Валюта айырбастаушылар күнкөрістен айырыла ма?

Қарағанды облысында құқық қорғаушылар жекеменшік валюта айырбастау пунктері үшін жарғылық қордың ең төменгі мөлшерін қайта қарауды сұрап, дабыл қақты. Бұған Ұлттық банктің «Қазақстан Республикасында қолма-қол шетелдік валютаны айырбастау операцияларын ұйымдастыру ережелерін бекіту туралы» қаулысындағы өзгертулер себеп болды. 

Егемен Қазақстан
12.02.2018 285
2

Бұл мәселе жақында Қазақстан кәсіпкерлері қауымдастығында да талқыланды. Қауымдастық президенті Ермек Әбілдиннің айтуынша, облыс орталығындағы жекеменшік валюта айырбастау пункттері үшін жарғылық қордың ең төменгі мөлшері 5 миллион теңгеден 20 миллион теңгеге дейін, ал басқа қалалар мен аудандағылар үшін 10 миллион теңгеге дейін көтерілетіні туралы хабар оларға аспаннан жай түскендей әсер етіп отыр.

– Ұлттық банк өкілдерінің түсіндіруінше, бұл шешім шетел­дік валюта операцияларымен шұғылданатын жеке тұлғалардың қаржылық тұрақтылығын ны­ғайтып, жұмыс тиімділігін арттыру мақсатында қабылданған, – дейді ол.

– Жарғылық қордың ең төменгі мөлшерін көтеру 2010 жылы да болған, бірақ ол ақылға қонымды еді – 3 миллион теңгеден 5 миллион теңгеге дейін. Ал қазір талап етіліп отырған мөлшер тым көп. Мұндай өзгеріс әділетсіз бәсекеге, валюта айырбастау курсын астыртын келісуге апарып соқтырады деп ойлаймын. Жекеменшік айырбастау пункттері жабылса, екінші деңгейлі банктер білгенін істеуге көшеді. Меніңше, бұл бағыттағы бәсекелестіктің тиісті деңгейін сақтап, қызмет сапасын қамтамасыз ету үшін үш сегмент болуы шарт: банктік айырбастау пункттері, жекеменшік айырбас­тау пункттері және «Қазпошта» бөлімшелері.

Кәсіпкердің сөзіне қара­ғанда, жекеменшік айырбастау пункттерінің кірісі қазір сал­мақ салуды көтермейді. Олар­дың онсыз да ғимаратты жалға алу ақысы, салықтар, күзет агент­тігінің қызметі, қызмет­кер­лердің жалақысы, техникалық және бағ­дарламалық қамтамасыз ету шы­ғындары, өрт қауіпсіздігі дабылы және тағы басқа төлемдер бар.

– Бұл қазір біз үшін үлкен проблема болып отыр, – дейді Қарағандыдағы айырбастау пунктінің иесі Галина Шаехова. – Ірі кәсіпкерлерге ештеңе емес шығар, мен сияқтыларға қиын. Осы нарықта жұмыс істеп келе жатқаныма 20 жылдай болды. Төменгі мөлшер туралы шешімді кейінге шегермесе, айырбастау пунктін жабуыма тура келеді. Басқа әріптестерімнің де жағдайы осындай. Бұл мәселені шешкенде неге екені белгісіз, облыстардың осы сектордағы кә­сіпкерлерімен ақылдаспай, Астана мен Алматыдағы айырбас­тау пункттерінің иелерімен кеңесе салғанға ұқсайды.

Абай қаласы мен Топар кен­тіндегі айырбастау пункттерінің иесі Татьяна Банковская тіпті алаңдаулы.

– Шағын қалаларда біз 2008 жылдан бері жұмыс істеп келеміз, – дейді өз ойымен бөліс­кен кәсіпкер. – Халық саны аз болғандықтан, кіріс те шамалы қазір тіптен төмендеп кеткен. Енді келіп екі айырбастау пунктіне 20 миллион теңге жарғылық қорың болуы керек дейді. Не үшін? Мұндай сома бізде жоқ, сондықтан жабылуымызға тура келеді. Менде жұмыс істейтін төрт адам қысқартуға ұшырайды. Ауылдық жерде жұмыс табудың қиын екені айтпасам да түсінікті.

Ұлттық банк филиалының өкілі Бектұрған Бозтериевтің айтуынша, жаңа норма туралы банк сайтында ақпарат берілген. Онда бұл мәселе Қаржы секторын дамытудың 2030 жылға дейінгі тұжырымдамасына сүйене отырып түсіндірілген.

– Бұл жоба өткен жылдың 29 желтоқсанында Әділет минис­трлігінде тіркелген, – дейді ол. – Барлығы мемлекеттік органдармен – Қаржы, Ұлттық экономика, Ақпарат және коммуникациялар министрліктерімен, «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасымен, салалық қауым­дастықтарымен келісілген. Сегіз жыл ішінде ел экономикасында көптеген өзгерістер болды. Теңге бағамының өзі үш рет өзгертілді. Бұрын еркін жұмыс істеп келген сегментте біртіндеп нақты тәртіп орнатуға тырысамыз. Сіз­дер қаржы секторының ресми қаты­сушылары болуларыңыз керек.

Ұлттық банк өкілі, сонымен қатар келешекте жекемен­шік айыр­бастау пункттерінің иелеріне аффинирленген алтын құймаларын сатып табыс табуға мүмкіндік берілетінін айтты.

– Ақша жеке есепшотта бекер жатпай, айналымға түсуі керек, – дейді Бектұрған Боз­териев.

– Қазір инвестицияларды дифференциялау жоқ. Халық ақшасын қайда салу керек екенін білмейді. Олар, әрине, әзірге қор нарықтарына қатыса алмай­ды. Дегенмен, біз олардың өз қаражатымен тиімді салым жасауына түрлі мүмкіндіктер жасап отырмыз.

Ал Қазақстан кәсіпкерлері қауымдастығының мәлімдеуін­ше, осы сегментте кәсіпкерлікпен шұғылданып жүрген шағын бизнес өкілдері үшін салық төлеу тәртібіне де өзгерістер енгізілді. Олар енді айырбастау пунктінің ор­наласқан жеріне қарай ай сайын 10-50 АЕК көлемінде салық тө­леуге міндетті. «Жығылған үс­­тіне жұ­­дырық» деген осы шығар.

Айта кету керек, Қарағанды өңірінде осы салада жұмыс істеп келе жатқан өкілетті 49 ұйым­ның екеуі Ұлттық банк өзгер­тулері туралы хабар тараған жел­тоқсан айының өзінде жабылып қалды. Жабылуға дайындалып жатқандары да бар...

Қайрат ӘБІЛДА,

«Егемен Қазақстан»

Қарағанды облысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.11.2018

Ыстамбұлда «Ұлы даланың тарихи-мәдени келбеті» атты халықаралық көрме ашылды

14.11.2018

Елбасы АХҚО Биржасының алғашқы сауда-саттығын іске қосты

14.11.2018

Ұстаз құрметіне дәрісхана ашылды

14.11.2018

Шетелде тегін білім алғыңыз келсе...

14.11.2018

26 мың медицина маманын қанат қақтырған қара шаңырақ

14.11.2018

«Барыс» үшінші орынға көтерілді

14.11.2018

Месси мен Роналду «Алтын допсыз» қалды

14.11.2018

Мажарстанда топ жарды

14.11.2018

Республика бойынша үздік деп танылды

14.11.2018

Алтайда аяз 34 градусқа жетті

14.11.2018

Ескерткіш тақта орнатылды

14.11.2018

Оқу орнына келмейтін студенттерге 8 миллион теңге стипендия төленген

14.11.2018

Қызылорда облысында пойыздар қозғалысы қалпына келді

14.11.2018

Өзеннің төл атауы қалпына келді

14.11.2018

Жанкүйеріңді қуанта бер, «Тобыл»!

14.11.2018

Бітімгершілік – биік адамгершілік іс

14.11.2018

«Күлтегін» бала тілінде сөйледі

14.11.2018

Ағартушының дара жолы

14.11.2018

Алғашқы қоғамдық кітапхана

14.11.2018

Жыраулық дәстүрдің Марғасқасы

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу