Мұрат Бақтиярұлы: Латын әліпбиі барша қазақстандықтарды қамтуы тиіс

Елбасы «Болашаққа бағдар: рухани жаң­ғыру» мақаласында: «Латын әліпбиіне кө­шудің терең логикасы бар. Бұл қазіргі за­манғы технологиялық орта­ның, ком­муникацияның, сондай-ақ XXI ғасыр­дағы ғылыми және білім беру процесінің ерекшеліктеріне бай­ланысты», деп өз көзқарасын айқын білдірген болатын. Жақында ғана «Қазақ тілі әліпбиін кириллицадан латын графикасына көшіру туралы» Президенттің Жарлығы да қолданысқа енгізілді. Біз жазуымызды жаңғырту арқылы ана тіліміз бен қоғамдық санамызды жаңғыртуға зор мүмкіндік алдық.

Егемен Қазақстан
19.03.2018 1430

Әліпбиімізді латын қарпіне көшіру елі­мізбен халқымыздың болашағы үшін қол­ға алынып отырғанын және бүкіл әлеммен бір­ле­се түсуімізге, ағылшын тілі мен интернет тілін жетік игеруімізге, ең бастысы – қазақ ті­лін жаңғыртуға жағдай туғызатынын барша қазақстандықтар жақсы түсінеді деп ойлай­мыз.

Жуырда ғана Елбасы енді Парламент те, Үкімет те өз жұмыстарын мемлекеттік тілде жүргізу жөнінде орынды нұсқау берді. Бұл біздің қоғамның көптен бері күтіп жүрген зә­рулі бір мәселесі болатын. Елбасының осы тап­сырмасы Қазақстанның барлық об­лыстық әкім­діктерінен бастап, меншік иесіне қара­маст­ан бүкіл мекемелерде жүзеге асырыла бастағаны да жөн болар еді.

Қазір қоғамды тағы да бір мәселе алаң­датып отыр. Латын әліпбиі қолданысқа енгі­зіледі деген әңгімеден соң, әсіресе, әлі күнге дей­ін өз ана тілдерін жетік білмейтіндердің қау­іп­тері күшейіп, болашағына алаңдап, балаларын орыс тілді мектептерге беретіні жөнінде айта бастады. Өйткені ертеңгі күні балаларын латын қар­пін­де оқытып, білім беруге үрке қарап отыр.

Латын қарпін тек қазақ тілді мектептерде ғана қолданатын болсақ, күні ертең ата-аналардың балаларын өздері білетін тілдегі, яғни кирилл графикасымен орыс тілінде оқытатын мектептерге берері де қазірден белгілі болуда. Түптің-түбінде бұл қоғамды бірі латын әліпбиін меңгерген, ал екіншісі латын қарпін білмейтін, тек кирилл графикасымен ғана жұмыс істей алатын топтарға бөліп жібермей ме деген алаң бар. Сайып келгенде бұл тұтас қазақ ұлтын тілдік негізде бөлшектеуге әкеліп соғатындай сезіледі. Осы алаңдаушылық туралы сауалды мен Үкімет басшысы Бақытжан Сағынтаевтың атына жолдадым.

Қалыптасып отырған осы бір жағдайға байланысты және Елбасының біртұтас ұлт қалыптастыру жөніндегі идеясына орай латын әліпбиін Қазақстанды мекендеп отырған барлық ұлт өкілдері білуі керек деп санаймыз. Бұл маңызды мәселені еліміздегі барлық диаспораларға ұғындыру үшін осы бастан түсіндіру жұмыстары жүргізілуі қажет. Өйткені болашақта латын әліпбиімен жұ­мыс істейтін тіл – мемлекеттік тіл! Ал, мем­лекеттік тіл барлық қазақстандықтарға ор­тақ тіл.

Осыған орай, жалпы Қазақстандағы мектепке дейінгі білім беру мекемелерінде, бүкіл балабақшаларда ендігі арада оқу-тәрбие жұмыстарының бәрі де тек латын әліпбиіне негізделген мемлекеттік тілде жүргізілуін ойластыруды және балабақшаларда латын әліпбиін қазірден бастап оқытып, үйретуді қажет деп санаймыз. Үкіметтің осы мәселеге қатысты кешенді іс-шара атқаруын сұраймыз

Мұрат БАҚТИЯРҰЛЫ,

Сенат депутаты

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.07.2018

Әлемнің 20-дан астам елінің үздік сәулетшілері Қазақстанның елордасында бас қосты

18.07.2018

Дәурен Абаев: «Шалқар» радиосының таратылымын кеңейту жұмыстары толық аяқталды

18.07.2018

Қазақстанның бірнеше облысында дауылды ескерту жарияланды

18.07.2018

Парижден 65 млн еуроға пәтер сатып алған қазақстандық кім?

18.07.2018

«Эйр Астана» Skytrax World Airline Awards сыйлығының жеті дүркін лауреаты атанды

18.07.2018

Түркістан облысында алты айда 202,4 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілді

18.07.2018

Триатлоннан өтетін ашық турнирде 300 адам жарысқа түседі

18.07.2018

Ақылы автотұрақ төлемін мобильді қосымша көмегімен төлеуге болады

18.07.2018

Сыр өңірінде жыл басынан бері 228 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілді

18.07.2018

Қазақстандық суретші «Ядросыз болашақ үшін» сыйлығын жеңіп алды

18.07.2018

Әміре ауылындағы той

18.07.2018

Қызылордада АӨК саласында 10 инвестициялық жоба жүзеге асырылмақ

18.07.2018

Қамбаш көлінде демалушылардың қатары жыл сайын көбейіп келеді

18.07.2018

Сыр өңірінде жазасын өтеушілер диплом алып жатыр

18.07.2018

Қызылордада қалалық аурухана жаңа құрылғылармен толықты

18.07.2018

Жалағаш ауданында күн электр станциясының құрылысы басталды

18.07.2018

Елімізде жеңіл автокөліктердің саны артты

18.07.2018

Ұлттық ұланның «Шығыс» өңірлік қолбасшылығы жас офицерлермен толықты

18.07.2018

Ханшалар киген қасаба

18.07.2018

Степ­ногорск қалалық тарихи-өлкетану музейі ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ауыл шаруашылығын цифрландыру болашақтың баламасыз жолы

Әлем елдерінде қазіргі уақытта ауыл шаруашылығын цифрландыру қарқынды түрде жүріп жатыр. Уақыт өткен сайын бұл салада неше түрлі жаңа технологиялар пайда болып, олар жедел түрде өндіріске ен­гізілуде. Мәселен, Еуропадағы компания­лар енді егістік жағдайын зерттеумен ай­на­лысатын дрондарды да шығара бас­тады. Бұл машиналар фермерлердің егіс шы­ғымдылығын алдын ала болжап бі­лу­леріне жағдай туғызуда. Осы үдеріс ке­ңі­нен қанат жая келе, бүкіл ел бойынша әрбір егіс алқабының шығымдылығын күні бұрын анықтау мүмкіндігі пайда болатын көрінеді. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Аяқдоп аламаны аяқталды

Әлем чемпионаты – тағатсыздана күткен футбол тойы еді. Енді барлығы аяқталып, той тарқасымен біз де алған әсерімізбен бөлісе кетсек. Бұл біріншілік несімен есте қалмақ?

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Биографиялық фильмдердің бәсі биік болуы тиіс

Кейінгі кезде «Еуразия бірінші арнасынан» әйгілі кеңестік манекенші-модель, сән әлемінде «Кремльдің ең әдемі қаруы» және «Кеңестік Софи Лорен» атанған Регина Збарская туралы сериа­л көрсетіліп жатыр. Былай қарасаңыз, сән әлемінің кіндігі саналған Парижді тәнті еткен өмірі жұмбаққа толы сұлудың сол кездегі кеңестік қасаң қағидаларға сыймаған ғұмырын өзгеше қырынан бейнелеген қарапайым, бірақ кемел түсірілген Ресейдің кезекті киноөнімдерінің бірі. 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Халық әнінің тоналу тарихы

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Бо­лашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағ­дарламалық мақаласында, жаңғыру елдің ұлттық-рухани тамырынан нәр ала алмаса, ол адасуға бастайды», деді. Елдің ұлттық-рухани тамыры дегеніміз не? Ол ха­лықты сан ғасырдан бері адастырмай, алып келе жатқан салт-дәстүрі, фольклоры, әні мен жыры. Осылардың ішінде әннің ұлт руханияты үшін орны айрықша. Дана Абай атамыз, «Ұйықтап жатқан жүрек­ті ән оятар, Үннің тәтті оралған мәні оятар» дегенді бекер айтқан жоқ.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ормуз бұғазы жабылған жағдайда...

Осы айдың басында Иран Ислам Рес­публикасының президенті Хасан Рухани Швейцария еліне жасаған сапары кезінде мұнай импорттаушы мемлекеттер Иранның мұнайын сатып алмаған жағдайда Ормуз бұғазын жауып тастайтындарын мәлімдеді. Президенттің бұл мәлімдемесі АҚШ билігінің Иран мұнайын сатып алмауға өз одақтастарын ықтиярсыз көндіруге бағытталған қысымына байланысты болса керек.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу