Жерді пайдалануда қоғамдық бақылаудың рөлі артады

Кеше Орталық коммуникациялар қызметінде Ауыл шаруашылығы вице-министрі Ерлан Нысанбаевтың қатысуымен жер қатынастарын реттеу мәселелері бо­йынша баспасөз конференциясы өтті. 

Егемен Қазақстан
06.02.2018 553

Жиын барысында спикер «Жер қатынастарын реттеу мәселелері бо­йынша Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы осы күндері Парламент Мәжілісінде қаралып жатқанын мәлімдеді.  

Бұл заң жобасын 2016 жылы Жер реформасы жөніндегі комиссия әзірлеген болатын. Соны­мен бірге, Қазақстан Рес­пуб­ликасы Президентінің 2016 жылғы 6 мамырдағы «Жер заңнамасының кейбір нормаларын қолдануға мораторий енгізу туралы» Жарлығымен және Жер кодексінің кейбір нормаларын тоқтата тұру туралы заңға сәйкес кодекстің кейбір нормаларына шектеу күшіне енді.

Мораторий енгізілген 2021 жылғы 31 желтоқсанға дейін жарамды болып саналады. Ол жарғылық капиталында шетелдіктердің үлесі 50%-дан асатын заңды тұлғаларға, шетел азаматтарына және ауыл шаруашылығы алқаптарын ұзақ мерзімді жалға беру туралы жер заңнамасының ереже­лерін тоқтатады. Сон­дық­тан да, бұл жаңа заң жобасы қазақ­­­стан­дықтардың ауыл­шаруа­­­­шылық жерлерін жалға беру мен сақтау институтын жетілдіруге бағытталған. Атап айтқан­да, қоғамдық кеңестер мен ұйым­дардың өкілдерін қосып, комиссия мүшелерінің жалпы санының кемінде 50%-ын құрайтын бірыңғай жер комиссиясын құру жоспарлануда. Жер комиссиясының отырыстары дыбыс және бейне тасымалдаушыларда міндетті түрде тіркелуі тиіс және комиссияның шешім­деріне қарсы сотқа шағым­дану мүмкіндігі қарастырылады.

Заң жобасының ережелері ауылшаруашылық жерлерін пайдаланудың тұрақты мони­торингін енгізуді көздейді. Айталық 5 жыл ішінде жыл сайын, ал кейінгі кезеңдегі  әрбір 3 жылда суармалы жерлерде және 5 жыл сайын тәлім­ді жайылымдарға тұрақты түр­де мониторинг жүргізіледі. Бұл шара­лар ауылшаруашылық жер­лерін тиімді және ұтымды пайдалануды, пайдаланыл­ма­ған жерлерді айқындауға және ауыл шаруашылығы айналымына енгізуге мүмкіндік береді. Сондай-ақ жерді пайдалану­дағы қоғамдық бақылау рөлін және жерді ұтымды пайдалану үшін жер пайдаланушылардың жауап­­­­­кер­шілігінің де деңгейін арт­тырады.

Сонымен қатар кезінде ауыл­шаруашылық алқаптарының мөлшеріне шектеулердің жоқ­тығы латифундистердің пайда болуына себеп болды. Ал мұндай шектеудің болмауы жерді фермерлердің жаңа буынына беру мүмкіндігін тежеуге әкелді. Осыған байланысты, жоғарыда аталған заң жобасы лизингке берілген ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскелерінің барынша (ең жоғары) өлшемдерін анықтау әдістемесін әзірлеуді және бекітуді ұсынады. Бұдан басқа, табиғи-агроөнеркәсіптік аймақтарға және облыстың ма­ман­дануына байланысты ұсы­нылған ауыл шаруашылығы жерлерінің оңтайлы мөлшерін белгілеу керек. Сондай-ақ жаңа заң жобасының ережелері «бір қолдан» ауыл шаруашылығы ал­қаптарының ірі учаске­лерін лизингке алып қоюға бағытталған.

Шетелдік азаматтармен неке­­­де тұратын Қа­зақ­­стан аза­маттарына, сондай-ақ шет­ел ка­питалы бар заңды тұл­ға­­­лар­ға ше­кара­­лық белдеуде және шекара ай­­мағында орналасқан жерлерді беруге тыйым салу ұсынылады. Бұл шаралар ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге және Қазақстан Республи­касының аумақтық тұтастығын қамтамасыз етуге бағытталған.

Заң жобасында халық­тың жеке шаруашылығындағы малына қажетті жайы­лым­­дық жерлердің ауқымы анық­талады. Өйткені елді ме­кен­дер аумағында қолда­ныс­­тағы жайылымдар халық­тың қажеттіліктерін қанағат­тан­дыр­майды және деграда­цияға ұшырайды. Елді мекендер төңірегінде бос жайылымдар мен шабындықтар жоқ, олар негізінен меншікке немесе жалға беріледі. Әкімдіктер жүр­гізген алдын ала есептеу­лерге сәйкес ауылдық елді ме­кен­дердің жайылымдарға деген қажеттілігі 27,7 млн гектарды құрайды. Сон­дық­тан заң жобасы халықтың жайы­лым­дық жерлерге деген қажет­тілігін мемлекет мұқтаж­дық­тары қатарына  енгізеді.

Жеке тұрғын үй құрылысы үшін (ЖТҚ) жер учаскелеріне халықтың қажеттіліктерін мем­лекеттік қажеттіліктер тізі­міне енгізу жоспарлануда. Бұл тал­дауға сәйкес Call Center ор­та­лы­ғына келетін «jerturaly.kz» сайтына қоңыраулар мен сұрақ­тардың 75%-дан астамы ЖТҚ-мен байланысты болғанымен түсіндіріледі.

Бүгінгі таңда бүкіл ел бо­йынша ЖТҚ үшін жерді тегін алу кезегінде тұрған адамдар саны 1,2 миллионнан асады. Ал жер учаскелерін ЖТҚ үшін тиісті инфрақұрылыммен қам­тама­сыз етуде елді мекендер аума­­ғында бос жерлер жоқ бол­ған­­дық­тан проблема туындайды.

«Жер қатынастарын реттеу туралы Қазақстан Рес­пуб­ли­ка­­сының кейбір заңна­­­ма­лық актілеріне өзгерістер мен толық­­­тырулар енгізу тура­лы» аталған заң жо­басының норма­­лары мен ере­­желері бүгінгі күн­і отан­­дық фермерлер үшін аса өткір мәсе­ле­лерді шешуге бағытталған.

Рауан ҚАЙДАР,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.08.2018

Азиада-2018: Дмитрий Алексанин Қазақстан қоржынына алғашқы алтынды салды

19.08.2018

Өскеменде Құрбан айтта 300 адамға ет таратылады

19.08.2018

Австралияда орман өртенді

19.08.2018

Головкин - «Канело» рематчын британ телевидениесі көрсетеді

19.08.2018

Отгонцэцэг Галбадрах Еуропа кубогында чемпион атанды

19.08.2018

Экс-депутат жас мемлекеттік қызметшілерге дәріс оқыды

19.08.2018

«Алтын Тобылғы» әдебиет жүлдесіне өтініштерді қабылдау басталды

19.08.2018

Маңғыстаулық құрылысшылар төл мерекесін атап өтті

19.08.2018

Барлық жағдай жасалатын солтүстік аймаққа көбірек келіңіздер – Мемлекет басшысы

19.08.2018

Теміржолда сыбайлас жемқорлықты болдырмау жайы айтылды

19.08.2018

Астанада жол ақыны SMS арқылы төлеуге болады

19.08.2018

Зерендіде жастардың жазғы білім лагерінің екінші маусымы жұмысын жалғастыруда

19.08.2018

Азиада-2018: Бүгін қазақстандық спортшылар жарыс жолына шығады

19.08.2018

Елордада автобус жүргізушілері 400 мың теңгеге дейін жалақы алуы мүмкін

19.08.2018

Жакартада жанған жұлдыз

19.08.2018

Ауа райы болжамы: Ақмола облысы мен Астана аумағында дауыл тұрады

18.08.2018

Жакартада Жазғы Азия ойындарының ашылу салтанаты өтті

18.08.2018

БҰҰ-ның бұрынғы Бас хатшысы Кофи Аннан қайтыс болды

18.08.2018

Мемлекеттік хатшының қатысуымен Бұқар жыраудың 350 жылдық мерейтойы өтті

18.08.2018

Пара алған әкімдердің қылмысы әшкере болды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Тілтолғақ пен тілтұтқа

Әлеуметтік желіден «Астана қаласы­ның қаракөз балдырғандары қазақша сөй­лемейтіні несі?» деген сыңайдағы сұрау­лы сөйлем, қобалжулы пікірді көзіміз шалып ойланып қалдық, қапаландық. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Ертеңгі ұрпақтың да еншісі бар

Қойнауы құт қазақ жері тәуел­сіз­дігі­міздің ширек ғасырдан асқан шежіресінде ел экономикасын тұралап қалу қасіретінен сақтап келеді. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу