Жауынгерлік өнер жандана бастады

Садақ ату ежелден келе жатқан жауынгерлік өнер. Соңғы жылдары елімізде Ұлттық спорт түрлері қауымдастығының мұрындық болуымен Жамбы ату федерациясы құрылып, нәтижесінде өткен жазда «Алтын жебе» атты халықаралық турнир елорда төрінде жалауын көтерді. Қазіргі таңда осындай этникалық садақ ату спорты Корея, Жапония, Түркия, Моңғолия қатарлы елдерде жақсы дамыған. Тіптен түрік ағайындар садақ атуды халық болып айналысатындай бұқаралық спорт дәрежесіне жеткізіп отыр.

Егемен Қазақстан
08.02.2018 3648
2

Қазіргі таңда түрік садақшыларының әдіс-тәсілін әлем үйренуде. Мұндай түркілік игіліктің кең өріс алуына жол ашып отырған Анкарадағы Юнус Эмре институты. Жақында аталмыш институттың елордадағы өкілдігі мен Ұлттық спорт түрлері қауымдастығы келісе отырып, Астана төрінде этникалық садақ ату курсын ашты.

«Мұндағы мақсат – түрік бауырларымызбен бірлесіп, Елбасымыздың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласында айтылғандай халқымыздың генетикалық ептілігін ояту және ұлттық кодын жаңғырту», дейді ҰСТҚ-ның вице президенті Ерлен Оспанов мырза.

Осы орайда, жоғарыдағы шараға ұйытқы болып отырған мекеме түркиялық Юнус Эмре институтының Астанадағы өкілдігі директорының міндетін атқарушы Алмагүл Исина ханымға жолығып, мән-жайға жете қанықтық.

– Этникалық садақ ату спорты әлем халықтарына ортақ мұра десек те, осы бір жауынгерлік өнер­дің ұшар басында түр­кілер тұрғаны ежелгі тарихтан белгілі. Зерттеушілердің пікі­рінше, адамзат тарихында алғаш рет садақшылар (мерген­дер) қосынын дүниеге әкел­ген ғұндар дейді. Біздің ата-ба­баларымыз ғұндардың тіке­лей мұрагері екенін ескерсек, этникалық садақ ату өнері қа­зіргі түрік халықтарын түп та­мы­­рымен табыстыратын идео­логиялық үрдіс, – деді Алмагүл Тұрғанбекқызы.

– Алмагүл ханым, сіздің пікіріңізше, этникалық садақ ату өнері халқымызды түркілік бірегейлікке бастайтын жол бол­ғаны ма?

– Әрине. Түркияда этникалық түрік садағын жаңғыртуды мақ­сат еткен Садақшылар қоры деген бар. Қордың құрметті төрағасы Билал Ердоған. Осы қор Юнус Эмре институтымен бірлесіп «Кеманкеш» (садақ­шы) деп аталатын жобаны жүзеге асыруда. Қазірдің өзінде жоба­ның алғашқы сатысы ретінде – өткен жылдың қараша-жел­тоқсан айларында Ыстанбұл қала­­сында халықаралық тренинг өтті.

Оған Германия, Босния-Герцоговиня, Марокко, Палес­тина, Иран, Жапония, Катар, Қазақстан, Кипр, Ливан, Малай­зия, Мысыр, Польша, Сер­бия, Судан, Йордания қатар­лы 40 елден келген садақ­шылар қатыстырылды. Бұлар қаланың ескі тарихи ауданы Ок Мейдандағы жаттығу айла­ғына орналасып, жүйелі дәріс үйренеді.

– Шетелдік садақшыларды жоғарыдағы тренинг-курсқа тартудың шарты қандай?

– Шетелдіктерді жоғарыдағы садақшылар курсына қатыстыру ісімен сол мемлекеттегі Юнус Эмре институтының бөлім­шелері айналысады. Дәл қазір әлем бойынша этникалық түрік садақ ату өнерін үйренуге 550 адам ниет білдірсе, осының 200-і әйелдер. Ал Қазақстаннан 3 са­дақшы жоғарыдағы курсқа қатыс­ты. Курс бітірушілерге арнайы сертификат берілді.

Келесі бір айта кететін дүние жоғарыдағы жобаның шарты бойынша қазір әлемнің 16 елінде этникалық садақ ату курсы ашылуда. Жаттығуға қажет – садақ, жебе, қорамсақ, нысана сияқты материалдық жабдықтар қор есебінен толықтырылуда.

– Астана қаласында ашыл­ған садақ ату курсы да жоға­рыдағы жоба аясында іске асып отырған дүние ме?

– Дәл солай. Қазірдің өзін­де курсқа 40-тан астам аста­налық тіркеліп үлгерді. Елор­да­мыздағы «Алатау» спорт кеше­нінде апта­сына екі дүркін, әр­бірінде бір­­жарым сағаттан сабақ өтіп жатыр.

– Курстың бағдарламасы жайлы айтып өтсеңіз?

– Курстың бағдарламасы барлығы 36 сағатты құрайды. Дәріс кезінде садақтың құры­лымы, садақ тарту техникасының қыр-сыры үйретіледі. Сонымен қатар Анадолыдан білікті мамандар келіп, шеберлік сағаттарын, семинар, көрме өткізеді.

Одан кейін курсқа қаты­сушылар арасында сайыс ұйым­дастырылып, жеңімпаздар шет елде өтетін халықаралық жа­рысқа жолдама алады. Әрі қарай шеберлігін жетілдірем десе, Түр­кияға барып, нағыз майталман ұстаздардан дәріс алуға мүмкіндік бар.

– Жоғарыдағы курсқа қа­тысам деушілер кімге, қайда ха­барласады?

– Курсқа қатысуға ниет білдірушілердің жасы 18-ден асқан болуы шарт. Жыныстық және әлеуметтік тұрғыдан шектеу жоқ. Толық мәліметті Юнус Эмре институтының Астанадағы бөлімшесіне хабарласып алуға болады.

 

Әңгімелескен

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

АСТАНА

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.02.2019

Орал қатты қалдықты өңдеуге кірісті

18.02.2019

ҚХЛ: «Барыс» «Адмиралдан» ұтылды

18.02.2019

Семейде математикадан аймақтық олимпиада өтті

18.02.2019

Шымкентте өртеніп жатқан үйден сәбилерді аман алып қалған жас батыр марапатталды

18.02.2019

Семейде татар халқы  «Самавыр янында» бас қосты

18.02.2019

Жетісу кәсіпкерлері көшелерді  жарықтандыруға кіріседі

18.02.2019

Мәскеуде Еуразиялық экономикалық комиссия Кеңесінің кезекті отырысы өтеді

18.02.2019

Жапония мен Түрікменстан өкілдері кездесті

18.02.2019

Баку қаласында Каспий теңізі мәселелері жөнінде отырыс өтеді

18.02.2019

Алматыда 120 көшеге энергия үнемдейтін жарықдиодты жарықтандыру орнатылады

18.02.2019

Астана-Қарағанды тас жолы қатты бұрқасын салдарынан жабылды

18.02.2019

Алматы облысында 365 күнде 365 кәсіпкерден өтініш қабылданды

18.02.2019

Атақты дизайнер қиын жағдайға тап болған әйелдерге 50 киім үлгісін сыйлайды

18.02.2019

2018 жылы қызылшамен ауырғандар саны өскен

18.02.2019

«Батыс» өңірлік қолбасшылығының әскери бөлімдері дабыл бойынша көтерілді

18.02.2019

Ақтаулық ата-аналар Оксфордтық курсты оқыды

18.02.2019

Қостанай ювеналдық сотында «Отбасы бөлмесі» ашылды

18.02.2019

Донецк қаласында бірнеше жарылыс болды

18.02.2019

Үндістан үкіметі Эверестің биіктігін қайта өлшемек

18.02.2019

Қазақстанда қанша қасқыр бар?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу