Астананың мерейтойы – барша қазақстандықтар абыройы

Уақыт деген ұғымның қадірін Астанада көбірек ұғынасыз. Ел астанасының Алатаудың төрінен Сарыарқаның төсіне көшірілгені кеше сияқты еді... Енді міне, тәуелсіздігіміздің тірегі, Отанымыздың жүрегі – Астананың қазақтың кіндік қаласы болғанына да жиырма жылға жуықтапты. Биыл күллі Қазақстан елорданың жиырма жылдығын бар сән-салтанатымен атап өтпек. Осыған байланысты арнайы комиссия құрылып, Астананың 20 жылдығын мерекелеудің тұжырымдамасы бекітілді.

Егемен Қазақстан
16.02.2018 1302
2

Астана – ұлтымыздың ұясы, ұлы мұраттарға ұмтылған еліміздің ерек символы. Астана – барша қазақстандықтың мақтанышы, жүрегінде аялап жүрер асылы. Себебі қазақ қазақ болғалы ешкімнің нұсқауымен емес, өзінің таңдауымен, жүрегінің қалауымен таңдаған тұңғыш Астанасы осы болатын.
Иә, елорда тым ерте есейді. Баяғы ертегі батырларындай сағат сайын өсті. Оның көз ілеспес даму динамикасы талайларды тамсандырды. Кешегі шағын шаһар қысқа мерзім ішінде адам танымастай өзгеріп, бүгінгідей еңсесі биік, экономикасы қуатты қалаға айналды.

Елбасы мен елорда егіз ұғым іспетті. Астананың өн бойында Нұрсұлтан Назарбаевтың ғасырлық қолтаңбасы, жасампаздыққа жетелеген жарқын жеңісі жатыр. Астананың әр адымы мен даму қарқыны, тіпті ұсақ-түйек жұмысына дейін Мемлекет басшысының назарынан тыс қалған емес.
Президенттің өзі аялы алақанына салып, жан жылуы мен жанашырлық сезіміне бөлеп өсірген бас шаһар енді міне, ержетіп, жігіттік жиырма жасқа жетті. Осы уақыттың ішінде бас шаһар бағындырған биіктер аз емес. Оның қаншалықты қарыштап дамығанын мына сандардан-ақ көруге болады: бүгінде Астана тұрғындарының саны 1 мил­лионнан асты. Бұл дегеніңіз жалпы респуб­лика халқының 5 пайызы елордада тұ­рады деген сөз. Ал кезінде – елорда­ның қадасы енді қағыла бастаған 1997 жылы мұнда небәрі 300 мың халық тұрған еді.

Соңғы 20 жыл ішінде қаланың ішкі жал­пы өнімі 190 есе көбейіп, 5 трлн тең­геге жетті. Өнеркәсіп саласы – 30 есеге, орта және шағын бизнес субъектілері өндірген өнім көлемі 4,3 трлн теңгені құрады. Мемлекеттік бюджетке түсетін түсім 80 есеге өсіп, 1998 жылдағы 13 млрд теңгеден 2017 жылы 1 триллион теңгеге жетіп отыр. Мұның өзі Астана­ның экономикалық тұрғыдан өте тиім­ді жоба екенін аңғартқандай. Осылай­ша, бас қала өндірістік өсу қарқыны жа­ғынан Атырау облысынан кейінгі екінші орынға шығып отыр.

Жиырма жылдың ішінде ша­һар­­­дың құрылысына 1,6 трлн теңге салы­нып, 1 265 көп пәтерлі тұрғын үй тұр­­ғы­­­зыл­­­ған. Соңғы бес жыл ішін­де 9 мил­­­лионнан астам шаршы ме­тр тұрғын үй пай­далануға беріл­ген. Бұдан бөлек, өндіріс­тік, әлеуметтік-мәдени және қоғамдық ма­ңызы бар 1 172 ғимарат салынған. 

Иә, Астана қысқа уақыттың ішінде өсіп-өркендеді. Кезінде елор­даның бас жоспарын жаса­ғандар болашақ шаһарға лайықты барлық жағдайды ескергені­мен, 2030 жылға дейін елорда тұр­ғындары­ның саны 800 мыңға жете­ді деп болжа­ған екен. Бірақ Ас­тана бұл болжам­нан әлдеқайда асып түсіп, қазірдің өзінде халық 1 миллионның үстіне шықты. Елорданың осындай қарышты қадамы мен халқының көбеюіне байланысты Астанада тағы төр­тінші аудан құрылмақ. Жаңа аудан­­ды жергілікті билік өкілдері «Ба­й­қоңыр» деп атауды жөн көрген.

Ерке Есілдің қос қапталында бой көтерген әсем шаһарда ел сүйсінетін игі істер баршылық. Бейбітшілік қаласы атанған Астананың ендігі мақсаты – бас қаланың бет-бейнесін нағыз астаналық деңгейге жеткізу, сол арқылы әлемдегі ең үздік, ең ақылды мегаполистердің қата­рына қосылу. Осыған байла­нысты «Смарт Астана» тұжырым­дамасы бекі­тіліп, қала тіршілігін қамта­масыз ететін жүйелерді заманауи технологиялармен жабдықтау, тұрғындардың қауіпсіздігін, жайлы өмірін қамтамасыз ететін жобалар іске қосылуда. Бүгінде е-ПИК, мобильді қосымша, чат-боттар сын­ды жобалар қолданысқа ен­гізілді. Тек «Смарт Астана» мо­биль­ді қосымшасын­да қазірдің өзінде тұрғындарға көрсеті­летін 20 қыз­мет түрі бар. Биылдан бас­тап олардың қатарын 50-ге жеткізу жос­парланып отыр. Мұнда «109» қыз­метіне сұраным қалдыруға, басқарма бас­шыларының қабыл­дауына жазылу­ға, емханаларды таң­дауға, айыппұлды төлеуге, тіп­ті автотұрақтардың ақысын тө­­леу­ге болады. Жақында осы м­о­биль­­ді қосымшада қаланың көр­­нек­ті орындарымен таныстыра­тын «Аудиогид» функциясы іске қо­сыл­­ды. Тіпті отель жалдау, пә­тер, хос­т­ел­дерді іздестіруге де болады.

Жалпы, цифрландыру аясын­дағы «Смарт Астана» жүйесі негізгі екі бағыт бойынша жүзеге асырылады. Соның бірі «Қауіпсіз қала» болса, екіншісі – «Интел­лектуалдық көлік жүйесі». Бұл жоба­лардың мақсаты – жолда, қо­ғамдық орындарда бола­тын қылмыс деңгейін азайтып, тұр­ғын­дардың қауіпсіздігін барын­ша қорғау. Соның аясында былтыр республикада бірінші болып Астана мемлекет-жекеменшік әріптестігі аясында «Сергек» бейнебақылау жүйесін іске қосты. Қаланың 400 көше қиылысына, 300 учаскесіне, жалпы саны 13 мың бейнекамера орнатылды. Бұл камералар бүгінде жолдағы тәртіпті күзететін таптырмас тәсіл болып тұр. Астана қаласы әкімі баспасөз қызметінің тарат­қан мәліметтері бойынша, осы бейне­ка­мера­лардың көмегімен тек биылғы екі ай­дың көлемінде 18 қылмыс және 1 412 әкім­шілік құқық бұзушылық анықталыпты. 

«Цифрлы Қазақстан» мемле­кеттік бағдарламасы аясында өрісі кеңейіп, көрсетілетін қызметтері ұлғайып жат­қан «Смарт Астана» жобасындағы тағы бір жүйе – «Ақылды жарықтан­дыру». Осы жобаның арқасында қаланың жарығы 60 пайызға дейін үнем­деліп, эксплуатациялық шығын­дар 30 пайызға қысқармақ. 

Жоғарыда аталған жобалардың бәрі елорда тіршілігіне заманауи реңк беруді және тұрғындардың өмір сүру сапасын арттырып, тұрмыс жайлылығын арттыруды көздейді. Алдағы уақытта меди­цина, білім беру саласында да смарт жүйелер жетілдіріліп, жұрт­шы­лыққа қызмет ететін болады.

Әлбетте, Астана еліміздің бас қала­сы ретінде қай жағынан да өзгелерге үлгі-өнеге болуы тиіс. Әсіресе, биыл­ғы 20 жылдық мерейтой – елорданың ескі­сінен жаңа қадамы көбейетін ең жауап­кершілікті кезең. Біле-білгенге, Астананың 20 жылдығы – жалпыұлттық мереке. Бұл – күллі Қазақстанның қол жет­кізген табыстары Астана арқылы әспет­телетін ерекше күн. Есті жұрт тойға көңіл көтеру үшін ғана емес, өт­кенінен ой түйіп, барына қанағат етіп, болашағына бағдар жасау үшін бара­ды. Демек, Астана да жиырма жыл ішін­­де жеткен жетістіктерін саралап, келе­­шектегі мақсат-мұратын тағы бір нақтылап алатыны анық.

Бүгінде Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың өкімімен «Ел жүрегі – Астана» – Астана қала­сы­ның 20 жыл­дығын мерекелеу тұжырымдамасы бекітілді. Тұжы­рымдамаға сәйкес елорданың 20 жылдық мерейтойын тойлаудың кезеңдері белгіленді. Өткен жылдың 10 желтоқсанынан бастап, биылғы 6 шілдеге дейін – негіз­гі кезең. Ал 2018 жылдың 6 шіл­десінен осы жыл­дың ая­ғы­на дейін мерекеден кейінгі кезең ретінде іс-шаралар легі жал­ғасын таппақ, яғни 2018 жыл мерейтойлық жыл болғаннан кейін жоспарланған іс-шаралар жыл бойы өткізілетін болады.

Қымбат ТОҚТАМҰРАТ, 
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

12.12.2018

Елбасының «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласын талқылауға арналған TEDx форматында жиын өтті

12.12.2018

Мемлекет басшысының төрағалығымен Түркістан қаласын дамыту мәселелері жөнінде кеңес өтті

12.12.2018

Астанада Гейдар Алиевті еске алды

12.12.2018

Алматыда ережесіз жекпе-жектен жарыс өтеді

12.12.2018

«Жер жәннаты – Ақмола» деп аталатын жинақ жарыққа шықты

12.12.2018

Солтүстік Қазақстанда Желтоқсан құрбанын еске алу турнирі өтті

12.12.2018

Сенатта сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегияны іске асыру мәселелері талқыланды

12.12.2018

Солтүстік Қазақстанда цифрлы сүт фермасы іске қосылды

12.12.2018

Қазақ киносының Бауыржанын еске алды

12.12.2018

«Маңғыстау - адалдық алаңы» жобалық кеңсесі ашылды

12.12.2018

Павлодар облысында тұрғындар ауыз суды Ертіс өзенінен алуға мәжбүр

12.12.2018

Солтүстік Қазақстанда қарымды қаламгер Мәлік Мұқановтың  мерейтойы атап өтілді

12.12.2018

Маңғыстау полицейлерінің жалақылары өседі

12.12.2018

Отандық автоөндіріс саласының инвесторлары Қостанайда болды

12.12.2018

Конькиден Алматы қаласының біріншілігі аяқталды

12.12.2018

Қыздар университетінде тұрмыстық әлімжеттікке қарсы жиын өтті

12.12.2018

Қазақ спорт және туризм академиясында Президенттің «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласы талқыланды

12.12.2018

Қарағанды облысында 2019 жылдың бюджеті бекітілді

12.12.2018

Павлодарда патриоттық әндер фестивалі өтті

12.12.2018

Шытырман оқиға жазудың жүйріктері анықталды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу