Кадрдың қадірі жоқ

Ойлантпай қоймайтын тақырып. Болашақ жастардікі. Өз ұрпағыңның сауатты да саламатты, іскер де білікті болғанын қалайсың. Алаңдайсың. Ойланасың. Бүгінгі өмір тынысына көз жүгіртесің, сарапқа саласың.

Егемен Қазақстан
02.02.2018 234
2

Кадрлық резерв. Бұл сонау бір қайта айналып келмеске кеткен кеңестік дәуірдегі талап-тәжірибе болатын. Жарайды. Сол бір дәуір мен кезең өтті-кетті. Сұрақ туындайды: сонымен бәрі бітті ме, жақсы да, жаман да тұм­шаланып бәрі де Кеңес Ода­ғымен бірге кетті ме? Жоқ әл­де кейбір озығын пайдаланып, ал тозығын қоқыс жәшігіне тас­тап жібере саламыз ба? Өткенге тіп­тен, ада-күде түңіле қарауға бол­майтын да шығар бәлкім. Сон­да мені қандай мәселелер мазалап, не айтпақ ойда отырмын?

Айталық сол «кадрлық резерв» тұсында бір мекемеге бас­шы етіп тағайындау үшін кемін­де екі-үш қызметкер ма­­ман­дығына сәйкес алдын ала ре­зервке қойылатын да, ен­дігі бо­­лашақ басшылар міне, со­лар­­дың арасынан іріктелетін. Таң­­­далатын, талқыланатын. Таң­­дау­ға – іскерлік, біліктілік, жау­ап­кершілік жататын да, ал тал­қылауға – оның мінез-құл­қы мен мәдениеті, тіптен көр­ші­­сімен арақатынасына дейін са­рап­қа салынатын.

Өз басым бұл сияқты іс-тә­жірибелердің ешқандай да то­зы­ғы жоқ деп есептеймін, ке­рісінше өмір­шең, қай дәуір, қа­й кезеңге болса да керек талап, қажет тә­жірибе екені сөзсіз. Осы­ның бә­рін ой елегінен өткізе оты­рып, кешегі мен бүгінгі ма­ман­дар­ды қатар қоя көз жүгі­р­темін, сөй­темін де оларға жан-жақты зер сала қараймын. Сөз саптауы мен түй­сік-таным, пайымдауы мен ой жүйелеу қабілетін таразыға саламын.

Телефон шырылдайды. Труб­ка­ны көтерсең, арғы жа­ғын­­дағы ау­дан әкіміндегі жас ма­­ман: «Сіз­ді әкім шақы­рып жа­­тыр», де­генді айтады. «Не мә­се­­леге қа­­т­ысты ша­қыр­ды екен, қа­ра­ғым?» деген сұрағыңа: «Біл­мей­мін, келсеңізші!» деумен ғана шек­­теледі әлгі қызметкер. Ал ай­­тылған жерге барсаң се­ми­нар, не болмаса актив жи­­ыны өтіп жа­та­ды. Осыдан соң кеңестік дә­у­ір­дегі осындай шақырулар мен ша­қыр­ту­шы­лардың әдебін еске алу­ы­ңа тура келеді.

«Саламатсыз ба, бұл ау­дан­дық партия комитетінің нұс­қ­а­у­­шысы пәленшемін, сіз­ді ау­дан­­дық партия коми­теті ертең са­ғат пәлендей уа­қыт­та өтетін жи­­налысқа ша­­қы­рады. Күн тәр­ті­бінде, мы­­надай мәселе қара­ла­ды», деп бүге-шігесіне дейін жеткі­­зеді де, тағы да «Айтылған уа­қыт­­­тан 10-15 минут бұрын зал­ға кіріп отыруыңызды өті­неміз», деген ескертпесін де айтады.

Мұндағы сауаттылық пен іс­кер­лік қайда жатыр дейсіздер ғой. Бірінші кезекте өткізілетін іс-шараны бір күн бұрын әрі оның қай тақырыпта өткізілетіндігі жай­лы айтып түсіндірілуінде. Бұл деген сөз – әдеп, мәдениет, іс­­керлік. Неге? Себебі сіз жина­лыс­­тың күн тәртібін білгеннен соң сол мәселеге жан-жақты әзір­­леніп барасыз. Сұрақ болса мү­­дір­мейсіз. Бәлкім қосып айтар ортақ ойыңыз да бар шығар. 

Бірде, бірде болғанда көп емес, осыдан шамалы ғана уа­қыт бұрын аудандық қоғам­дық кеңеске есеп беруге келген ау­дан әкімдігінің дербес бө­лі­мі­не жататын жерге қа­тыс­ты біл­дей бір мекеменің жа­ңа­дан сайланған басшысы қо­ғам­­дық кеңес мүшелерінің ау­дан­д­ағы жекеменшік жайылым кө­­леміне байланысты қойған сұ­рағына жауап бере алмай қал­ды. Мұнысымен тұрмай, қо­лын­дағы жазбаға аудандағы ауыл әкім­­діктерінің толық санын көр­се­тіп жаза алмағаны үшін тағы қысылды.

Бұл сонда қандай жауап­ты­лық, қандай сауаттылық, қандай білік­тілік пен іскер­лік­ке жатады? Ол төмен қа­рап қағаз шұқылап тұр­­ған­да біз­дердің көз алдымыз­дан Қазақстан Республикасы мем­­­ле­кеттік қызметшілерінің әдеп кодексіндегі: «Қызметтік мін­­­деттерін тиімді атқару үшін өзі­нің кәсіби деңгейі мен бі­лік­ті­лігін арттыруға...», деп нақпа-нақ айтылған сөйлем жолдары біртіндеп өтіп жатты. Ал қо­ғамдық кеңестің осы отырысы­на қатысып отыр­ған аудан әкі­мінің орын­ба­са­ры болса әлгі қыз­мет­кер жі­бер­ген олқылықтың орнын тол­ты­румен әлекке түсті.

Жастар – ел болашағы деп, олар­дың іскерлігі мен жауап­кер­шілігі жайлы ойлап, үміт арт­ып отыр­ған тұста небәрі 60 мың­ға же­тер-жетпес ғана халық тұ­ра­тын ауданда бір жылдың ішін­де екі бірдей қызметкер пара­мен ұсталып, жауапты болды. Ал­дыңғы буын ағаларды осы мә­селе ойлантпайды ғой дей­сіз бе? Санаңа соққы. Осын­дай­да Елбасы Нұрсұлтан Назар­ба­евтың «Оқытасың. Жағдай ж­а­сай­сың. Мәпелеп өсіресің. Ал кей­бір жас кадр-
ларымыз болса бұ­рыс кетіп, ұятқа қалдырады», де­ген өкініші есіңе түсіп, сай-сүйе­гің сырқырайды. Неге олай? Бойыңды тағы да сарсаң би­лейді. Баяғы «кадрлық резерв» мәселесі еске түседі.

Серікбай ТҰРЖАН, 
ардагер журналист

Оңтүстік Қазақстан облысы,
Бәйдібек ауданы 

 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

13.11.2018

Egemen Qazaqstan алғашқылардың бірі болып Chartbeat құралын пайдаланады

13.11.2018

Жаңақорған ауданында 116 бас қой белгісіз аурудан қырылып қалды

13.11.2018

Қызылордада қауіпті аймақтар анықталып, даярлық мәселелері күшейтілді

13.11.2018

Ақтөбеде жоғары жылдамдықтағы интернет желісі ұлғаяды

13.11.2018

Елбасы Астана клубының төртінші отырысына қатысты

13.11.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Ауғанстан Республикасының бұрынғы президенті Хамид Карзаймен кездесті

13.11.2018

«Айша бибі» мен «Ақыртас» әлемдегі ерекше туристік нысандардың тізіміне енді

13.11.2018

Павлодарда Португалиялық профессор студенттерге дәріс беріп жүр

13.11.2018

Т.Сүлейменов ел өңірлеріндегі жылу бағасының әртүрлілігін түсіндірді

13.11.2018

Тайваньда таеквондодан Президент кубогі додасы аяқталды

13.11.2018

Елордалықтар 14 қарашада жалпыхалықтық диктант жазуға қатысады

13.11.2018

Үкіметте 10 айдағы әлеуметтік-экономикалық даму қорытындылары қаралды

13.11.2018

Б.Сағынтаев өңірлердегі халықтың нақты табысының көрсеткіштеріне ерекше көңіл бөлуді тапсырды

13.11.2018

Тұрмыстық қатты қалдықтар адамдардың қажетіне жарай бастады

13.11.2018

Шымкентте 5 000 000 теңгеге бағаланған көгершін көрмеге қойылды

13.11.2018

Қызылорда облысында газ құбыры құрылысы басталады

13.11.2018

Елбасы Еуропалық комиссияның бұрынғы төрағасы Жозе Мануэль Баррозумен кездесті

13.11.2018

Венгрияда синхронды жүзуден жасөспірімдер құрамасы бірінші орынды иеленді

13.11.2018

Тарифтерді көтерген монополистер заң алдында жауап береді

13.11.2018

Алматыда мектеп оқушылары арасында шешендік өнер байқауы өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Zaman talqysyndaǵy qazaq

Feısbýktegi paraqshamdy ashyp qaraımyn da oılanamyn. Feısbýkti men ádette merzimdik buqaralyq aqparat quraldarynyń nazarynan tys qalǵan oqıǵalar men jańalyqtardy jáne oǵan degen qoǵamnyń kózqarasyn bilý úshin ashamyn. Meniń paraqshamda úsh jarym myńnan astam jazylýshym bar. Olardyń 95 paıyzdan astamy – qazaqtar.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу