Отбасы – ізгілік қайнары

Егемен Қазақстан
08.02.2018 885

Рухани жаңғыру – жаңашыл­дық­қа қол жеткізу, заманның же­тіс­тігін бағындыру, сонымен бір­ге елдің ұлттық-рухани тамырынан нәр алу деген сөз. Адами құн­ды­лықтар, рухани қазына арқылы жас­­тарды тәрбиелеуге, олардың бойына патриоттық рухты сіңіре білу жұмысында рухани салаға басымдық берудің қажеттілігі туындап отыр. Елбасымыздың рухани жаңғыруға, руханиятқа, білім, ғылымға маңыз беруі – үлкен көрегендік, әрі ұлттың алға ілгерілеуіне қозғаушы күш дер едік. Бұл – тәуелсіз еліміздің ба­қыт­ты болашағы мен алаңсыз ке­ле­шегі үшін жасалып жатқан жұ­мыс. Отбасындағы ізгілік тәр­биесін дамыту көп ғасырлық ха­лық педагогикасына және ба­ла­ларды жалпыадамзаттық құн­ды­лықтарға оқытудың әлемдік тәжірибесіне негізделген. Әр адамның өмірінде отбасы оның өзіндік санасы қалыптасуының алғашқы баспалдағы болып табылады. Отбасында баланың болмысы, қарым-қатынас жасауындағы бі­ліктілігі мен дағдысы жеті­ліп, оның адамгершілік бей­несі мен кәсіби тұрғыдан өзі­нің орнын өзі табу қабілеті қалып­та­сады. Отбасы ұлттың, елдің, әлем­нің, адамзаттың негізі және сондықтан да отбасында дұ­рыс қарым-қатынас орната білу қажет. Бала бақытының кепілі – ата-ананың өнегелі тәрбиесінде. Баланы отбасында дұрыс тәрбиелеу оның мектепте жақсы оқуына, болашақта жақсы азамат болып шығуына үлкен ықпалын тигізеді. Жас жет­кін­шекке жанұяда дұрыс тәрбие беріл­се, болашақта одан үлкен нә­тиже күтуге болады. Дұрыс тәр­бие алған бала ата-анасын қуантып отырады.

Балаға дұрыс тәрбие берудің өзекті бір саласы жас жеткіншектің еңбекке деген әлеуметтік көз­қа­ра­­сын қалыптастыру болып табы­­лады. Бұны тек мұғалімдер ғана емес, әрбір ата-ана қолға алып, өз балаларының игілікті іске қатысуын қадағалап отыруы керек. Еліміздің болашағы ертең­гі тәртіпті де тәрбиелі ұрпақ екені даусыз.. Ата-аналар бала­ла­рының бойынан жат қылық көрсе, мұғалімдерді, жолдастарын, қоғамды кінәлаудан гөрі, «баламды тәрбиелеуде қай жерден ағаттық кетті, балам­ның бойына жақсы әдет сіңіруде, жақ­­сы тәрбие беруде қай жерден жаңылдым» деген ой түйсе екен. Адам баласының шыр етіп өмірге келгенде көретіні ата-ана, ал ата-ана өмірінің жалғасы – бала. Баласының керемет ғалым болмаса да, тәрбиелі, үлгілі, ақылды кішіпейіл, бауырмал, мейірімді болып өсуін ата-ана қадағалайды.

«Тәрбие басы  – тал бесік», «Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілерсің» дейтін дана сөздер текке айтылмаса керек. Баланы тәрбиелеуде ата-ананың бір-біріне деген қарым - қатынасы, қалай сөйлесетіндігі, туған-туыспен, көрші-көлеммен қалай араласатындығы, келген қонақты қалай сыйлайтыны, тіпті ұсақ-түйек болса да, қалай тамақтанатыны, дастархан басындағы әдептілігі, қалай киінетіні – бұның барлығы балаға әсер етеді. Бала үлкенге қарап өседі. Баланы үнемі ұрып-соғып емес, қателескен жерін ақылмен, мысал келтіре отырып, түсіндіре тәрбиелеу керек.

Сондықтан әке де, шеше де балаларының жан-дүниесіне үңіліп, мінез-құлқындағы ерек­ше­­ліктерді жете білгені жөн. Бала­лар­мен әңгімелескенде олардың пікірімен де санасып отырған орынды.

Өз баласымен ашық сөйлесе алмай, сырласа білмейтін ата-аналар «Екеуміз де жұмыстамыз, кешкісін үй шаруасынан қол тимейді, баламен сөйлесуге уақыт жоқ» дегенді айтады. Бұл дұрыс емес. Баламен сөйлесуге тіпті арнайы уақыт бөлудің қажеті жоқ. Әке мен шешенің ұл-қыздары­мен үй шаруасында жүріп-ақ әң­гі­­мелесіп, ой бөлісуіне не кедергі?! Баланы мектепке апарып, қайтар жолда сырласып әң­гімелесуге болатынын естен шы­ғармаған жөн. Бала мектепте болған жайды әңгімелеп, достары жайлы ой-пікірімен бөліскісі келеді. Баланы уақытым жоқ деп тыйып тастамай, сұрақтарына жауап беріп, өз пікіріңізді ортаға салсаңыз, оның ойында дұрыс пікір қалыптастырады.

 Бала дегеніміз – болашақ. Бала­ла­рымызды қалай тәрбие­ле­сек болашағымыз солай болмақ, «Ұл тәрбиелей отырып, жер иесін тәр­биелейміз, қыз тәрбиелей оты­рып, ұлтты тәрбиелейміз».

«Адамға ең бірінші білім емес, тәрбие берілуі керек, тәрбиесіз беріл­ген білім адамзаттың қас жауы, ол келешекте оның бар­лық өміріне апат әкеледі» – дей­ді әл-Фараби. Жас ұрпаққа тә­лім-тәрбие беруді қоғам болып, ұстаздар қауымы болып, ең бастысы, ата-аналар болып қол­ға алсақ, болашағымыз жар­қын болмақ. Балаларымызды отансүйгіштікке баулып, ата-баба салт-дәстүрін құрметтей білуге ұрпақ тәрбиелеу баршаға бірдей міндет.

Ұлт тәрбиесі – ұлт болашағы. Еге­менді еліміздің ертеңгі бола­шағы – тәрбиелі ұрпақ.. Әр ұлттың тарихи дамуында ерте заманнан қалыптасып келе жатқан рухани асыл мұрасы, әдет-ғұрпы, салт-дәстүрі бар. Халқымыздың әдет-ғұрып, салт-дәстүрі жет­кін­­шек ұрпақты адалдыққа, адам­гер­шілікке, жақсылыққа үн­деп, олар­дың сана-сезімін, дүние­та­нымдық қабілетін дамытуды көздейді. Елбасы рухани жаң­ғы­рудағы ұлттық сананың рөліне баса назар аударып, бірнеше міндеттерді айқындап берді. «Туған елге» ұласатын «Туған жер» бағдарламасын қолға алуды ұсынып отыр. Әрбір азаматты өзінің туған жерінің гүлденуі үшін нақты үлес қосуға үндейді. Ел­­ді қадірлеу туған жердің рухын бойға сіңіріп өсуден бас­тал­ған. Жас буын өкілдері ха­лық­­тың игі дәстүрінен тәлім алып, елжандылық, патриоттық қа­сиеттерді бойына сіңіріп өсу үшін нақ осындай бағдардың ма­ңыз­­дылығы зор. Мәңгілік жал­пы­­адамзаттық құндылықтарға не­гіз­делген бағдарламаны жүзеге асы­ру арқылы «Мәңгілік Елдің» бо­лашағын құра аламыз.

Рухани жаңғыру – ұлттың, бола­шақтың болмысына тән құбы­лыс және халыққа ортақ ұғым, ортақ ұстаным, тарихи қажет­тілік. Ал сананың дамуымен қа­тар жүретін нәрселер – еңбек, бі­лім, адамгершілік және кісілік дең­гейде ойлау. Әр ұлттың болмы­сы мен мүддесінің қозғаушы кү­шіне айналған сана қашанда әлеуметтік және жаңа тарихи құбылысқа ие болады. Осы ретте рухани жаңғыру – адамның сана-сезімінің, сенімі мен сапасының, білімі мен өмір сүру тәсілінің көрсеткіші. Жастардың рухани байлығы дегенде бірінші кезекте олардың білімділігі, ана тілін білуі мен мәдени дең­гейі, дүниетанымдық ой-өрісі тұрады. Қоғамдық сананы жаң­ғыр­тудың басты басымдығы ұл­ты­­мыздың жаһандық қоғам­дас­тықта бәсекеге қабілетті болуы екендігі сөзсіз. Бұл ретте өзі­міздің бірегейлігімізді, құн­ды­лықтарымыз бен дәстүрі­міз­ді сақтауды отбасы тәрбиесінен бастауға тиіспіз.

 

Серікүл РАХМЕТОВА,

Сәтбаев қаласы №7 орта мектебінің бастауыш сынып мұғалімі   

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.06.2018

«Индустриялық даму» бағыты бойынша сараптама комиссиясының отырысы өтті

18.06.2018

Маңғыстау облыстық филармониясында дәстүрлі ән-күй кеші өтті

18.06.2018

«Батыс» өңірлік қолбасшылығында үздік сержанттар анықталды

18.06.2018

Павлодарда «Победа» ЖШС-де дуальды білім беру орталығы ашылды

18.06.2018

Пойыздардың соқтығысуы туралы ақпарат жалған - Жеңіс Қасымбек

18.06.2018

Қыздар Университетінде әлемдік ұйымның өкілдігі ашылады

18.06.2018

Рим қаласында қазақ фильмдері көрсетілді

18.06.2018

Павлодар облысында 200 кәсіпкерге 2,7 млрд теңге көлемінде көмек көрсетілген

18.06.2018

«Қазақфильм» мен «Беларусьфильм» ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойды

18.06.2018

Алматыда түлектер фестивалі өтті

18.06.2018

Қалдыбек Сәбденұлының «Қазақтың қасиеті мен киесі» атты еңбегінің тұсауы кесілді

18.06.2018

2019 жылдың күзіне дейін 5 000 орындық студенттік жатақхананы пайдалануға беру көзделген — Б. Асылова

18.06.2018

Б. Сағынтаев Дүниежүзілік банк пен ХҚК-ның вице-президенттерімен кездесу өткізді

18.06.2018

Түрколог ғалымдарға TWESCO алтын медалі табысталды

18.06.2018

Биыл ҰБТ сұрақтарының базасы 50 пайызға жаңарды - Рамазан Әлімқұлов

18.06.2018

Қызылордада «жасыл» технологияларды енгізу бойынша меморандумға қол қойылды

18.06.2018

«Алтаистика, Түркология, Моңғолистика Ассоциациясын» құру туралы шешімге қол қойылды

18.06.2018

Оралда республикалық өлкетанушылар форумы басталды

18.06.2018

Солтүстік Қазақстан облысында  аудан әкімі тағайындалды

18.06.2018

Солтүстік Қазақстанда жұқпалы ішек аурулары инфекциясы өршіп тұр

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ән мен күйдің бұлағы – Астананың құрағы 

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Басынан бағы таймасын - Жақсыбай Самрат

Ақмолаға бақ ерте қонды, оның аумағы тіпті патша заманында облыс болған. Орталығы Омбы қаласы болғанымен облыстың Ақмола атануының өзі оның ерте танылғандығының белгісі. Әйтпесе осы облыс құрамында сол кездегі Ақмола­дан үлкен Омбы, Қызылжар, сәл кішірек Көкшетау, Атбасар қалалары болған, бірақ соған қарамай облыс атауын Ақмо­ла иемденген.

Жарқын ШӘКӘРІМ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Нағыз қазақ...

 Домбыра – қазақтың жаны, қазақтың көзі, терең тамырлы тұңғиығы, сан ғасыр­лық серігі, ағыл-тегіл күйі. Сандаған ғасыр­­лардан жеткен Қорқыттың қобы­зы үніндей інжу-маржан сазды әуені. Домбыра күй күм­безін көкке өрлеткен кө­ненің көзі, тәңірдің құдіреті. Кетбұғаның күй күңіренісі, Ноғайлының зар заманы, Сы­пыра жырау, Асан Қайғы, Қазтуған, Дос­панбет, Шалкиіз­дердің жыр арқауы, қанаты. Байжігіт пен Абы­лай ханның күй төгілткен жан серігі. Күні кешегі Нұрғиса мен Қаршығалардың дүл­дүл күйшілігі. Бүгінгі музыка өнері бәйте­регінің тамырлы шежіресі. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Minecraft»: еңбекке жетелей ме, еліктіре ме?

Бүгінде балаларды еліктіріп, баурап алатын қызықтардың саны жеткілікті. Барлығы жеткіншектің ой-өрісінің дамуына, физикалық тұрғыда шыңдалуына, жан-жақты болып өсуіне ықпал ете ме, жоқ әлде зиянды тұстары молырақ па?

Сайраш ӘБІШҚЫЗЫ, Қазақстанның білім беру ісінің құрметті қызметкері

Педагогикалық басылымдарға қолдау қажет

Тәуелсіздік алғаннан бері еліміздің баспасөз саласы да нарықтық қатынас­тар­ға біртіндеп ене бастады. Бүгінде оны қаптаған ақпарат құралдарынан көріп отырмыз. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу