Еліміздің 50 пайыздан астам тұрғынын қамти­тын жаң­а әлеуметтік міндеттеме­лер қабылданды

Қазақстанның өз азаматтарына арналған жаңа әлеуметтік пакеті дайын: бірінші рет мемлекет еліміздің 50 пайыздан астам тұрғынын қамти­тын жаң­а әлеуметтік міндет­теме­лерді қабылдап отыр.

Егемен Қазақстан
15.03.2018 14536
2

Қазақстан жүзеге асырып жатқан мемле­кет­тік саясаттың негізінде азамат­тардың әл-ауқатын арттыру міндеті тұр. Бұл тура­лы Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстан-2030» атты респуб­лика халқына арнаған тұңғыш Жолдауында атап көрсетілген. Өтпелі кезең деп атала­тын сол уақытта еліміздегі үйрен­шік­ті эк­оно­ми­ка­лық құрылым өзге­ріс­ке ұшырады. Орта тап­тың тап­шылығы жағдайындағы эко­­но­­ми­калық-қоғамдық өзгеріс елдегі тең­сіз­­дікті дағдарыстық дең­гейге алып келді. «Қазақ­стан-2050» атты келесі негізгі даму стра­тегиясында басты мақ­саттардың қата­рын­да да қоғам­дағы тұрақтылықтың үз­дік ке­пілі ретінде қарастырылатын азамат­тар­дың әл-ауқатын қамтамасыз ету қажеттігі көрсетілді.

Іске асырылған шаралар өз жемісін берді: республика көз­деген жолды берік ұстанып келеді. Мәселен 2018-2020 жыл­дарға арнал­ған бюджеттің аясында: денсаулық сақтау сала­сында 1063,6 млрд теңгеден 1070,7 млр­д теңгеге дейін; білім беру саласында 375,3 млрд-тан 470,7 млрд теңгеге дейін; әлеу­меттік көмекке 2,56 трлн-нан 3,1 трлн-ға дейін әлеуметтік шы­ғын­дарды өсіру жоспарланып отыр.

Білім және ғылым министр­лігі «білім беру» санаты бойынша өз шығындарын 100 млрд тең­геге дерлік ұлғайтады. Бұл не­­гі­зінен орта білімді қамтама­сыз ету есебінен орындалады, өсім 84,9 млрд теңгеге артпақ. Жоғары білім алуға жаңа маман­дықтар бо­йынша (робот-техника, нанотехнология­лар, ІТ-технологиялар) қосымша 20 мың грант бөлінетін болады. Еңбек нарығы сұл­басының өзгеруі есебінен қарағанда бұл төр­тінші өнер­кәсіптік революцияға апарар жолдағы уақтылы жасалған қадам.

«Әлеуметтік көмек» санаты азаматтарды әлеуметтік қамтамасыз етудің және олар­ға арналған төлемдердің дең­ге­йін арттырудың арқасында ұлғая­ды. Жарты триллион теңге көле­мін­дегі өсімнің барлығы дерлік Ең­­бек және халықты әлеу­мет­тік қорғау министр­лігі жауап бе­ре­тін санатқа кіретін адам­дар­ға тиесілі. 

Қазақстанның өз азаматтарына арналған жаңа әлеуметтік пакетті бастауға дайын болуы Президент бұрынырақта бастама жасаған әлеуметтік жаңғыру саясатының жалғасы екенін атап өтпекпін.

Мемлекет басшысының жаңа әлеуметтік бастамалары әрбір отбасына қажет бар­лық құн­­ды­лықтарды қамтыды: өз табы­­сына сай баспана алу­дың қол­­жетім­ділігі, салық жүкте­ме­­сін төмендетудің есебін­ен ж­ұ­мыс істейтін адамдарға ең­бек­­ақы төлеуді арттыру; сұра­­ныс­­қа ие жақсы білім алу үшін мүмкіндіктерді молайту; кәсіп­кер­лік бастамаларды дамыту әлеуе­тін өсіру; елді мекендерді газ­дан­дыру есебінен өмір сапасын арттыру.

Жалақысы аз жұмысшылар үшін салық­ты төмендету – әлеу­мет­тік әділеттілік жо­лын­дағы ма­­ңыз­ды қадам. Ресми статис­­ти­ка деректеріне сәйкес, рес­пуб­­л­икадағы тең­сіздік көр­сет­кіш­тері дағдарыстық жағд­ай­да емес. Тұтас алғанда, жұмыс­­шы­лар саны­ның есептелген жал­ақы көлемі бойын­ша бөлінуіне сәйкес, (ҰЭМ СК ішін­ара зерт­теу­лері) 2017 жылы жалдамалы жұмыс­шы­ның ең көп таға­йын­дал­ған жалақысы 68 335 теңге кө­ле­міндегі айлық болып табылады.

Дегенмен бұл деректер­дің кезінде шағын бизнес пен өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамдардың табыстары есепке алынып отырған жоқ. Мәселен мемлекеттік органдардың баға­лаулары бойынша, 60 мың тең­геден аз табыс табатын өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамдар мен жұмыссыздардың саны 800 мыңнан асады. Біздің есебі­міз бойынша, жалдамалы жұ­мыс­шылардың есептелген жал­ақы­сының алшақтығы Қазақ­станда 6,2 есе.

Еуропалық одақ үшін бұл алшақтық 5,8 есені құрайды. Минимум (халықаралық еңбек ұйымының 2016 жылғы дерек­теріне сәйкес) Норвегияда (2,3), максимум Литвада (4,4) тіркел­ді. Дамушы елдерде аталған көр­сеткіш 10,9-ға (Үндістан) жетеді. Ресей Феде­ра­циясында ол 5,1 есені құрайды.

Жалақы аз төленетін жұмыс­шыларға салықты төмендету – әлеуметтік әділеттілік жолын­дағы маңызды қадам. Бұдан басқа, мұндай қадам ішкі сұра­нысты ынталандырады, ал бұл елдегі ІЖӨ өсіміне алып келеді.

Президент сондай-ақ шағын кәсіп­кер­ліктің дамуына ай­рық­ша назар аударып отыр. Шағын бизнес иекемді және бе­йімделуге, сондай-ақ жылдам өз­геретін тенденциялар жағ­­да­йын­да өзін жедел қайта ұйым­­дас­тыруға қабілетті бола оты­­рып, қарқынды әлеуметтік-эко­номикалық өсімнің іргетасы және кепілі болып табылады.

Сонымен қатар кәсіпкер­лік қызметті дамытуға 80,8 млрд теңге немесе шағын несиенің жалпы көлемінің 48,3 пайы­зы берілген. 2016 жылмен салыс­тырғанда іл­гері­лемелі өсім байқалады. Дегенмен ісін жаңа бастаған көптеген кәсіпкер­лер үшін шағын несие жоғары пайыздық мөл­шер­лемеге орай қолжетімсіз болып табылады. Жеке тұлғалар үшін сараланған орташы сыйақы мөлшерлемесі 2017 жылғы ІІІ тоқсанда 27,9 пайызды құрады.

Сондықтан жеке тұлғалар, әсіресе өзін-өзі жұмыспен қам­тыған және жұмыссыз тұрғын­дар үшін шағын несиелеу арттырылады. Мемлекеттің бұл қадамы жаңа кезеңдегі ұлттың кәсіпкерлік рухын сөз жоқ, қуаттандырады.

Көріп отырғандай, Мемлекет басшысы­ның барлық бастамалары ақиқатқа негіздел­ген, айқын параметрлер мен нақ­ты мақсатқа ие, экономикалық тұрғыдан сараланған. Әр­қай­сысы айқын мақсаттық топқа бірік­тірілген.

Елбасы бес әлеуметтік бас­тама­ны күр­делі әлемдік турбу­лент­тілік және барған сайын өршудегі геосаяси тұрлау­сыз­дық жағ­дайында ұсынып отыр­ғандығын айту ләзім. Еске салсақ, шикізат бағасының жаһан­­дық суперциклінің аяқ­талу кезеңінде Қазақстан сырт­қы әсерлерді еңсерудің күрд­елі уақытын бастан өткерді. Уақ­тылы және кең ауқымды дағ­да­рысқа қарсы шаралар экономи­ка­ны сауықтырды, еліміз 4 па­йыз­дық ІЖӨ өсімі траекториясына сенімді аяқ басты.

Бірақ әлемдегі экономика­лық белсенді­лік­тің қалыпқа келуіне қарамастан, тенден­ция­ның тұ­рақтылығына қатысты қауіп сақ­талуда. Мәселен АҚШ ФРЖ негізгі мөл­шер­лемесінің көтерілуі 2018-2019 жылдарда даму­шы нарықтардан 70 млрд доллар порт­фельдік ин­вес­­т­и­­ция­лардың жылыстауы­на әкелуі мүмкін. Бұл ғалам­дық эко­­но­миканың өсіміне жағым­сыз әсер етеді. Экономи­калық үде­ріс­терді терең саясиландыру және гео­саяси қарбаластықтың сақ­­талуы жаһандық экономи­када қо­сым­­ша қатер тудыра­ды және тұрлаусыздықты күшейтеді.

Күрделі ахуалға және әлем­дік экономи­кадағы тұрлау­сыздыққа қарамастан, Елбасы қазақстандықтардың ертеңгі күн­ге деген сенімін күшейтетін, өмір сапасын арттыратын 5 әлеу­меттік бастаманы жүзеге асы­ру туралы шешім қабылдап отыр.

Сол себепті біз Қазақстанның тәуел­сіз және демократиялық мемлекет ретін­де қа­лып­тас­қан­дығын айтуға құқылы­мыз. Елі­мізде қазақстандық бір­лік пен тұтастықтың барлық қа­жет­ті саяси-құқықтық, әлеу­мет­­тік-экономикалық, мәд­е­ни-адамгершілік негізі жасалып отыр.

Тимур СҮЛЕЙМЕНОВ,

Ұлттық экономика министрі

 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.09.2018

Жалпықалалық сенбілікте 9 мыңнан астам ағаш егілді

22.09.2018

Мақтаарал ауданында «Жасыл ел» жастардың еңбек жасақтары жұмысын бастады

22.09.2018

«Балалар Евровидениесі» байқауының жеңімпазы анықталмақ

22.09.2018

Халықаралық «Ясауитану-2018» байқауы өз мәресіне жетті

22.09.2018

Елбасы елорданың қала құрылысын игеру жоспарымен танысты

22.09.2018

Даниал Ахметов Зырян ауданын Алтай деп атау туралы ұсынысты қолдады

22.09.2018

Елбасы Чан Дай Куангтің қайтыс болуына байланысты көңіл айтты

22.09.2018

Жаңа Жібек жолы: Алматы

22.09.2018

Катонқарағай ауданы тұрғынының сібір жарасынан көз жұмғаны расталды

22.09.2018

Сенаторлар сенбілікке шықты

22.09.2018

Б.Бекназаров Әзербайжан Парламентінің 100-жылдығына арналған шараға қатысты

22.09.2018

Мұнайдың әлемдік бағасы өсті

22.09.2018

Лондонда қазақстандық өнер көрмесі ашылды

22.09.2018

Түркия «Қазақстан» журналын шығарды

22.09.2018

Ақтөбеде «Анаға тағзым» орталығы ашылды

21.09.2018

Тимур Жақсылықов Президенттің көмекшісі болып тағайындалды

21.09.2018

Маман дайындау мәселесі талқыланды

21.09.2018

Астанада тұрғын үй кешенінде шартты өртті сөндіру бойынша тактикалық оқу-жаттығу өтті

21.09.2018

Бүркітші қыз Айшолпан түскен «Көшпенділер» фильмі көрерменін қуантады

21.09.2018

Павлодарда биыл 1655 жұп қосылса, 1101-і ажырасқан

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу