Еліміздің 50 пайыздан астам тұрғынын қамти­тын жаң­а әлеуметтік міндеттеме­лер қабылданды

Қазақстанның өз азаматтарына арналған жаңа әлеуметтік пакеті дайын: бірінші рет мемлекет еліміздің 50 пайыздан астам тұрғынын қамти­тын жаң­а әлеуметтік міндет­теме­лерді қабылдап отыр.

Егемен Қазақстан
15.03.2018 14680
2

Қазақстан жүзеге асырып жатқан мемле­кет­тік саясаттың негізінде азамат­тардың әл-ауқатын арттыру міндеті тұр. Бұл тура­лы Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстан-2030» атты респуб­лика халқына арнаған тұңғыш Жолдауында атап көрсетілген. Өтпелі кезең деп атала­тын сол уақытта еліміздегі үйрен­шік­ті эк­оно­ми­ка­лық құрылым өзге­ріс­ке ұшырады. Орта тап­тың тап­шылығы жағдайындағы эко­­но­­ми­калық-қоғамдық өзгеріс елдегі тең­сіз­­дікті дағдарыстық дең­гейге алып келді. «Қазақ­стан-2050» атты келесі негізгі даму стра­тегиясында басты мақ­саттардың қата­рын­да да қоғам­дағы тұрақтылықтың үз­дік ке­пілі ретінде қарастырылатын азамат­тар­дың әл-ауқатын қамтамасыз ету қажеттігі көрсетілді.

Іске асырылған шаралар өз жемісін берді: республика көз­деген жолды берік ұстанып келеді. Мәселен 2018-2020 жыл­дарға арнал­ған бюджеттің аясында: денсаулық сақтау сала­сында 1063,6 млрд теңгеден 1070,7 млр­д теңгеге дейін; білім беру саласында 375,3 млрд-тан 470,7 млрд теңгеге дейін; әлеу­меттік көмекке 2,56 трлн-нан 3,1 трлн-ға дейін әлеуметтік шы­ғын­дарды өсіру жоспарланып отыр.

Білім және ғылым министр­лігі «білім беру» санаты бойынша өз шығындарын 100 млрд тең­геге дерлік ұлғайтады. Бұл не­­гі­зінен орта білімді қамтама­сыз ету есебінен орындалады, өсім 84,9 млрд теңгеге артпақ. Жоғары білім алуға жаңа маман­дықтар бо­йынша (робот-техника, нанотехнология­лар, ІТ-технологиялар) қосымша 20 мың грант бөлінетін болады. Еңбек нарығы сұл­басының өзгеруі есебінен қарағанда бұл төр­тінші өнер­кәсіптік революцияға апарар жолдағы уақтылы жасалған қадам.

«Әлеуметтік көмек» санаты азаматтарды әлеуметтік қамтамасыз етудің және олар­ға арналған төлемдердің дең­ге­йін арттырудың арқасында ұлғая­ды. Жарты триллион теңге көле­мін­дегі өсімнің барлығы дерлік Ең­­бек және халықты әлеу­мет­тік қорғау министр­лігі жауап бе­ре­тін санатқа кіретін адам­дар­ға тиесілі. 

Қазақстанның өз азаматтарына арналған жаңа әлеуметтік пакетті бастауға дайын болуы Президент бұрынырақта бастама жасаған әлеуметтік жаңғыру саясатының жалғасы екенін атап өтпекпін.

Мемлекет басшысының жаңа әлеуметтік бастамалары әрбір отбасына қажет бар­лық құн­­ды­лықтарды қамтыды: өз табы­­сына сай баспана алу­дың қол­­жетім­ділігі, салық жүкте­ме­­сін төмендетудің есебін­ен ж­ұ­мыс істейтін адамдарға ең­бек­­ақы төлеуді арттыру; сұра­­ныс­­қа ие жақсы білім алу үшін мүмкіндіктерді молайту; кәсіп­кер­лік бастамаларды дамыту әлеуе­тін өсіру; елді мекендерді газ­дан­дыру есебінен өмір сапасын арттыру.

Жалақысы аз жұмысшылар үшін салық­ты төмендету – әлеу­мет­тік әділеттілік жо­лын­дағы ма­­ңыз­ды қадам. Ресми статис­­ти­ка деректеріне сәйкес, рес­пуб­­л­икадағы тең­сіздік көр­сет­кіш­тері дағдарыстық жағд­ай­да емес. Тұтас алғанда, жұмыс­­шы­лар саны­ның есептелген жал­ақы көлемі бойын­ша бөлінуіне сәйкес, (ҰЭМ СК ішін­ара зерт­теу­лері) 2017 жылы жалдамалы жұмыс­шы­ның ең көп таға­йын­дал­ған жалақысы 68 335 теңге кө­ле­міндегі айлық болып табылады.

Дегенмен бұл деректер­дің кезінде шағын бизнес пен өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамдардың табыстары есепке алынып отырған жоқ. Мәселен мемлекеттік органдардың баға­лаулары бойынша, 60 мың тең­геден аз табыс табатын өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамдар мен жұмыссыздардың саны 800 мыңнан асады. Біздің есебі­міз бойынша, жалдамалы жұ­мыс­шылардың есептелген жал­ақы­сының алшақтығы Қазақ­станда 6,2 есе.

Еуропалық одақ үшін бұл алшақтық 5,8 есені құрайды. Минимум (халықаралық еңбек ұйымының 2016 жылғы дерек­теріне сәйкес) Норвегияда (2,3), максимум Литвада (4,4) тіркел­ді. Дамушы елдерде аталған көр­сеткіш 10,9-ға (Үндістан) жетеді. Ресей Феде­ра­циясында ол 5,1 есені құрайды.

Жалақы аз төленетін жұмыс­шыларға салықты төмендету – әлеуметтік әділеттілік жолын­дағы маңызды қадам. Бұдан басқа, мұндай қадам ішкі сұра­нысты ынталандырады, ал бұл елдегі ІЖӨ өсіміне алып келеді.

Президент сондай-ақ шағын кәсіп­кер­ліктің дамуына ай­рық­ша назар аударып отыр. Шағын бизнес иекемді және бе­йімделуге, сондай-ақ жылдам өз­геретін тенденциялар жағ­­да­йын­да өзін жедел қайта ұйым­­дас­тыруға қабілетті бола оты­­рып, қарқынды әлеуметтік-эко­номикалық өсімнің іргетасы және кепілі болып табылады.

Сонымен қатар кәсіпкер­лік қызметті дамытуға 80,8 млрд теңге немесе шағын несиенің жалпы көлемінің 48,3 пайы­зы берілген. 2016 жылмен салыс­тырғанда іл­гері­лемелі өсім байқалады. Дегенмен ісін жаңа бастаған көптеген кәсіпкер­лер үшін шағын несие жоғары пайыздық мөл­шер­лемеге орай қолжетімсіз болып табылады. Жеке тұлғалар үшін сараланған орташы сыйақы мөлшерлемесі 2017 жылғы ІІІ тоқсанда 27,9 пайызды құрады.

Сондықтан жеке тұлғалар, әсіресе өзін-өзі жұмыспен қам­тыған және жұмыссыз тұрғын­дар үшін шағын несиелеу арттырылады. Мемлекеттің бұл қадамы жаңа кезеңдегі ұлттың кәсіпкерлік рухын сөз жоқ, қуаттандырады.

Көріп отырғандай, Мемлекет басшысы­ның барлық бастамалары ақиқатқа негіздел­ген, айқын параметрлер мен нақ­ты мақсатқа ие, экономикалық тұрғыдан сараланған. Әр­қай­сысы айқын мақсаттық топқа бірік­тірілген.

Елбасы бес әлеуметтік бас­тама­ны күр­делі әлемдік турбу­лент­тілік және барған сайын өршудегі геосаяси тұрлау­сыз­дық жағ­дайында ұсынып отыр­ғандығын айту ләзім. Еске салсақ, шикізат бағасының жаһан­­дық суперциклінің аяқ­талу кезеңінде Қазақстан сырт­қы әсерлерді еңсерудің күрд­елі уақытын бастан өткерді. Уақ­тылы және кең ауқымды дағ­да­рысқа қарсы шаралар экономи­ка­ны сауықтырды, еліміз 4 па­йыз­дық ІЖӨ өсімі траекториясына сенімді аяқ басты.

Бірақ әлемдегі экономика­лық белсенді­лік­тің қалыпқа келуіне қарамастан, тенден­ция­ның тұ­рақтылығына қатысты қауіп сақ­талуда. Мәселен АҚШ ФРЖ негізгі мөл­шер­лемесінің көтерілуі 2018-2019 жылдарда даму­шы нарықтардан 70 млрд доллар порт­фельдік ин­вес­­т­и­­ция­лардың жылыстауы­на әкелуі мүмкін. Бұл ғалам­дық эко­­но­миканың өсіміне жағым­сыз әсер етеді. Экономи­калық үде­ріс­терді терең саясиландыру және гео­саяси қарбаластықтың сақ­­талуы жаһандық экономи­када қо­сым­­ша қатер тудыра­ды және тұрлаусыздықты күшейтеді.

Күрделі ахуалға және әлем­дік экономи­кадағы тұрлау­сыздыққа қарамастан, Елбасы қазақстандықтардың ертеңгі күн­ге деген сенімін күшейтетін, өмір сапасын арттыратын 5 әлеу­меттік бастаманы жүзеге асы­ру туралы шешім қабылдап отыр.

Сол себепті біз Қазақстанның тәуел­сіз және демократиялық мемлекет ретін­де қа­лып­тас­қан­дығын айтуға құқылы­мыз. Елі­мізде қазақстандық бір­лік пен тұтастықтың барлық қа­жет­ті саяси-құқықтық, әлеу­мет­­тік-экономикалық, мәд­е­ни-адамгершілік негізі жасалып отыр.

Тимур СҮЛЕЙМЕНОВ,

Ұлттық экономика министрі

 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.01.2019

«Жетісу» мемлекеттік қызмет мектебінде сабақ басталды

24.01.2019

Қызылордада кәсіпкерге артық салық салынған

24.01.2019

Евгений Егембердиевтің Грозныйдағы турнирдегі қарсыласы анықталды

24.01.2019

Білім гранты - жарқын болашақ кепілі

24.01.2019

Нью-Йорк Таймс: Тұйықсу мұздығы түгесіліп барады

24.01.2019

Абылайхан Қайроллаев: Жастар жылында іргелі міндеттер белгілеп отырмыз

24.01.2019

Бақыт Сұлтанов «Қамқор» әлеуметтік қызмет көрсету орталығында болды

24.01.2019

Надежда Ногайға «допинг қолданды» деген айып тағылды

24.01.2019

Дзюдодан еліміздің әйелдер құрамасы Токиода жаттығып жүр

24.01.2019

Арайлым ЕСІМБЕКҚЫЗЫ: Флеш-моб, форумдарды азайтып, нақты жұмыстарды қолға аламыз

24.01.2019

Швецияда допты хоккейден әлем чемпионаты басталады

24.01.2019

Алматы облысының полицейлері телефон «лаңкесін» анықтады

24.01.2019

Жастарды қолдау – болашақты бағамдау

24.01.2019

Маңғыстауда онкологиялық аурулар салдарынан көз жұмғандар саны азайған

24.01.2019

Атыраудағы мигранттар неге заңды менсінбейді?

24.01.2019

Боинг компаниясы алғашқы әуе таксиін таныстырды

24.01.2019

Маңғыстауда «Protecting Business and investments» жобасы аясында кәсіпкерлерден 29 өтініш түскен

24.01.2019

Алматы облысында Нұрғиса Тілендиев ауылында ІТ сынып ашылды

24.01.2019

Саран қаласында жаңа күн электр стансасы іске қосылды

24.01.2019

Қостанайда ауыр атлетикадан жасөспірімдер арасындағы чемпионат басталды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Adasqandardyń aldy jón, arty soqpaq...

  Bıylǵy qańtarda Qazaqstan óziniń azamattaryn dúnıeniń qaı shetinde bolsa da qorǵaı alatyn irgeli el ekendigin kezekti ret kórsetti. Sırıadaǵy qandy qasapqa soqyr senimniń shyrmaýyndaǵy kúıeýimen birge baryp qalǵan áıelder men jas balalarǵa arnaıy ushaq bólip, alyp keldi. Elbasy N.Nazarbaev óziniń tapsyrmasymen 47 adamnyń, sonyń ishinde 30 balanyń qutqarylǵanyn málimdedi. Qutqarý sharalary «Jýsan» operasıasy» dep atalǵany da jarıa boldy.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу