Махметғали Сарыбеков: Қамқорлық жасаудың жаңа қадамы

Мемлекет басшысының «Президенттің бес әлеуметтік бастамасы» Үндеуі Тараз мемлекеттік университетінің ұжымына үлкен серпіліс берді.


Егемен Қазақстан
19.03.2018 1453

Қазіргі таңда адами капитал – қоғамның әлеуетін анықтаушы не­гізгі факторлардың бірі. Әлем­нің дамыған елдерінің тәжі­рибе­сі адами капиталға салынған инвес­тицияның бола­шақта мол табыс әкелетіндігін дәлелдеп отыр.

Әлемдік банк көрсет­кіш­тері­нен әлем мемлекеттерінің ұлттық байлығында адам капиталының алатын үлесі жоғары екендігін кө­руге болады. Мысалы, әлемнің 192 мемлекетінің ұлттық байлы­ғын­дағы жеке капиталдың үлесі – 16 пайызды, табиғи рес­урстар – 20 пайызды, ал адами капитал 64 пайызды құрайды. Ал бұл көрсеткіш АҚШ-тың ұлттық бай­лығында 76 пайызға тең.

2017 жылғы мәлімет бойынша 186 мемлекет ішінде адам да­муы­ның индексі жөнінен Қазақ­стан 56-шы орынды иеленді.

Адами капиталдың сапасы білім берудің сапасына тікелей байланысты. Сондықтан жоғары білім беру жүйесінде жасанды интеллектімен және «үлкен деректермен» жұмыс істеу үшін ақпараттық технологиялар бойынша білім алған түлектер санын көбейту қажеттігі туындап отыр.

Әлем соңғы онжылдықта цифрлы техно­логияға негіз­дел­ген жаңа типтегі экономикаға кө­шуде. Қазіргі уақытта ақпа­рат­тық технологиялар мен цифрлы трансформация бәсекеге қабі­леттілік пен технологиялық өзге­рістің негізгі факторы болып саналады.

Білім беру саласындағы қыз­меткерлер арасындағы байланысты оңтайландыру үшін прин­ципті жаңа ақпараттық-білім беру алаңын құру мақсатында М.Х.Дулати атындағы Тараз мем­лекеттік университеті «Цифрлы университет» тұжырымдамасына көшу бастамасын көтерді.

Университеттің кешенді цифрландыру қызметі стратегиялық міндеттердің бірі болып белгіленген. Тұжырымдаманы жүзеге асыру арқылы студенттер үшін сапалы білім алу мүмкіндігін арттыру, сұранысты қанағат­тандыру деңгейін арттыру және жемқорлық қаупін төмендетуге қол жеткізу көзделуде.

Шетелдік жоғары оқу орындарын, транс­ұлт­тық корпорацияларды тарту арқылы цифр­­лы экономика үшін сұранысқа ие ма­ман­­дықтар бойынша білім беру бағдарла­ма­лары­­ның мазмұны жаңартылып, жаңа білім беру бағ­дарламалар әзірлеуге мүмкін­дік берілді.

Қазіргі таңда университет Португалия мем­ле­кетінің Браганса политехникалық инс­ти­тутымен «Ақпараттық жүйелер» маман­­дығы бойынша бірлескен білім беру магис­тр­лік бағдарламасын әзірлеуді табысты аяқ­тады. Сондай-ақ қазіргі таңда институтпен бір­лескен қосдипломды білім беру бағдар­ла­­масы бойынша аймақ пен республика үшін аса қажет «Химиялық инженерия» ма­­ман­дығы бойынша магистранттар білім алуда.

Тараз мемлекеттік университетінде 2017 жылдың 1 қыркүйегінен бастап бакалавриат бағдарламасы бойынша қанатқақты режімде «Мехатроника» мамандығы ашылып, бірінші курсқа алғашқы студенттер қабылданды. Елбасы айтқандай, уақыт барысымен көптеген мамандықтар еңбек нарығында сұранысқа ие болмай қалады. Заман талабына сәйкес жаңа мамандықтарға қажеттілік туады. Қазақстанда жоқ сондай мамандықтардың бірі – «Мехатроника». Мехатроника – электротехника, механика, компьютерлік және ақпараттық технологияларды біріктіретін инженерияның жаңа саласы. Осы мамандық бойынша студенттер алғашқы екі жылды біздің университетте, ал соңғы екі жылды Польша Республикасындағы Люблин политехникалық университетінде жалғастырып, екі мемлекеттің дипломын алатын болады. «Цифрлы Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасын іске асыру барысында «Мехатроника» аса қажетті мамандықтардың бірі болады.

Сонымен қатар техникалық маман­дық­тарға қосымша гранттар бөлініп, олар­дың саны 11 мыңға жеткізілуі – біз көп­тен күткен шешім болатын. Соңғы 5-6 жыл­дың ішінде техникалық мамандық­тар бойынша мемлекеттік гранттың құны өзгерген жоқ. Мемлекет тарапынан 1 жылға техни­калық мамандықта оқып жүрген студент­ке 349 400 теңге бөлінген, яғни бұл ұлттық университеттерден 2 есе, ал педаго­гикалық жоғары оқу орындарынан 1,5 есе аз. Техникалық мамандықтар гумани­тарлық, экономикалық, заңгерлік және педа­гогикалық мамандықтармен салыстыр­ғанда материалдық ресурстарды көбірек қажет ететінін жақсы білеміз. Сондықтан да Елбасының техникалық және ауыл шаруашылығы мамандықтары бойынша барлық жоғары оқу орындары гранттарының құнын ұлттық жоғары оқу орындарының гранттары деңгейіне дейін көтеру керек деген тапсырмасы бізді аса қуантты.

Қорыта айтсақ, Елбасының ұсыныстары жоғары оқу орындарында инновациялық білім беру бағдарламаларын іске асыруға, жастардың білім деңгейі мен өмір сүру сапасын жақсартуға, олардың бәсекеге қабілеттілігін арттыруға бағытталған.

Махметғали САРЫБЕКОВ,

М.Х.Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университетінің ректоры

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

15.08.2018

Алматыда қалай баспаналы болуға балады?

15.08.2018

Анасын сағынғандар оқитын кітап

15.08.2018

Ақтауда «Қазақстанның үздік тауары-2018» байқауы өтеді

15.08.2018

Атырау облысында жергілікті бюджеттен талапкерлерге 230 грант бөлінді

15.08.2018

Мәдениетке мән берсек...

15.08.2018

Лондонда көлік парламент ғимараты қоршауына соғылды

15.08.2018

Қазақстанда екінші рет ҰБТ тапсыру басталды

15.08.2018

Батырхан ҚҰРМАНСЕЙІТ. АҚШ пен Қытай арасындағы мәселелер

15.08.2018

Нұрбах РҮСТЕМОВ. Прагматизм, көпвекторлық және ұлттық мүдделер

15.08.2018

Белбасарда құны 350 миллион теңгені құрайтын спорт кешенінің құрылысы басталды

15.08.2018

Алматыда жазғы жастар лагері ашылды

15.08.2018

БҚО-да биыл меценаттардың көмегімен 46 жоба жүзеге асты

15.08.2018

Халықаралық Армия ойындары мәреге жетті

15.08.2018

Бурабайдың баурайынан сансыз бұлақ бұрынғыдай ақпай тұр

15.08.2018

Атырау облысында құрылыс саласының үздіктеріне құрмет көрсетілді

15.08.2018

Бүгін Шәмші Қалдаяқовтың туған күні

15.08.2018

Құрбан айт мерекесі тамыздың 21-і күні басталады

15.08.2018

Аралды құтқару – әлемді құтқарумен пара-пар

15.08.2018

Эдуард Успенский өмірден озды

15.08.2018

Чемпиондар лигасы: «Астана» «Динамодан» 0:1 есебімен жеңіліс тапты

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Бесінші саммит және Каспий «бестігі»

Кеше Ақтау қаласында Каспий маңы мем­лекеттері басшыларының Бесінші саммиті өтті. Аса маңызды халықаралық жиынға Қазақ­станның, Ресейдің, Әзербайжанның, Иранның және Түрікменстанның президенттері қатыс­ты. Тараптар Каспий теңізінің құқықтық мәрте­бесі, теңізде экономика, көлік-транзит, эколо­гия, қауіпсіздік және басқа да салалар бойын­ша ынтымақтастық орнату мәселелерін талқылады. 

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Шалдың баласы

Қазақ менталитетінің өзіне тән тағы бір ерекшелігін айқындап, бекзат болмысын ажарлап әмбе сақтап келе жатқан әдет-ғұрыптарының бірі отбасындағы үлкен баланы, әсіресе ұлдың тұңғышын ата-әжесінің бауырына салу дер едік. Ол атасының баласы болып өседі. Шалдың баласы құдайдың еркесі, оны ешкім бетінен қақпайды. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу