Астананың мерейтойы – барша қазақстандықтар абыройы

Уақыт деген ұғымның қадірін Астанада көбірек ұғынасыз. Ел астанасының Алатаудың төрінен Сарыарқаның төсіне көшірілгені кеше сияқты еді... Енді міне, тәуелсіздігіміздің тірегі, Отанымыздың жүрегі – Астананың қазақтың кіндік қаласы болғанына да жиырма жылға жуықтапты. Биыл күллі Қазақстан елорданың жиырма жылдығын бар сән-салтанатымен атап өтпек. Осыған байланысты арнайы комиссия құрылып, Астананың 20 жылдығын мерекелеудің тұжырымдамасы бекітілді.

Егемен Қазақстан
16.02.2018 1243
2

Астана – ұлтымыздың ұясы, ұлы мұраттарға ұмтылған еліміздің ерек символы. Астана – барша қазақстандықтың мақтанышы, жүрегінде аялап жүрер асылы. Себебі қазақ қазақ болғалы ешкімнің нұсқауымен емес, өзінің таңдауымен, жүрегінің қалауымен таңдаған тұңғыш Астанасы осы болатын.
Иә, елорда тым ерте есейді. Баяғы ертегі батырларындай сағат сайын өсті. Оның көз ілеспес даму динамикасы талайларды тамсандырды. Кешегі шағын шаһар қысқа мерзім ішінде адам танымастай өзгеріп, бүгінгідей еңсесі биік, экономикасы қуатты қалаға айналды.

Елбасы мен елорда егіз ұғым іспетті. Астананың өн бойында Нұрсұлтан Назарбаевтың ғасырлық қолтаңбасы, жасампаздыққа жетелеген жарқын жеңісі жатыр. Астананың әр адымы мен даму қарқыны, тіпті ұсақ-түйек жұмысына дейін Мемлекет басшысының назарынан тыс қалған емес.
Президенттің өзі аялы алақанына салып, жан жылуы мен жанашырлық сезіміне бөлеп өсірген бас шаһар енді міне, ержетіп, жігіттік жиырма жасқа жетті. Осы уақыттың ішінде бас шаһар бағындырған биіктер аз емес. Оның қаншалықты қарыштап дамығанын мына сандардан-ақ көруге болады: бүгінде Астана тұрғындарының саны 1 мил­лионнан асты. Бұл дегеніңіз жалпы респуб­лика халқының 5 пайызы елордада тұ­рады деген сөз. Ал кезінде – елорда­ның қадасы енді қағыла бастаған 1997 жылы мұнда небәрі 300 мың халық тұрған еді.

Соңғы 20 жыл ішінде қаланың ішкі жал­пы өнімі 190 есе көбейіп, 5 трлн тең­геге жетті. Өнеркәсіп саласы – 30 есеге, орта және шағын бизнес субъектілері өндірген өнім көлемі 4,3 трлн теңгені құрады. Мемлекеттік бюджетке түсетін түсім 80 есеге өсіп, 1998 жылдағы 13 млрд теңгеден 2017 жылы 1 триллион теңгеге жетіп отыр. Мұның өзі Астана­ның экономикалық тұрғыдан өте тиім­ді жоба екенін аңғартқандай. Осылай­ша, бас қала өндірістік өсу қарқыны жа­ғынан Атырау облысынан кейінгі екінші орынға шығып отыр.

Жиырма жылдың ішінде ша­һар­­­дың құрылысына 1,6 трлн теңге салы­нып, 1 265 көп пәтерлі тұрғын үй тұр­­ғы­­­зыл­­­ған. Соңғы бес жыл ішін­де 9 мил­­­лионнан астам шаршы ме­тр тұрғын үй пай­далануға беріл­ген. Бұдан бөлек, өндіріс­тік, әлеуметтік-мәдени және қоғамдық ма­ңызы бар 1 172 ғимарат салынған. 

Иә, Астана қысқа уақыттың ішінде өсіп-өркендеді. Кезінде елор­даның бас жоспарын жаса­ғандар болашақ шаһарға лайықты барлық жағдайды ескергені­мен, 2030 жылға дейін елорда тұр­ғындары­ның саны 800 мыңға жете­ді деп болжа­ған екен. Бірақ Ас­тана бұл болжам­нан әлдеқайда асып түсіп, қазірдің өзінде халық 1 миллионның үстіне шықты. Елорданың осындай қарышты қадамы мен халқының көбеюіне байланысты Астанада тағы төр­тінші аудан құрылмақ. Жаңа аудан­­ды жергілікті билік өкілдері «Ба­й­қоңыр» деп атауды жөн көрген.

Ерке Есілдің қос қапталында бой көтерген әсем шаһарда ел сүйсінетін игі істер баршылық. Бейбітшілік қаласы атанған Астананың ендігі мақсаты – бас қаланың бет-бейнесін нағыз астаналық деңгейге жеткізу, сол арқылы әлемдегі ең үздік, ең ақылды мегаполистердің қата­рына қосылу. Осыған байла­нысты «Смарт Астана» тұжырым­дамасы бекі­тіліп, қала тіршілігін қамта­масыз ететін жүйелерді заманауи технологиялармен жабдықтау, тұрғындардың қауіпсіздігін, жайлы өмірін қамтамасыз ететін жобалар іске қосылуда. Бүгінде е-ПИК, мобильді қосымша, чат-боттар сын­ды жобалар қолданысқа ен­гізілді. Тек «Смарт Астана» мо­биль­ді қосымшасын­да қазірдің өзінде тұрғындарға көрсеті­летін 20 қыз­мет түрі бар. Биылдан бас­тап олардың қатарын 50-ге жеткізу жос­парланып отыр. Мұнда «109» қыз­метіне сұраным қалдыруға, басқарма бас­шыларының қабыл­дауына жазылу­ға, емханаларды таң­дауға, айыппұлды төлеуге, тіп­ті автотұрақтардың ақысын тө­­леу­ге болады. Жақында осы м­о­биль­­ді қосымшада қаланың көр­­нек­ті орындарымен таныстыра­тын «Аудиогид» функциясы іске қо­сыл­­ды. Тіпті отель жалдау, пә­тер, хос­т­ел­дерді іздестіруге де болады.

Жалпы, цифрландыру аясын­дағы «Смарт Астана» жүйесі негізгі екі бағыт бойынша жүзеге асырылады. Соның бірі «Қауіпсіз қала» болса, екіншісі – «Интел­лектуалдық көлік жүйесі». Бұл жоба­лардың мақсаты – жолда, қо­ғамдық орындарда бола­тын қылмыс деңгейін азайтып, тұр­ғын­дардың қауіпсіздігін барын­ша қорғау. Соның аясында былтыр республикада бірінші болып Астана мемлекет-жекеменшік әріптестігі аясында «Сергек» бейнебақылау жүйесін іске қосты. Қаланың 400 көше қиылысына, 300 учаскесіне, жалпы саны 13 мың бейнекамера орнатылды. Бұл камералар бүгінде жолдағы тәртіпті күзететін таптырмас тәсіл болып тұр. Астана қаласы әкімі баспасөз қызметінің тарат­қан мәліметтері бойынша, осы бейне­ка­мера­лардың көмегімен тек биылғы екі ай­дың көлемінде 18 қылмыс және 1 412 әкім­шілік құқық бұзушылық анықталыпты. 

«Цифрлы Қазақстан» мемле­кеттік бағдарламасы аясында өрісі кеңейіп, көрсетілетін қызметтері ұлғайып жат­қан «Смарт Астана» жобасындағы тағы бір жүйе – «Ақылды жарықтан­дыру». Осы жобаның арқасында қаланың жарығы 60 пайызға дейін үнем­деліп, эксплуатациялық шығын­дар 30 пайызға қысқармақ. 

Жоғарыда аталған жобалардың бәрі елорда тіршілігіне заманауи реңк беруді және тұрғындардың өмір сүру сапасын арттырып, тұрмыс жайлылығын арттыруды көздейді. Алдағы уақытта меди­цина, білім беру саласында да смарт жүйелер жетілдіріліп, жұрт­шы­лыққа қызмет ететін болады.

Әлбетте, Астана еліміздің бас қала­сы ретінде қай жағынан да өзгелерге үлгі-өнеге болуы тиіс. Әсіресе, биыл­ғы 20 жылдық мерейтой – елорданың ескі­сінен жаңа қадамы көбейетін ең жауап­кершілікті кезең. Біле-білгенге, Астананың 20 жылдығы – жалпыұлттық мереке. Бұл – күллі Қазақстанның қол жет­кізген табыстары Астана арқылы әспет­телетін ерекше күн. Есті жұрт тойға көңіл көтеру үшін ғана емес, өт­кенінен ой түйіп, барына қанағат етіп, болашағына бағдар жасау үшін бара­ды. Демек, Астана да жиырма жыл ішін­­де жеткен жетістіктерін саралап, келе­­шектегі мақсат-мұратын тағы бір нақтылап алатыны анық.

Бүгінде Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың өкімімен «Ел жүрегі – Астана» – Астана қала­сы­ның 20 жыл­дығын мерекелеу тұжырымдамасы бекітілді. Тұжы­рымдамаға сәйкес елорданың 20 жылдық мерейтойын тойлаудың кезеңдері белгіленді. Өткен жылдың 10 желтоқсанынан бастап, биылғы 6 шілдеге дейін – негіз­гі кезең. Ал 2018 жылдың 6 шіл­десінен осы жыл­дың ая­ғы­на дейін мерекеден кейінгі кезең ретінде іс-шаралар легі жал­ғасын таппақ, яғни 2018 жыл мерейтойлық жыл болғаннан кейін жоспарланған іс-шаралар жыл бойы өткізілетін болады.

Қымбат ТОҚТАМҰРАТ, 
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.09.2018

Тимур Жақсылықов Президенттің көмекшісі болып тағайындалды

21.09.2018

Маман дайындау мәселесі талқыланды

21.09.2018

Астанада тұрғын үй кешенінде шартты өртті сөндіру бойынша тактикалық оқу-жаттығу өтті

21.09.2018

Бүркітші қыз Айшолпан түскен «Көшпенділер» фильмі көрерменін қуантады

21.09.2018

Павлодарда биыл 1655 жұп қосылса, 1101-і ажырасқан

21.09.2018

Тұрмыстық қатты қалдықтарды өңдеу бойынша жоба әзірленді

21.09.2018

Кәрім Мәсімов терроризмге қарсы орталықтың отырысын өткізді

21.09.2018

Қостанайлықтар жарықдиодты шыны жолмен жүреді (ВИДЕО)

21.09.2018

Қанат Ислам мақтааралдық жас боксшыларға мастер-класс өткізді

21.09.2018

Алексей Луценко: «Алматы турын» апталық жарыс қылса керемет болар еді

21.09.2018

Бурабайда жаңа мешіт ашылды

21.09.2018

Онкологиялық қызметтің атасы Сәкен Нұғмановтың 100 жылдығы атап өтілді

21.09.2018

Дзюдошы Ерлан Серікжанов жартылай финалға шықты

21.09.2018

Қайрат өз құрамын жария етті

21.09.2018

Асқар Жұмағалиев Үндістанның АТ және телекоммуникациялар министрімен кездесу өткізді

21.09.2018

Шетелдік мамандар ауылдық мектеп оқушыларына ағылшын тілін оқытуды бастады

21.09.2018

Шыңғырлау ауданында төрт емдеу нысаны күрделі жөндеуден өтті

21.09.2018

Рани Мукерджидің қазақтарға сәлемі

21.09.2018

Елбасы «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ басқармасының төрағасын қабылдады

21.09.2018

Даниал Ахметов Зырян ауданын Алтай деп атау туралы ұсынысты қолдады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу