«Төр» әдеби клубы кезекті отырысын өткізді

«Төр» әдеби клубының кезекті отырысында ақындар Талғат Ешенұлы мен Қалқаман Сариннің өлеңдері талқыланып, оқырмандардың қаламгер шығармашылықтарына көзқарастары айтылды. Жастардың бастамаларына тілекші болып жүретін жазушы Роза Мұқанова және елордамыздағы жас қаламгерлер мен студенттер қатысқан жиын­да екі ақынның өлеңдері туралы әртүрлі пікір айтылды.

Егемен Қазақстан
19.03.2018 2494
2

Роза Мұқанова: «Мен өзім үшін Тал­ғат­ Ешенұлы деген ақынды аштым. Өз ақы­­­нымды таптым. Оның өлеңдері төгіліп тү­седі. «Іңірдегі көлеңкең де әдемі», «Мен тере­зеден жұмақты көрдім» деген өлеңдерінде ырық­қа көнбейтін еркіндігіне тәнті болдым. Ал ­Қалқаман Саринді бұрыннан тұрақты оқып, өлеңдері туралы пікірімді өзіне де айтып жүр­мін. Қалыптасқан өзінің өрнегін тапқан ақын. Ырғақты бұзбайды. Десе де, мен танитын Қалқаманның қалам деңгейінен төмен де өлеңдері бар. Мысалы, «Домбыра» деген өлеңі» деген секілді ойларын ашық ор­та­ға са­лып, екі ақынның Әдебиет порталы­на жа­рия­ланған топтамаларынан мысал кел­тіріп сөй­леді.

Талғат Ешенұлы қазақ лирикасына жаңа поэтика әкелген ақын. Оның өлеңдерінде ин­теллект бар, жан бар. Поэзиясының ли­рикалық кейіпкері тек өзі емес, керісінше, өзін өлеңінен оқшау ұстауға тырысатындай, өзінен гөрі қоғам көңіл күйін көбірек жыр­ла­ғысы келетіндей көрінеді бізге. Мәселен «Бауырға хат», «Алматы. Теміржол вокзалы» өлең­дерінде уақыттың күйі, заманның зары жатқандай. Ақынның өзінен гөрі қоғамның хәлі, көңілі бар. Бір-екі жыл бұрын «Қазақ әдебиеті» газетіне шыққан топтамасында қала­лық болған қазақтың психологиясын жа­зып еді. Ендігі қазақ ауыл­дан гөрі қаланы аң­­сап, сағынып тұратын жан.

Бәлкім, өзін жазудан қашатындықтан да қолына сирек қалам алатын шығар.

Қалқаман Сариннің өлеңдері біркелкі. Жи­нақы, жақсы. Бірақ осы біркелкі жазу ақын­ның өзін жалықтырмай ма? Тұрсынжан Ша­пай айтқан бір сөз бар еді. Ылғи жақсы өлеңнен әдебиетке қаншалықты үлес қосы­лады, жаңа ойы болмаса деген пікірге сая­тын. Қалқаман Сариннің өлеңдерін оқып отырып, біз де осы ойға тоқтағандай болдық. Және ақын­ның ән мәтіндерін жазатындығы да жиын­да сөз болып, бәлкім, сол да ақын­ның поэзиясына өз ықпалын тигізіп отырған шығар деген де ойлар айтылды.

Талғамда талас жоқ, я талғамға талас керек деп айтып жатады. Әркім шамасы жеткен жеріне дейін пікірін айтады. Бірде біліп, бірде білмей. Кімнің пікірі болса да, өмір сүруге хақылы. Жеке бастың емес, әдебиеттің сөзі айтылса – құрметке лайық. Жиынның толық мәтінін және видеотаспасын Әдебиет порталынан оқи аласыздар.

Кез келген әдеби талқының түп негізінде қаламгер шығармашылығының жалпы палитрасына ой жүгіртіп, жақсылығын екшеп, кемшілігін ескеріп айтатын жанашыр сөз жатады. Бұндай басқосуларда ақын-жа­зу­шының келбеті толық көрінбесе де, негізгі ерекшеліктері байқалып, оқырман қауымның жеке пікірлері айтылады. Әрине әртүрлі деңгейлі оқырман жиналатын отырыстарда талдау да кәсіби деңгейде болмайды. Және пікір айтушылар да арнайы дайындықпен келмесе, жалпылама сөзден аспаған қарапайым түйіндер көрініс табады. Бұл бір жағы өздерін әдеби ортаның өкілі санайтын қауымның әдеби дайындығы жоқтығынан болатын құбылыс. Ақындыққа, жазушылыққа бір кісідей таласы бар адам­дар­дың талқылау жиындарға келмеуі, я да­йын­дықсыз келулері қазіргі кездегі «дауыл ал­дындағы тыныштық» деп бағаланған осы сәт­тегі күйімізге мүлде қарама-қайшы дүние. Өйткені дауыл алдындағы тыныштықтың дайындығы зор болады. Пікірі, ойы, талғамы болады. Ал ойсыз, пікірсіз, құр мақтау мен дабыраға бой алдырған «тыныштық» дауылдан түк хабар бермейді. Өздері туралы айтылса, жазылса, талқыланса дейтін топтың өзгелер туралы айтуға, талқылауға құлықсыздықтары тоқмейілсуден, «оның шығармашылығы туралы пікір айтатындай, өлең-әңгімелері талқыланатындай ол кім еді деген» деген өзімшілдіктен басқа не болуы мүмкін деп ойлайсың. Шығарма талдау да, талантты тану да қиын. Әдеби клубтардың мақсаты талантты ашу емес, әдебиетті насихаттау болса да, ұйымдастырып отырған шағын талқылауларда аз да болса жанашыр сөз айтылса деп ойлайсың. Ол жоқ жерде, өсу жоқ.

Бағашар ТҰРСЫНБАЙҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.10.2018

Хәлің қалай, халық театры?

23.10.2018

Севильдік шаштараз шаш қимайды...

23.10.2018

Петропавлда сұйытылған газ жетіспейді

23.10.2018

Залесский: «Қазақ даласының өмірі»

23.10.2018

Жаңа құжат туризм секторына серпін бере ме?

23.10.2018

Жолдау-2018: Мамандар бастамаға қолдау көрсетуде

23.10.2018

Жолдауда айтылған өзекті мәселелер сөз болды

23.10.2018

Жаңа міндеттер жүктейді

23.10.2018

Балалар жылы жастар жылына жалғасады

23.10.2018

Қазақстанда еңбек кітапшасы алынып тасталады

23.10.2018

Павлодарға «Қайсар» келіп, «Ертісті» жеңіп кетті

23.10.2018

Ономастикадағы отарсыздану ойландырады

23.10.2018

Ортағасырлық қалалар әлемдік мәдениетке үлес қосты

23.10.2018

Қ. Әбдірахманов Қырғызстанның жаңа СІМ басшысын құттықтады

23.10.2018

Жолдау жете түсіндірілуде

23.10.2018

Қоғам қайраткері Талғат Кеңесбаев дүниеден өтті

23.10.2018

Жарқын бастамалар жалғасады

23.10.2018

Қоян өсірген бала

23.10.2018

Шетелдік БАҚ: Елбасының Финляндия мен Бельгия мемлекеттеріне ресми сапары

23.10.2018

Сауда-экономикалық байланыстарға серпін береді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Tulǵalardy mansuqtaýda qandaı maqsat bar?

Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Bola­shaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵ­darlamalyq maqalasy – halyq tarapynan úl­ken qoldaý tapqan, kópshiliktiń yqylasy zor bolǵan bastama. Baǵdarlamanyń arqasynda hal­qymyzdyń mol rýhanı murasy qaıta jańǵyryp, tarıhymyz túgendeldi. Osy jobanyń aıasynda tól ádebıetimiz ben mádenıetimizdiń shetelderde nasıhattalýy, sheteldiń túrli saladaǵy eń mazmundy kitaptarynyń aǵylshynshadan tikeleı qazaq­shaǵa aýdarylyp, qalyń oqyrmanǵa tabystalýy da buryn-sońdy bolmaǵan is.

Дидар Амантай,

Kınoádebıet

Teginde, ult ádebıeti men qazaq kıno­sy arasynda, sonaý Sháken Aımanov, Májıt Begalın, Sultan Qojyqov, Abdolla Qarsaqbaev zamanynan beri qalyptasqan ónegeli dástúr, jaqsy qarym-qatynas, tyǵyz baılanys búginde óz jalǵasyn taýyp otyr.

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Ádep pen ádet

Jýyrda Almaty qalasyna jolymyz túsip, taǵylymy mol tamasha toıǵa qatystyq. Taý shatqalyna aqshańqan shatyr tigip, qudalaryn taǵatsyzdana kútip turǵan almatylyqtardyń ónegeli isine kóz toıyp, kóńil marqaıady. Biz toıly aýylǵa qudalar kelmeı turyp barǵan edik. Qyzyq ıelerimen burynnan tanyspyz. Arǵy túbi Arqanyń qazaqtary. Ultymyzdyń qadym zamandardan beri kele jatqan salt-dástúri, tartý-taralǵysy, jón-joralǵysy yqylym josynymen úılestirilgen toıdyń erekshe bolatyny sezilip tur.

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу