Ысырапшылдық ырысты қашырады

«Ысырапшыл дәстүр­ден арылайық!» деген мақаланы («Еге­мен Қазақстан», 08.12.2017 жыл) оқып отырып, ой орамынан шыға алмай қалдым. Неге десеңіз, жерлеу рәсіміне ке­тетін шығынды есеп­тесеңіз біраз келеңсіз жағдайға тап боласыз.

Егемен Қазақстан
08.02.2018 1598

Ертеректе Ислам дінінен хабары бар бір кісінің айтқан әңгімесі осы күнге дейін жадымда. Көршісінің әкесі қатты ауырыпты. Дімкәс әкесін қаратуға дәрігерлер мен емшілерге жүгінеді. Еш нәтиже болмаған соң әкесінің ауруы дендеп қай­тыс болады. Әкесін соңғы са­парға шығарып салу үшін ба­ласы қатты қиналады. Дін­дар көршісінен ақыл сұраудың орнына, бәленбай жердегі ту биені жеткізу, қалаға барып мәуе – жеміс-жидек, тағы басқа заттарды әкелу, екі-үш қазан күріш басу, есіктің алдынан ұзына бойы бірнеше қатар дастарқан мәзірін дайындау, жыртыс, шапан жабу, тағы сондай көптеген таусылмайтын жоралғыларды тауып, қазаға келген кісілерді құрметтеу рәсімімен айна­лысып кетсе керек. Әлгі ба­ла қаза болған әкесін мың сан жұмыспен жүріп ұмы­тып кетуге шақ қалады. Ал діндар көршісі азалы үй иесіне осының барлығы бекер, ысырапшылық деп түсіндірумен әлек. Марқұм­ның баласының уәжі «Әкем­нен немді аяймын» деп қарызға белшесінен батқан.

Сарыағашта тұратын құда­ғиымыз қай­тыс болды. Сонда бір байқағаным, сырттағы ошақта үлкен қа­зан төңкерулі тұр. Алыстан келген біздерге жаназаға дейін біраз уақыт барын ескеріп, көршісінің үйін­де жеңіл дәм бергізді. Жа­на­задан кейін Құран ба­ғыштап елге қайтып кет­тік. Елдегілерге осы көр­генімізді айтып ек, теріс көрмей құптады. Қайсыбір жылдары елді мекендерде ысырапшылдыққа жол бер­меу жөнінде бастамашы бол­дық. Өзіміз қатысқан Арыс қаласының іргесіндегі Сыр­дария елді мекенінде азалы үйдің иесі ас-су бер­местен, жыртыс, шапан жаппастан, ата телім үлес­тірмей, тамақ бермей-ақ марқұмды ақтық сапарға шы­ғарып салғанымыз естен кете қойған жоқ. Біздің бай­қауымызша, жыртыс үлес­тіру, тамақ беру, тағы басқа жоралғы жасаумен тынса бір сәрі. Көбіне олай бола бермейді. Жұрт азалы үйдің иелерін құрметтеп, берген асын толығымен тауысып ішсе мақұл. Керісінше, бір-біріне дауыс көтеріп сөй­леу немесе ыржыңдап бір-бірін мұқатып отыруы ерсі екені даусыз. Одан да тамақ ішпей-ақ, жыртысқа таласып, дауға айналдырмай-ақ азалы азаматтарға көңіл айтса жетерлік болар еді. Бұл сауаптың үлкені болмақ. Болмашы дүние жүрген жер­де сөз қабаттасып жү­ре­тіні екі бастан белгілі. Азалы үйге үлкен ауырт­палық түседі. Соны біле тұ­рып, өсімге ақша алып қиналғанша, марқұмға азын-аулақ дастарқанға құ­ран бағыштасаң да жетеді емес пе! «Өлім бардың ма­лын шашады, жоқтың ар­тын ашады» деген сөз шын­дыққа келіп тұрған жоқ па!

 

Жаңабай ЕРКЕЕВ, зейнеткер

Оңтүстік Қазақстан облысы,

Арыс қаласы,

Сырдария елді мекені

 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.06.2018

Парламентте балалар денсаулығына қатысты заң жобасы қаралды

19.06.2018

ОҚО-ның әкімшілік орталығы Түркістан қаласына көшіріледі

19.06.2018

Елімізде газ нарығында үлкен өзгерістер болады

19.06.2018

Энергетика министрі халық алдында есеп берді

19.06.2018

Асхат Аймағамбетов: «Алтын белгі» төсбелгісіне үміткерлердің 98,4%-ы білімдерін растады

19.06.2018

Ақсуда Қымызмұрындық мерекесі өтті

19.06.2018

Мемлекет басшысы Түркістан облысын құру туралы Жарлыққа қол қойды

19.06.2018

Қ. Тоқаев сарапшылар алдына жаңа міндеттер қойды

19.06.2018

Бүгін Үкімет отырысында қандай мәселелер талқыланды?

19.06.2018

Павлодарда казактар мәдениеті мен өнері күні өтті

19.06.2018

Гүлшара Әбдіқалықова «Ұлы Дала» гуманитарлық ғылымдар форумына қатысты

19.06.2018

Головкинге The Ring журналының белбеуі табысталды

19.06.2018

Чемпиондар лигасы. «Астананың» іріктеу кезеңіндегі қарсыласы белгілі болды

19.06.2018

Астанада Дүниежүзілік тау-кен конгресі өтіп жатыр

19.06.2018

Сенаторлар валюталық реттеу туралы заң жобаларын талқылады

19.06.2018

«Жетісу көктемі» атты республикалық форум: жас қаламгерлер не дейді?

19.06.2018

СҚО-ның Бостандық ауылында қуғын-сүргін құрбандарына арнап ескерткіш-тақта орнатылды

19.06.2018

Мемлекет басшысы Қайрат Мәмиді қабылдады

19.06.2018

Бурабайда «Қазақтану» ғылыми-ағартушылық жобасының тұсауы кесілді

19.06.2018

Солтүстік Қазақсанда жаңа мешіт ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Әр қазаққа қажет ұстаным

Қазіргі өмір барысына ой жіберіп қараған кезде ақыл-ойымыздың тереңдігіне малданып, сезімтал аңғарғыштығымызды артықшылыққа балайтын жөніміз бар ма? Аға ұрпақ санатына қосылған ендігінің ақсақалы біздер қазақ сөзіне әкелген жаңалығымыз, яғни бейнелі тіркес­теріміз кәне дегенге кесімді жауап беру қиын-ау. Ұлғайыңқы тартқан осынау шағымызда қазақ қарияларының сөз саптау мәдениетін жиі-жиі еске алып, жадыда жаңғыртуға тырысатын дертке шалдықтық. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Арайланған, абаттанған Астанам!

Махамбет «Еділдің бойы ен тоғай, ел қондырсам деп едім» деп жалынды жырына қосқандай, бүгінде еңсесі биіктеген елорда көз алдымызда қанатын жайып, өсіп-өркендеп, сары даланың сәніне сән қосқан керім қалаға айналғаны анық.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ән мен күйдің бұлағы – Астананың құрағы 

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Басынан бағы таймасын - Жақсыбай Самрат

Ақмолаға бақ ерте қонды, оның аумағы тіпті патша заманында облыс болған. Орталығы Омбы қаласы болғанымен облыстың Ақмола атануының өзі оның ерте танылғандығының белгісі. Әйтпесе осы облыс құрамында сол кездегі Ақмола­дан үлкен Омбы, Қызылжар, сәл кішірек Көкшетау, Атбасар қалалары болған, бірақ соған қарамай облыс атауын Ақмо­ла иемденген.

Жарқын ШӘКӘРІМ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Нағыз қазақ...

 Домбыра – қазақтың жаны, қазақтың көзі, терең тамырлы тұңғиығы, сан ғасыр­лық серігі, ағыл-тегіл күйі. Сандаған ғасыр­­лардан жеткен Қорқыттың қобы­зы үніндей інжу-маржан сазды әуені. Домбыра күй күм­безін көкке өрлеткен кө­ненің көзі, тәңірдің құдіреті. Кетбұғаның күй күңіренісі, Ноғайлының зар заманы, Сы­пыра жырау, Асан Қайғы, Қазтуған, Дос­панбет, Шалкиіз­дердің жыр арқауы, қанаты. Байжігіт пен Абы­лай ханның күй төгілткен жан серігі. Күні кешегі Нұрғиса мен Қаршығалардың дүл­дүл күйшілігі. Бүгінгі музыка өнері бәйте­регінің тамырлы шежіресі. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(1)

Бек (09.02.2018 15:48:08)

Дəстүрдің озығы бар да, сонымен қатар тозығы да бар. Озығын алып, тозығын, қажетсізін тастай білуіміз керек. Менің өмірде байқағаным, адамдардың көбі "ойбай, жұрт не дейді" деген жалған намыстың жетегінен шыға алмайды. "Өйтпепті, бүйтпепті, бұлай істемепті" дейтін, "салт-жораны сақтағыш" адамдардың көбі қолынан түк келмейтін, ақыл-ойы таяз адамдар.

Пікір қосу