Мәжілісте жекешелендіру мәселесі сөз болды

Мәжіліс Төрағасының орынбасары Владимир Божконың басшылығымен «Жекешелендіруді жүргізу барысы» тақырыбына арналған Үкімет сағаты өтті.

Егемен Қазақстан
26.03.2018 3379
2

Шараны ашқан Мәжіліс төрағасының орынбасары В.Божко ел экономикасының бірқатар салаларын дамыту мен азаматтарымыздың әлеуметтік жағдайын тиімді шешудің мәселесін қарастырып, жекешелендіру процесін жеделдетуге заңнамалық қолдау көрсету мақсатында Парламентте заңнамалық деңгейде 2015 жылғы желтоқсанда мемлекеттік сатып алу мәселелері бойынша заң қабылданғанын айтып өтті.

В.Божко жергілікті жерде коммуналдық кәсіпорындарды жекешелендірудегі негізгі мәселелерді атап өтті. Оның сөзіне қарағанда, осы мәселеге қатысты алаңдаушылық басым.

«Жол-эксплуатациялық учаскелер мен тұрғын үй коммуналдық қызметтерді алсақ, аталған нысандар кезінде жекешелендіруге шығарылған еді. Алайда оның бәрі қирады, құрыды. Содан әкімдіктер қайта өз иелегіне қайтаруға мәжбүр болды. Соның барлығын қайта сатып алуға тура келді», деді В.Божко.

Оның айтуынша, жергілікті жердегі коммуналдық кәсіпорындар қайтадан жекешелендіруге шығарылып отыр. Қазіргі таңда аталған кәсіпорындардың басым бөлігі жеке меншікке өткен.

«Ашығын айту керек, коммуналдық кәсіпорындардың шығыны көп. Сол себепті ондай нысандардың жаңа иелері бірден төлемақыны көтеруге кіріседі. Бірақ олар халықтың төлем қабілетін ескермейді. Жөндеу жұмыстарын да жүргізбейді, техниканы да жаңартпайды. Ақыр аяғына халық зардап шегеді. Мәселен, жылдың басында Ақмола облысы Зеренді аудандағы Қонысбай ауылының 900-дей тұрғыны екі апта бойы сусыз отырды. Себебі су қондырғысын кәсіпкер жекешелендіріп алған. Алайда апаттық жағдай кезінде тиісті жұмыстарды атқармаған. Алматы облысы Жамбыл ауданындағы Қарғалы ауылында мыңдаған адам сусыз қалды. Сол кезде «Қарғалы Су» мекемесінің иесі өз міндетін дұрыс атқара алған жоқ», деді В.Божко.

Үкімет сағатының тақырыбы бойынша негізгі баяндама жасаған Ұлттық экономика министрі Тимур Сүлейменов елдегі бірқатар маңызды мәселелерге тоқталды. Оның айтуынша, «бірінші толқын» деп аталатын тәуелсіздік алған жылдары басталған бағдарлама нәтижесінде 43 мыңнан астам нысан жекешеге өтіп, одан түскен кірістің құны шамамен 360 миллиард теңгеге жеткен.

Бұдан кейін жекешелендіруді жүргізу мақсатында қабылданған жүйелі шаралар туралы тарқатып айтып берді. Ведомство басшысының сөзіне сүйенсек, нысанды нарықтық құнымен сатуға рұқсат беру секілді бірқатар мәселелерді қарастырған заңнамалық өзгерістер қабылданған. «Екінші толқынды» тиімді жүргізу үшін заманауи технологияны пайдалану жоспарланып отыр.

«Мемлекеттік меншік тізілімінің веб-порталында электронды форматта сауда-саттық жүргізу туралы норма енгізілді. Сатушылар мен сатып алушылар үшін «бір терезе» қағидаты бойынша сауда-саттықты жүргізу жекешелендіру объектілерін сату кезінде ашықтықты, жариялылықты қамтамасыз етеді. Веб-портал тіркеуші органдардың базаларымен біріктірілген», деді Т.Сүлейменов.

Сондай-ақ, сатылымдарды көбейту және оларға мониторинг жүргізу мақсатында әр объектіге жол картасы әзірленген. Ірі компанияларды сату жұмысы стратегиялық инвесторлар тарту немесе IPO тетіктері арқылы қор нарығына шығару жолымен жүзеге асырылады. Министрдің пайымдауынша, бұл жұмыстарды жүргізу барысында халықаралық тәжірибеге мән беріледі.

Жалпы бағытты таныстырып өткен Ұлттық экономика министрі содан кейін жекешелендірудің кешенді жоспары барысында атқарылған жұмыстарға тоқталды. Оның айтуынша, 2017 жылы оған 168 ұйым қосылған. Ал Президенттің тапсырмалары мен Экономиканы жаңғырту мәселелері жөніндегі мемлекеттік комиссияның ұсынымдары бойынша жекешелендіру жоспарынан 46 ұйым алынып тасталды.

«Қазіргі таңда Жекешелендірудің кешенді жоспары 902 нысанды қамтиды. Былтырғы өсім 122 компанияны немесе 15,6 пайызды құрады. Кешенді жоспар іске асырылған екі жыл ішінде 476 нысан сатуға қойылды. Солардың ішінде 367 нысан 164,7 миллиард теңгеге сатылды. Бұдан басқа 255 нысан қайта ұйымдастыру және таратылу сатысына қойылды. Тұтастай алғанда қайта ұйымдастырылған және таратылған нысандарды ескергенде Жекешелендірудің кешенді жоспарын орындау 70 пайыздан асты», деді Т.Сүлейменов.

Министрдің айтуынша, былтыр 461 нысанды сату жоспарланып, соның 97 пайызы орындалған. Сондай-ақ 289 нысан сатуға қойылып, оның 190-ы өз иесін тауып, 107,9 миллиард теңге қаражат түскен.

«Жүргізілген сауда-саттық нәтижелері бойынша 2017 жылы жоспарланған 10 нысан әлі сатылған жоқ. Оларды 2018 жылдың соңына дейін сату жоспарда бар. Тағы 162 нысан қайта ұйымдастырылды не таратылады. Жоғарыда айтып өткен 190 190 нысанның 77-сі аукцион арқылы өткізілді. Мәселен, бастапқы бағасын төмендету арқылы 58 ұйым және бастапқы бағасын жоғарылату арқылы 19 ұйым сатылды. Бұдан бөлек 107 нысан тендер өткізу, 3-еуі тікелей сату және 3-еуі екі кезеңдік конкурс арқылы өз иесін тапты», деді Т.Сүлейменов.

Ведомство басшысы сатуға қойылған ірі нысандар туралы да әңгімелеп берді. Оның айтуынша, жоспар бойынша 21 нысан сатылымға шығарылған. Қазіргі таңа солардың 14-і жекешелендіріп, 61 миллиард теңге пайда түскен. Министрдің айтуынша, бұл олардың нарықтағы баланстық құнынан 20 пайызға жоғары.

«Сонымен қатар жеті ұлттық ірі компанияны жекешелендіру жоспарға енген. Солардың үшеуін IPO/SPO-ға шығару бойынша жұмыстар жасалып жатыр. Атап айтқанда, 2018 жылғы бірінші жартыжылдықта «Қазақтелекомның» акцияларын орналастыру мүмкіндігі қарастырылып жатыр. «Қазатомөнеркәсіп» пен «Эйр Астананың» акцияларын 2018 жылғы төртінші тоқсанында IPO-ға шығару жоспарға енген. Бұл ретте орналастырулардың түпкілікті мерзімі компаниялардың қаржылық жағдайы, макроэкономикалық ахуалы, шикізаттың әлемдік бағалары ескеріле отырып белгіленетін болады», деді Т.Сүлейменов.

Қосымша баяндаманы Мәжіліс депутаты, Экономикалық реформа және өңірлік даму комитетінің төрағасы Нұртай Сабильянов жасап, саланың бірқатар түйткілді мәселелеріне тоқталды. Ол жекешелендірудің оң нәтижелеріне қарамастан, нақты шаралар қабылдауды қажет ететін бірқатар мәселелер бар екеніне тоқталды.

Жиында Тұрғын үй құрылыс жинақ банкін жекешелендіру мәселесі де сөз болды. Ұлттық экономика министрінің сөзіне сай, банктің инвесторы ғана ауысады. Қалған артықшылықтары мен негізгі рөлі сақталып қалмақ. «Бәйтерек» ұлттық басқарушы холдингі басқарма төрағасының орынбасары Ғалымжан Тәжияқовтың айтуынша, жекешелендіру барысында банктің 49 проценті ғана инвесторға сатылады. Ал акцияның 51 проценті мемлекеттің иелігінде қалады.

Алайда депутаттар спикерлердің сөзіне қанағаттанған жоқ. Мәселен, депутат Омархан Өксікбаев мемлекетке пайда келтіріп отырған тиімді мекемелер неге жекешелендіруге шығарылғанын түсінбейтінін айтып, кей мәселелерге тереңірек үңілуге кеңес берді. Халық қалаулысы Тұрғын үй құрылыс жинақ банкіне қатысты ақпараттардың халыққа түсініксіз болатынын жеткізді. Министр Т.Сүлейменов инвестор «Нұрлы жер», «7-20-25» және «20 пайыздық мемлекеттік сыйақы» шарттарын сақтауға келіскенде ғана ТҚЖБ-ны сатылатынын атап көрсетті.

Сонымен қатар үкіметтік отырыс барысында қоғамдағы жекешелендіруді жүргізу барысы туралы Зәуреш Аманжолова, Павел Казанцев және тағы басқа да Мәжіліс депутаттары өз ұсыныс-пікірлерін білдірді. Үкіметтік сағаттың нәтижелері бойынша тиісті Ұсынымдар қабылданды.

Абай АСАНКЕЛДІҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.12.2018

Зеренді ауданында энергияның тиімділігін арттыру мәселесі талқыланды

17.12.2018

Ә.Жақсылықов: Тауарлы-сүт фермасын құрып, 100 бас сиыр ұстаудамыз

17.12.2018

Шортанды ауданында Абылай ханға ескерткіш орнатылды

17.12.2018

Көкшедегі тәуелсіздік тойы

17.12.2018

Қобда ауданының тұрғындары баспаналы болды

16.12.2018

Түркияда еліміздің тәуелсіздік күні мерекесі тойланды

16.12.2018

Тұңғыш Президенттің тариxи-мәдени орталығына Елбасы көлігі қойылды

16.12.2018

Шымкенттіктер «Елбасы жолы. Астана» көркем фильмін тамашалады

16.12.2018

Тәуелсіздікке тарту: Шымкенттің екі ауданында ашық ойын алаңшалары ел игілігіне берілді

16.12.2018

ШҚО-да тұрғындар үшін басын қатерге тіккен мемлекеттік қызметкер «Құрмет» орденін алды

16.12.2018

Өскеменде жер үсті көпірі жұмыс істей бастады

16.12.2018

Жетісу жұрты Тәуелсіздік күні қоныс тойын тойлады

16.12.2018

Семейде «Абай әлемі» кітап сериясының тұсаукесер рәсімі өтті

16.12.2018

Қарағандылықтар Тәуелсіздік күніне орай мемлекеттік наградалармен марапатталды

16.12.2018

Тәуелсіздік күні қарсаңында Атырауда мемлекеттік марапаттар тапсырылды

16.12.2018

Тарихшылар «Тәуелсіздік – басты құндылық» тақырыбында отырыс өткізді

16.12.2018

Солтүстік Қазақстанның халық қалаулысы үздік депутат атанды

16.12.2018

Ақтөбеде ақын Фариза Оңғарсынованың құрметіне ескерткіш тақта орнатылды

16.12.2018

Түркістанда Тәуелсіздік күніне орай жас мамандар баспаналы болды

16.12.2018

Оралда тәуелсіздік құрметіне жаңа мектеп пен 180 пәтерлік үй пайдалануға берілді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Baılyq jasaýshy sala

Árbir adam óz úıiniń ishinde qandaı zattar bar ekendigin jáne onyń qaı jerde turǵandyǵyn, qaı shkaftyń ishinde qandaı zattyń jatqandyǵyn, jertólesinde qandaı azyq túrleriniń saqtalyp turǵandyǵyn jaqsy biledi. Sondyqtan eshnársesin shashaý qaldyrmaıdy. Qajetine qaraı paıdalanyp otyrady. Al ózimizdiń ortaq úıimiz – Qazaqstanda qandaı zattar bar ekendigin, ásirese, jerimizdiń astynda qandaı mıneraldyq shıkizat kózderiniń shoǵyrlanǵanyn jáne olardyń qory qandaı ekendigin bilemiz be?

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу