«Төр» әдеби клубы кезекті отырысын өткізді

«Төр» әдеби клубының кезекті отырысында ақындар Талғат Ешенұлы мен Қалқаман Сариннің өлеңдері талқыланып, оқырмандардың қаламгер шығармашылықтарына көзқарастары айтылды. Жастардың бастамаларына тілекші болып жүретін жазушы Роза Мұқанова және елордамыздағы жас қаламгерлер мен студенттер қатысқан жиын­да екі ақынның өлеңдері туралы әртүрлі пікір айтылды.

Егемен Қазақстан
19.03.2018 2436

Роза Мұқанова: «Мен өзім үшін Тал­ғат­ Ешенұлы деген ақынды аштым. Өз ақы­­­нымды таптым. Оның өлеңдері төгіліп тү­седі. «Іңірдегі көлеңкең де әдемі», «Мен тере­зеден жұмақты көрдім» деген өлеңдерінде ырық­қа көнбейтін еркіндігіне тәнті болдым. Ал ­Қалқаман Саринді бұрыннан тұрақты оқып, өлеңдері туралы пікірімді өзіне де айтып жүр­мін. Қалыптасқан өзінің өрнегін тапқан ақын. Ырғақты бұзбайды. Десе де, мен танитын Қалқаманның қалам деңгейінен төмен де өлеңдері бар. Мысалы, «Домбыра» деген өлеңі» деген секілді ойларын ашық ор­та­ға са­лып, екі ақынның Әдебиет порталы­на жа­рия­ланған топтамаларынан мысал кел­тіріп сөй­леді.

Талғат Ешенұлы қазақ лирикасына жаңа поэтика әкелген ақын. Оның өлеңдерінде ин­теллект бар, жан бар. Поэзиясының ли­рикалық кейіпкері тек өзі емес, керісінше, өзін өлеңінен оқшау ұстауға тырысатындай, өзінен гөрі қоғам көңіл күйін көбірек жыр­ла­ғысы келетіндей көрінеді бізге. Мәселен «Бауырға хат», «Алматы. Теміржол вокзалы» өлең­дерінде уақыттың күйі, заманның зары жатқандай. Ақынның өзінен гөрі қоғамның хәлі, көңілі бар. Бір-екі жыл бұрын «Қазақ әдебиеті» газетіне шыққан топтамасында қала­лық болған қазақтың психологиясын жа­зып еді. Ендігі қазақ ауыл­дан гөрі қаланы аң­­сап, сағынып тұратын жан.

Бәлкім, өзін жазудан қашатындықтан да қолына сирек қалам алатын шығар.

Қалқаман Сариннің өлеңдері біркелкі. Жи­нақы, жақсы. Бірақ осы біркелкі жазу ақын­ның өзін жалықтырмай ма? Тұрсынжан Ша­пай айтқан бір сөз бар еді. Ылғи жақсы өлеңнен әдебиетке қаншалықты үлес қосы­лады, жаңа ойы болмаса деген пікірге сая­тын. Қалқаман Сариннің өлеңдерін оқып отырып, біз де осы ойға тоқтағандай болдық. Және ақын­ның ән мәтіндерін жазатындығы да жиын­да сөз болып, бәлкім, сол да ақын­ның поэзиясына өз ықпалын тигізіп отырған шығар деген де ойлар айтылды.

Талғамда талас жоқ, я талғамға талас керек деп айтып жатады. Әркім шамасы жеткен жеріне дейін пікірін айтады. Бірде біліп, бірде білмей. Кімнің пікірі болса да, өмір сүруге хақылы. Жеке бастың емес, әдебиеттің сөзі айтылса – құрметке лайық. Жиынның толық мәтінін және видеотаспасын Әдебиет порталынан оқи аласыздар.

Кез келген әдеби талқының түп негізінде қаламгер шығармашылығының жалпы палитрасына ой жүгіртіп, жақсылығын екшеп, кемшілігін ескеріп айтатын жанашыр сөз жатады. Бұндай басқосуларда ақын-жа­зу­шының келбеті толық көрінбесе де, негізгі ерекшеліктері байқалып, оқырман қауымның жеке пікірлері айтылады. Әрине әртүрлі деңгейлі оқырман жиналатын отырыстарда талдау да кәсіби деңгейде болмайды. Және пікір айтушылар да арнайы дайындықпен келмесе, жалпылама сөзден аспаған қарапайым түйіндер көрініс табады. Бұл бір жағы өздерін әдеби ортаның өкілі санайтын қауымның әдеби дайындығы жоқтығынан болатын құбылыс. Ақындыққа, жазушылыққа бір кісідей таласы бар адам­дар­дың талқылау жиындарға келмеуі, я да­йын­дықсыз келулері қазіргі кездегі «дауыл ал­дындағы тыныштық» деп бағаланған осы сәт­тегі күйімізге мүлде қарама-қайшы дүние. Өйткені дауыл алдындағы тыныштықтың дайындығы зор болады. Пікірі, ойы, талғамы болады. Ал ойсыз, пікірсіз, құр мақтау мен дабыраға бой алдырған «тыныштық» дауылдан түк хабар бермейді. Өздері туралы айтылса, жазылса, талқыланса дейтін топтың өзгелер туралы айтуға, талқылауға құлықсыздықтары тоқмейілсуден, «оның шығармашылығы туралы пікір айтатындай, өлең-әңгімелері талқыланатындай ол кім еді деген» деген өзімшілдіктен басқа не болуы мүмкін деп ойлайсың. Шығарма талдау да, талантты тану да қиын. Әдеби клубтардың мақсаты талантты ашу емес, әдебиетті насихаттау болса да, ұйымдастырып отырған шағын талқылауларда аз да болса жанашыр сөз айтылса деп ойлайсың. Ол жоқ жерде, өсу жоқ.

Бағашар ТҰРСЫНБАЙҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.08.2018

Жакартада жанған жұлдыз

19.08.2018

Ауа райы болжамы: Ақмола облысы мен Астана аумағында дауыл тұрады

18.08.2018

Джакартада Жазғы Азия ойындарының ашылу салтанаты өтті

18.08.2018

БҰҰ-ның бұрынғы Бас хатшысы Кофи Аннан қайтыс болды

18.08.2018

Мемлекеттік хатшының қатысуымен Бұқар жыраудың 350 жылдық мерейтойы өтті

18.08.2018

Пара алған әкімдердің қылмысы әшкере болды

18.08.2018

Елордада «Ұлы дала рухы» республикалық фестивалінің солтүстік аймақтық іріктеу жарыстары өтіп жатыр

18.08.2018

Астанада түркі тіл білімінің өзекті мәселелері талқылануда

18.08.2018

Бүгін ауыл жасөспірімдерінің республикалық II жазғы спорт ойындары басталады

18.08.2018

Допинг дауынан кейін «Канело» ресми түрде қайта рингке оралды

18.08.2018

Ыбырай Алтынсариннің отбасы қолданған жәдігерлер жұрт назарына ұсынылды (ВИДЕО)

18.08.2018

Астанада мемлекеттік қызметкерлер арасында спорттық сайыс өтіп жатыр

18.08.2018

Қаламгер Сұлтан Қалиұлы дүниеден озды

18.08.2018

Бүгін Азия ойындарының салтанатты ашылуы өтеді

18.08.2018

Мыңнан аса астаналық веложарысқа қатысуда

18.08.2018

ҚМДБ еліміз қалалары бойынша айт намазының уақытын жариялады

18.08.2018

Демалыс күндері елімізде ауа райы құбылмалы болады

17.08.2018

Қазақстан Президенті «Журавлевка 1» ауыл шаруашылығы кешенін аралап көрді

17.08.2018

Роман Григорчук «Астана» клубының бас бапкерлігінен уақытша кетті

17.08.2018

Қазақстандық велотрекші әлем чемпионатының қола жүлдегері атанды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Тілтолғақ пен тілтұтқа

Әлеуметтік желіден «Астана қаласы­ның қаракөз балдырғандары қазақша сөй­лемейтіні несі?» деген сыңайдағы сұрау­лы сөйлем, қобалжулы пікірді көзіміз шалып ойланып қалдық, қапаландық. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Ертеңгі ұрпақтың да еншісі бар

Қойнауы құт қазақ жері тәуел­сіз­дігі­міздің ширек ғасырдан асқан шежіресінде ел экономикасын тұралап қалу қасіретінен сақтап келеді. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу