«Теңізшевройл» ЖШС:  25 жылдық мерейлі меже

Еліміздің экономикасының еселенуіне, әлеуметтік ахуалдың жақсаруына ауыз толтырып айтарлықтай үлес қосып жүрген бірлескен компаниялар аз емес. Қазақстан Үкіметі мен дүние жүзіндегі ең ірі корпорациялардың бірі «Шеврон» корпорациясы арасындағы 40 жылды қамтитын келісімшарттың негізінде іргесі қаланған «Теңізшевройл» ЖШС осындай аса ірі бірлескен компаниялардың санатында.

 

Егемен Қазақстан
15.02.2018 8227
2

1993 жылғы 6 сәуірде Елбасы Н.Назарбаев пен «Шеврон» корпо­ра­ция­сының сол кездегі президенті Кеннет Дерр Алматы қаласында «Теңізшевройл» бір­лескен кәсіпорнын құру туралы келі­сім­ге қол қойған болатын. Қазақстан үшін ғана емес, «Шеврон» корпорациясы үшін де бұл мәміле 1970-ші жылдардың ба­сынан бергі ең ірі халықаралық мәміле болып табылатын. Осы Қазақстан-Америка мұнай келісімшартына қол қойылуының бүкіл дүние жүзі үшін эко­номикалық қана емес, саяси маңызы бар оқиға болғаны анық.

Құрылғанына биылғы жылдың сәуір айында 25 жыл толатын компания осы ширек ғасыр ішінде қазақстандық көмір­су­тегі өндірісінің жаңа биікке көтерілуі ора­сан зор үлес қосты. «Теңізшевройл» ЖШС сан миллиард инвестицияны ти­ім­ді игерудің және шетелдік озық тех­но­логияларды Қазақстандағы кені­ш­те­р­дегі өндірісте қолданудың үлгісін көр­сетіп, отандық мұнай-газ өндірісінің ин­фрақұрылымының түбегейлі қайта құ­рылуына, өндіріс базасының әлденеше есе кеңеюіне мұрындық болды.

1993 жылдан бергі аралықта «ТШО»-ның Қазақстан тарапына төлеген төлем­де­рінің жалпы көлемі 125 миллиард АҚШ долларынан асады. Тек өткен жылдың өзін­де республикамызға төленген тікелей төлем­дері 8,5 доллардан аса түскен. Осын­ша қаржыға отандық мамандарға ең­бек­ақы төленіп, жергілікті тауар өн­ді­рушілердің өнімдері, мемлекеттік «ҚазМұнайГаз» ұлттық компаниясының ди­ви­денттері, мемлекеттік бюджетке түскен салық пен роялти және басқалары кіреді.

Соңғы жылдары «Теңізшевройл» шикізат өндіру көлемін арттыра түскенін атап өту керек. Мәселен, 2017 жылы ком­па­­ния «Теңіз» кенішінен барлығы 28,7 мил­лион тонна (229 миллион баррель) мұнай өндірді.

Құрылғанына 25 жыл толатын дөң­ге­лек дата қарсаңында «Теңіз» кенішінде тір­кел­ген тағы бір көрсеткішті атап өту ке­рек. 2017 жылғы маусымда кен орнынан алынған шикізат көлемі 3 миллиард баррель­дік (375 миллион тонна шамасында) межені бағындырды. Қазіргі таңда жыл сайын 26-27 миллион тонна өнім алатын бірлескен кәсіпорын то­лық қуатын іске қосу жұмыстары аяқ­тал­ған­нан кейін бұл көрсеткішті жы­л­ына 39 миллионға дейін арттырады деп жос­пар­ланған. Бүгінгі таңда ке­ні­ште 130 ұңғы болса, бұрғылау жұ­мыс­тары жос­парының аясында 2022 жыл­ға дейін тағы 100 ұңғыны іске қосу жос­пар­лан­ғанын атап өткен жөн.

«Теңізшевройл» бірлескен кәсіп­орны­ның мұнай өндіру технологиясы бө­лі­мінің менеджері Руслан Қуатовтың айтуынша, «қара алтынның» және табиғи газдың өндіру көлемінің артуына «Теңіз» бен «Қарашығанақ» мұнай және газ конденсатты ең ірі кен орындары айтарлықтай әсер етіп, рес­пуб­ликамыздың индустриялық даму­ы­на ауыз толтырып айтарлықтай сеп­ті­гін ти­гізді. Маманның айтуынша, Кас­пий теңізінің қазақстандық секторын­да ауқымды мұнай-газ өндіру опе­ра­ция­­ла­рын тиімді іске асыру қазіргі за­ма­н­ғы өндірістік және әлеуметтік ин­фра­қ­ұрылымды қалыптастырып, оны дамыту жолдарына игі ықпалын тигізеді. Қазақстанның ірі мұнай-газ қоры – нағыз инвестицияның көзі.

– Мұнай-газ секторының эконо­ми­калық әлеуетінің өсуі – бүкіл елде мұ­най өндіру көлемінің ұлғаюы арқылы қам­та­масыз етіледі. Шетелдік инвестициялар мен технологияларды тарту «Теңіз» кен орнында мұнай өндіруді арттыруға және дамытуға мүмкіндік берді,– дейді Руслан Қуатов.

Осыған қосарымыз, тәуелсіздік алған уақыттан бергі аралықта мұнай өндіру жылына 28,7 миллион тоннаға дейін өсті

«Теңізшевройлдың» қазақстандық қамтуды дамыту стратегиясының басты аспектісіне тоқтала кетейік. Ол мұнай-газ индустриясымен ынтымақтастық байланыста халықаралық сапа мен стандарттарды сақтай отырып, қазіргі бар және ықтимал жабдықтаушылармен жұмыс жасауға негізделген. Халықаралық озық стандарттарға жауап беретін отандық тауарлар мен қызметтер нарығымен байланысты ұдайы дамыту компанияның үздіксіз даму стратегиясының іргетасы болып табылады.

Компанияның қазақстандық қамту бойынша міндеттерін орындауы үшін тау­арлармен және қызметтермен жаб­дық­таушыларға ұзақ мерзімді мүм­кін­діктер берілуі тиіс. Сол себепті «ТШО» инфрақұрылымға, қазақстандық кадр­ларды оқыту және жұмыс орында­рын ашуға қажетті инвестициян­ы тар­ту арқылы қазақстандық жаб­дық­тау­шы­ларды тұрақты дамытуды қол­дау­ын жалғастыра бермек. 2017 жылы ком­­пания қазақстандық тауарлар мен қызметтерді пайдалануға 2,5 миллиард
АҚШ доллары шамасында қаржы жұмсапты. 1993 жылдан бастап ТШО қазақстандық компаниялардың 24 миллиард АҚШ долларын құрайтын тауарлары мен қызметтерін пайдаланғанын ерекше атап өткен жөн.

Қазақстандағы аса ірі бірлескен ком­пания еліміздегі әлеуметтің бағдар­ла­малардың жүзеге асырылуына да сүбелі үлес қосып жүргеніне тоқтала кетейік. Мәселен, «ТШО» құрылған күннен бастап қызметкерлері мен жергілікті тұр­ғындардың игілігі үшін Атырау об­лысының әртүрлі әлеуметтік жобала­рына 1,43 миллиард доллардан астам қар­жы жұмсады. Өткен жылы «Игілік» ерік­ті әлеуметтік инфрақұрылым бағ­дар­ламасының бюджеті 25 миллион долларды құрағаны атқарылған қыруар жұ­мыстың бір бөлігі ғана. Аталмыш қар­­жының басым бөлігі өңірдегі бала­бақшалар, мектептер және басқа да әлеу­меттік нысандардың құрылысына жұм­салуда. Соның арқасында бас-аяғы 1 жыл ішінде аймақта 7 балабақша, 3 мектеп, 3 мәдениет үйі, 3 дене шынықтыру-са­уық­тандыру кешені және облыс орта­лы­ғын­дағы ретро-саябақ сынды нысандар пайдалануға берілген.

Қазақстандық көмірсутегі өндірі­сі­не ерекше серпін беріп келе жатқан ком­панияның келешек жоспарлары да ауқымды. 2016 жылы «ТШО» серік­тес­тері Теңіз мұнай кен орнының өн­дірістік қуатын арттырудың жаңа ке­зеңі болып табылатын келешек кеңею жобасы – Ұңғы ернеуіндегі қысым­ды басқару жобасын (ККЖ-ҰЕҚБЖ) қар­жы­ландыру жөніндегі ақырғы ше­шімнің қа­былданғаны туралы жариялаған-ды. «ТШО»-ның өндірістік қуатты арттыру мақсатында табысты түрде жүзеге асы­рыл­ған алдыңғы жобасының тә­жіри­бе­сін негізге ала отырып, ККЖ өн­діріс қуатын жылына шамамен 12 миллион тонна немесе тәулігіне 260 мың баррельге ұлғайтты. Осының арқасында болашақта мұнай өндірісінің жылдық кө­лемін шамамен 39 миллион тоннаға немесе тәулігіне 850 мың баррельге жеткізу көзделіп отыр.

Тәуелсіздіктің алғашқы жылдарында құрылған «Теңізшевройл» бірлескен кәсіпорны алдағы уақытта «қара алтын» өндіру көлемін одан әрі арттырып, сол арқылы ел экономикасына үлес қосуды, халықтың әлеуметтік жағдайын жақсартуға ықпал етуді жалғастыра беретін болады.

 

Арнұр АСҚАР,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.11.2018

Amazon мен Google-де жұмыс істейтін қазақстандықтарды елге шақыру керек - Атамекен ҰКП

17.11.2018

Павлодар облысында 370 жүргізуші мөлшерден артық жүк тасыған

17.11.2018

Павлодарда 524 полиция қызметкері пәтерге мұқтаж

17.11.2018

Дулат Қажанов: Оңтүстік тұрғындарын Күршімге шақырамыз

17.11.2018

Таразда Ауыл шаруашылығы қызметкерлерінің күні аталып өтті

17.11.2018

Қызылордадағы ЖКО: 29 адам ауруханада, 45-і үйіне оралды

17.11.2018

Қызылордада жолаушылар автобусы соқтығысты

17.11.2018

Атырауда балық шаруашылығы басқармасының басшысы тағайындалды

17.11.2018

Астанада дзюдодан Қазақстан Чемпионаты өтті

17.11.2018

Таразда «Туған жерге туыңды тік!» форумы өтті

17.11.2018

Ақ Жайықтың жастарында жігер көп

17.11.2018

Оралда қоғамдық ұйымдардың VIII форумы өтті

17.11.2018

17 қарашаға арналған ауа райы болжамы

16.11.2018

Қазақстан туризмін дамытудағы кезекті қадам

16.11.2018

Абылай ханның Галдан Цереннің тұтқынында болған жері табылды

16.11.2018

Қазақстан қор биржасы 25 жылдығын қорытындылады

16.11.2018

Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссия отырысы өтті

16.11.2018

Атыраулық Қаһарман Қисметов  Әлем чемпионатының қола жүлдегері атанды

16.11.2018

Қазақ жігіті америкалық хоккей командасының капитаны атанды

16.11.2018

​Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің Эритреяға қарсы санкцияларды жою туралы қарарын қолдады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу