Қазақстан-Тәжікстан: Сенімге негізделген серіктестік

Кеше Ақордада Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев елімізге ресми сапармен келген Тәжікстан Республикасының Президенті Эмомали Рахмонмен кездесті. Екіжақты келіссөздер барысында қос мемлекет арасындағы жан-жақты байланыстардың даму ахуалы, өзара ынтымақтастықты одан әрі нығайтудың перспективалары мен халықаралық және өңірлік мәселелер талқыланды.

Егемен Қазақстан
15.03.2018 3879
2

Алдымен Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Тәжікстан Рес­публи­касының Президенті Эмома­ли Рахмонмен шағын құрам­да кездесіп, одан кейін кеңей­тілген құрамда келіссөздер жүргізді.

Бұл сапардың Қазақстан мен Тәжікстан арасындағы дип­ло­матиялық қатынастардың 25 жылдығына тұспа-тұс келуінің сим­волдық мәні бар екенін атап өткен Қазақстан Президенті осы жылдар ішінде бұрыннан бауыр­лас елдердің арасында сенімді серіктестік, тату көрші­лік байланыстың орныққанын, ширек ғасыр ішіндегі қарым-қатынастың биік деңгейге көтеріліп, Қазақстан мен Тәжікстан халықтарының достығын нығайту жолында Эмомали Рахмонның айрықша рөл атқарғанын атап өтті.

– Сіз басшылық еткен жылдар ішінде біз зор сенімге, ынтымақтастыққа және достыққа негізделген қарым-қатынас орнаттық. Ешқашан арамызда ше­ші­мін таппаған мәселе бол­ған емес. Біз әрдайым, әсіресе халық­аралық деңгейде бір-бірімізді қол­дап келеміз, – деді Қазақстан Президенті.

Нұрсұлтан Назарбаев бүгінде екі ел арасындағы ынтымақтастық жаңа кезеңге аяқ басқанын айтып, мемлекетаралық қарым-қаты­нас­тың өзекті мәселелерін тал­қы­лау­ға ықыласты екенімізді жеткізді.

– Екі ел арасында ежелден қалыптасқан жарасымды байланыс бар. Түсінігі мен ұстанымы ұқсас мемлекеттердің өзара ын­ты­мақтастығы жылдар жылжыған сайын артпаса, кеміген жоқ. Қазіргі таңда Тәжікстан –  Қазақстанның маңызды одақтасы әрі серіктесі. Мұн­дай сенім мен достыққа негіз­делген қарым-қатынас елдерімізді жақындастыра түседі, – деді Нұрсұлтан Назарбаев.

Қазақстан Президенті екі ел арасындағы байланыстар да­муд­ың жаңа кезеңіне қадам бас­қанына тоқталып, бүгінде екі елдің арасында 80 шарт пен келісімнің барын атап өтті. Ал осы жолғы кездесу барысында жасалған келіссөздер мен бір­лес­кен мәлімдеме екіжақты қарым-қа­­тынасты тереңдетуге бағыт­талып, келешектегі басымдық­тарды айқындады.

– Біз сіздермен кез келген мә­селені бірлесе талқылауға да­йынбыз. Биыл сіздерде су ресурс­тарын басқару жөніндегі конференция өтетінінен хабардармыз. Қазақстан бұл бастаманы да қолдайды, – деді Мемлекет бас­шысы.

Кездесу барысында Нұрсұлтан Назарбаев Тәжікстан Респуб­­ли­касының Президентін «Парасат» орденімен марапаттады.

Өз кезегінде Тәжікстан Рес­пуб­ликасының Президенті Эмо­ма­ли Рахмон жылы шырай­мен қарсы алып, қонақжай­лы­лық таныт­қан қазақ халқына риза­шы­лы­ғын білдірді. «Қазақстан – біз­дің елдің сенімді серіктесті әрі не­гізгі одақтасы. Қандай күрде­лі кезеңдерде де екі елдің достас­ты­ғына сызат түскен емес. Сіз бар­лық уақытта да бізге қолдау көрсетіп, Тәжікстанның бейбіт про­цесіне көмек көрсетіп, эконо­микалық қолдау білдіріп келесіз. Дипломатиялық байланыс орныққан  25 жылдың ішінде ынтымақтастығымыз нығая түсіп, бүгінде стратегиялық серіктес деңгейіне жеттік», деді ол. Э.Рахмон екі ел арасындағы жан-жақты байланыс қарқынды дамып келе жатқанына тоқталып, оны одан әрі ілгерілетуге ниетті екенін жеткізді. Соңында Э.Рах­мон сенімді саяси платфор­ма мен мықты құқықтық база­ға негізделген екіжақты ынты­мақ­тас­тықтың табысты дамып келе жатқанын атап өтті.

– Тауар айналымының көлемі жөнінен Қазақстан Тәжікстанның жетекші экономикалық әріп­тес­тері арасында екінші орынға ие. Біз елдеріміздің кешенді әрі стра­тегиялық қарым-қатынастарын нығайтуға ниеттіміз, – деді Тә­жікстан Президенті.

Бұдан кейін Нұрсұлтан Назарбаев Тәжікстан Республи­касының Президенті Эмомали Рахмонның елімізге жасаған ресми сапарының қорытындысы бойынша бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері үшін брифинг өткізді. Бірлескен мәлімдеме жасау барысында Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев екіжақты кездесуде мемлекетаралық қарым-қатынас, сауда-экономикалық, мәдени-гуманитарлық байланыс­тар, өңірлік және жаһандық күн тәртібіне қатысты мәселелер жан-жақты талқыланғанын атап өтті. Президенттің айтуынша, бүгінде Қазақстан – Тәжікстаннның негізгі сауда серіктесі. Өткен жылдың қорытындысы бойынша,  өзара тауар айналымының көлемі шамамен 800 млн долларға жетіп, бір жылда 30 пайызға өскен. Әлі де екі елдің арасындағы сау­да-экономикалық байланыстар­ды нығайтуға мүмкіндік бар. Сон­дықтан таяу жылдары  екіжақты тауар айналымын 2 млрд долларға жеткізу көзделіп отыр.

Жалпы Қазақстан Тәжікстанға бидай, ұн, өсімдік майын және құрылыс материалдарын, мұ­най өнімдерін тасымалдаса, Тәжік­станнан бізге көбіне жеміс-жидек, көкөністер әкелінеді. «Бүгін­де Тәжікстан, Өзбекстан, Қырғыз­стан және Түрікменстан елдері­мен жүргізілген байыпты келіс­сөздердің арқасында кезінде жабық болған темір жол, авто­көлік жолдары ашылып, бұл сау­да айналымын одан әрі үдете түсті. Қазір Тәжікстанда жаңғақ, қара өрік, анар секілді жемістер пісті. Мұндай таза экологиялық өнімдер біздің елдің сөрелерінде де молынан болса дейміз. Сон­дықтан келіссөздер барысында жол картасын жасауға да уағ­даластық», деді Қазақстан Пре­зиденті. Сондай-ақ екі ел ара­сын­дағы көлік-логистикалық бай­ла­нысқа тоқталған Елбасы ал­да­ғы уақытта Астана-Душанбе ба­ғы­тында тікелей әуе рейісін ашу қарастырылып отырғанын жеткізді.

Брифингте екіжақты су-энер­гетика саласындағы мәселе­лер бойынша өткен келіссөз­дер­дің нәтижелері де баяндалды. «Біз Орталық Азиядағы транс­шекаралық өзендердің су ресурс­тарын пайдалану жөніндегі ұстанымдарымыздың ұқсас еке­нін тағы да растадық. Өзара тиім­ді шешімдер табу қажеттігін айт­тық. Бұл мәселе бойынша халық­аралық Аралды құтқару қорының қызметіне ерекше мән беріледі»,  деді Қазақстан Президенті.

Кездесу барысында ха­лық­аралық ұйымдар аясындағы, әсі­­ресе Қазақстанның БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіне мүшелігіне бай­­ланысты өзара іс-қимыл мәсе­лелері де талқыланып, Ауған­стандағы ахуалға қатысты өңірлік қауіпсіздікті қамтамасыз ету жайына айрықша мән берілген.

Қос мемлекет арасында мә­дени байланыстар да нығайып, елорда көшелерінің біріне тәжік ақыны, философ Рудакидің есімі берілетіні белгілі болды. Бұл да екі елді жақындастырып, бауыр­лас­тығын арттыра түсетін басты естелік болмақ.

Мемлекет басшыларының бір­лескен мәлімдемесіне қол қойыл­ғаннан кейін Ішкі істер ми­нистрі Қалмұханбет Қасымов пен Тәжікстан Ішкі істер министрі Рамазон Рахимзода Қазақстан мен Тәжікстан Үкіметтері  ара­сын­дағы реадмиссия мен оны іске асыру тәртібі, екі ел азамат­тарының Қазақстан мен Тәжік­стан аумақтарында болу тәр­тібі және көші-қон саласын­дағы ынтымақтастық туралы келі­сімдерді; Сыртқы істер минис­тр­л­ері Қайрат Әбдірахманов пен Сероджидин Аслов екі ел ве­домстволары арасындағы ынты­мақтастық бағдарламасын; Еңбек және халықты әлеуметтік қор­ғау министрі Мәдина Әбіл­қасымова мен Тәжікстанның Ден­саулық сақтау және халықты әлеуметтік қорғау министрі На­сим Олимзода әлеуметтік сала­дағы ынтымақтастық ниеті туралы меморандумды; Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Мәдина Әбілқасымова мен Тәжікстанның Еңбек, көші-қон және халықты жұмыспен қамту министрі Сумангуль Тагойзода еңбек және халықты жұмыспен қамту саласындағы ынтымақтастық ниеті туралы меморандумды рәсімдеді.

Кездесулерден кейін Нұр­сұлтан Назарбаев пен Эмо­мали Рахмон Қазақстан Респуб­ли­касының Тұңғыш Президенті – Елбасы кітапханасын аралады. Мемлекеттер басшыларына Қазақстан Президенті музейі мен экспозициялық-көрме ор­та­лы­ғының экспонаттары көрсетілді.

Соңында екі ел басшылары орталықтың интерактивті білім беру технологиясының заманауи мүмкіндіктерімен танысты.

Қымбат ТОҚТАМҰРАТ,

«Егемен Қазақстан»

Суреттер Президенттің баспасөз қызметінен алынды

 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

13.12.2018

Зейнетақы активтерін инвестициялық басқаруды Ұлттық Банк жүзеге асырады

13.12.2018

Түркістан облысында мақта қалдықтарынан электр қуатын өндіретін зауыт салу жоспарлануда   

13.12.2018

«Мұрагер ханзада» компаниясының өкілдері Екібастұзда болды

13.12.2018

Елбасы Беларусь Республикасы Қауіпсіздік кеңесінің Мемлекеттік хатшысы Станислав Засьпен кездесті

13.12.2018

Қыздар университетінде Нұртас Оңдасыновқа ескерткіш тақта орнатылды

13.12.2018

Тағы төрт спортшы допингпен ұсталды

13.12.2018

Ұлағатты ұстазбен кездесу өтті

13.12.2018

Түрікменстанның вице-премьері: екі ел арасындағы әрекеттестіктің деңгейі жоғары

13.12.2018

«БҰҰ Адам құқықтары Жалпыға ортақ Декларациясына» 70 жыл» шарасы өтті

13.12.2018

Жинақтаушы зейнетақы жүйесіне 20 жыл толуына орай дөңгелек үстел өтті

13.12.2018

«Qazaq Banki» АҚ салымшылары кепілдік берілген депозиттері бойынша өтемді ВТБ-дан алатын болды

13.12.2018

Атырауда сыбайлас жемқорлыққа қарсы жобалық кеңсе ашылды

13.12.2018

Алматыда қаланың үздік мұғалімдері марапатталды

13.12.2018

Джиу-джитсудің хас шеберлерінің жүлдесі үшін жарыс өтеді

13.12.2018

Қ.Тоқаев қытайлық Genertec холдингінің басшысын қабылдады

13.12.2018

«Нұр Отан» партиясының депутаттары Алматының 2019 жылғы бюджетіне ұсыныстар енгізді

13.12.2018

Алматыда АИТВ-мен өмір сүретіндерге көмектесетін мобильді қосымша таныстырылды

13.12.2018

Үш ардагерге «Қарағанды облысының құрметті азаматы» атағы берілді

13.12.2018

Левандовски мергендер көшін бастады

13.12.2018

Қазақфильм «Қызғалдақтар атамекені» деректі фильмін жарыққа шығарды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Baılyq jasaýshy sala

Árbir adam óz úıiniń ishinde qandaı zattar bar ekendigin jáne onyń qaı jerde turǵandyǵyn, qaı shkaftyń ishinde qandaı zattyń jatqandyǵyn, jertólesinde qandaı azyq túrleriniń saqtalyp turǵandyǵyn jaqsy biledi. Sondyqtan eshnársesin shashaý qaldyrmaıdy. Qajetine qaraı paıdalanyp otyrady. Al ózimizdiń ortaq úıimiz – Qazaqstanda qandaı zattar bar ekendigin, ásirese, jerimizdiń astynda qandaı mıneraldyq shıkizat kózderiniń shoǵyrlanǵanyn jáne olardyń qory qandaı ekendigin bilemiz be?

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу