Уильям Томсон: Қазақстан Ұлы Жібек жолының қаржы орталығына айнала алады

Уильям ТОМСОН, Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы Жаһандық байланыстар хатшылығы Еуразия басқармасының бастығы

Егемен Қазақстан
01.03.2018 3382
2

– Елімізде «Цифрлы Қазақстан» бағдарламасы қабылданып, соған сай экономика саласы да цифрландырылып жатыр. Бұл бағдарлама экономикамыздың дамуына қан­ша­лықты ықпал етеді?

– «Цифрлы Қазақстан» бағдар­ламасы жаһандық трендке сай келе­ді. Бүгінгі таңда цифрландыру – әлем­дік экономиканың барлық сала­сын­да қарқынды дамып келе жатқан жүйе. Ақпаратты жинақтау, сақтау, сұ­рып­тауға жұмсалатын шығын едәуір. Сол себепті адамды компью­тер мен жаңа технологиялар алмас­тыра бас­­тады, өзге бір дәуір келді. Қазақ­стан үшін ең алдымен өнімді­лікті арттыру қажет. Елдің эконо­мика­сын цифрландыру жаңа сектор­ларға тың серпі­ліс беруі керек. Бұл өз кезегінде жұ­мыс орындарына қатыс­ты өзгерістерге әкелуі мүм­кін. Себебі адамдардың ор­нын ма­ши­налар, роботтар мен жаңа технологиялар баспақшы.

Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың Жолдауы цифрландырудан басталғаны дұрыс деп есеп­теймін. Себебі Мемлекет басшы­сы осылайша әлеуметтік қорғау, ше­бер­ліктің қалыптасуы, заңнамалық нарық сынды мәселелерге жауап бере­ді. Цифрландыру дегеніміз – бір жер­де немесе бір секторда ғана болып жатқан үрдіс емес. Цифрландыру дегеніміз – мемлекеттік және жеке­меншік секторларда да, ауылдар мен қалалық жерлердің барлығында болатын үрдіс. Бұл өте тез жүретін күрделі трансформация десек те бо­ла­ды. Президент өз Жолдауында айт­қан осы бағдарлама экономикада оң өзгерістерге әкелері сөзсіз.

– Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев биылғы Жол­дауында дамудың жаңа сапасы­на көшу, яғни төртінші өнер­кә­сіптік революция элемент­терін енгізу жөнінде тапсырма берді. Қазақстан оны неден бастауы керек?

– Көпшілік жаңа технологиялардан саяси көзқарас іздейді. Бұл дұрыс, себебі бүгінгі қоғамда басты назар аударатын нәрсе де осы жаңа технологиялар. Түрлі қоғам­дық іс-шаралар мен қанатқақты жо­б­а­ларды іске асыру үшін жаңа құрылғыларды пайдаланатынымыз сөзсіз. Осы тұрғыда Үкімет жаңа тех­­но­логияларға қатысты бар­­лық жағ­дай­ды жасауы керек деп ой­лай­мын. Адамдар жаңа аппа­рат­­­тарды ойлап тауып, оларды қол­­дана бастады. Ал жеке тұлға­лар­­дың осы ба­ғыттағы бастамалары кеңі­нен қа­рас­тырылуы керек. Қазақ­стан бол­са бұл мақсатта үлкен жұ­мыс­тар ат­қарып жатыр. Мәселен, Эко­но­ми­ка­лық ын­тымақтастық және даму ұйы­мы­мен арада іскерлік орта мен ин­вес­ти­циялық климатты қа­лып­тас­тыру мақсатында келіс­сөздер жүр­­гі­зіп келеді. Шетелдік инвес­ти­­ция­­ларға жол ашты. Бұл істе ең ма­­ңыз­­дысы – шетелдік инвести­ция, яғ­­ни сыртқы инвестиция. Өйт­кені ол тех­но­­логиялық тәжірибемен қатар, эко­номикаға қыруар қаржы да әкеледі.

– Қазақстан былтыр ЭКСПО кө­рмесін өткізді. Оның тақырыбы болашақтың энергиясына, яғни баламалы энергияға арналды. 2030 жылға дейін баламалы энергия көзін 30 пайызға жеткізу жос­парланып отыр. Жалпы, осы қадамды қалай бағалайсыз?

– ЭКСПО көрмесі Қазақстан үшін тарихи жоба болды. Біз де оған қатыстық. Көрме алаңында бі­здің де павильонымыз болды. Эко­но­микалық ынтымақтастық және даму ұйымы көрмені және оның тақы­рыбын барынша құптады, қолдады. Қазақстанның 2030 жылға дейін жаңғырмалы энергия көзінің 30 пайызына қол жеткіземіз деп отырғанын жігерлі жоспар дер едім.

Биыл Қазақстан біздің ұйыммен бір­лесіп баламалы энергияға қатыс­ты 10 жобаны бастамақшы. Эконо­ми­ка­лық ынтымақтастық және даму ұйымы осындай тақырып­тардағы бас­та­ма­ларды үнемі қолдап кел­ді. Бұл өте маңызды, себебі жаң­ғыр­­малы энергия дегеніміз тек жаңа «жасыл» технологиялар емес. Тех­но­­ло­­гия­лар үнемі өзгеріп, ауысып, жаңа­­рып тұра­ды. Ал менің айтып отыр­­ғ­аным – қор­ша­ған ортаға құй­ған ин­­вес­тиция. Қо­рша­ған орта немесе та­биғат­қа құй­ған қаржы инвес­тор­ларды қашан­да сенімді етеді. Мә­селен, 2018 жы­лы бір жобаға қар­жы салсам, ол өзін 35 жыл бойы тұрақты түрде ақтап тұра­ды. Себебі бұл салада салық та, инвес­тиция жағдайы да тұрақты бола бермек.

– Осы ЭКСПО көрмесі өткен жерде «Астана» xалықаралық қар­жы ор­талығы жұмысын бастады. Кейбір сарапшы­лар болашақта қаржылық инвес­т­иция­­лық күш­тер Азияға көшеді деген болжам жасауда. Осы тұрғы­да, Қа­зақстан Азия­дағы ықпалды қар­жы орта­лы­ғына айнала ала ма?

– Қаржының қай жаққа және қашан баратынын білсем, өте ауқатты кісі болар едім. Иә немесе жоқ деген жауап бере алмаймын. Тек мынаны ғана айтайын. Ақша – өте мобильді. Адамдарға қара­­ғанда, күнделікті іске қарағанда, мо­биль­ді болып келеді. Яғни бұл про­­­цесс тиімді жұмыс істеу үшін жа­сал­ған жағдайға сай жүріп жатады. Қазақ­станның осы нарықта бәсе­кеге түс­пеуіне ешқандай себеп жоқ. Қазақ­­стан­ның халықаралық қаржы ор­та­­лы­ғын құру жобасы өте дұрыс шешім. Себебі сіздер ағылшын заң­н­а­ма­­сын қабылдайсыздар, бұл үл­кен ар­тық­шылықтарыңыз болады. Олай дейтінім, халықаралық төрелік келі­сім­дердің жартысынан көбі осы заң бойынша жүзеге асырылады. Бұл заңнамалық жүйе қаржы әлемінде кеңі­нен қолданылады. Қаржылық сот­ты тарту жеңіл инфрақұрылым бо­лып есептеледі. Осы ретте орталық экс­порт­тың бір бөлшегі ретінде саналады. Яғни, заңнаманың экспортын қа­был­дайды. Мысал үшін, Қытайды ала­йық. Бүгінде қаржы орталығы осы мем­­лекет болып отыр. Онда ин­вес­­­тор­­лар түрлі келісім жасасып, қар­жы­­лық инфрақұрылымын ауысты­рып жатыр. Жалпы, инвесторлар шарт пен жағдайы тұрақты, сенімі жоға­ры жерде ғана жұмыс істей алады. Қазақ­стан өзін сенімді серіктес ретінде дәлел­дей алса, Ұлы Жібек жолының қар­жы орталығына айналмауына еш себеп жоқ деп ойлаймын. Сұрақтың басын­да ақша мобильді деп едім ғой. Нью-Йорк, Токио, Лон­дон сынды қала­­­лар­да оның мо­биль­ділігі жақсы көрі­­­не­­­­ді. Осы рет­те мобильді ақшаға көшу үшін Қазақ­стан тартынып қалмауға тиіс.

– Әңгімеңізге рахмет.

Әңгімелескен Арнұр АСҚАР,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.09.2018

Мемлекеттік қызмет мектебі ашылды

21.09.2018

Алда елді елге қосу мұраты тұр

21.09.2018

Мүгедектерді әлеуметтік қорғау мәселелері қаралды

21.09.2018

«English for Jastar» – жаңа жоба

21.09.2018

Нақты істердің партиясы

21.09.2018

300 мың адам диктант жазды

21.09.2018

2017 жылы машина жасау өнімінің көлемі 1 трлн теңгеге жуық болды - Елбасы

21.09.2018

Әліпби ауыстыру – үлкен өзгеріс

21.09.2018

Елбасы. Елорда. ЭКСПО

21.09.2018

Парламенттік тыңдау өтеді

21.09.2018

Инвесторларды тарту мәселелеріне арналды

21.09.2018

Еуразиялық әйелдер форумына қатысты

21.09.2018

Саялы төрім – Сарқаным!

21.09.2018

Кеңес Хатшылығының өкілімен кездесті

21.09.2018

Отгонцецег Галбадрах қола жүлдені иеленді

21.09.2018

Сырлыбек Бекботаев: Дала әуені

21.09.2018

Қазақ сыныптары қағажу көре бере ме?

21.09.2018

Ауылдан әлемге жол тартқан өнім

21.09.2018

Үкіметтік емес ұйымдар діни экстремизмнің алдын алуға көмектеседі

21.09.2018

Кәсіпкерлерге арналған фулфилмент-орталық ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу