Алтын көрсе, жолдан таймас азаматтар баршылық

Қоғамды ізгілендіру – ауқымы кең ұғым. Оның ішкі өзегіне терең үңілер болсаңыз, елдің бірлігіне, қоғамның түрлі дерттерден арылуына тікелей әсер ететін адамгершілік қағидаттарының, имандылық үрдістерінің, жекелеген тұлғалардың сыйластыққа құрылған өзара байланыстарының мән-маңызын анық аңғарасыз.

Егемен Қазақстан
19.03.2018 1387

Бұл орайда, адами құндылықтардың кеңінен насихатталуы, қайырымдылық шараларының көптеп ұйымдастырылуы, адам­дар арасындағы жарасымды қа­ты­на­стардың үлгі-өнеге ретінде көр­се­тілуі аса ма­ңызды. Сондай-ақ салт-дәстүрлеріміз бен дәстүрлі дінімізді негізгі құрал ретінде қа­растыра отырып, қоғамды имандылыққа шақыру ісін алға шығару да ізгілік пен жасампаздықтың орнығуына оң ықпалын тигізетіні анық.

Бүгінгі қоғамымызда қылмыс атау­лы­ның түр-түрі жиі көрініс береді. Бұ­дан бөлек, заңды түрде қылмыс болып есептелмегенімен адамдыққа жат қы­лық болып саналатын іс-әрекеттерге аяр­лықпен баратын замандастарымыз да жеткілікті. Мұның барлығы айналып келгенде халықтың өз қоғамына деген жағымсыз көзқарасын туындатпай қой­майды. Дегенмен өз ортамыздағы осындай келеңсіз жағдаяттарға мүлде қарама-қарсы келетін, қоғамдық санаға жағымды түрде әсер етіп, халықты ізгілік жолына үндейтін, талайларға ой салатын игілікті істер мен жасампаз көріністер де аз емес.

Осы арада обал-сауапты біліп, адал­дықтан аттамай, өзінің таза болмысын көр­сете білген отандастарымыздың іс-әрекеттерін ерекше атап өтуге болады. Әсі­ресе өзгенің жоғалған мүлкі қолына тү­­сер болса, қайтарып беруі арқылы та­лай­лардың ой-санасына қозғау салған азаматтардың жөні бөлек.

Осы іспеттес ізгілік көріністерінің кей­іп­керлері біреудің қалтасына түсу, п­ә­тер тонау, әлсіздің ақысын жеу сынды келеңсіздіктер жиі қайталанатын қоғамда жарқырай танылып, оларға жұртшылық жаппай алғыстарын жаудырып жатады. Бұл үрдістің астарынан қоғамымыздың адалдықты ту еткен жандарға «сусаңқырап» отырғанын аңғаруға болатындай.

Қазақта «Алтын көрсе, періште жолдан таяр» деген мәтел бар. Осындағы «періште» сөзін тура мағнасында қарастырып, оның ары таза, адал азаматтың синонимі екенін ескере бермейміз де, көпшілігіміз әл­декімнің жоғалтып алған затын пен­де­ші­лікпен иемденіп, оны егесіне қайырып бе­руге ниеттенбей, «мен түгілі періште де ал­тын көрсе жолдан таяды» деп, өзімізді ақта­ғансып, бөтеннің мүлкін қажетімізге жа­ратып кете баратынымыз жасырын емес. Осылайша, пендеге періштедей бо­лу мүмкін болмағанымен, адалдық ұс­та­нымдарына иек артуға болатынын қа­перімізге алмаймыз.

Осыдан біраз бұрын бір таныс жігіт көшеде келе жатып үш мың теңге тауып алғанын айтты. Дауысында қобалжу бар. Мен: «О-һо, тегін олжаға батыпсың ғой... Бірер күндік түстік асыңның ақысын оңай тауыпсың ғой», дедім қалжыңдағансып. Анау көзі жыпылық-жыпылық етіп: «Енді қайттім, иесін қалай табамын? Бұл бір байғұстың еңбекпен тапқан ақшасы ғой. Бұған сатып алған ас көмейімнен өте қоймас» деді. Мен оның өз арына жүгініп тұрғанын сезе қойдым да, «оның иесін қайтесің, бір қажетіңе жарат» деп айтпақ болған теріс, бүкір ойымды ішіме бүгіп қалдым да: «Бұл теңгені өзіңе жаратуға арың рұқсат бермесе, садақа ретінде мешіт­ке бер» дедім. Анау тығырықтан жол тап­қан­дай қуанып кетті де, маған алғысын ай­та, мешітке қарай асыға басып кете берді. Мі­не осы бір жайт маған үлкен ой салды. «Оның орнында өзім болсам қайтар едім?» деп мазасыздандым.

Жалпы, тегін олжаға тап болып, бірақ оны қалтасына баспай, иесіне қайтарып беруді жөн көретін адамдарды өз басым жоғары бағалаймын. Оларды пендешілікке салынбай, Алланың сынағынан сүрінбей өткен жандар деп есептеймін. Шынында, ойламаған жерден тауып алған азын-аулақ ақшаны былай қойғанда, жүздеген мың, тіпті миллиондаған қаржыны өз әжетіңе пайдаланбай, иесіне қайтару – азаматтық үлкен іс. Бұл ары таза, адал мен арамның ара-жігін ажырата білер, пендешіліктен жоғары тұратын иманды адамдардың ғана қолынан келеді. Осы орайда бірер мысал келтіре кетейін.

Былтыр Ұлттық ұлан сарбаздары Ролан Тышқанбай мен Асылжан Айтбай бір кәсіпкердің жоғалтып алған 5 миллион тең­гесін қайтарып бергенін ақпарат құрал­да­ры жарыса жазды. Ел-жұрт «бәрекелді» десті. Қос сарбаз арнайы марапатқа ие болды. Екеуі сонша қаржыны қылдай бөліп алып, жөндеріне кетсе де болатын еді. Бірақ олар ар-ұятты жоғары қойып, ізгі шешім қабылдады. Тағы бірер мысал келтіре кетейік.

Бұл да былтыр болған. Шымкентте Қуаныш Нақыпбеков деген жігіт өзі тауып алған 2 миллион теңгені иесіне қайтарды. Бір компанияда қойма меңгерушісі болып жұмыс істейтін ол әлгі қаржының иесін ақшамен бірге болған төлқұжат арқылы іздестіріп тапқан. Кезінде әлеуметтік желілерде жарияланған бұл оқиға талай замандастарымызды ізгілікке үндегені анық. Әрине, 2 миллион теңге аз ақша емес. Ол әжептәуір еңбекақысы бар азаматтың екі жылдық табысы. Бірақ Қ.Нақыпбеков одан саналы түрде бас тартты. Бұл иманды жанның ісі, Алланың сынағынан сү­рін­бей өткендігінің белгісі. Жұртшылық Қуанышты қаһарман деп атап кетті.

Қорыта айтқанда, адамдық болмысымен имандылықты ту еткен азаматтары көп елдің ертеңі баянды болмақ. Сондықтан өз нәпсісінің жетегінде кетпей, қоғамға ой саларлық әрекеттерімен танылған отандас­тарымызды үлгі ете білгеніміз жөн.

Жолдыбай БАЗАР,

«Егемен Қазақстан»

 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.08.2018

Жакартада жанған жұлдыз

19.08.2018

Ауа райы болжамы: Ақмола облысы мен Астана аумағында дауыл тұрады

18.08.2018

Джакартада Жазғы Азия ойындарының ашылу салтанаты өтті

18.08.2018

БҰҰ-ның бұрынғы Бас хатшысы Кофи Аннан қайтыс болды

18.08.2018

Мемлекеттік хатшының қатысуымен Бұқар жыраудың 350 жылдық мерейтойы өтті

18.08.2018

Пара алған әкімдердің қылмысы әшкере болды

18.08.2018

Елордада «Ұлы дала рухы» республикалық фестивалінің солтүстік аймақтық іріктеу жарыстары өтіп жатыр

18.08.2018

Астанада түркі тіл білімінің өзекті мәселелері талқылануда

18.08.2018

Бүгін ауыл жасөспірімдерінің республикалық II жазғы спорт ойындары басталады

18.08.2018

Допинг дауынан кейін «Канело» ресми түрде қайта рингке оралды

18.08.2018

Ыбырай Алтынсариннің отбасы қолданған жәдігерлер жұрт назарына ұсынылды (ВИДЕО)

18.08.2018

Астанада мемлекеттік қызметкерлер арасында спорттық сайыс өтіп жатыр

18.08.2018

Қаламгер Сұлтан Қалиұлы дүниеден озды

18.08.2018

Бүгін Азия ойындарының салтанатты ашылуы өтеді

18.08.2018

Мыңнан аса астаналық веложарысқа қатысуда

18.08.2018

ҚМДБ еліміз қалалары бойынша айт намазының уақытын жариялады

18.08.2018

Демалыс күндері елімізде ауа райы құбылмалы болады

17.08.2018

Қазақстан Президенті «Журавлевка 1» ауыл шаруашылығы кешенін аралап көрді

17.08.2018

Роман Григорчук «Астана» клубының бас бапкерлігінен уақытша кетті

17.08.2018

Қазақстандық велотрекші әлем чемпионатының қола жүлдегері атанды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Тілтолғақ пен тілтұтқа

Әлеуметтік желіден «Астана қаласы­ның қаракөз балдырғандары қазақша сөй­лемейтіні несі?» деген сыңайдағы сұрау­лы сөйлем, қобалжулы пікірді көзіміз шалып ойланып қалдық, қапаландық. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Ертеңгі ұрпақтың да еншісі бар

Қойнауы құт қазақ жері тәуел­сіз­дігі­міздің ширек ғасырдан асқан шежіресінде ел экономикасын тұралап қалу қасіретінен сақтап келеді. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу