тірлікті сақтау жөнінен де оның кісілігі мен кішілігін ерекше атауға болады. Кемел ойлап, кең пішетін кісілік келбеті, жақсылық жасаудан, ізгілік көрсетуден аянбайтын, ақыл-парасаты мол, халық мүддесі жолында адал еңбек етіп жүрген Мырзагелдідей мәрт ініммен танысып-біліскен тағдырыма ризамын!

Рим философы Сенека «Жақсылыққа үлгі көрсетіп жетпесе, уағыз айтумен жету қиын» деген екен. Мен білетін М.Әбдірайымовтың өзіндік өнегесімен жақсылыққа бастаған адамдық қасиет­терінің бір тамшы қыры осындай... 

Кімге болсын өскен өлкеге барып, туған жердің топырағына аунап-қунап, кәусар таза ауасын кеудеңді кере жұтып, күш-қуат алу – бір бақыт, ал сол жердегі елге қызмет етіп, сый-құрметіне бөлену – шексіз бақыт. Мырзагелді Төрекелдіұлы – мол бақытқа ие болған азаматтың бірі. 2005 жылы жер­лес­тері оған Мойынқұм ауданының құрмет­ті азаматы атағын бергенде «мен үшін дү­ние­дегі ең қымбат марапат – туған елімнің азаматтарының маған көрсеткен құрметі» деп қуанышы қойнына сыймай, мақтаныш сезіміне бөленіп тұрған сәттері әлі күнге көз алдымда. Оның жүрегінің тазалығы, елін, жерін сүйген перзенттік болмысы осындай еді!

Ізетті іні арамызда болса, биыл жемісі мен жеңіске толы жетпіс жасын тойлаушы едік, амал нешік... сұм ажал осыдан 10 жыл бұрын сүйікті жары Әсия екеуін ойда жоқта ортамыздан алып кетті.

Бүгінде бізге оның иманға толы парасатын, кең пейілін, ғибратқа толы өмір жолын еске алу жазыпты...

Ғани ҚАЛИЕВ,
Ауыл шаруашылығы ғылымдары академиясының президенті, академик

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.05.2018

Жаңа технологиялар өміріміздің ажырамас бөлігіне айналды - Дариға Назарбаева

23.05.2018

Ақтаудағы «Оңалту және әлеуметтендіру орталығына» жаңа ғимарат қажет

23.05.2018

Семей орманын тәулік бойы қадағалайтын жаңа жүйе орнатылмақ

23.05.2018

Курчатовта «Токамак ITER» құрылысын бастау үшін жаңа жобалар ашылмақ

23.05.2018

Веложарыстың жеңімпаздары «Вуэльта» көпкүндігіне барады

23.05.2018

Ертіс өзенінің жағасында көне күн обсерваториясы болған

23.05.2018

«Нұршашу» би ансамблі Еуропадан жүлдемен оралды

23.05.2018

Астанада дауыл ескертуі жарияланды

23.05.2018

«Хат қоржын»

23.05.2018

Астанада «Ұйғыр мұқамының сарыны» атты еске алу кеші өтті

23.05.2018

«Шолпан» хореографиялық ансамблінің құрылғанына 25 жыл

23.05.2018

Мақатаевтың поэзиясына жазылған әндер: «Мұқаң тірі болса, не айтар еді?»

23.05.2018

Жаңартылған білім жүйесінің артықшы­лы­ғы неде?

23.05.2018

Қостанайдың кей аудандарында түлектердің ҰБТ-ға қатысуы 50 пайыздан аспайды

23.05.2018

Марк Цукерберг Еуропарламент алдында есеп берді

23.05.2018

Есімі елдің есінде: Әбубәкір Әлиұлы

23.05.2018

Мектеп вальсі туралы ой

23.05.2018

Ахмет Бай­тұр­сынұлының балалық шағы өткен үйі қалпына келтіріледі

23.05.2018

Алматыда дәстүрлі «Фа­раби оқулары» өтті

23.05.2018

«Рухани қазына» фестивалінің үздіктері анықталды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Мектеп вальсі туралы ой

Соңғы қоңырау – мектеп бітіруші түлектердің жанын тербететін аяулы сәт. Алабұртқан сезім, алып-ұшқан арман, үміт пен күдік. Одан өзге? Мектеп вальсі. Иә, мектеп вальсі туралы әр жүрек түкпірінде жазылмаған бір-бір шығарма бар шығар. Бұл – мектеп қабырғасымен, дос-құрбылармен ғана қоштасу емес, іште бұғып жатқан мөлдір, алғашқы алақұйын сезімдермен де қоштасу.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Қызғаныш деген қызыл ит

Заты адам баласымен бірге жасасып келе жатқан, көнермес те көгер­мес сезімдердің бірі – қызғаныш. Адам­ның көзіне шел қапта­та­тын қара қыз­ға­ныштардан кекшілдік пен күн­шілдік, бақас­тық пен бақталастық қоз­дап, неше түрлі қылмыстар жасалып жата­ты­ны да ешкімге құпия емес. 

Талғат СҮЙІНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Алматының алмасы. Шырын қайда?..

Алматы жұрты күнде жауған жауын­мен, түнде ұрған суықпен жағаласып жүріп Алатаудың бөктеріндегі биылғы алма бақ гүл шашқан көркем шақтан көз жазып қалған сыңайлы. Содан ба екен, біреу «Биыл алма гүлдеді ме?» десе, біреу «Биыл өзі алма бола ма?» дейді қамығып. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Рух көтерудің жолы

Кейінгі өскелең жас ұрпақты патриот­тық рухта қалай тәрбиелейміз, ертеңгі ел қорғар өрендеріміздің бойына отаншылдық пен патриотизмді, елге, жерге деген сүйіс­пен­шілік сезімін  қалыптастырып, келешекте ержүрек, батыл болып өсулері үшін не істеуіміз керек деп,  жастардың ертеңгі тағдыры мен таңдауына жиі бас ауыртып, жанымыздың жабырқап жататыны рас.

Қамбар Ахмет,

Каспий мен Қара теңіздерді жалғау кімге тиімді?

Мамырдың екінші онкүндігінде ақпарат һәм саясат алаңында қызу тал­қыланған тақырыптың бірі – Қазақ­стан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Каспий мен Қара теңіздің арасын жал­ғайтын «Еуразия» каналын салу жөніндегі пікірі болды. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу