Уильям Томсон: Қазақстан Ұлы Жібек жолының қаржы орталығына айнала алады

Уильям ТОМСОН, Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы Жаһандық байланыстар хатшылығы Еуразия басқармасының бастығы

Егемен Қазақстан
01.03.2018 4065
2

– Елімізде «Цифрлы Қазақстан» бағдарламасы қабылданып, соған сай экономика саласы да цифрландырылып жатыр. Бұл бағдарлама экономикамыздың дамуына қан­ша­лықты ықпал етеді?

– «Цифрлы Қазақстан» бағдар­ламасы жаһандық трендке сай келе­ді. Бүгінгі таңда цифрландыру – әлем­дік экономиканың барлық сала­сын­да қарқынды дамып келе жатқан жүйе. Ақпаратты жинақтау, сақтау, сұ­рып­тауға жұмсалатын шығын едәуір. Сол себепті адамды компью­тер мен жаңа технологиялар алмас­тыра бас­­тады, өзге бір дәуір келді. Қазақ­стан үшін ең алдымен өнімді­лікті арттыру қажет. Елдің эконо­мика­сын цифрландыру жаңа сектор­ларға тың серпі­ліс беруі керек. Бұл өз кезегінде жұ­мыс орындарына қатыс­ты өзгерістерге әкелуі мүм­кін. Себебі адамдардың ор­нын ма­ши­налар, роботтар мен жаңа технологиялар баспақшы.

Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың Жолдауы цифрландырудан басталғаны дұрыс деп есеп­теймін. Себебі Мемлекет басшы­сы осылайша әлеуметтік қорғау, ше­бер­ліктің қалыптасуы, заңнамалық нарық сынды мәселелерге жауап бере­ді. Цифрландыру дегеніміз – бір жер­де немесе бір секторда ғана болып жатқан үрдіс емес. Цифрландыру дегеніміз – мемлекеттік және жеке­меншік секторларда да, ауылдар мен қалалық жерлердің барлығында болатын үрдіс. Бұл өте тез жүретін күрделі трансформация десек те бо­ла­ды. Президент өз Жолдауында айт­қан осы бағдарлама экономикада оң өзгерістерге әкелері сөзсіз.

– Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев биылғы Жол­дауында дамудың жаңа сапасы­на көшу, яғни төртінші өнер­кә­сіптік революция элемент­терін енгізу жөнінде тапсырма берді. Қазақстан оны неден бастауы керек?

– Көпшілік жаңа технологиялардан саяси көзқарас іздейді. Бұл дұрыс, себебі бүгінгі қоғамда басты назар аударатын нәрсе де осы жаңа технологиялар. Түрлі қоғам­дық іс-шаралар мен қанатқақты жо­б­а­ларды іске асыру үшін жаңа құрылғыларды пайдаланатынымыз сөзсіз. Осы тұрғыда Үкімет жаңа тех­­но­логияларға қатысты бар­­лық жағ­дай­ды жасауы керек деп ой­лай­мын. Адамдар жаңа аппа­рат­­­тарды ойлап тауып, оларды қол­­дана бастады. Ал жеке тұлға­лар­­дың осы ба­ғыттағы бастамалары кеңі­нен қа­рас­тырылуы керек. Қазақ­стан бол­са бұл мақсатта үлкен жұ­мыс­тар ат­қарып жатыр. Мәселен, Эко­но­ми­ка­лық ын­тымақтастық және даму ұйы­мы­мен арада іскерлік орта мен ин­вес­ти­циялық климатты қа­лып­тас­тыру мақсатында келіс­сөздер жүр­­гі­зіп келеді. Шетелдік инвес­ти­­ция­­ларға жол ашты. Бұл істе ең ма­­ңыз­­дысы – шетелдік инвести­ция, яғ­­ни сыртқы инвестиция. Өйт­кені ол тех­но­­логиялық тәжірибемен қатар, эко­номикаға қыруар қаржы да әкеледі.

– Қазақстан былтыр ЭКСПО кө­рмесін өткізді. Оның тақырыбы болашақтың энергиясына, яғни баламалы энергияға арналды. 2030 жылға дейін баламалы энергия көзін 30 пайызға жеткізу жос­парланып отыр. Жалпы, осы қадамды қалай бағалайсыз?

– ЭКСПО көрмесі Қазақстан үшін тарихи жоба болды. Біз де оған қатыстық. Көрме алаңында бі­здің де павильонымыз болды. Эко­но­микалық ынтымақтастық және даму ұйымы көрмені және оның тақы­рыбын барынша құптады, қолдады. Қазақстанның 2030 жылға дейін жаңғырмалы энергия көзінің 30 пайызына қол жеткіземіз деп отырғанын жігерлі жоспар дер едім.

Биыл Қазақстан біздің ұйыммен бір­лесіп баламалы энергияға қатыс­ты 10 жобаны бастамақшы. Эконо­ми­ка­лық ынтымақтастық және даму ұйымы осындай тақырып­тардағы бас­та­ма­ларды үнемі қолдап кел­ді. Бұл өте маңызды, себебі жаң­ғыр­­малы энергия дегеніміз тек жаңа «жасыл» технологиялар емес. Тех­но­­ло­­гия­лар үнемі өзгеріп, ауысып, жаңа­­рып тұра­ды. Ал менің айтып отыр­­ғ­аным – қор­ша­ған ортаға құй­ған ин­­вес­тиция. Қо­рша­ған орта немесе та­биғат­қа құй­ған қаржы инвес­тор­ларды қашан­да сенімді етеді. Мә­селен, 2018 жы­лы бір жобаға қар­жы салсам, ол өзін 35 жыл бойы тұрақты түрде ақтап тұра­ды. Себебі бұл салада салық та, инвес­тиция жағдайы да тұрақты бола бермек.

– Осы ЭКСПО көрмесі өткен жерде «Астана» xалықаралық қар­жы ор­талығы жұмысын бастады. Кейбір сарапшы­лар болашақта қаржылық инвес­т­иция­­лық күш­тер Азияға көшеді деген болжам жасауда. Осы тұрғы­да, Қа­зақстан Азия­дағы ықпалды қар­жы орта­лы­ғына айнала ала ма?

– Қаржының қай жаққа және қашан баратынын білсем, өте ауқатты кісі болар едім. Иә немесе жоқ деген жауап бере алмаймын. Тек мынаны ғана айтайын. Ақша – өте мобильді. Адамдарға қара­­ғанда, күнделікті іске қарағанда, мо­биль­ді болып келеді. Яғни бұл про­­­цесс тиімді жұмыс істеу үшін жа­сал­ған жағдайға сай жүріп жатады. Қазақ­станның осы нарықта бәсе­кеге түс­пеуіне ешқандай себеп жоқ. Қазақ­­стан­ның халықаралық қаржы ор­та­­лы­ғын құру жобасы өте дұрыс шешім. Себебі сіздер ағылшын заң­н­а­ма­­сын қабылдайсыздар, бұл үл­кен ар­тық­шылықтарыңыз болады. Олай дейтінім, халықаралық төрелік келі­сім­дердің жартысынан көбі осы заң бойынша жүзеге асырылады. Бұл заңнамалық жүйе қаржы әлемінде кеңі­нен қолданылады. Қаржылық сот­ты тарту жеңіл инфрақұрылым бо­лып есептеледі. Осы ретте орталық экс­порт­тың бір бөлшегі ретінде саналады. Яғни, заңнаманың экспортын қа­был­дайды. Мысал үшін, Қытайды ала­йық. Бүгінде қаржы орталығы осы мем­­лекет болып отыр. Онда ин­вес­­­тор­­лар түрлі келісім жасасып, қар­жы­­лық инфрақұрылымын ауысты­рып жатыр. Жалпы, инвесторлар шарт пен жағдайы тұрақты, сенімі жоға­ры жерде ғана жұмыс істей алады. Қазақ­стан өзін сенімді серіктес ретінде дәлел­дей алса, Ұлы Жібек жолының қар­жы орталығына айналмауына еш себеп жоқ деп ойлаймын. Сұрақтың басын­да ақша мобильді деп едім ғой. Нью-Йорк, Токио, Лон­дон сынды қала­­­лар­да оның мо­биль­ділігі жақсы көрі­­­не­­­­ді. Осы рет­те мобильді ақшаға көшу үшін Қазақ­стан тартынып қалмауға тиіс.

– Әңгімеңізге рахмет.

Әңгімелескен Арнұр АСҚАР,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.03.2019

Атырауда депутаттар Н. Назарбаев даңғылының қолдап дауыс берді

21.03.2019

ШҚО-ның 10 000 тұрғыны Елбасына қолдау білдірді

21.03.2019

Елбасы – Қазақстан өркениетінің кемеңгер көшбасшысы

20.03.2019

Мәжілісте спорт дәрігерлерінің жетіспеушілігі мәселесі талқыланды

20.03.2019

Тұмар-2019: Астанада үздік телевизия мамандары марапатталды

20.03.2019

Қарағандыда Нұрсұлтан Назарбаев атындағы даңғыл пайда болды

20.03.2019

Орал қаласының бас даңғылына Нұрсұлтан Назарбаев есімі берілді

20.03.2019

Элизабет Тұрсынбаева үшінші орында

20.03.2019

Мемлекет басшысының төрағалығымен кеңес өтті

20.03.2019

Қазақстан Президенті Ішкі істер министрі Ерлан Тұрғымбаевты қабылдады

20.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаев Қорғаныс министрі Нұрлан Ермекбаевты қабылдады

20.03.2019

Қазақстан Президенті Ұлттық банк төрағасы Ерболат Досаевты қабылдады

20.03.2019

Қазақстан Президенті Мемлекеттік хатшы Бақытжан Сағынтаевты қабылдады

20.03.2019

Премьер-Министр А. Мамин көктемгі егіс жұмыстарына дайындық жөнінде кеңес өткізді

20.03.2019

Мемлекет басшысы Премьер-Министр Асқар Маминді қабылдады

20.03.2019

Астана қаласының атауы Нұр-Сұлтан болып өзгереді

20.03.2019

Михал Билек: Біздің жігіттер жанкүйерлерге тосын сый жасайды деген үміттемін

20.03.2019

Қарағандыда ғарышта болған долана тұқымы отырғызылады

20.03.2019

Өскемендегі Тәуелсіздік даңғылына Нұрсұлтан Назарбаев аты беріледі

20.03.2019

Нұрсұлтан Назарбаев Дмитрий Медведевпен телефон арқылы сөйлесті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Etjeńdi balalar

Qoǵam kóz jumyp qaraı almaıtyn máse­lelerdiń basynda bala densaýlyǵy tur. Bú­gin­de mańaıymyzǵa zerdelep qaraıtyn bolsaq, tyǵynshyqtaı, tolyq jasóspirimder kó­beıe túsken. Semizdik – aýrý bolyp esep­teletindikten, qazirgi ýaqytta dıspanserlik esep­ke alynady. Sábı saýlyǵy ana qursaǵyna bit­­ken kúnnen bastap qalyptasatyndyǵyn al­dymen ata-anasy túsinýi qajet.

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу