Жерді пайдалануда қоғамдық бақылаудың рөлі артады

Кеше Орталық коммуникациялар қызметінде Ауыл шаруашылығы вице-министрі Ерлан Нысанбаевтың қатысуымен жер қатынастарын реттеу мәселелері бо­йынша баспасөз конференциясы өтті. 

Егемен Қазақстан
06.02.2018 603
2

Жиын барысында спикер «Жер қатынастарын реттеу мәселелері бо­йынша Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы осы күндері Парламент Мәжілісінде қаралып жатқанын мәлімдеді.  

Бұл заң жобасын 2016 жылы Жер реформасы жөніндегі комиссия әзірлеген болатын. Соны­мен бірге, Қазақстан Рес­пуб­ликасы Президентінің 2016 жылғы 6 мамырдағы «Жер заңнамасының кейбір нормаларын қолдануға мораторий енгізу туралы» Жарлығымен және Жер кодексінің кейбір нормаларын тоқтата тұру туралы заңға сәйкес кодекстің кейбір нормаларына шектеу күшіне енді.

Мораторий енгізілген 2021 жылғы 31 желтоқсанға дейін жарамды болып саналады. Ол жарғылық капиталында шетелдіктердің үлесі 50%-дан асатын заңды тұлғаларға, шетел азаматтарына және ауыл шаруашылығы алқаптарын ұзақ мерзімді жалға беру туралы жер заңнамасының ереже­лерін тоқтатады. Сон­дық­тан да, бұл жаңа заң жобасы қазақ­­­стан­дықтардың ауыл­шаруа­­­­шылық жерлерін жалға беру мен сақтау институтын жетілдіруге бағытталған. Атап айтқан­да, қоғамдық кеңестер мен ұйым­дардың өкілдерін қосып, комиссия мүшелерінің жалпы санының кемінде 50%-ын құрайтын бірыңғай жер комиссиясын құру жоспарлануда. Жер комиссиясының отырыстары дыбыс және бейне тасымалдаушыларда міндетті түрде тіркелуі тиіс және комиссияның шешім­деріне қарсы сотқа шағым­дану мүмкіндігі қарастырылады.

Заң жобасының ережелері ауылшаруашылық жерлерін пайдаланудың тұрақты мони­торингін енгізуді көздейді. Айталық 5 жыл ішінде жыл сайын, ал кейінгі кезеңдегі  әрбір 3 жылда суармалы жерлерде және 5 жыл сайын тәлім­ді жайылымдарға тұрақты түр­де мониторинг жүргізіледі. Бұл шара­лар ауылшаруашылық жер­лерін тиімді және ұтымды пайдалануды, пайдаланыл­ма­ған жерлерді айқындауға және ауыл шаруашылығы айналымына енгізуге мүмкіндік береді. Сондай-ақ жерді пайдалану­дағы қоғамдық бақылау рөлін және жерді ұтымды пайдалану үшін жер пайдаланушылардың жауап­­­­­кер­шілігінің де деңгейін арт­тырады.

Сонымен қатар кезінде ауыл­шаруашылық алқаптарының мөлшеріне шектеулердің жоқ­тығы латифундистердің пайда болуына себеп болды. Ал мұндай шектеудің болмауы жерді фермерлердің жаңа буынына беру мүмкіндігін тежеуге әкелді. Осыған байланысты, жоғарыда аталған заң жобасы лизингке берілген ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскелерінің барынша (ең жоғары) өлшемдерін анықтау әдістемесін әзірлеуді және бекітуді ұсынады. Бұдан басқа, табиғи-агроөнеркәсіптік аймақтарға және облыстың ма­ман­дануына байланысты ұсы­нылған ауыл шаруашылығы жерлерінің оңтайлы мөлшерін белгілеу керек. Сондай-ақ жаңа заң жобасының ережелері «бір қолдан» ауыл шаруашылығы ал­қаптарының ірі учаске­лерін лизингке алып қоюға бағытталған.

Шетелдік азаматтармен неке­­­де тұратын Қа­зақ­­стан аза­маттарына, сондай-ақ шет­ел ка­питалы бар заңды тұл­ға­­­лар­ға ше­кара­­лық белдеуде және шекара ай­­мағында орналасқан жерлерді беруге тыйым салу ұсынылады. Бұл шаралар ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге және Қазақстан Республи­касының аумақтық тұтастығын қамтамасыз етуге бағытталған.

Заң жобасында халық­тың жеке шаруашылығындағы малына қажетті жайы­лым­­дық жерлердің ауқымы анық­талады. Өйткені елді ме­кен­дер аумағында қолда­ныс­­тағы жайылымдар халық­тың қажеттіліктерін қанағат­тан­дыр­майды және деграда­цияға ұшырайды. Елді мекендер төңірегінде бос жайылымдар мен шабындықтар жоқ, олар негізінен меншікке немесе жалға беріледі. Әкімдіктер жүр­гізген алдын ала есептеу­лерге сәйкес ауылдық елді ме­кен­дердің жайылымдарға деген қажеттілігі 27,7 млн гектарды құрайды. Сон­дық­тан заң жобасы халықтың жайы­лым­дық жерлерге деген қажет­тілігін мемлекет мұқтаж­дық­тары қатарына  енгізеді.

Жеке тұрғын үй құрылысы үшін (ЖТҚ) жер учаскелеріне халықтың қажеттіліктерін мем­лекеттік қажеттіліктер тізі­міне енгізу жоспарлануда. Бұл тал­дауға сәйкес Call Center ор­та­лы­ғына келетін «jerturaly.kz» сайтына қоңыраулар мен сұрақ­тардың 75%-дан астамы ЖТҚ-мен байланысты болғанымен түсіндіріледі.

Бүгінгі таңда бүкіл ел бо­йынша ЖТҚ үшін жерді тегін алу кезегінде тұрған адамдар саны 1,2 миллионнан асады. Ал жер учаскелерін ЖТҚ үшін тиісті инфрақұрылыммен қам­тама­сыз етуде елді мекендер аума­­ғында бос жерлер жоқ бол­ған­­дық­тан проблема туындайды.

«Жер қатынастарын реттеу туралы Қазақстан Рес­пуб­ли­ка­­сының кейбір заңна­­­ма­лық актілеріне өзгерістер мен толық­­­тырулар енгізу тура­лы» аталған заң жо­басының норма­­лары мен ере­­желері бүгінгі күн­і отан­­дық фермерлер үшін аса өткір мәсе­ле­лерді шешуге бағытталған.

Рауан ҚАЙДАР,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

13.11.2018

Egemen Qazaqstan алғашқылардың бірі болып Chartbeat құралын пайдаланады

13.11.2018

Жаңақорған ауданында 116 бас қой белгісіз аурудан қырылып қалды

13.11.2018

Қызылордада қауіпті аймақтар анықталып, даярлық мәселелері күшейтілді

13.11.2018

Ақтөбеде жоғары жылдамдықтағы интернет желісі ұлғаяды

13.11.2018

Елбасы Астана клубының төртінші отырысына қатысты

13.11.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Ауғанстан Республикасының бұрынғы президенті Хамид Карзаймен кездесті

13.11.2018

«Айша бибі» мен «Ақыртас» әлемдегі ерекше туристік нысандардың тізіміне енді

13.11.2018

Павлодарда Португалиялық профессор студенттерге дәріс беріп жүр

13.11.2018

Т.Сүлейменов ел өңірлеріндегі жылу бағасының әртүрлілігін түсіндірді

13.11.2018

Тайваньда таеквондодан Президент кубогі додасы аяқталды

13.11.2018

Елордалықтар 14 қарашада жалпыхалықтық диктант жазуға қатысады

13.11.2018

Үкіметте 10 айдағы әлеуметтік-экономикалық даму қорытындылары қаралды

13.11.2018

Б.Сағынтаев өңірлердегі халықтың нақты табысының көрсеткіштеріне ерекше көңіл бөлуді тапсырды

13.11.2018

Тұрмыстық қатты қалдықтар адамдардың қажетіне жарай бастады

13.11.2018

Шымкентте 5 000 000 теңгеге бағаланған көгершін көрмеге қойылды

13.11.2018

Қызылорда облысында газ құбыры құрылысы басталады

13.11.2018

Елбасы Еуропалық комиссияның бұрынғы төрағасы Жозе Мануэль Баррозумен кездесті

13.11.2018

Венгрияда синхронды жүзуден жасөспірімдер құрамасы бірінші орынды иеленді

13.11.2018

Тарифтерді көтерген монополистер заң алдында жауап береді

13.11.2018

Алматыда мектеп оқушылары арасында шешендік өнер байқауы өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Zaman talqysyndaǵy qazaq

Feısbýktegi paraqshamdy ashyp qaraımyn da oılanamyn. Feısbýkti men ádette merzimdik buqaralyq aqparat quraldarynyń nazarynan tys qalǵan oqıǵalar men jańalyqtardy jáne oǵan degen qoǵamnyń kózqarasyn bilý úshin ashamyn. Meniń paraqshamda úsh jarym myńnan astam jazylýshym bar. Olardyń 95 paıyzdan astamy – qazaqtar.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу