Қазақстан – БҰҰ: өзара әріптестіктің серпінді жолы

Алматыда БҰҰ-ның еліміздегі алғашқы өкілдігі ашылуының 25 жылдығы атап өтілді. Тәуелсіздік Туын жаңадан көтеріп, өз алдына дербес мемлекет атанған жас Қазақстан Республикасы үшін ол күндердің сағымдай, көрген түстей болып қалғаны рас. Экономикасы құлдырап, азып-тозып тараған Кеңестер Одағының аса ірі әкімшілік-аймақтық бір бөлігі өз бетінше талпынып іс-қимыл жасады. Салтанатты жиын барысында елеске толы 90-шы жылдардағы уақыт кезеңі туралы Біріккен Ұлттар Ұйымындағы Қазақстан Республикасының сол кездегі тұрақты үйлестірушісі Найджел Рингроуз мырзаның әңгімесі өте қызықты да нанымды шықты.

Егемен Қазақстан
22.02.2018 2373
2

– Біз үшін де, жас Қазақстан мемлекеті үшін де ол жылдар санадан өшпестей із қалдырған, еш ұмытылмас тарихи кезең­дер болып саналады. Әлі есімде, шағын ғана офисте менің бір көмекшім және барлығын қосқанда 5-ақ адам отырушы едік, – деген Найджел Рингроуз тәуел­сіздік шапағымен нұрланған қазақ хал­қы­ның қуанышын көре жүріп, бірге қуа­нып, қуаттай отырып, өздерінің де қа­жырлы істер атқарғанын айтып берді. – Өйткені біздің БҰҰ талаптары­на сәйкес алға қойған мақсатымыз зор болды. Қазақстан Үкіметі бізді жатсын­бай, көмек қолын созды. Ең алдымен бізді қолдап Алматыға ЮНИСЕФ ұйы­мы келді. Содан соң әлемдік банк өз фи­лиалын ашты. Бүгінгі Қазақстан дәл сол бір жылдардағы кездескен алғашқы қиындықтарды мүлдем басынан өткермегендей, тіпті, айналып өткендей көрінеді маған. Бүгін біз осында Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың әрбір қадамын ерекше атап, жемісті болашақты көздегенінің бірден-бір куәсі болып отырмыз.

Ол кездегі Алматыдағы бірден-бір көрікті ғимарат «Қазақстан» қонақүйі бол­ғаны да ақиқат. Қазақстандағы ең биік мей­манханада ашылған БҰҰ офисінің қыз­меті мен елмен ынтымақтастық жо­лын­­дағы игілікті ісі сол кезеңнен бас­тап тоқ­таусыз жалғасты. Бүгінгі 25 жыл­дық­­қа орай өткен салтанатты жиынның «Қа­зақстан – БҰҰ: тәжірибе, жетістіктер мен ынтымақтастықтың келешегі» аталуы да сондықтан. Салтанатты жиынға арнайы қатысқан Қазақстан Сыртқы істер министрі Қайрат Әбдірахманов Біріккен Ұлттар Ұйымына қосылған кезден бас­тап Қазақстан ұйымның белсенді мүшесі әрі сенімді серігі болғанын атап өтті.

– БҰҰ органдары мен бағдарламалары Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық дамуына елеулі үлес қосып, бұл дәстүрді күні бүгін одан әрі жалғастыруда. Соны­мен бірге БҰҰ біздің елімізге бұрынғы Семей ядролық полигонын сауықтыру, Арал теңізін қалпына келтіру секілді ма­ңыз­­ды жобалар аясында техникалық және қар­жы­лық көмек көрсетті, – деді министр.

Қазақстанда БҰҰ-ның алғашқы офисі ашылуының 25 жылдығымен құт­тық­­тау­шылар тәуелсіздік бесігі атан­ған Алматы қаласының бүгінде айрықша мәртебе­ге қол жеткізгені туралы айтып өтуді де ұмыт­пады. Өткен жылы Алматының 1000 жылдығы ЮНЕСКО-ның айтулы оқиғалар күнтізбесіне енді, мегаполис осы ұйымның креативті қалалар жүйесіне қосылды.

Құт­т­ық­тау­шылар лебізін жалғаған Алматы қала­сының әкімі Бауыржан Бай­бек өз сөзінде ЭЫДҰ стандарттарына сай ша­һарда «Алматы-2020» даму бағ­дар­ла­масы­ның белсенді түрде қолға алын­ға­нын, сонымен қатар батыстық стан­дарт бо­­йынша ашық, жайлы әрі қолайлы ке­ңіс­­тік қалыптастыру барысында жүйе­лі оң өз­ге­рістердің жүріп жатқанын атап өтті.

– Бизнесті жеңіл жүргізу мен инвести­ция тарту үшін қаламызда барлық жағ­дайлар жасалуда. БҰҰ-ның даму бағ­дар­ламасымен бірге «Тұрақты көлік» жобасы Алматыда ойдағыдай жүзеге асуда, бүгінгі Алматыда еліміздегі біріккен кәсіпорындардың 40 пайызы жұмыс істейді және халықаралық ұйымдар мен трансұлттық компаниялардың 60-тан астам офисі ашылған. Ұйымның Қазақстандағы қызметінің 25 жылдығы барысында БҰҰ-ның өңірлік хабын күзде ашудың жоспарлануы Қазақстанмен серіктестіктің жаңа тарихи жеңісі бола­тындығы сөзсіз, – деді қала әкімі.

Айтулы шараға Қазақстан БҰҰ жанындағы алғашқы тұрақты өкілі, бұ­рынғы Қазақстан Сыртқы істер министрі, арнайы мақсаттағы елші, про­­фессор Ақмарал Арыстанбекова қа­тысып сөз сөйледі. «Қазақстан БҰҰ-мен ынтымақтастықта жоғары деңгейге қол жеткізді. Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың антитеррорлық коалиция құру бастамасы әлем үшін өте маңызды, өйткені Қазақстанда терроризмге орын жоқ. Қазақстанның қарусыздану және ядролық қаруды таратпау жөніндегі әлемдегі рөлі өте жоғары. Бейбітшілікті қалайтын барлық әлем жұртшылығы үшін маңыздысы – Қазақстанның осынау бейбіт қадамы», деді Ақмарал Арыстанбекова.

Салтанатты жиынға БҰҰ-ның Орталық Азия бойынша бас хатшысы­ның арнайы өкілі Наталья Герман, БҰҰ-ның үй­лестіруші-резиденті Норимаса Шимо­мура, БҰҰ-ның өкілдері, Алма­тыдағы ҚХР, АҚШ, Ресей және Франция елдерінің консулдары, қоғамдық ұйымдардың белсенділері, студенттер қатысты.

Талғат СҮЙІНБАЙ,
«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

10.12.2018

Қарағандылықтар «ҚазРобоСпорт» чемпионатының бас жүлдесін жеңіп алды

10.12.2018

Ежелгі металлургия іздерін Тарбағатай даласынан көруге болады

10.12.2018

Қытай 2000-нан астам қазаққа өз территориясынан шығуға рұқсат берді

10.12.2018

Д.Назарбаева Дүниежүзілік банкінің Орталық Азия жөніндегі Аймақтық директорын қабылдады

10.12.2018

Солтүстікқазақстандық екі кәсіпкер «Жомарт жүрек» байқауының жеңімпазы болды

10.12.2018

«Латын әліпбиіне көшу – тарихи таңдау» республикалық ғылыми-теориялық online конференция өтті

10.12.2018

Халықаралық Олимпиада комитеті Алла Важенина, Анна Нұрмұхамбетова және Ольга Рыпаковаға медальдары қайтарады

10.12.2018

Павлодарда «Лайықты еңбек – мемлекеттің тұрақтылық негізі» форумы өтті

10.12.2018

Атыраулық дзюдошылар Конфедерация Кубогінің иегері атанды

10.12.2018

Облыста озық шыққан аудандар марапатталды

10.12.2018

Александр Журавский Мұхаммед Рабииден жеңілді

10.12.2018

Дархан Қыдырәлі The Asahi Shimbun басылымына сұхбат берді 

10.12.2018

Қызылордада жер телімдері аукционға шығарылды

10.12.2018

Қызылорда облысының әкімі мүмкіндігі шектеулі жандар автокөлік сыйлады

10.12.2018

Қостанайда табиғат қорғау полицейлері киік атқан қаскөйді ұстады

10.12.2018

Сығанақ қалашығы туризмге қызмет етеді

10.12.2018

Қыздар университеті робот құрастыратын стартап жобалар жасайды

10.12.2018

«Қайраттың» екі футболшысы - әлемнің үздік ойыншысы номинациясына үміткер

10.12.2018

Дүниежүзілік банк Қазақстанның коммуналдық инфрақұрылымын дамытуға қатысады

10.12.2018

Алматыда жас дзюдошылардың турнирі өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

Сайраш ӘБІШҚЫЗЫ, Қазақстанның білім беру ісінің құрметті қызметкері

Halyq sózinde birtutastyq, birlik bar

«Halyq» sóziniń mán-maǵynasy óte tereń ekeni barshaǵa málim. Másele – osyndaı saıası astary aıryqsha sózdi qalaı qoldanyp júrgenimizde. Merzimdi baspasóz betterindegi habarlardan,  teleradıo arnalardan, ózara áńgimeden «aýyl halqy», «qala halqy» degendi oqyp ta, estip te júrmiz. Máselen, telearnalardyń birinen «Arshaly aýdanynda 27 myń halyq bar» degendi estidim de, «halyq sózin durys qoldanaıyq» dep, ózimniń oı dápte­rime jazyp qoıdym. Sebebi orys tilinde «narod sela» nemese «narod derevnı», «na­rod raıona», «narod goroda» demeıdi, tipti jazbaı­dy. Bul tilde «naselenıe», «jıtelı», «gorojane», «selchane» deıtinin bilemiz. Biz qazaqsha «aýyl turǵyndary», «qalalyqtar» nemese «qala turǵyndary» desek, ekpini báseń bolyp, birdeńe joǵaltyp alatyndaı, «aýyl halqy», «qala halqy» dep qysqa qaıyramyz. Sonda deımin-aý, qazaǵymyzdy bólip, jiktep, birtutas halyq sanatyna qospaı turǵanymyzdy nege ańǵarmaımyz?!

Дидар Амантай,

Túsiniktiń kúıreýi

Sońǵy jyldary, sandyq tehnologıalyq ónimderdiń (iPhone, Red One, digital camera, information technology) alǵashqy nusqalary (computer, printer, scaner, copier), shyqqanyna tabany kúrekteı jarty ǵasyrǵa jýyq ýaqyt, jeteqabyl mezgil ótkende, ozyq qoǵamdarda, qala berdi, damýshy elderde, tipti, jalpy adamzattyq mádenı-rýhanı keńistikterde iri-iri qomaqty ózgerister júrdi. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу