Көлік мінген көбейді

Қазір автокөлік сатып алумен ешкімді таңғалдыра алмайсың. Әлі атқа мініп көрмеген балалар мен жастарға дейін бір-бір жеңіл көліктің иесі атанып жатыр. Бұл жерде назар аударатын мәселе көлік сату ісінің жылдан-жылға қарқын­дай түсуі. Мұның өзі бірінші кезекте халық әл-ауқатының жақсара түскендігінің белгісі болса керек.

Егемен Қазақстан
20.03.2018 139
2

«ҚазАвтоПром» автокөлік кәсіп­орындары одағы баспасөз қызметінің мәлімдеуі бойынша, міне осымен 12 ай қатарынан еліміздегі автокөлік сату ісі өскен үстіне өсе түсуде. Мәсе­лен, үстіміздегі жылдың қаңтар, ақпан айларында ғана ресми дилер­лер 7 195 автокөлік сатып үл­герген. Бұл көр­сет­кіш өткен жыл­дың осы мерзі­міндегіден 48,2 пайыз­ға артық. Қазақ­стан­дықтар осы мерзім­де жеңіл көлік сатып алуға 170 млн доллар қар­жы­сын жұм­саған. Бұл көрсеткіш өткен жыл­дың осы мерзіміндегіден 49,3 пайызға көп.

Соның ішінде соңғы ақпан айының екпіні қатты болып отырған көрінеді. Бұл айда қазақстандықтар 4 066 көлік сатып алған. Бұл көрсеткіш өткен жылдың осы мерзіміндегіден 58,4 па­йызға артық. Қазақстандықтар ақпан айында көлік сатып алуға 96,1 млн доллар қаржысын жұмсаған.

Біздің ойымызша, Қазақстан­дағы көлік сатып алу мәселесінің әлеу­мет­тік-экономикалық мәнінен мента­литет­тік-психологиялық мәні де кем емес секілді. «Жылқы құлағының желігі болады» дейтін қазақ аттан ауысып, автокөлікке отырғалы бері де осы же­лік­тен арылмай келеді. Жалпы, той мен көлікті қазақтың стихиясы деп айтуға болады. Нақ осы екеуіне кел­генде қазақ ақшасын аямайды. Тіп­ті ақшасы жоқ болған жағдайдың өзін­де кредитке белшесінен кірсе де, нақ осы екі мәселені шешуде «ерекше батыл­дық» таныта алады.

Еліміздегі автокөлік сатып алу ісінің экономиканың өз даму қарқынынан бірнеше еселей асып түсе отырып қарыштап алға басуын осы жағдаймен де түсіндіруге болатындай. Иә, халық көңілінің дарқандығы, ертеңгі күнді ойлауда нақты есепке жүгінбейтіндігі, бір есептен алғанда, асабалар мен әншілердің, сондай-ақ жеңіл көлік сату дилерлерінің бағын басқаларға қарағанда басым етіп тұр-ақ. Әрине тойдың бола бергендігі, көліктердің сатып алына бергендігі жақсы. Бұл фактор да экономиканың қозғаушы күштерінің біріне айнала алады. Тек бір өкініштісі, үйленіп алып үйсіз жүргендер, көлік мініп алып күйсіз жүргендер де аз емес.

Әрине еліміздегі көлік сату ісінің соншама қарқынды алға басуының сырын басқа факторлар аясында да қарастыруға тиістіміз. Мәселен, Үкі­меттің еліміздегі автокөлік өнді­рісінің дамуына жасап жатқан қамқорлығы, жаңа көлік сатып алушыларды жеңіл­дікті кредиттермен қамтуы, жеңіл көлікке деген қажеттіліктің артуы, жанар-жағармай бағасының қол­жетім­ділігі деген мәселелерді де ұмы­туға болмайды. Дегенмен еліміз­де жеңіл көліктің көбеюінің ең бас­ты себебінің бірі ретінде халықтың әлеуметтік жағдайының жақсарып келе жатқандығын тағы бір еске ала кеткеніміз жөн секілді.

Сонымен үстіміздегі жылдың қаң­тар-ақпан айларында ел рыногында сатылған автокөліктердің 4 084-ін (56,8 пайызын) шетелдік көліктер, 3 111-ін (43,2 пайызын) қазақстандық автозауыттардың өнімдері құраған. Енді көліктердің өтімділігі жағынан келсек, бірінші орында ресейлік Lada жеңіл автокөлігі тұр екен. Екі айдың ішінде 1 692 адам осы автокөлікті сатып алған. Мұнан кейінгі орын жапонның Toyota автокөлігінің еншісіне тиген. Оны 1 453 адам сатып алған. Үшінші орынға өзбектің Ravon жеңіл автокөлігі шыққан. Оны 1 003 адам қалаған. Мұның өзі Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы сауда-экономикалық ын­ты­мақтастықтың арта түскендігінің жар­қын бір көрінісі болса керек.

Ал енді көлік сататын автодилер­лер мәселесіне келсек, бірінші орын­ды бұрынғыдай БИПЭК АВТО-АЗИЯ АВТО холдингі иеленіп келеді. Қазақ­станның автокөлік сату рыно­гының 30 пайызы бір ғана осы холдингке тиесілі. Екінші орын рыноктың 18,7 пайызына иелік ететін КМК Astana Motors компаниясының еншісінде.

Мұнда өскемендік БИПЭК АВТО-АЗИЯ АВТО холдингінің қара үзіп алға түсуінің себебі түсінікті. Ол әрі авто­көлік сатумен әрі автокөлік шы­ғару­мен айналысады. Осы ретте тәуелсіз еліміздің автокөлік нарығы қалыптаса бастаған кезден бері жұмыс істеп келе жатқан әрі нарығы ауқымды саналатын Алматыда пайда болған КМК Astana Motors компаниясының әлі күнге дейін дұрыс бір жеңіл автокөлік түрін құрастыра алмай, негізінен алыпсатарлықпен шектеліп қалғандығы өте өкінішті.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.03.2019

Геннадий Головкин Нұрсұлтан Назарбаевқа алғыс айтты

20.03.2019

Үкімет пен Ұлттық Банктің макроэкономикалық саясатты жалғастырылады

20.03.2019

«Ұшқынның» редакторы Тамимдар Сафиев

20.03.2019

Мың алғыс Сізге, Тұңғыш Президент!

20.03.2019

Халық жүрегіне жол тапқан

20.03.2019

Ұлт өнерін ұлықтады

20.03.2019

Димаш Құдайберген: Елбасы жолы елімізді жарқын болашаққа апарады

20.03.2019

Су тасқынына дайындықты пысықтады

20.03.2019

Ақмола облысының активіне таныстырды

20.03.2019

Мемлекетіміздің мерейін өсірді

20.03.2019

Берекелі биіктерге бастады

20.03.2019

Туған халқына қызмет ете береді деп сенеміз

20.03.2019

Әлеумет қамына – айрықша назар

20.03.2019

Ел еңсесін биіктетті

20.03.2019

Қазақстан халқы Ассамблеясының Үндеуі

20.03.2019

Мәулен Әшімбаев: Тарихи сәтте халқымыз бірлік пен ынтымақта болуы тиіс

20.03.2019

Қаныбек Иманәлиев: Мемлекеттің келешегін ойлады

20.03.2019

Еуроодақ Нұрсұлтан Назарбаевтың шешіміне пікір білдірді

20.03.2019

С.Жээнбеков: Назарбаев – ұлттық қана емес, әлемдік деңгейдегі тұлға

20.03.2019

Білге қағанның жолын басқан көшбасшы

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Etjeńdi balalar

Qoǵam kóz jumyp qaraı almaıtyn máse­lelerdiń basynda bala densaýlyǵy tur. Bú­gin­de mańaıymyzǵa zerdelep qaraıtyn bolsaq, tyǵynshyqtaı, tolyq jasóspirimder kó­beıe túsken. Semizdik – aýrý bolyp esep­teletindikten, qazirgi ýaqytta dıspanserlik esep­ke alynady. Sábı saýlyǵy ana qursaǵyna bit­­ken kúnnen bastap qalyptasatyndyǵyn al­dymen ata-anasy túsinýi qajet.

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу