Уильям Томсон: Қазақстан Ұлы Жібек жолының қаржы орталығына айнала алады

Уильям ТОМСОН, Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы Жаһандық байланыстар хатшылығы Еуразия басқармасының бастығы

Егемен Қазақстан
01.03.2018 3049

– Елімізде «Цифрлы Қазақстан» бағдарламасы қабылданып, соған сай экономика саласы да цифрландырылып жатыр. Бұл бағдарлама экономикамыздың дамуына қан­ша­лықты ықпал етеді?

– «Цифрлы Қазақстан» бағдар­ламасы жаһандық трендке сай келе­ді. Бүгінгі таңда цифрландыру – әлем­дік экономиканың барлық сала­сын­да қарқынды дамып келе жатқан жүйе. Ақпаратты жинақтау, сақтау, сұ­рып­тауға жұмсалатын шығын едәуір. Сол себепті адамды компью­тер мен жаңа технологиялар алмас­тыра бас­­тады, өзге бір дәуір келді. Қазақ­стан үшін ең алдымен өнімді­лікті арттыру қажет. Елдің эконо­мика­сын цифрландыру жаңа сектор­ларға тың серпі­ліс беруі керек. Бұл өз кезегінде жұ­мыс орындарына қатыс­ты өзгерістерге әкелуі мүм­кін. Себебі адамдардың ор­нын ма­ши­налар, роботтар мен жаңа технологиялар баспақшы.

Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың Жолдауы цифрландырудан басталғаны дұрыс деп есеп­теймін. Себебі Мемлекет басшы­сы осылайша әлеуметтік қорғау, ше­бер­ліктің қалыптасуы, заңнамалық нарық сынды мәселелерге жауап бере­ді. Цифрландыру дегеніміз – бір жер­де немесе бір секторда ғана болып жатқан үрдіс емес. Цифрландыру дегеніміз – мемлекеттік және жеке­меншік секторларда да, ауылдар мен қалалық жерлердің барлығында болатын үрдіс. Бұл өте тез жүретін күрделі трансформация десек те бо­ла­ды. Президент өз Жолдауында айт­қан осы бағдарлама экономикада оң өзгерістерге әкелері сөзсіз.

– Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев биылғы Жол­дауында дамудың жаңа сапасы­на көшу, яғни төртінші өнер­кә­сіптік революция элемент­терін енгізу жөнінде тапсырма берді. Қазақстан оны неден бастауы керек?

– Көпшілік жаңа технологиялардан саяси көзқарас іздейді. Бұл дұрыс, себебі бүгінгі қоғамда басты назар аударатын нәрсе де осы жаңа технологиялар. Түрлі қоғам­дық іс-шаралар мен қанатқақты жо­б­а­ларды іске асыру үшін жаңа құрылғыларды пайдаланатынымыз сөзсіз. Осы тұрғыда Үкімет жаңа тех­­но­логияларға қатысты бар­­лық жағ­дай­ды жасауы керек деп ой­лай­мын. Адамдар жаңа аппа­рат­­­тарды ойлап тауып, оларды қол­­дана бастады. Ал жеке тұлға­лар­­дың осы ба­ғыттағы бастамалары кеңі­нен қа­рас­тырылуы керек. Қазақ­стан бол­са бұл мақсатта үлкен жұ­мыс­тар ат­қарып жатыр. Мәселен, Эко­но­ми­ка­лық ын­тымақтастық және даму ұйы­мы­мен арада іскерлік орта мен ин­вес­ти­циялық климатты қа­лып­тас­тыру мақсатында келіс­сөздер жүр­­гі­зіп келеді. Шетелдік инвес­ти­­ция­­ларға жол ашты. Бұл істе ең ма­­ңыз­­дысы – шетелдік инвести­ция, яғ­­ни сыртқы инвестиция. Өйт­кені ол тех­но­­логиялық тәжірибемен қатар, эко­номикаға қыруар қаржы да әкеледі.

– Қазақстан былтыр ЭКСПО кө­рмесін өткізді. Оның тақырыбы болашақтың энергиясына, яғни баламалы энергияға арналды. 2030 жылға дейін баламалы энергия көзін 30 пайызға жеткізу жос­парланып отыр. Жалпы, осы қадамды қалай бағалайсыз?

– ЭКСПО көрмесі Қазақстан үшін тарихи жоба болды. Біз де оған қатыстық. Көрме алаңында бі­здің де павильонымыз болды. Эко­но­микалық ынтымақтастық және даму ұйымы көрмені және оның тақы­рыбын барынша құптады, қолдады. Қазақстанның 2030 жылға дейін жаңғырмалы энергия көзінің 30 пайызына қол жеткіземіз деп отырғанын жігерлі жоспар дер едім.

Биыл Қазақстан біздің ұйыммен бір­лесіп баламалы энергияға қатыс­ты 10 жобаны бастамақшы. Эконо­ми­ка­лық ынтымақтастық және даму ұйымы осындай тақырып­тардағы бас­та­ма­ларды үнемі қолдап кел­ді. Бұл өте маңызды, себебі жаң­ғыр­­малы энергия дегеніміз тек жаңа «жасыл» технологиялар емес. Тех­но­­ло­­гия­лар үнемі өзгеріп, ауысып, жаңа­­рып тұра­ды. Ал менің айтып отыр­­ғ­аным – қор­ша­ған ортаға құй­ған ин­­вес­тиция. Қо­рша­ған орта немесе та­биғат­қа құй­ған қаржы инвес­тор­ларды қашан­да сенімді етеді. Мә­селен, 2018 жы­лы бір жобаға қар­жы салсам, ол өзін 35 жыл бойы тұрақты түрде ақтап тұра­ды. Себебі бұл салада салық та, инвес­тиция жағдайы да тұрақты бола бермек.

– Осы ЭКСПО көрмесі өткен жерде «Астана» xалықаралық қар­жы ор­талығы жұмысын бастады. Кейбір сарапшы­лар болашақта қаржылық инвес­т­иция­­лық күш­тер Азияға көшеді деген болжам жасауда. Осы тұрғы­да, Қа­зақстан Азия­дағы ықпалды қар­жы орта­лы­ғына айнала ала ма?

– Қаржының қай жаққа және қашан баратынын білсем, өте ауқатты кісі болар едім. Иә немесе жоқ деген жауап бере алмаймын. Тек мынаны ғана айтайын. Ақша – өте мобильді. Адамдарға қара­­ғанда, күнделікті іске қарағанда, мо­биль­ді болып келеді. Яғни бұл про­­­цесс тиімді жұмыс істеу үшін жа­сал­ған жағдайға сай жүріп жатады. Қазақ­станның осы нарықта бәсе­кеге түс­пеуіне ешқандай себеп жоқ. Қазақ­­стан­ның халықаралық қаржы ор­та­­лы­ғын құру жобасы өте дұрыс шешім. Себебі сіздер ағылшын заң­н­а­ма­­сын қабылдайсыздар, бұл үл­кен ар­тық­шылықтарыңыз болады. Олай дейтінім, халықаралық төрелік келі­сім­дердің жартысынан көбі осы заң бойынша жүзеге асырылады. Бұл заңнамалық жүйе қаржы әлемінде кеңі­нен қолданылады. Қаржылық сот­ты тарту жеңіл инфрақұрылым бо­лып есептеледі. Осы ретте орталық экс­порт­тың бір бөлшегі ретінде саналады. Яғни, заңнаманың экспортын қа­был­дайды. Мысал үшін, Қытайды ала­йық. Бүгінде қаржы орталығы осы мем­­лекет болып отыр. Онда ин­вес­­­тор­­лар түрлі келісім жасасып, қар­жы­­лық инфрақұрылымын ауысты­рып жатыр. Жалпы, инвесторлар шарт пен жағдайы тұрақты, сенімі жоға­ры жерде ғана жұмыс істей алады. Қазақ­стан өзін сенімді серіктес ретінде дәлел­дей алса, Ұлы Жібек жолының қар­жы орталығына айналмауына еш себеп жоқ деп ойлаймын. Сұрақтың басын­да ақша мобильді деп едім ғой. Нью-Йорк, Токио, Лон­дон сынды қала­­­лар­да оның мо­биль­ділігі жақсы көрі­­­не­­­­ді. Осы рет­те мобильді ақшаға көшу үшін Қазақ­стан тартынып қалмауға тиіс.

– Әңгімеңізге рахмет.

Әңгімелескен Арнұр АСҚАР,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.06.2018

Парламентте балалар денсаулығына қатысты заң жобасы қаралды

19.06.2018

ОҚО-ның әкімшілік орталығы Түркістан қаласына көшіріледі

19.06.2018

Елімізде газ нарығында үлкен өзгерістер болады

19.06.2018

Энергетика министрі халық алдында есеп берді

19.06.2018

Асхат Аймағамбетов: «Алтын белгі» төсбелгісіне үміткерлердің 98,4%-ы білімдерін растады

19.06.2018

Ақсуда Қымызмұрындық мерекесі өтті

19.06.2018

Мемлекет басшысы Түркістан облысын құру туралы Жарлыққа қол қойды

19.06.2018

Қ. Тоқаев сарапшылар алдына жаңа міндеттер қойды

19.06.2018

Бүгін Үкімет отырысында қандай мәселелер талқыланды?

19.06.2018

Павлодарда казактар мәдениеті мен өнері күні өтті

19.06.2018

Гүлшара Әбдіқалықова «Ұлы Дала» гуманитарлық ғылымдар форумына қатысты

19.06.2018

Головкинге The Ring журналының белбеуі табысталды

19.06.2018

Чемпиондар лигасы. «Астананың» іріктеу кезеңіндегі қарсыласы белгілі болды

19.06.2018

Астанада Дүниежүзілік тау-кен конгресі өтіп жатыр

19.06.2018

Сенаторлар валюталық реттеу туралы заң жобаларын талқылады

19.06.2018

«Жетісу көктемі» атты республикалық форум: жас қаламгерлер не дейді?

19.06.2018

СҚО-ның Бостандық ауылында қуғын-сүргін құрбандарына арнап ескерткіш-тақта орнатылды

19.06.2018

Мемлекет басшысы Қайрат Мәмиді қабылдады

19.06.2018

Бурабайда «Қазақтану» ғылыми-ағартушылық жобасының тұсауы кесілді

19.06.2018

Солтүстік Қазақсанда жаңа мешіт ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Әр қазаққа қажет ұстаным

Қазіргі өмір барысына ой жіберіп қараған кезде ақыл-ойымыздың тереңдігіне малданып, сезімтал аңғарғыштығымызды артықшылыққа балайтын жөніміз бар ма? Аға ұрпақ санатына қосылған ендігінің ақсақалы біздер қазақ сөзіне әкелген жаңалығымыз, яғни бейнелі тіркес­теріміз кәне дегенге кесімді жауап беру қиын-ау. Ұлғайыңқы тартқан осынау шағымызда қазақ қарияларының сөз саптау мәдениетін жиі-жиі еске алып, жадыда жаңғыртуға тырысатын дертке шалдықтық. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Арайланған, абаттанған Астанам!

Махамбет «Еділдің бойы ен тоғай, ел қондырсам деп едім» деп жалынды жырына қосқандай, бүгінде еңсесі биіктеген елорда көз алдымызда қанатын жайып, өсіп-өркендеп, сары даланың сәніне сән қосқан керім қалаға айналғаны анық.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ән мен күйдің бұлағы – Астананың құрағы 

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Басынан бағы таймасын - Жақсыбай Самрат

Ақмолаға бақ ерте қонды, оның аумағы тіпті патша заманында облыс болған. Орталығы Омбы қаласы болғанымен облыстың Ақмола атануының өзі оның ерте танылғандығының белгісі. Әйтпесе осы облыс құрамында сол кездегі Ақмола­дан үлкен Омбы, Қызылжар, сәл кішірек Көкшетау, Атбасар қалалары болған, бірақ соған қарамай облыс атауын Ақмо­ла иемденген.

Жарқын ШӘКӘРІМ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Нағыз қазақ...

 Домбыра – қазақтың жаны, қазақтың көзі, терең тамырлы тұңғиығы, сан ғасыр­лық серігі, ағыл-тегіл күйі. Сандаған ғасыр­­лардан жеткен Қорқыттың қобы­зы үніндей інжу-маржан сазды әуені. Домбыра күй күм­безін көкке өрлеткен кө­ненің көзі, тәңірдің құдіреті. Кетбұғаның күй күңіренісі, Ноғайлының зар заманы, Сы­пыра жырау, Асан Қайғы, Қазтуған, Дос­панбет, Шалкиіз­дердің жыр арқауы, қанаты. Байжігіт пен Абы­лай ханның күй төгілткен жан серігі. Күні кешегі Нұрғиса мен Қаршығалардың дүл­дүл күйшілігі. Бүгінгі музыка өнері бәйте­регінің тамырлы шежіресі. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу