Еліміздің 50 пайыздан астам тұрғынын қамти­тын жаң­а әлеуметтік міндеттеме­лер қабылданды

Қазақстанның өз азаматтарына арналған жаңа әлеуметтік пакеті дайын: бірінші рет мемлекет еліміздің 50 пайыздан астам тұрғынын қамти­тын жаң­а әлеуметтік міндет­теме­лерді қабылдап отыр.

Егемен Қазақстан
15.03.2018 14351

Қазақстан жүзеге асырып жатқан мемле­кет­тік саясаттың негізінде азамат­тардың әл-ауқатын арттыру міндеті тұр. Бұл тура­лы Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстан-2030» атты респуб­лика халқына арнаған тұңғыш Жолдауында атап көрсетілген. Өтпелі кезең деп атала­тын сол уақытта еліміздегі үйрен­шік­ті эк­оно­ми­ка­лық құрылым өзге­ріс­ке ұшырады. Орта тап­тың тап­шылығы жағдайындағы эко­­но­­ми­калық-қоғамдық өзгеріс елдегі тең­сіз­­дікті дағдарыстық дең­гейге алып келді. «Қазақ­стан-2050» атты келесі негізгі даму стра­тегиясында басты мақ­саттардың қата­рын­да да қоғам­дағы тұрақтылықтың үз­дік ке­пілі ретінде қарастырылатын азамат­тар­дың әл-ауқатын қамтамасыз ету қажеттігі көрсетілді.

Іске асырылған шаралар өз жемісін берді: республика көз­деген жолды берік ұстанып келеді. Мәселен 2018-2020 жыл­дарға арнал­ған бюджеттің аясында: денсаулық сақтау сала­сында 1063,6 млрд теңгеден 1070,7 млр­д теңгеге дейін; білім беру саласында 375,3 млрд-тан 470,7 млрд теңгеге дейін; әлеу­меттік көмекке 2,56 трлн-нан 3,1 трлн-ға дейін әлеуметтік шы­ғын­дарды өсіру жоспарланып отыр.

Білім және ғылым министр­лігі «білім беру» санаты бойынша өз шығындарын 100 млрд тең­геге дерлік ұлғайтады. Бұл не­­гі­зінен орта білімді қамтама­сыз ету есебінен орындалады, өсім 84,9 млрд теңгеге артпақ. Жоғары білім алуға жаңа маман­дықтар бо­йынша (робот-техника, нанотехнология­лар, ІТ-технологиялар) қосымша 20 мың грант бөлінетін болады. Еңбек нарығы сұл­басының өзгеруі есебінен қарағанда бұл төр­тінші өнер­кәсіптік революцияға апарар жолдағы уақтылы жасалған қадам.

«Әлеуметтік көмек» санаты азаматтарды әлеуметтік қамтамасыз етудің және олар­ға арналған төлемдердің дең­ге­йін арттырудың арқасында ұлғая­ды. Жарты триллион теңге көле­мін­дегі өсімнің барлығы дерлік Ең­­бек және халықты әлеу­мет­тік қорғау министр­лігі жауап бе­ре­тін санатқа кіретін адам­дар­ға тиесілі. 

Қазақстанның өз азаматтарына арналған жаңа әлеуметтік пакетті бастауға дайын болуы Президент бұрынырақта бастама жасаған әлеуметтік жаңғыру саясатының жалғасы екенін атап өтпекпін.

Мемлекет басшысының жаңа әлеуметтік бастамалары әрбір отбасына қажет бар­лық құн­­ды­лықтарды қамтыды: өз табы­­сына сай баспана алу­дың қол­­жетім­ділігі, салық жүкте­ме­­сін төмендетудің есебін­ен ж­ұ­мыс істейтін адамдарға ең­бек­­ақы төлеуді арттыру; сұра­­ныс­­қа ие жақсы білім алу үшін мүмкіндіктерді молайту; кәсіп­кер­лік бастамаларды дамыту әлеуе­тін өсіру; елді мекендерді газ­дан­дыру есебінен өмір сапасын арттыру.

Жалақысы аз жұмысшылар үшін салық­ты төмендету – әлеу­мет­тік әділеттілік жо­лын­дағы ма­­ңыз­ды қадам. Ресми статис­­ти­ка деректеріне сәйкес, рес­пуб­­л­икадағы тең­сіздік көр­сет­кіш­тері дағдарыстық жағд­ай­да емес. Тұтас алғанда, жұмыс­­шы­лар саны­ның есептелген жал­ақы көлемі бойын­ша бөлінуіне сәйкес, (ҰЭМ СК ішін­ара зерт­теу­лері) 2017 жылы жалдамалы жұмыс­шы­ның ең көп таға­йын­дал­ған жалақысы 68 335 теңге кө­ле­міндегі айлық болып табылады.

Дегенмен бұл деректер­дің кезінде шағын бизнес пен өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамдардың табыстары есепке алынып отырған жоқ. Мәселен мемлекеттік органдардың баға­лаулары бойынша, 60 мың тең­геден аз табыс табатын өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамдар мен жұмыссыздардың саны 800 мыңнан асады. Біздің есебі­міз бойынша, жалдамалы жұ­мыс­шылардың есептелген жал­ақы­сының алшақтығы Қазақ­станда 6,2 есе.

Еуропалық одақ үшін бұл алшақтық 5,8 есені құрайды. Минимум (халықаралық еңбек ұйымының 2016 жылғы дерек­теріне сәйкес) Норвегияда (2,3), максимум Литвада (4,4) тіркел­ді. Дамушы елдерде аталған көр­сеткіш 10,9-ға (Үндістан) жетеді. Ресей Феде­ра­циясында ол 5,1 есені құрайды.

Жалақы аз төленетін жұмыс­шыларға салықты төмендету – әлеуметтік әділеттілік жолын­дағы маңызды қадам. Бұдан басқа, мұндай қадам ішкі сұра­нысты ынталандырады, ал бұл елдегі ІЖӨ өсіміне алып келеді.

Президент сондай-ақ шағын кәсіп­кер­ліктің дамуына ай­рық­ша назар аударып отыр. Шағын бизнес иекемді және бе­йімделуге, сондай-ақ жылдам өз­геретін тенденциялар жағ­­да­йын­да өзін жедел қайта ұйым­­дас­тыруға қабілетті бола оты­­рып, қарқынды әлеуметтік-эко­номикалық өсімнің іргетасы және кепілі болып табылады.

Сонымен қатар кәсіпкер­лік қызметті дамытуға 80,8 млрд теңге немесе шағын несиенің жалпы көлемінің 48,3 пайы­зы берілген. 2016 жылмен салыс­тырғанда іл­гері­лемелі өсім байқалады. Дегенмен ісін жаңа бастаған көптеген кәсіпкер­лер үшін шағын несие жоғары пайыздық мөл­шер­лемеге орай қолжетімсіз болып табылады. Жеке тұлғалар үшін сараланған орташы сыйақы мөлшерлемесі 2017 жылғы ІІІ тоқсанда 27,9 пайызды құрады.

Сондықтан жеке тұлғалар, әсіресе өзін-өзі жұмыспен қам­тыған және жұмыссыз тұрғын­дар үшін шағын несиелеу арттырылады. Мемлекеттің бұл қадамы жаңа кезеңдегі ұлттың кәсіпкерлік рухын сөз жоқ, қуаттандырады.

Көріп отырғандай, Мемлекет басшысы­ның барлық бастамалары ақиқатқа негіздел­ген, айқын параметрлер мен нақ­ты мақсатқа ие, экономикалық тұрғыдан сараланған. Әр­қай­сысы айқын мақсаттық топқа бірік­тірілген.

Елбасы бес әлеуметтік бас­тама­ны күр­делі әлемдік турбу­лент­тілік және барған сайын өршудегі геосаяси тұрлау­сыз­дық жағ­дайында ұсынып отыр­ғандығын айту ләзім. Еске салсақ, шикізат бағасының жаһан­­дық суперциклінің аяқ­талу кезеңінде Қазақстан сырт­қы әсерлерді еңсерудің күрд­елі уақытын бастан өткерді. Уақ­тылы және кең ауқымды дағ­да­рысқа қарсы шаралар экономи­ка­ны сауықтырды, еліміз 4 па­йыз­дық ІЖӨ өсімі траекториясына сенімді аяқ басты.

Бірақ әлемдегі экономика­лық белсенді­лік­тің қалыпқа келуіне қарамастан, тенден­ция­ның тұ­рақтылығына қатысты қауіп сақ­талуда. Мәселен АҚШ ФРЖ негізгі мөл­шер­лемесінің көтерілуі 2018-2019 жылдарда даму­шы нарықтардан 70 млрд доллар порт­фельдік ин­вес­­т­и­­ция­лардың жылыстауы­на әкелуі мүмкін. Бұл ғалам­дық эко­­но­миканың өсіміне жағым­сыз әсер етеді. Экономи­калық үде­ріс­терді терең саясиландыру және гео­саяси қарбаластықтың сақ­­талуы жаһандық экономи­када қо­сым­­ша қатер тудыра­ды және тұрлаусыздықты күшейтеді.

Күрделі ахуалға және әлем­дік экономи­кадағы тұрлау­сыздыққа қарамастан, Елбасы қазақстандықтардың ертеңгі күн­ге деген сенімін күшейтетін, өмір сапасын арттыратын 5 әлеу­меттік бастаманы жүзеге асы­ру туралы шешім қабылдап отыр.

Сол себепті біз Қазақстанның тәуел­сіз және демократиялық мемлекет ретін­де қа­лып­тас­қан­дығын айтуға құқылы­мыз. Елі­мізде қазақстандық бір­лік пен тұтастықтың барлық қа­жет­ті саяси-құқықтық, әлеу­мет­­тік-экономикалық, мәд­е­ни-адамгершілік негізі жасалып отыр.

Тимур СҮЛЕЙМЕНОВ,

Ұлттық экономика министрі

 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.06.2018

Ұлттық бірыңғай тестілеудің Қазақстан бойынша орта көрсеткіші - 83 балл

23.06.2018

Серік Түсіповтың отбасы әрдайым назарымызда - семейлік құқық қорғаушылар

23.06.2018

Семейде үйін су шайып кеткен отбасылар баспаналы болды

23.06.2018

Ақтөбеде тұңғыш рет пантеон орталығы бой көтерді

23.06.2018

Семейде қала әкімі полиция қызметкерлерін кәсіби мерекелерімен құттықтады

23.06.2018

Бүгін - Мемлекеттік қызметші күні

23.06.2018

Қызылжарда Мағжан Жұмабаевқа ескерткіш орнатылды

23.06.2018

Семейде суға кеткен Бобровка тұрғындарының үйлері жөнделіп жатыр

23.06.2018

Дипломаттар халықаралық күн тәртібінің өзекті мәселелерін талқылады

22.06.2018

«Нұр Отан» Маңғыстау облыстық филиалы мемлекеттік және полиция қызметкерлерін марапаттады

22.06.2018

Қазақстан мен Ресейдің парламентаралық ынтымақтастығы нығая түспек

22.06.2018

Қазақстанның Ауыр атлетика федерациясы 2020 жылы Азия чемпионатын өткізуге ниет білдіргенін растады

22.06.2018

Маңғыстау облысында «Нұрлы жер» және «Қолжетімді баспана» бойынша отырыс өтті

22.06.2018

Астанада медиабілімнің даму мәселелері талқыланды 

22.06.2018

Солтүстік Қазақстанда бұршақ жаууы мүмкін

22.06.2018

Астана қаласы маңындағы орман көлемі 100 мың га дейін кеңейтіледі

22.06.2018

«Ақтау Теңіз Порты» АЭА мен DP World инвестициялық жобаларды жүзеге асырмақ

22.06.2018

Қызылорда облысында «Жасыл» технологияларды енгізу бойынша меморандумға қол қойылды

22.06.2018

Сыртқы істер министрлігінде Қазақстанның Польшадағы Елшісінің брифингі өтті

22.06.2018

Кіші Аралда желкенді кемелер жүзе бастады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Бас ауырып, балтыр сыздағанда...

Халықты әлеуметтік тұрғыда қолдау ісі мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі екені дау тудырмайды. Дегенмен қолға алынған әлеуметтік шаралардың ойдағыдай жүзеге асуына кейбір келеңсіз жағдаяттардың кедергі келтіріп, тұрғындардың көңіл-күйіне кері әсерін тигізіп жататыны жасырын емес.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Ақты ақ, қараны қара деген ұтады -Александр ТАСБОЛАТ

Сотқа жүгінбейтін адам жоқ. Бірақ солардың дені «Мен сүттен ақ, судан тазамын» дейді. Яғни «Мен кінәлімін, мен ұры­мын, мен парақормын» деп ешкім айта қоймайды. Және тараптардың қай-қай­сының да сотта келтірген уәждері сенім­ді көрі­неді. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Астық шығымы неге артпайды?

Кейінгі жылдары еліміздің егін шаруашылығы саласына келіп жатқан жаңа технологиялардың нәтижесінде мұндағы еңбек өнімділігінің өсе бас­тағаны белгілі. 

Дархан ҚЫДЫРӘЛІ, «Егемен Қазақстан»

Түркістан – тамырластық тұғыры

Түркістан екі дүние есігі ғой, Түркістан ер түріктің бесігі ғой, Тамаша Түркістандай жерде туған, Түріктің Тәңірі берген несібі ғой!

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Әр қазаққа қажет ұстаным

Қазіргі өмір барысына ой жіберіп қараған кезде ақыл-ойымыздың тереңдігіне малданып, сезімтал аңғарғыштығымызды артықшылыққа балайтын жөніміз бар ма? Аға ұрпақ санатына қосылған ендігінің ақсақалы біздер қазақ сөзіне әкелген жаңалығымыз, яғни бейнелі тіркес­теріміз кәне дегенге кесімді жауап беру қиын-ау. Ұлғайыңқы тартқан осынау шағымызда қазақ қарияларының сөз саптау мәдениетін жиі-жиі еске алып, жадыда жаңғыртуға тырысатын дертке шалдықтық. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу