Махметғали Сарыбеков: Қамқорлық жасаудың жаңа қадамы

Мемлекет басшысының «Президенттің бес әлеуметтік бастамасы» Үндеуі Тараз мемлекеттік университетінің ұжымына үлкен серпіліс берді.


Егемен Қазақстан
19.03.2018 1543
2

Қазіргі таңда адами капитал – қоғамның әлеуетін анықтаушы не­гізгі факторлардың бірі. Әлем­нің дамыған елдерінің тәжі­рибе­сі адами капиталға салынған инвес­тицияның бола­шақта мол табыс әкелетіндігін дәлелдеп отыр.

Әлемдік банк көрсет­кіш­тері­нен әлем мемлекеттерінің ұлттық байлығында адам капиталының алатын үлесі жоғары екендігін кө­руге болады. Мысалы, әлемнің 192 мемлекетінің ұлттық байлы­ғын­дағы жеке капиталдың үлесі – 16 пайызды, табиғи рес­урстар – 20 пайызды, ал адами капитал 64 пайызды құрайды. Ал бұл көрсеткіш АҚШ-тың ұлттық бай­лығында 76 пайызға тең.

2017 жылғы мәлімет бойынша 186 мемлекет ішінде адам да­муы­ның индексі жөнінен Қазақ­стан 56-шы орынды иеленді.

Адами капиталдың сапасы білім берудің сапасына тікелей байланысты. Сондықтан жоғары білім беру жүйесінде жасанды интеллектімен және «үлкен деректермен» жұмыс істеу үшін ақпараттық технологиялар бойынша білім алған түлектер санын көбейту қажеттігі туындап отыр.

Әлем соңғы онжылдықта цифрлы техно­логияға негіз­дел­ген жаңа типтегі экономикаға кө­шуде. Қазіргі уақытта ақпа­рат­тық технологиялар мен цифрлы трансформация бәсекеге қабі­леттілік пен технологиялық өзге­рістің негізгі факторы болып саналады.

Білім беру саласындағы қыз­меткерлер арасындағы байланысты оңтайландыру үшін прин­ципті жаңа ақпараттық-білім беру алаңын құру мақсатында М.Х.Дулати атындағы Тараз мем­лекеттік университеті «Цифрлы университет» тұжырымдамасына көшу бастамасын көтерді.

Университеттің кешенді цифрландыру қызметі стратегиялық міндеттердің бірі болып белгіленген. Тұжырымдаманы жүзеге асыру арқылы студенттер үшін сапалы білім алу мүмкіндігін арттыру, сұранысты қанағат­тандыру деңгейін арттыру және жемқорлық қаупін төмендетуге қол жеткізу көзделуде.

Шетелдік жоғары оқу орындарын, транс­ұлт­тық корпорацияларды тарту арқылы цифр­­лы экономика үшін сұранысқа ие ма­ман­­дықтар бойынша білім беру бағдарла­ма­лары­­ның мазмұны жаңартылып, жаңа білім беру бағ­дарламалар әзірлеуге мүмкін­дік берілді.

Қазіргі таңда университет Португалия мем­ле­кетінің Браганса политехникалық инс­ти­тутымен «Ақпараттық жүйелер» маман­­дығы бойынша бірлескен білім беру магис­тр­лік бағдарламасын әзірлеуді табысты аяқ­тады. Сондай-ақ қазіргі таңда институтпен бір­лескен қосдипломды білім беру бағдар­ла­­масы бойынша аймақ пен республика үшін аса қажет «Химиялық инженерия» ма­­ман­дығы бойынша магистранттар білім алуда.

Тараз мемлекеттік университетінде 2017 жылдың 1 қыркүйегінен бастап бакалавриат бағдарламасы бойынша қанатқақты режімде «Мехатроника» мамандығы ашылып, бірінші курсқа алғашқы студенттер қабылданды. Елбасы айтқандай, уақыт барысымен көптеген мамандықтар еңбек нарығында сұранысқа ие болмай қалады. Заман талабына сәйкес жаңа мамандықтарға қажеттілік туады. Қазақстанда жоқ сондай мамандықтардың бірі – «Мехатроника». Мехатроника – электротехника, механика, компьютерлік және ақпараттық технологияларды біріктіретін инженерияның жаңа саласы. Осы мамандық бойынша студенттер алғашқы екі жылды біздің университетте, ал соңғы екі жылды Польша Республикасындағы Люблин политехникалық университетінде жалғастырып, екі мемлекеттің дипломын алатын болады. «Цифрлы Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасын іске асыру барысында «Мехатроника» аса қажетті мамандықтардың бірі болады.

Сонымен қатар техникалық маман­дық­тарға қосымша гранттар бөлініп, олар­дың саны 11 мыңға жеткізілуі – біз көп­тен күткен шешім болатын. Соңғы 5-6 жыл­дың ішінде техникалық мамандық­тар бойынша мемлекеттік гранттың құны өзгерген жоқ. Мемлекет тарапынан 1 жылға техни­калық мамандықта оқып жүрген студент­ке 349 400 теңге бөлінген, яғни бұл ұлттық университеттерден 2 есе, ал педаго­гикалық жоғары оқу орындарынан 1,5 есе аз. Техникалық мамандықтар гумани­тарлық, экономикалық, заңгерлік және педа­гогикалық мамандықтармен салыстыр­ғанда материалдық ресурстарды көбірек қажет ететінін жақсы білеміз. Сондықтан да Елбасының техникалық және ауыл шаруашылығы мамандықтары бойынша барлық жоғары оқу орындары гранттарының құнын ұлттық жоғары оқу орындарының гранттары деңгейіне дейін көтеру керек деген тапсырмасы бізді аса қуантты.

Қорыта айтсақ, Елбасының ұсыныстары жоғары оқу орындарында инновациялық білім беру бағдарламаларын іске асыруға, жастардың білім деңгейі мен өмір сүру сапасын жақсартуға, олардың бәсекеге қабілеттілігін арттыруға бағытталған.

Махметғали САРЫБЕКОВ,

М.Х.Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университетінің ректоры

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.01.2019

Мектеп түлегі «Болашақпен» оқи алады

21.01.2019

Шағын фермалардағы жоғарғы технология

21.01.2019

Қостанай облысы өткен жылы алғаш рет экспортқа мол ет шығарды

21.01.2019

Тереза Мэй Еуроодақтан шығуға байланысты қосымша жоспарын таныстырады

21.01.2019

Нұрсұлтан Назарбаев Зимбабве Республикасы Президентінің ресми сапары бойынша брифинг өткізді

21.01.2019

Қазақстанда соңғы 10 жылда нәрестелер өлімі-жітімі екі есе төмендеді

21.01.2019

Қарағандыда мамандандырылған фронт-офис ашылды

21.01.2019

Нұрлан НҰРҒАЛИЕВ: Ағам – мен үшін нағыз қаһарман!

21.01.2019

Әулиеатада денсаулық сақтау деңгейі жақсарып келеді

21.01.2019

Сыр өңірінің «Өлкетану» оқулығы әзірленді

21.01.2019

Қызылорда облысында экспорт көлемі артады

21.01.2019

Жылқының сүйек құрылымы

21.01.2019

Сәби өлімі неге көп?

21.01.2019

Алматылық студенттердің ішімдікті қаншалықты тұтынатыны зерттелді

21.01.2019

Б.Сағынтаев «Франция–Қазақстан» сауда-өнеркәсіптік палатасының өкілдерімен кездесу өткізді

21.01.2019

Ақтөбеде сегіз өзеннің арнасы тазаланып, тереңдетіледі

21.01.2019

Маңғыстауда шетелдіктер тастап кеткен кемелерді сатып алып жүр

21.01.2019

Әл-Фараби ауданына спорттық сауықтыру орталықтары қажет

21.01.2019

Қазақстанда қара және түрлі-түсті металды шетелге шығаруға тыйым салынды

21.01.2019

Қызылорда облысында 283 шетел азаматы әкімшілік жауапкершілікке тартылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу