Еуроодақпен ынтымақ – дамудың көзі

Қазақстанның жаһандық беделінің нығая түсуі оның Еуропа одағына (ЕО) бі­ріккен мемлекеттермен қатынас­та­­рының жақсаруына байланыс­ты. Ел­ба­сы сыртқы саясаттың осы бағы­тын анық­тайтын «Еуропаға жол» бағ­дар­ла­масын ұсынған болатын.

Егемен Қазақстан
08.02.2018 2036

Қазақстан бұл бағыттағы қаты­нас­тарды жандандыруды 1992 жылы Еу­ро­падағы қауіпсіздік және ынты­мақ­тас­­тық ұйымына (ЕҚЫҰ) мүше болумен бас­тады. 1995 жылдан Еуроодақ ком­па­ния­ла­рының Қазақстанның мұнай, газ, уран, түсті металдар секторларын игеруге ден қойды. Сонымен қатар біздің елдің ха­лық­аралық терроризмге, наркотрафик­ке, түрлі індеттерге қарсы белсенді қыз­меті және ядролық қаруларға қарсы кү­ресі Еуроодақ елдерінің жаһандық қай­шы­лықтарға қатысты ұстанымдарына сәй­кес келді. Қазақстанда неміс, поляк диаспораларының болуы Германия мен Польша сияқты елдердің бізбен қатынастарын тереңдетуге мүдделі ете түсті. Еуроодақ Қазақстанға ең көп инвестиция құйды. Қазақстанның Еуропа елдерімен тығыз қатынастары оның 2010 жылы ЕҚЫҰ-ға төраға болуына әкелді.

1999 жылдың 1 шілдесінде Қазақстан мен Еуроодақ арасындағы Әріптестік пен ынтымақ туралы келісімге Брюссель қа­ла­сында қол қойылды. Еуропа мем­ле­кет­те­рімен байланыстардың өріст­еуі барысында елімізде 3000-нан астам бірлескен кә­сіпорын ашылды. ЕО елдерімен сауда көлемі 2017 жылы 24,4 млрд долларға же­тіп, Қазақстанның сыртқы тауар ай-
н­а­лымының 40 пайызын құрады. Бұл көр­сеткіш 2016 жылдағыдан 23% артық. Тығыз байланыстардың арта түсуіне 2015 жылы желтоқсанда Қазақстан мен ЕО қол қойған жаңа Кеңейтілген әріптестік пен ынтымақтастық туралы келісім /КӘЫК/ өз ықпалын тигізді. ТМД елдерінің арасында Қазақстан ғана ЕО-мен осындай келісімге келіп отыр. ЕО-ға кіретін 28 елдің 18-нің парламенттері бұл келісімді ратификациялады. «Еуропаға жол» бағдарламасын іске асыру барысында Қазақстан Дүниежүзілік сауда ұйымына кіріп, Кеден одағын және Еуразиялық экономикалық одақ­ты қалыптастыра алды. Бұл шаралар Брюссельмен қатынастарды үнемі үй­лестіріп отыруды талап етті. Әрине ЕО елдері өз мүдделерін қорғайды. Олар үшін Ресей мен Украина қатынастарының ши­е-
ленісуі жағдайында энергетикалық қау­іп­сіздікті нығайту, шикізатты тасымал­дау, кон­тиненталдық қауіпсіздікті нығайту мә­селелері маңызды. Қарқынды дамып келе жатқан, ашық, саяси тұрақты Қазақ­с­тан­мен жақсы қатынастар орната отырып, Еуроодақ Орталық Азия ай­ма­ғын­да­ғы ықпалын арттыра түсуді көз­дей­ді.

ЕО елдері Қазақстанда нарықтық ре­фор­малар жүргізуге, экономиканы бейтараптандыруға, денсаулық сақтау, әлеуметтік көмек, ғылыми-зерттеулер салаларын жетілдіруге көмектесті. 1992-2000 жылдар аралығында тек ТАСИС бағдарламасы шеңберінде еліміздегі экологиялық сараптаулар жұмыстарына 120 млн еуро көлемінде техникалық көмек берілді. Қазақстан үшін Семей ядролық полигонында жасалған сынақтардың салдарларын анықтау және жою, Арал теңізі бассейнінің экологиялық мәселелерін анықтау, Алматының әуе кеңістігінің ластануын азайту мәселелеріне қатысты зерттеу шараларының пайдасы болды. Бұл қатынастар тұрақты байланыстарға ұласты. Мысалы, 2016 жылы сәуір айында Алматы облысында қазақ-француз радиолокациялық техника өндіру зау-
ыты ашылды. 2017 жылы венгриялық «Эксимбанк» бірлескен шағын және орта бизнес жобаларын қаржыландыруға 255 млн еуро бөлді. Еуропалық инвестициялық банк «ҚазАгро» ұлттық басқарушы холдингі» АҚ ұжымына ұлттық АӨК-ті дамытуға 200 млн еуро қаржы бөлді. Еуропа қайта құру және даму банкі еліміздегі 17 жобаны қаржыландыруға 500 млн доллар жұмсағалы отыр. «Индустрия 4.0» бағытында өнеркәсіпті цифрландыру жұмыстарын ұйымдастыруға озық неміс тәжірибелерін енгізуге Германия мен Қазақстан арасында 1 миллиард доллар көлеміндегі 20 құжатқа қол қойылды.

ЕО үшін Қазақстанның транзиттік мүмкін­дігін пайдалану маңызды. Қытай­дың алып экономикасымен Еуропаның байланысын Үрімжі (Қытай) – Алтынкөл (Қазақстан) – Рига (Латвия) – Роттердам (Нидерланд) трансконтиненталдық тасымалдау жолы жеңілдетті. Бұл жолдың еліміздің Еуропа елдерімен сауда-сат­ты­ғын өсіруге ықпалы күшті. 2017 жыл­дың күзінде Коувола (Финляндия) – Бусловская (Ресей) – Алтынкөл (Қазақстан) – Сиань (Қытай) контейнерлік темір жол бағыты іске қосылды. Жыл сайын бұл жолмен 1 млн тоннадан артық жүк тасымалдануы жобаланған. Аталған істердің Ел­басының Қазақстан халқына Жол­дауында көр­сетілген төртінші міндет – көлік-ло­гистика инфрақұрылымын дамы­туда кө­мегі зор. Еуропаға жүк тран­зи­ті­нен қазынамызға бірнеше млрд доллар табыс кіреді.

ЕО-мен қатынастарымызды жақсарту Қазақстанның Төртінші өнеркәсіптік революция үрдістеріне енуін жеңілдетуге көмектеседі. ЕО-мен тығыз қатынастар ғылым, білім, мәдениет, медицина салаларында жақсы дамыса, Қазақстанның бәсекеге қабілеттілігі арта түседі. Әлем­дік өркениет жетістіктеріне айналған еуро­палық демократия игіліктерін ұлттық құндылықтарымызбен ұштастыру арқылы ғана дамыған мемлекеттер қатарынан көріне аламыз.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.05.2018

СҚО әкімі Канн кинофестивалінің жеңімпазына үш бөлмелі пәтер тарту етті

24.05.2018

Таразда заманауи IT-кабинет ашылады

24.05.2018

Қ.Келімбетов: АХҚО Қытайдың ішіндегі Гонконг сияқты дербес жұмыс істейді

24.05.2018

Қ.Келімбетов: «Астана» ХҚО ашылу салтанатында халықаралық конференция өтеді

24.05.2018

А.Мамин: «Астана» ХҚО – жекешелендірудің негізгі операторы

24.05.2018

Қызылорда мемлекеттік университетінде қазақ тіліне аударылған 18 оқулықпен таныстыру шарасы өтті

24.05.2018

«Самұрық-Қазына» Петербор ХЭФ-2018 қатысушыларына Қазақстанның инвестициялық мүмкіндіктерін таныстырды

24.05.2018

Үкімет үйінде Kazakh Invest директорлар кеңесінің отырысы өтті

24.05.2018

Б. Сағынтаев Катар Премьер-Министрінің орынбасары, қорғаныс істері министрі Х. Әл-Аттыйямен кездесу өткізді

24.05.2018

«Қазақстандық қоғамды жаңарту үдерісіндегі дін және зайырлылық» атты дөңгелек үстел өтті

24.05.2018

Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссияның отырысы өтті

24.05.2018

Сенат Қазақстан мен ХҚДБ арасындағы келісімді және ҰҚШҰ аясындағы құпия ақпарат туралы хаттаманы ратификациялады

24.05.2018

Қостанайда  латын әліпбиіне көшу туралы  республикалық ғылыми-практикалық конференция өтті

24.05.2018

Өскемендегі А.Пушкин атындағы облыстық кітапхана үздік мемлекеттік кітапхана атанды

24.05.2018

Сенат Төрағасы: Қазақ жастары зерек және ерекше дарынды

24.05.2018

Қ.Тоқаев: Қазақ тілінің мәртебесін одан әрі арттыру өзекті мәселе

24.05.2018

Оралда «Uralsk Green Forum» халықаралық экологиялық форумы өтті

24.05.2018

Алматы мен Дания көлік, денсаулық сақтау және энергетика салаларында ынтымақтастық орнатуда

24.05.2018

Алматы әкімі қаланың көлік және жүргінші инфрақұрылымы құрылысының барысын тексерді

24.05.2018

Елбасы кәсіпкерлік қызметке қатысты заңға жария түрде қол қойды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

Музей – тарихпен тілдесу мүйісі

Аспан асты, жер үстінде өсіп-өн­ген қай халықтың болмасын адамзат тари­хы­нан алар орны олардың ғаламдық өрке­ниет көшін ілгерілетуге қосқан ірілі-ұсақ­ты жетістіктерімен өлшенері талас тудырмаса керек. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Мәселе мамандық таңдауда емес, оқу бітірген соң жұмыс табуда

Абайдың жиырма бесінші сөзіндегі «Мына мен айтқан жол – мал аяр жол емес. Құдайдан қорық, пендеден ұял, балаң бала болсын десең – оқыт, мал аяма! Әйтпесе бір ит қазақ болып қалған соң, саған рақат көрсетер ме, өзі рақат көрер ме, яки жұртқа рақат көрсетер ме?» деген қағидаға табан тіреген қазақ ұл-қызын оқытуға ұмтылумен келеді.       G M T     Определить языкАзербайджанскийАлбанскийАнглийскийАрабскийАрмянскийАфрикаансБаскскийБелорусскийБенгальскийБирманскийБолгарскийБоснийскийВаллийскийВенгерскийВьетнамскийГалисийскийГреческийГрузинскийГуджаратиДатскийЗулуИвритИгбоИдишИндонезийскийИрландскийИсландскийИспанскийИтальянскийЙорубаКазахскийКаннадаКаталанскийКитайский (Упр)Китайский (Трад)КорейскийКреольский (Гаити)КхмерскийЛаосскийЛатинскийЛатышскийЛитовскийМакедонскийМалагасийскийМалайскийМалайяламМальтийскийМаориМаратхиМонгольскийНемецкийНепалиНидерландскийНорвежскийПанджабиПерсидскийПольскийПортугальскийРумынскийРусскийСебуанскийСербскийСесотоСингальскийСловацкийСловенскийСомалиСуахилиСуданскийТагальскийТаджикскийТайскийТамильскийТелугуТурецкийУзбекскийУкраинскийУрдуФинскийФранцузскийХаусаХиндиХмонгХорватскийЧеваЧешскийШведскийЭсперантоЭстонскийЯванскийЯпонский   АзербайджанскийАлбанскийАнглийскийАрабскийАрмянскийАфрикаансБаскскийБелорусскийБенгальскийБирманскийБолгарскийБоснийскийВаллийскийВенгерскийВьетнамскийГалисийскийГреческийГрузинскийГуджаратиДатскийЗулуИвритИгбоИдишИндонезийскийИрландскийИсландскийИспанскийИтальянскийЙорубаКазахскийКаннадаКаталанскийКитайский (Упр)Китайский (Трад)КорейскийКреольский (Гаити)КхмерскийЛаосскийЛатинскийЛатышскийЛитовскийМакедонскийМалагасийскийМалайскийМалайяламМальтийскийМаориМаратхиМонгольскийНемецкийНепалиНидерландскийНорвежскийПанджабиПерсидскийПольскийПортугальскийРумынскийРусскийСебуанскийСербскийСесотоСингальскийСловацкийСловенскийСомалиСуахилиСуданскийТагальскийТаджикскийТайскийТамильскийТелугуТурецкийУзбекскийУкраинскийУрдуФинскийФранцузскийХаусаХиндиХмонгХорватскийЧеваЧешскийШведскийЭсперантоЭстонскийЯванскийЯпонский                     Звуковая функция ограничена 200 символами     Настройки : История : Обратная связь : Donate Закрыть

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Мектеп вальсі туралы ой

Соңғы қоңырау – мектеп бітіруші түлектердің жанын тербететін аяулы сәт. Алабұртқан сезім, алып-ұшқан арман, үміт пен күдік. Одан өзге? Мектеп вальсі. Иә, мектеп вальсі туралы әр жүрек түкпірінде жазылмаған бір-бір шығарма бар шығар. Бұл – мектеп қабырғасымен, дос-құрбылармен ғана қоштасу емес, іште бұғып жатқан мөлдір, алғашқы алақұйын сезімдермен де қоштасу.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Қызғаныш деген қызыл ит

Заты адам баласымен бірге жасасып келе жатқан, көнермес те көгер­мес сезімдердің бірі – қызғаныш. Адам­ның көзіне шел қапта­та­тын қара қыз­ға­ныштардан кекшілдік пен күн­шілдік, бақас­тық пен бақталастық қоз­дап, неше түрлі қылмыстар жасалып жата­ты­ны да ешкімге құпия емес. 

Талғат СҮЙІНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Алматының алмасы. Шырын қайда?..

Алматы жұрты күнде жауған жауын­мен, түнде ұрған суықпен жағаласып жүріп Алатаудың бөктеріндегі биылғы алма бақ гүл шашқан көркем шақтан көз жазып қалған сыңайлы. Содан ба екен, біреу «Биыл алма гүлдеді ме?» десе, біреу «Биыл өзі алма бола ма?» дейді қамығып. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу