Мұрат Бақтиярұлы: Латын әліпбиі барша қазақстандықтарды қамтуы тиіс

Елбасы «Болашаққа бағдар: рухани жаң­ғыру» мақаласында: «Латын әліпбиіне кө­шудің терең логикасы бар. Бұл қазіргі за­манғы технологиялық орта­ның, ком­муникацияның, сондай-ақ XXI ғасыр­дағы ғылыми және білім беру процесінің ерекшеліктеріне бай­ланысты», деп өз көзқарасын айқын білдірген болатын. Жақында ғана «Қазақ тілі әліпбиін кириллицадан латын графикасына көшіру туралы» Президенттің Жарлығы да қолданысқа енгізілді. Біз жазуымызды жаңғырту арқылы ана тіліміз бен қоғамдық санамызды жаңғыртуға зор мүмкіндік алдық.

Егемен Қазақстан
19.03.2018 1532
2

Әліпбиімізді латын қарпіне көшіру елі­мізбен халқымыздың болашағы үшін қол­ға алынып отырғанын және бүкіл әлеммен бір­ле­се түсуімізге, ағылшын тілі мен интернет тілін жетік игеруімізге, ең бастысы – қазақ ті­лін жаңғыртуға жағдай туғызатынын барша қазақстандықтар жақсы түсінеді деп ойлай­мыз.

Жуырда ғана Елбасы енді Парламент те, Үкімет те өз жұмыстарын мемлекеттік тілде жүргізу жөнінде орынды нұсқау берді. Бұл біздің қоғамның көптен бері күтіп жүрген зә­рулі бір мәселесі болатын. Елбасының осы тап­сырмасы Қазақстанның барлық об­лыстық әкім­діктерінен бастап, меншік иесіне қара­маст­ан бүкіл мекемелерде жүзеге асырыла бастағаны да жөн болар еді.

Қазір қоғамды тағы да бір мәселе алаң­датып отыр. Латын әліпбиі қолданысқа енгі­зіледі деген әңгімеден соң, әсіресе, әлі күнге дей­ін өз ана тілдерін жетік білмейтіндердің қау­іп­тері күшейіп, болашағына алаңдап, балаларын орыс тілді мектептерге беретіні жөнінде айта бастады. Өйткені ертеңгі күні балаларын латын қар­пін­де оқытып, білім беруге үрке қарап отыр.

Латын қарпін тек қазақ тілді мектептерде ғана қолданатын болсақ, күні ертең ата-аналардың балаларын өздері білетін тілдегі, яғни кирилл графикасымен орыс тілінде оқытатын мектептерге берері де қазірден белгілі болуда. Түптің-түбінде бұл қоғамды бірі латын әліпбиін меңгерген, ал екіншісі латын қарпін білмейтін, тек кирилл графикасымен ғана жұмыс істей алатын топтарға бөліп жібермей ме деген алаң бар. Сайып келгенде бұл тұтас қазақ ұлтын тілдік негізде бөлшектеуге әкеліп соғатындай сезіледі. Осы алаңдаушылық туралы сауалды мен Үкімет басшысы Бақытжан Сағынтаевтың атына жолдадым.

Қалыптасып отырған осы бір жағдайға байланысты және Елбасының біртұтас ұлт қалыптастыру жөніндегі идеясына орай латын әліпбиін Қазақстанды мекендеп отырған барлық ұлт өкілдері білуі керек деп санаймыз. Бұл маңызды мәселені еліміздегі барлық диаспораларға ұғындыру үшін осы бастан түсіндіру жұмыстары жүргізілуі қажет. Өйткені болашақта латын әліпбиімен жұ­мыс істейтін тіл – мемлекеттік тіл! Ал, мем­лекеттік тіл барлық қазақстандықтарға ор­тақ тіл.

Осыған орай, жалпы Қазақстандағы мектепке дейінгі білім беру мекемелерінде, бүкіл балабақшаларда ендігі арада оқу-тәрбие жұмыстарының бәрі де тек латын әліпбиіне негізделген мемлекеттік тілде жүргізілуін ойластыруды және балабақшаларда латын әліпбиін қазірден бастап оқытып, үйретуді қажет деп санаймыз. Үкіметтің осы мәселеге қатысты кешенді іс-шара атқаруын сұраймыз

Мұрат БАҚТИЯРҰЛЫ,

Сенат депутаты

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.03.2019

Куршад Зорлу: Түркі әлемінің Ақсақалы

24.03.2019

Нұр-Сұлтан қаласы. Астананың атауы өзгерді (видео)

24.03.2019

Алматыда дәстүрлі әндер кеші өтті

24.03.2019

Қаламқас кен орнында болған апат себептері анықталып жатыр

24.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаев Алик Шпекбаевты қабылдады

24.03.2019

Астана мен Алматы ТМД-да ең танымал қалалардың қатарына қосылды

24.03.2019

Елорда атауының өзгеруіне байланысты құжаттарды ауыстыру қажет емес

24.03.2019

Жетісудағы жетістіктер Үкімет басшысының назарына ұсынылды

24.03.2019

Қазақстан және Ресей матчы 22:00-де басталады

24.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаев «Самұрық-Қазына» акционерлік қоғамы басқармасының төрағасы Ахметжан Есімовті қабылдады

24.03.2019

Мемлекет басшысы Жоғарғы Сот төрағасы Жақып Асановты қабылдады

24.03.2019

Қ.Тоқаев Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің төрағасы қабылдады

24.03.2019

Самбошы Бағлан Ибрагим – Әлем кубогының иегері

24.03.2019

Мұрат Нұртілеуов Президент көмекшісі болып тағайындалды

24.03.2019

М.Тәжин Мемлекеттік хатшы қызметіне тағайындалды

24.03.2019

Б.Сағынтаев жаңа лауазымға тағайындалды

24.03.2019

Кремльді тамсандырған Димаш

24.03.2019

Димашқа өзі бейнеленген қуыршақ сыйға берді

24.03.2019

Маңғыстаулық 40 мың жұмысшы астанамыздың Нұр-Сұлтан болып өзгеруін оң шешім деп бағалады

24.03.2019

Бақыт Сұлтанов елорда атауын өзгерту туралы: Біз барынша үнемді жолды таңдаймыз

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Etjeńdi balalar

Qoǵam kóz jumyp qaraı almaıtyn máse­lelerdiń basynda bala densaýlyǵy tur. Bú­gin­de mańaıymyzǵa zerdelep qaraıtyn bolsaq, tyǵynshyqtaı, tolyq jasóspirimder kó­beıe túsken. Semizdik – aýrý bolyp esep­teletindikten, qazirgi ýaqytta dıspanserlik esep­ke alynady. Sábı saýlyǵy ana qursaǵyna bit­­ken kúnnen bastap qalyptasatyndyǵyn al­dymen ata-anasy túsinýi qajet.

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу