Көлік мінген көбейді

Қазір автокөлік сатып алумен ешкімді таңғалдыра алмайсың. Әлі атқа мініп көрмеген балалар мен жастарға дейін бір-бір жеңіл көліктің иесі атанып жатыр. Бұл жерде назар аударатын мәселе көлік сату ісінің жылдан-жылға қарқын­дай түсуі. Мұның өзі бірінші кезекте халық әл-ауқатының жақсара түскендігінің белгісі болса керек.

Егемен Қазақстан
20.03.2018 136
2

«ҚазАвтоПром» автокөлік кәсіп­орындары одағы баспасөз қызметінің мәлімдеуі бойынша, міне осымен 12 ай қатарынан еліміздегі автокөлік сату ісі өскен үстіне өсе түсуде. Мәсе­лен, үстіміздегі жылдың қаңтар, ақпан айларында ғана ресми дилер­лер 7 195 автокөлік сатып үл­герген. Бұл көр­сет­кіш өткен жыл­дың осы мерзі­міндегіден 48,2 пайыз­ға артық. Қазақ­стан­дықтар осы мерзім­де жеңіл көлік сатып алуға 170 млн доллар қар­жы­сын жұм­саған. Бұл көрсеткіш өткен жыл­дың осы мерзіміндегіден 49,3 пайызға көп.

Соның ішінде соңғы ақпан айының екпіні қатты болып отырған көрінеді. Бұл айда қазақстандықтар 4 066 көлік сатып алған. Бұл көрсеткіш өткен жылдың осы мерзіміндегіден 58,4 па­йызға артық. Қазақстандықтар ақпан айында көлік сатып алуға 96,1 млн доллар қаржысын жұмсаған.

Біздің ойымызша, Қазақстан­дағы көлік сатып алу мәселесінің әлеу­мет­тік-экономикалық мәнінен мента­литет­тік-психологиялық мәні де кем емес секілді. «Жылқы құлағының желігі болады» дейтін қазақ аттан ауысып, автокөлікке отырғалы бері де осы же­лік­тен арылмай келеді. Жалпы, той мен көлікті қазақтың стихиясы деп айтуға болады. Нақ осы екеуіне кел­генде қазақ ақшасын аямайды. Тіп­ті ақшасы жоқ болған жағдайдың өзін­де кредитке белшесінен кірсе де, нақ осы екі мәселені шешуде «ерекше батыл­дық» таныта алады.

Еліміздегі автокөлік сатып алу ісінің экономиканың өз даму қарқынынан бірнеше еселей асып түсе отырып қарыштап алға басуын осы жағдаймен де түсіндіруге болатындай. Иә, халық көңілінің дарқандығы, ертеңгі күнді ойлауда нақты есепке жүгінбейтіндігі, бір есептен алғанда, асабалар мен әншілердің, сондай-ақ жеңіл көлік сату дилерлерінің бағын басқаларға қарағанда басым етіп тұр-ақ. Әрине тойдың бола бергендігі, көліктердің сатып алына бергендігі жақсы. Бұл фактор да экономиканың қозғаушы күштерінің біріне айнала алады. Тек бір өкініштісі, үйленіп алып үйсіз жүргендер, көлік мініп алып күйсіз жүргендер де аз емес.

Әрине еліміздегі көлік сату ісінің соншама қарқынды алға басуының сырын басқа факторлар аясында да қарастыруға тиістіміз. Мәселен, Үкі­меттің еліміздегі автокөлік өнді­рісінің дамуына жасап жатқан қамқорлығы, жаңа көлік сатып алушыларды жеңіл­дікті кредиттермен қамтуы, жеңіл көлікке деген қажеттіліктің артуы, жанар-жағармай бағасының қол­жетім­ділігі деген мәселелерді де ұмы­туға болмайды. Дегенмен еліміз­де жеңіл көліктің көбеюінің ең бас­ты себебінің бірі ретінде халықтың әлеуметтік жағдайының жақсарып келе жатқандығын тағы бір еске ала кеткеніміз жөн секілді.

Сонымен үстіміздегі жылдың қаң­тар-ақпан айларында ел рыногында сатылған автокөліктердің 4 084-ін (56,8 пайызын) шетелдік көліктер, 3 111-ін (43,2 пайызын) қазақстандық автозауыттардың өнімдері құраған. Енді көліктердің өтімділігі жағынан келсек, бірінші орында ресейлік Lada жеңіл автокөлігі тұр екен. Екі айдың ішінде 1 692 адам осы автокөлікті сатып алған. Мұнан кейінгі орын жапонның Toyota автокөлігінің еншісіне тиген. Оны 1 453 адам сатып алған. Үшінші орынға өзбектің Ravon жеңіл автокөлігі шыққан. Оны 1 003 адам қалаған. Мұның өзі Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы сауда-экономикалық ын­ты­мақтастықтың арта түскендігінің жар­қын бір көрінісі болса керек.

Ал енді көлік сататын автодилер­лер мәселесіне келсек, бірінші орын­ды бұрынғыдай БИПЭК АВТО-АЗИЯ АВТО холдингі иеленіп келеді. Қазақ­станның автокөлік сату рыно­гының 30 пайызы бір ғана осы холдингке тиесілі. Екінші орын рыноктың 18,7 пайызына иелік ететін КМК Astana Motors компаниясының еншісінде.

Мұнда өскемендік БИПЭК АВТО-АЗИЯ АВТО холдингінің қара үзіп алға түсуінің себебі түсінікті. Ол әрі авто­көлік сатумен әрі автокөлік шы­ғару­мен айналысады. Осы ретте тәуелсіз еліміздің автокөлік нарығы қалыптаса бастаған кезден бері жұмыс істеп келе жатқан әрі нарығы ауқымды саналатын Алматыда пайда болған КМК Astana Motors компаниясының әлі күнге дейін дұрыс бір жеңіл автокөлік түрін құрастыра алмай, негізінен алыпсатарлықпен шектеліп қалғандығы өте өкінішті.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

10.12.2018

Қарағандылықтар «ҚазРобоСпорт» чемпионатының бас жүлдесін жеңіп алды

10.12.2018

Ежелгі металлургия іздерін Тарбағатай даласынан көруге болады

10.12.2018

Қытай 2000-нан астам қазаққа өз территориясынан шығуға рұқсат берді

10.12.2018

Д.Назарбаева Дүниежүзілік банкінің Орталық Азия жөніндегі Аймақтық директорын қабылдады

10.12.2018

Солтүстікқазақстандық екі кәсіпкер «Жомарт жүрек» байқауының жеңімпазы болды

10.12.2018

«Латын әліпбиіне көшу – тарихи таңдау» республикалық ғылыми-теориялық online конференция өтті

10.12.2018

Халықаралық Олимпиада комитеті Алла Важенина, Анна Нұрмұхамбетова және Ольга Рыпаковаға медальдары қайтарады

10.12.2018

Павлодарда «Лайықты еңбек – мемлекеттің тұрақтылық негізі» форумы өтті

10.12.2018

Атыраулық дзюдошылар Конфедерация Кубогінің иегері атанды

10.12.2018

Облыста озық шыққан аудандар марапатталды

10.12.2018

Александр Журавский Мұхаммед Рабииден жеңілді

10.12.2018

Дархан Қыдырәлі The Asahi Shimbun басылымына сұхбат берді 

10.12.2018

Қызылордада жер телімдері аукционға шығарылды

10.12.2018

Қызылорда облысының әкімі мүмкіндігі шектеулі жандар автокөлік сыйлады

10.12.2018

Қостанайда табиғат қорғау полицейлері киік атқан қаскөйді ұстады

10.12.2018

Сығанақ қалашығы туризмге қызмет етеді

10.12.2018

Қыздар университеті робот құрастыратын стартап жобалар жасайды

10.12.2018

«Қайраттың» екі футболшысы - әлемнің үздік ойыншысы номинациясына үміткер

10.12.2018

Дүниежүзілік банк Қазақстанның коммуналдық инфрақұрылымын дамытуға қатысады

10.12.2018

Алматыда жас дзюдошылардың турнирі өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

Сайраш ӘБІШҚЫЗЫ, Қазақстанның білім беру ісінің құрметті қызметкері

Halyq sózinde birtutastyq, birlik bar

«Halyq» sóziniń mán-maǵynasy óte tereń ekeni barshaǵa málim. Másele – osyndaı saıası astary aıryqsha sózdi qalaı qoldanyp júrgenimizde. Merzimdi baspasóz betterindegi habarlardan,  teleradıo arnalardan, ózara áńgimeden «aýyl halqy», «qala halqy» degendi oqyp ta, estip te júrmiz. Máselen, telearnalardyń birinen «Arshaly aýdanynda 27 myń halyq bar» degendi estidim de, «halyq sózin durys qoldanaıyq» dep, ózimniń oı dápte­rime jazyp qoıdym. Sebebi orys tilinde «narod sela» nemese «narod derevnı», «na­rod raıona», «narod goroda» demeıdi, tipti jazbaı­dy. Bul tilde «naselenıe», «jıtelı», «gorojane», «selchane» deıtinin bilemiz. Biz qazaqsha «aýyl turǵyndary», «qalalyqtar» nemese «qala turǵyndary» desek, ekpini báseń bolyp, birdeńe joǵaltyp alatyndaı, «aýyl halqy», «qala halqy» dep qysqa qaıyramyz. Sonda deımin-aý, qazaǵymyzdy bólip, jiktep, birtutas halyq sanatyna qospaı turǵanymyzdy nege ańǵarmaımyz?!

Дидар Амантай,

Túsiniktiń kúıreýi

Sońǵy jyldary, sandyq tehnologıalyq ónimderdiń (iPhone, Red One, digital camera, information technology) alǵashqy nusqalary (computer, printer, scaner, copier), shyqqanyna tabany kúrekteı jarty ǵasyrǵa jýyq ýaqyt, jeteqabyl mezgil ótkende, ozyq qoǵamdarda, qala berdi, damýshy elderde, tipti, jalpy adamzattyq mádenı-rýhanı keńistikterde iri-iri qomaqty ózgerister júrdi. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу