«Екі қолға бір күрек...». Жетісу өңірінде жұмыссыздар 1 пайызға азайды

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Төртінші өнер­кәсіптік революция жағдайындағы дамудың жаңа мүмкін­діктері» атты Жолдауында еңбек күші мен адам капиталын дамытуға ерек­ше көңіл бөлінген. Бұл қазіргі еңбек нарығындағы жағдайды са­рап­тап, сұранысқа ие мамандық иесі мен еңбек адамына деген лайықты құрметтің қалыптасуына жол ашуы тиіс.

Егемен Қазақстан
13.02.2018 1481

Әрине бұл үшін ел азамат­та­рының жұмыспен қамтылуы толық­тай шешімін табуы керек. Әсіресе аймақ­тардағы тұрғындардың күн­кө­ріс үшін күресуіне қолдау біл­ді­ріп қана қоймай, тұрақты табыс көзін табуына жағдай жасау мемлекеттік саясаттың негізі мін­де­­ті ретінде жүзеге асырыла бе­ре­­тіні анық. Сүйінерлігі, өңір­лер бұл жауапкершілікті абырой­мен ат­қарып отыр. Оның бір дәле­лін жа­ңадан ашылған жұмыс орын­да­­рының санымен өлшеп айтуға әбд­ен болады. Мысалға, Алматы об­лы­сында 2017 жылы 26 240 адам­ды еңбекпен қамтуға арналған тұ­рақ­ты жұмыс орны ашылған екен. Бұл дегеніңіз аймақтағы жан­данған өндірісті ғана емес, жа­ңа­дан ашылған кәсіпорын неме­се шыт жаңа қызмет көрсету ны­сан­да­рының саны артып, өңірдегі ша­ғын және орта бизнестің де алға жыл­жуының нәтижесін көрсетеді. Әлем­нің өкпесін қысқан дағдарыс уақытында елімізде қандай да  бір кәсіпорынның ашылуы мен ондағы «нөлден» басталған өнім өндіру үрдісінің іске қосылуы мақтаныш сезімін оятуы керек. Және осы өндіріс ошақтарында отандық еңбек күші жұмыспен қамтылып, жергілікті шикізатты тұтыну жолға қойылса, тіптен құба-құп.

Жақында Қарасай ауданында болған сапарымызда «Алматы өнімдері» атты кондитерлік фаб­­ри­каның өндіріс цехына бас сұқ­қанбыз. Бүгінде тұтыну нары­ғын­да «A Product» брендімен танымал болған кәсіпорынның өнімі жо­ғары сұранысқа ие. Көршілес Ре­сей, Қытай мен алыс шетелдер­ге де тәтті-дәмді кондитерлік өнім түр­лерін жөнелтіп отырған кәсіп­орын­­ның өндірістік қуаты жылына 13 мың тонна дайын өнім шығаруға есеп­телген. Өнімдері Орталық Азия ел­деріне, Ресейдің 13 қаласына жә­не Германия мен Беларуське экспорт­талады. Астын сызып ай­та­й­ық: кәсіпорын 500 адамды жұ­мыс­пен қамтып отыр. Және жұ­мыс­шылар мен қызметкерлердің бар­лығы дерлік Қарасай ауданының тұр­ғындары екен. Сұранысқа ие маман­дарды кәсіпорын қаржысына оқы­тып, қайта даярлап алады. Адам капиталына деген құрметтің бір түрі бұл да. Қазір фабрика кеңейіп, жаңғырту бағдарламасы негізінде қосымша цехтарды іске қосудың қамында. Бұйырса, тағы да жұмыс күші қажет болатыны анық. Демек, ауданның еңбек нарығында сұраныс артады. Әрі осы «A Product» конфет пен печеньеге қажетті ұн мен қант­ты, басқа да шикізатты облыс ау­мағынан тасымалдайды. Яғни көр­ші­лес ауылдардың егіншілері мен ди­қандарының да жұмысы жанданып тұр деген сөз. Осылайша, ауыл шаруашылығындағы кластерлік жүйенің дамуына да бір ғана өндіріс себепкер бола алады екен. Нәтижесінде мыңдаған адамның еңбегі жанып, нәпақа табуына жол ашылады.

Айтпақшы, бұл Қарасай ауда­нын­дағы жалғыз өндіріс орны емес. Дәл осы «A Product» зауытының іргесінде «Алматы-Стекло» ЖШС за­у­ыты да жұмыс істеп тұр. Соң­ғы үлгідегі цифрлы тех­но­ло­гия­мен жұмыс істейтін зауыт түр­лі пішіндегі шыны ыдыстар мен құты­лар­ды құйып шығарады. Өн­ді­ріс­тің мүмкіндігі жылына 120 миллион данаға дейін тапсырыс орын­дауға жетеді. Мұнда да бес жүз­ге жуық адам жұмыс істейді. Бір аудандағы еңбек нарығына деген сұраныстың мысалы осы. Сосын облыста дәл осы өнеркәсіп саласында 2017 жылы 65 жаңа кәсіпорын ашылып, бұған дейін жұмыс істеп тұрған 30 нысан кеңейтілген болатын. Соның негізінде тек өндірісте ғана қосымша 1 800 жаңа жұмыс орны ашылды дейді деректер.

Бірақ бұл Жетісуда жұмыс­сыз­дар жоқ дегенді білдірмейді. Өт­кен жылы өңірдің өкілетті орган­дарына 48 390 адам «екі қолға бір күрек» сұрап жүгінген екен. Со­лар­дың ішінен 32 362 адам­ға ға­на ең­бек өтілін жалғауға мүмкін­дік ту­ыпты. Мұның сыртында қоғам­дық жұмысқа  тартылған 10 120 адам тағы бар. Бұл тізімге мегаполис ма­ңын­дағы аудандардың тұр­ғын­да­ры кірмей қалуы да мүмкін. Өйт­ке­ні Алматының қара базарын­да қан­ша адамның арба сүйреп жүр­генін тап басып ешкім айта алмас. Олардың арасында Талғар, Іле, Қарасай, Жамбыл, Еңбекшіқазақ аудан­да­рының тұрғындары жеткілікті. Демек, облыста өзін өзі жұмыспен қамтитын топтың да қарасы едәуір болып қалады...

Облыста мемлекет тарапынан берілетін қаржылай көмекке мұқ­­­таж отбасылардың да саны аз емес екен. Былтыр жалпы сомасы 3149,3 млн теңге болатын әлеу­ме­т­тік көмек түрлері 146,9 мың адам­ға көр­­­сетілген.  Бұл қаржының 768,6 млн теңгесі аз қамтылған отба­сы­­лар­дағы 18 жасқа дейінгі 37,7 мың  ба­лаға төленсе,  104,3 млн тең­­ге мемлекеттік атаулы әлеу­мет­тік кө­мек ретінде 2,6 мың адамға бе­ріл­­ген.

Сөз басында Алматы облы­сын­дағы 26 240 адамды еңбекпен қам­­т­уға арналған тұрақ­ты жұмыс ор­­ны ашылғанын айтқанбыз. Ма­ман­­­дардың дерегі бойынша, бұл­ көр­сеткіш аймақтағы жұ­мыс­­сыз­дық деңгейін 4,7 пайыз мөл­ше­рінде анықтап, бұрнағы кезең­мен салыстырғанда 1 пайызға төмендегенін айтады. Яғни 2016 жылы жетісулық жұмыссыздар армиясы жалпы еңбек нарығының 4,8 пайызын құраған екен. Әрине болмашы болса да ілгерілеу бар...

Қалмаханбет МҰҚАМЕТҚАЛИ,
«Егемен Қазақстан»

Алматы облысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.08.2018

Мыңнан аса астаналық веложарысқа қатысуда

18.08.2018

ҚМДБ еліміз қалалары бойынша айт намазының уақытын жариялады

18.08.2018

Демалыс күндері елімізде ауа райы тұрақты болады

17.08.2018

Қазақстан Президенті «Журавлевка 1» ауыл шаруашылығы кешенін аралап көрді

17.08.2018

Роман Григорчук «Астана» клубының бас бапкерлігінен уақытша кетті

17.08.2018

Қазақстандық велотрекші әлем чемпионатының қола жүлдегері атанды

17.08.2018

Тау туризмін дамыту қажет

17.08.2018

Еңбек ері – ұрпаққа үлгі

17.08.2018

Тарихи текетірес:Олжабай ма, Жаяу Мұса ма?

17.08.2018

Мемлекет басшысы «Агрофирма Эксимнан» ауыл шаруашылығы кешенін аралап көрді

17.08.2018

«Нұрлы жер» аясында миллионнан астам шаршы метрі пайдалануға берілді

17.08.2018

Өзбекстанға Қазақстан арқылы өтетін автокөлік ағыны көбейді

17.08.2018

Озық идеядан – өндіріске

17.08.2018

Қазақстан және Германия Сыртқы істер министрлері екі елдің ынтымақтастығын талқылады

17.08.2018

Балаларға лагерь, лагерьлерге қаражат жеткіліксіз

17.08.2018

Елбасы Ильичевка ауылындағы тұрғын үй құрылысымен танысты

17.08.2018

Нұрсұлтан Назарбаев «Тайынша май» жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне барды

17.08.2018

«Корея» синдромы

17.08.2018

Жақсы іс жалғасын табады

17.08.2018

ШҚО-да Шәкәрімнің160 жылдығы тойланып жатыр

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Тілтолғақ пен тілтұтқа

Әлеуметтік желіден «Астана қаласы­ның қаракөз балдырғандары қазақша сөй­лемейтіні несі?» деген сыңайдағы сұрау­лы сөйлем, қобалжулы пікірді көзіміз шалып ойланып қалдық, қапаландық. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Ертеңгі ұрпақтың да еншісі бар

Қойнауы құт қазақ жері тәуел­сіз­дігі­міздің ширек ғасырдан асқан шежіресінде ел экономикасын тұралап қалу қасіретінен сақтап келеді. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу