Ысырапшылдық ырысты қашырады

«Ысырапшыл дәстүр­ден арылайық!» деген мақаланы («Еге­мен Қазақстан», 08.12.2017 жыл) оқып отырып, ой орамынан шыға алмай қалдым. Неге десеңіз, жерлеу рәсіміне ке­тетін шығынды есеп­тесеңіз біраз келеңсіз жағдайға тап боласыз.

Егемен Қазақстан
08.02.2018 1747
2

Ертеректе Ислам дінінен хабары бар бір кісінің айтқан әңгімесі осы күнге дейін жадымда. Көршісінің әкесі қатты ауырыпты. Дімкәс әкесін қаратуға дәрігерлер мен емшілерге жүгінеді. Еш нәтиже болмаған соң әкесінің ауруы дендеп қай­тыс болады. Әкесін соңғы са­парға шығарып салу үшін ба­ласы қатты қиналады. Дін­дар көршісінен ақыл сұраудың орнына, бәленбай жердегі ту биені жеткізу, қалаға барып мәуе – жеміс-жидек, тағы басқа заттарды әкелу, екі-үш қазан күріш басу, есіктің алдынан ұзына бойы бірнеше қатар дастарқан мәзірін дайындау, жыртыс, шапан жабу, тағы сондай көптеген таусылмайтын жоралғыларды тауып, қазаға келген кісілерді құрметтеу рәсімімен айна­лысып кетсе керек. Әлгі ба­ла қаза болған әкесін мың сан жұмыспен жүріп ұмы­тып кетуге шақ қалады. Ал діндар көршісі азалы үй иесіне осының барлығы бекер, ысырапшылық деп түсіндірумен әлек. Марқұм­ның баласының уәжі «Әкем­нен немді аяймын» деп қарызға белшесінен батқан.

Сарыағашта тұратын құда­ғиымыз қай­тыс болды. Сонда бір байқағаным, сырттағы ошақта үлкен қа­зан төңкерулі тұр. Алыстан келген біздерге жаназаға дейін біраз уақыт барын ескеріп, көршісінің үйін­де жеңіл дәм бергізді. Жа­на­задан кейін Құран ба­ғыштап елге қайтып кет­тік. Елдегілерге осы көр­генімізді айтып ек, теріс көрмей құптады. Қайсыбір жылдары елді мекендерде ысырапшылдыққа жол бер­меу жөнінде бастамашы бол­дық. Өзіміз қатысқан Арыс қаласының іргесіндегі Сыр­дария елді мекенінде азалы үйдің иесі ас-су бер­местен, жыртыс, шапан жаппастан, ата телім үлес­тірмей, тамақ бермей-ақ марқұмды ақтық сапарға шы­ғарып салғанымыз естен кете қойған жоқ. Біздің бай­қауымызша, жыртыс үлес­тіру, тамақ беру, тағы басқа жоралғы жасаумен тынса бір сәрі. Көбіне олай бола бермейді. Жұрт азалы үйдің иелерін құрметтеп, берген асын толығымен тауысып ішсе мақұл. Керісінше, бір-біріне дауыс көтеріп сөй­леу немесе ыржыңдап бір-бірін мұқатып отыруы ерсі екені даусыз. Одан да тамақ ішпей-ақ, жыртысқа таласып, дауға айналдырмай-ақ азалы азаматтарға көңіл айтса жетерлік болар еді. Бұл сауаптың үлкені болмақ. Болмашы дүние жүрген жер­де сөз қабаттасып жү­ре­тіні екі бастан белгілі. Азалы үйге үлкен ауырт­палық түседі. Соны біле тұ­рып, өсімге ақша алып қиналғанша, марқұмға азын-аулақ дастарқанға құ­ран бағыштасаң да жетеді емес пе! «Өлім бардың ма­лын шашады, жоқтың ар­тын ашады» деген сөз шын­дыққа келіп тұрған жоқ па!

 

Жаңабай ЕРКЕЕВ, зейнеткер

Оңтүстік Қазақстан облысы,

Арыс қаласы,

Сырдария елді мекені

 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

12.12.2018

Елбасының «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласын талқылауға арналған TEDx форматында жиын өтті

12.12.2018

Мемлекет басшысының төрағалығымен Түркістан қаласын дамыту мәселелері жөнінде кеңес өтті

12.12.2018

Астанада Гейдар Алиевті еске алды

12.12.2018

Алматыда ережесіз жекпе-жектен жарыс өтеді

12.12.2018

«Жер жәннаты – Ақмола» деп аталатын жинақ жарыққа шықты

12.12.2018

Солтүстік Қазақстанда Желтоқсан құрбанын еске алу турнирі өтті

12.12.2018

Сенатта сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегияны іске асыру мәселелері талқыланды

12.12.2018

Солтүстік Қазақстанда цифрлы сүт фермасы іске қосылды

12.12.2018

Қазақ киносының Бауыржанын еске алды

12.12.2018

«Маңғыстау - адалдық алаңы» жобалық кеңсесі ашылды

12.12.2018

Павлодар облысында тұрғындар ауыз суды Ертіс өзенінен алуға мәжбүр

12.12.2018

Солтүстік Қазақстанда қарымды қаламгер Мәлік Мұқановтың  мерейтойы атап өтілді

12.12.2018

Маңғыстау полицейлерінің жалақылары өседі

12.12.2018

Отандық автоөндіріс саласының инвесторлары Қостанайда болды

12.12.2018

Конькиден Алматы қаласының біріншілігі аяқталды

12.12.2018

Қыздар университетінде тұрмыстық әлімжеттікке қарсы жиын өтті

12.12.2018

Қазақ спорт және туризм академиясында Президенттің «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласы талқыланды

12.12.2018

Қарағанды облысында 2019 жылдың бюджеті бекітілді

12.12.2018

Павлодарда патриоттық әндер фестивалі өтті

12.12.2018

Шытырман оқиға жазудың жүйріктері анықталды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Бек (09.02.2018 15:48:08)

Дəстүрдің озығы бар да, сонымен қатар тозығы да бар. Озығын алып, тозығын, қажетсізін тастай білуіміз керек. Менің өмірде байқағаным, адамдардың көбі "ойбай, жұрт не дейді" деген жалған намыстың жетегінен шыға алмайды. "Өйтпепті, бүйтпепті, бұлай істемепті" дейтін, "салт-жораны сақтағыш" адамдардың көбі қолынан түк келмейтін, ақыл-ойы таяз адамдар.

Пікір қосу