Жерді пайдалануда қоғамдық бақылаудың рөлі артады

Кеше Орталық коммуникациялар қызметінде Ауыл шаруашылығы вице-министрі Ерлан Нысанбаевтың қатысуымен жер қатынастарын реттеу мәселелері бо­йынша баспасөз конференциясы өтті. 

Егемен Қазақстан
06.02.2018 670
2

Жиын барысында спикер «Жер қатынастарын реттеу мәселелері бо­йынша Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы осы күндері Парламент Мәжілісінде қаралып жатқанын мәлімдеді.  

Бұл заң жобасын 2016 жылы Жер реформасы жөніндегі комиссия әзірлеген болатын. Соны­мен бірге, Қазақстан Рес­пуб­ликасы Президентінің 2016 жылғы 6 мамырдағы «Жер заңнамасының кейбір нормаларын қолдануға мораторий енгізу туралы» Жарлығымен және Жер кодексінің кейбір нормаларын тоқтата тұру туралы заңға сәйкес кодекстің кейбір нормаларына шектеу күшіне енді.

Мораторий енгізілген 2021 жылғы 31 желтоқсанға дейін жарамды болып саналады. Ол жарғылық капиталында шетелдіктердің үлесі 50%-дан асатын заңды тұлғаларға, шетел азаматтарына және ауыл шаруашылығы алқаптарын ұзақ мерзімді жалға беру туралы жер заңнамасының ереже­лерін тоқтатады. Сон­дық­тан да, бұл жаңа заң жобасы қазақ­­­стан­дықтардың ауыл­шаруа­­­­шылық жерлерін жалға беру мен сақтау институтын жетілдіруге бағытталған. Атап айтқан­да, қоғамдық кеңестер мен ұйым­дардың өкілдерін қосып, комиссия мүшелерінің жалпы санының кемінде 50%-ын құрайтын бірыңғай жер комиссиясын құру жоспарлануда. Жер комиссиясының отырыстары дыбыс және бейне тасымалдаушыларда міндетті түрде тіркелуі тиіс және комиссияның шешім­деріне қарсы сотқа шағым­дану мүмкіндігі қарастырылады.

Заң жобасының ережелері ауылшаруашылық жерлерін пайдаланудың тұрақты мони­торингін енгізуді көздейді. Айталық 5 жыл ішінде жыл сайын, ал кейінгі кезеңдегі  әрбір 3 жылда суармалы жерлерде және 5 жыл сайын тәлім­ді жайылымдарға тұрақты түр­де мониторинг жүргізіледі. Бұл шара­лар ауылшаруашылық жер­лерін тиімді және ұтымды пайдалануды, пайдаланыл­ма­ған жерлерді айқындауға және ауыл шаруашылығы айналымына енгізуге мүмкіндік береді. Сондай-ақ жерді пайдалану­дағы қоғамдық бақылау рөлін және жерді ұтымды пайдалану үшін жер пайдаланушылардың жауап­­­­­кер­шілігінің де деңгейін арт­тырады.

Сонымен қатар кезінде ауыл­шаруашылық алқаптарының мөлшеріне шектеулердің жоқ­тығы латифундистердің пайда болуына себеп болды. Ал мұндай шектеудің болмауы жерді фермерлердің жаңа буынына беру мүмкіндігін тежеуге әкелді. Осыған байланысты, жоғарыда аталған заң жобасы лизингке берілген ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскелерінің барынша (ең жоғары) өлшемдерін анықтау әдістемесін әзірлеуді және бекітуді ұсынады. Бұдан басқа, табиғи-агроөнеркәсіптік аймақтарға және облыстың ма­ман­дануына байланысты ұсы­нылған ауыл шаруашылығы жерлерінің оңтайлы мөлшерін белгілеу керек. Сондай-ақ жаңа заң жобасының ережелері «бір қолдан» ауыл шаруашылығы ал­қаптарының ірі учаске­лерін лизингке алып қоюға бағытталған.

Шетелдік азаматтармен неке­­­де тұратын Қа­зақ­­стан аза­маттарына, сондай-ақ шет­ел ка­питалы бар заңды тұл­ға­­­лар­ға ше­кара­­лық белдеуде және шекара ай­­мағында орналасқан жерлерді беруге тыйым салу ұсынылады. Бұл шаралар ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге және Қазақстан Республи­касының аумақтық тұтастығын қамтамасыз етуге бағытталған.

Заң жобасында халық­тың жеке шаруашылығындағы малына қажетті жайы­лым­­дық жерлердің ауқымы анық­талады. Өйткені елді ме­кен­дер аумағында қолда­ныс­­тағы жайылымдар халық­тың қажеттіліктерін қанағат­тан­дыр­майды және деграда­цияға ұшырайды. Елді мекендер төңірегінде бос жайылымдар мен шабындықтар жоқ, олар негізінен меншікке немесе жалға беріледі. Әкімдіктер жүр­гізген алдын ала есептеу­лерге сәйкес ауылдық елді ме­кен­дердің жайылымдарға деген қажеттілігі 27,7 млн гектарды құрайды. Сон­дық­тан заң жобасы халықтың жайы­лым­дық жерлерге деген қажет­тілігін мемлекет мұқтаж­дық­тары қатарына  енгізеді.

Жеке тұрғын үй құрылысы үшін (ЖТҚ) жер учаскелеріне халықтың қажеттіліктерін мем­лекеттік қажеттіліктер тізі­міне енгізу жоспарлануда. Бұл тал­дауға сәйкес Call Center ор­та­лы­ғына келетін «jerturaly.kz» сайтына қоңыраулар мен сұрақ­тардың 75%-дан астамы ЖТҚ-мен байланысты болғанымен түсіндіріледі.

Бүгінгі таңда бүкіл ел бо­йынша ЖТҚ үшін жерді тегін алу кезегінде тұрған адамдар саны 1,2 миллионнан асады. Ал жер учаскелерін ЖТҚ үшін тиісті инфрақұрылыммен қам­тама­сыз етуде елді мекендер аума­­ғында бос жерлер жоқ бол­ған­­дық­тан проблема туындайды.

«Жер қатынастарын реттеу туралы Қазақстан Рес­пуб­ли­ка­­сының кейбір заңна­­­ма­лық актілеріне өзгерістер мен толық­­­тырулар енгізу тура­лы» аталған заң жо­басының норма­­лары мен ере­­желері бүгінгі күн­і отан­­дық фермерлер үшін аса өткір мәсе­ле­лерді шешуге бағытталған.

Рауан ҚАЙДАР,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.02.2019

Сапарбаев: Бірде бір бала назарсыз әрі қамқорсыз қалмауы керек

16.02.2019

Головкин былғары қолғабын шегеге іле ме?

16.02.2019

Астана қаласы мен үш облыста ауа райына байланысты ескерту жарияланды

16.02.2019

Қарағандыда NASА кездесу өткізді

16.02.2019

БҚО-да көп балалы отбасылар мәселесін шешуге қосымша 500 млн теңге бөлінеді

16.02.2019

Қарағандыда полицияның 200 қызметкері волейбол ойнады

16.02.2019

Қарағанды облысында мектеп жабылып қалды

16.02.2019

Демалыс күндері боран соғып, жауын-шашын болады

16.02.2019

Оралда радиатор зауыты ашылады

16.02.2019

Баянауылда аудандық қысқы спартакиада өтті

16.02.2019

Биыл Батыс Қазақстан облысында 5 жатақхана құрылысы басталады

16.02.2019

Батыс Қазақстан облысында өңір басшысының есебі басталды

16.02.2019

Павлодар облысының әкімі жаңа орынбасарларын таныстырды

16.02.2019

Бүгін Болгариядағы турнирде Қазақстан боксшылары алғашқы жекпе-жектерін өткізеді

16.02.2019

СІМ және «Атамекен» ҰКП инвестициялық және экспорттық бағыттағы жұмысты үйлестіруді күшейтуде

16.02.2019

WGS төрағасы: Үкіметтер өздерінің бизнес-модельдерін қайта ойлап табуы керек

16.02.2019

Ресей сауда алаңдарында қазақстандық компаниялардың белсенділігі артты

16.02.2019

Алматыда «Қазақстан университеттері халықаралық аренада» тақырыбында семинар өтті

16.02.2019

Майдангер-жазушы Леонид Гирш 95 жасқа толды

16.02.2019

Алматыда студенттер арасында «IITU Robocon 2019» робототехника чемпионаты өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Qumar oıynnyń quryǵy uzyn

«Aıdalada altyn bar» dese, soǵan birinshi qandastarymyz baratyn shyǵar dep oılaıtyn halge jettik. Bulaı deýimizge qoǵamda qordalanyp qalǵan, ordalanyp alǵan máseleler mysal bola alady. Sonyń biri – báske aqsha tigý, ıaǵnı býkmekerlik keńselerdiń keleńsiz kásibi bolyp tur. Jalpy, ózi jarymaı otyrǵan jannyń «úıde otyryp ońaı aqsha tabý jolyn úıretemin» degenine erip kete beretin ańqaý bolatynyna ekenine búginde kózimiz ábden jetti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу