Еліміздің 50 пайыздан астам тұрғынын қамти­тын жаң­а әлеуметтік міндеттеме­лер қабылданды

Қазақстанның өз азаматтарына арналған жаңа әлеуметтік пакеті дайын: бірінші рет мемлекет еліміздің 50 пайыздан астам тұрғынын қамти­тын жаң­а әлеуметтік міндет­теме­лерді қабылдап отыр.

Егемен Қазақстан
15.03.2018 14596
2

Қазақстан жүзеге асырып жатқан мемле­кет­тік саясаттың негізінде азамат­тардың әл-ауқатын арттыру міндеті тұр. Бұл тура­лы Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстан-2030» атты респуб­лика халқына арнаған тұңғыш Жолдауында атап көрсетілген. Өтпелі кезең деп атала­тын сол уақытта еліміздегі үйрен­шік­ті эк­оно­ми­ка­лық құрылым өзге­ріс­ке ұшырады. Орта тап­тың тап­шылығы жағдайындағы эко­­но­­ми­калық-қоғамдық өзгеріс елдегі тең­сіз­­дікті дағдарыстық дең­гейге алып келді. «Қазақ­стан-2050» атты келесі негізгі даму стра­тегиясында басты мақ­саттардың қата­рын­да да қоғам­дағы тұрақтылықтың үз­дік ке­пілі ретінде қарастырылатын азамат­тар­дың әл-ауқатын қамтамасыз ету қажеттігі көрсетілді.

Іске асырылған шаралар өз жемісін берді: республика көз­деген жолды берік ұстанып келеді. Мәселен 2018-2020 жыл­дарға арнал­ған бюджеттің аясында: денсаулық сақтау сала­сында 1063,6 млрд теңгеден 1070,7 млр­д теңгеге дейін; білім беру саласында 375,3 млрд-тан 470,7 млрд теңгеге дейін; әлеу­меттік көмекке 2,56 трлн-нан 3,1 трлн-ға дейін әлеуметтік шы­ғын­дарды өсіру жоспарланып отыр.

Білім және ғылым министр­лігі «білім беру» санаты бойынша өз шығындарын 100 млрд тең­геге дерлік ұлғайтады. Бұл не­­гі­зінен орта білімді қамтама­сыз ету есебінен орындалады, өсім 84,9 млрд теңгеге артпақ. Жоғары білім алуға жаңа маман­дықтар бо­йынша (робот-техника, нанотехнология­лар, ІТ-технологиялар) қосымша 20 мың грант бөлінетін болады. Еңбек нарығы сұл­басының өзгеруі есебінен қарағанда бұл төр­тінші өнер­кәсіптік революцияға апарар жолдағы уақтылы жасалған қадам.

«Әлеуметтік көмек» санаты азаматтарды әлеуметтік қамтамасыз етудің және олар­ға арналған төлемдердің дең­ге­йін арттырудың арқасында ұлғая­ды. Жарты триллион теңге көле­мін­дегі өсімнің барлығы дерлік Ең­­бек және халықты әлеу­мет­тік қорғау министр­лігі жауап бе­ре­тін санатқа кіретін адам­дар­ға тиесілі. 

Қазақстанның өз азаматтарына арналған жаңа әлеуметтік пакетті бастауға дайын болуы Президент бұрынырақта бастама жасаған әлеуметтік жаңғыру саясатының жалғасы екенін атап өтпекпін.

Мемлекет басшысының жаңа әлеуметтік бастамалары әрбір отбасына қажет бар­лық құн­­ды­лықтарды қамтыды: өз табы­­сына сай баспана алу­дың қол­­жетім­ділігі, салық жүкте­ме­­сін төмендетудің есебін­ен ж­ұ­мыс істейтін адамдарға ең­бек­­ақы төлеуді арттыру; сұра­­ныс­­қа ие жақсы білім алу үшін мүмкіндіктерді молайту; кәсіп­кер­лік бастамаларды дамыту әлеуе­тін өсіру; елді мекендерді газ­дан­дыру есебінен өмір сапасын арттыру.

Жалақысы аз жұмысшылар үшін салық­ты төмендету – әлеу­мет­тік әділеттілік жо­лын­дағы ма­­ңыз­ды қадам. Ресми статис­­ти­ка деректеріне сәйкес, рес­пуб­­л­икадағы тең­сіздік көр­сет­кіш­тері дағдарыстық жағд­ай­да емес. Тұтас алғанда, жұмыс­­шы­лар саны­ның есептелген жал­ақы көлемі бойын­ша бөлінуіне сәйкес, (ҰЭМ СК ішін­ара зерт­теу­лері) 2017 жылы жалдамалы жұмыс­шы­ның ең көп таға­йын­дал­ған жалақысы 68 335 теңге кө­ле­міндегі айлық болып табылады.

Дегенмен бұл деректер­дің кезінде шағын бизнес пен өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамдардың табыстары есепке алынып отырған жоқ. Мәселен мемлекеттік органдардың баға­лаулары бойынша, 60 мың тең­геден аз табыс табатын өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамдар мен жұмыссыздардың саны 800 мыңнан асады. Біздің есебі­міз бойынша, жалдамалы жұ­мыс­шылардың есептелген жал­ақы­сының алшақтығы Қазақ­станда 6,2 есе.

Еуропалық одақ үшін бұл алшақтық 5,8 есені құрайды. Минимум (халықаралық еңбек ұйымының 2016 жылғы дерек­теріне сәйкес) Норвегияда (2,3), максимум Литвада (4,4) тіркел­ді. Дамушы елдерде аталған көр­сеткіш 10,9-ға (Үндістан) жетеді. Ресей Феде­ра­циясында ол 5,1 есені құрайды.

Жалақы аз төленетін жұмыс­шыларға салықты төмендету – әлеуметтік әділеттілік жолын­дағы маңызды қадам. Бұдан басқа, мұндай қадам ішкі сұра­нысты ынталандырады, ал бұл елдегі ІЖӨ өсіміне алып келеді.

Президент сондай-ақ шағын кәсіп­кер­ліктің дамуына ай­рық­ша назар аударып отыр. Шағын бизнес иекемді және бе­йімделуге, сондай-ақ жылдам өз­геретін тенденциялар жағ­­да­йын­да өзін жедел қайта ұйым­­дас­тыруға қабілетті бола оты­­рып, қарқынды әлеуметтік-эко­номикалық өсімнің іргетасы және кепілі болып табылады.

Сонымен қатар кәсіпкер­лік қызметті дамытуға 80,8 млрд теңге немесе шағын несиенің жалпы көлемінің 48,3 пайы­зы берілген. 2016 жылмен салыс­тырғанда іл­гері­лемелі өсім байқалады. Дегенмен ісін жаңа бастаған көптеген кәсіпкер­лер үшін шағын несие жоғары пайыздық мөл­шер­лемеге орай қолжетімсіз болып табылады. Жеке тұлғалар үшін сараланған орташы сыйақы мөлшерлемесі 2017 жылғы ІІІ тоқсанда 27,9 пайызды құрады.

Сондықтан жеке тұлғалар, әсіресе өзін-өзі жұмыспен қам­тыған және жұмыссыз тұрғын­дар үшін шағын несиелеу арттырылады. Мемлекеттің бұл қадамы жаңа кезеңдегі ұлттың кәсіпкерлік рухын сөз жоқ, қуаттандырады.

Көріп отырғандай, Мемлекет басшысы­ның барлық бастамалары ақиқатқа негіздел­ген, айқын параметрлер мен нақ­ты мақсатқа ие, экономикалық тұрғыдан сараланған. Әр­қай­сысы айқын мақсаттық топқа бірік­тірілген.

Елбасы бес әлеуметтік бас­тама­ны күр­делі әлемдік турбу­лент­тілік және барған сайын өршудегі геосаяси тұрлау­сыз­дық жағ­дайында ұсынып отыр­ғандығын айту ләзім. Еске салсақ, шикізат бағасының жаһан­­дық суперциклінің аяқ­талу кезеңінде Қазақстан сырт­қы әсерлерді еңсерудің күрд­елі уақытын бастан өткерді. Уақ­тылы және кең ауқымды дағ­да­рысқа қарсы шаралар экономи­ка­ны сауықтырды, еліміз 4 па­йыз­дық ІЖӨ өсімі траекториясына сенімді аяқ басты.

Бірақ әлемдегі экономика­лық белсенді­лік­тің қалыпқа келуіне қарамастан, тенден­ция­ның тұ­рақтылығына қатысты қауіп сақ­талуда. Мәселен АҚШ ФРЖ негізгі мөл­шер­лемесінің көтерілуі 2018-2019 жылдарда даму­шы нарықтардан 70 млрд доллар порт­фельдік ин­вес­­т­и­­ция­лардың жылыстауы­на әкелуі мүмкін. Бұл ғалам­дық эко­­но­миканың өсіміне жағым­сыз әсер етеді. Экономи­калық үде­ріс­терді терең саясиландыру және гео­саяси қарбаластықтың сақ­­талуы жаһандық экономи­када қо­сым­­ша қатер тудыра­ды және тұрлаусыздықты күшейтеді.

Күрделі ахуалға және әлем­дік экономи­кадағы тұрлау­сыздыққа қарамастан, Елбасы қазақстандықтардың ертеңгі күн­ге деген сенімін күшейтетін, өмір сапасын арттыратын 5 әлеу­меттік бастаманы жүзеге асы­ру туралы шешім қабылдап отыр.

Сол себепті біз Қазақстанның тәуел­сіз және демократиялық мемлекет ретін­де қа­лып­тас­қан­дығын айтуға құқылы­мыз. Елі­мізде қазақстандық бір­лік пен тұтастықтың барлық қа­жет­ті саяси-құқықтық, әлеу­мет­­тік-экономикалық, мәд­е­ни-адамгершілік негізі жасалып отыр.

Тимур СҮЛЕЙМЕНОВ,

Ұлттық экономика министрі

 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

15.11.2018

Асқар Шәкіров ұлттық құқық қорғау мекемесімен өзара іс-қимылын оң сипаттады

15.11.2018

Алматыда «Серікбол Қондыбай. Рух жауынгері»  атты деректі фильмнің көрсетілімі болды

15.11.2018

Алматы полициясы: ірі сатып алушының үйінен ұрланған заттар иелеріне қайтарылды

15.11.2018

ШҚО-да атқа мінген ауыл әкімі қасқырдан құтқарып қалды

15.11.2018

Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің Эритреяға қарсы санкцияларды жою туралы қарарын қолдады

15.11.2018

Қостанайда жол-көлік оқиғасы 5,9 процентке азайды

15.11.2018

Аягөзде зағип жандарға құрмет көрсетілді

15.11.2018

Алматы полициясы: өтінім беру 15 минутқа дейін қысқартылды

15.11.2018

Тараздық оқытушылар мен студенттер «Ашық диктант» акциясына қатысты

15.11.2018

Алматы полициясы азаматтарды мүліктік қауіпсіздік шараларын сақтауға шақырады

15.11.2018

Солтүстік Қазақстанда вандализм әрекеттері азаяр емес

15.11.2018

Халық ақынының халық алдындағы есебі

15.11.2018

Маңғыстаулық мемлекеттік қызметшілер айтыскер ақынмен кездесті

15.11.2018

Жамбыл облысының тариф мәселелері жөніндегі кеңес

15.11.2018

Жастар жылынан не күтесіз? (видео)

15.11.2018

Антиядролық қозғалыстың 30 жылдығына арналды

15.11.2018

Қостанай қанаттандырған қаламгер

15.11.2018

Жәния жаңа жұлдыздарды жақты

15.11.2018

Өнерінің бәсі жоғары өңір

15.11.2018

Инвесторларға тиімді ұсыныс

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу