Мәжілісте жекешелендіру мәселесі сөз болды

Мәжіліс Төрағасының орынбасары Владимир Божконың басшылығымен «Жекешелендіруді жүргізу барысы» тақырыбына арналған Үкімет сағаты өтті.

Егемен Қазақстан
26.03.2018 2743

Шараны ашқан Мәжіліс төрағасының орынбасары В.Божко ел экономикасының бірқатар салаларын дамыту мен азаматтарымыздың әлеуметтік жағдайын тиімді шешудің мәселесін қарастырып, жекешелендіру процесін жеделдетуге заңнамалық қолдау көрсету мақсатында Парламентте заңнамалық деңгейде 2015 жылғы желтоқсанда мемлекеттік сатып алу мәселелері бойынша заң қабылданғанын айтып өтті.

В.Божко жергілікті жерде коммуналдық кәсіпорындарды жекешелендірудегі негізгі мәселелерді атап өтті. Оның сөзіне қарағанда, осы мәселеге қатысты алаңдаушылық басым.

«Жол-эксплуатациялық учаскелер мен тұрғын үй коммуналдық қызметтерді алсақ, аталған нысандар кезінде жекешелендіруге шығарылған еді. Алайда оның бәрі қирады, құрыды. Содан әкімдіктер қайта өз иелегіне қайтаруға мәжбүр болды. Соның барлығын қайта сатып алуға тура келді», деді В.Божко.

Оның айтуынша, жергілікті жердегі коммуналдық кәсіпорындар қайтадан жекешелендіруге шығарылып отыр. Қазіргі таңда аталған кәсіпорындардың басым бөлігі жеке меншікке өткен.

«Ашығын айту керек, коммуналдық кәсіпорындардың шығыны көп. Сол себепті ондай нысандардың жаңа иелері бірден төлемақыны көтеруге кіріседі. Бірақ олар халықтың төлем қабілетін ескермейді. Жөндеу жұмыстарын да жүргізбейді, техниканы да жаңартпайды. Ақыр аяғына халық зардап шегеді. Мәселен, жылдың басында Ақмола облысы Зеренді аудандағы Қонысбай ауылының 900-дей тұрғыны екі апта бойы сусыз отырды. Себебі су қондырғысын кәсіпкер жекешелендіріп алған. Алайда апаттық жағдай кезінде тиісті жұмыстарды атқармаған. Алматы облысы Жамбыл ауданындағы Қарғалы ауылында мыңдаған адам сусыз қалды. Сол кезде «Қарғалы Су» мекемесінің иесі өз міндетін дұрыс атқара алған жоқ», деді В.Божко.

Үкімет сағатының тақырыбы бойынша негізгі баяндама жасаған Ұлттық экономика министрі Тимур Сүлейменов елдегі бірқатар маңызды мәселелерге тоқталды. Оның айтуынша, «бірінші толқын» деп аталатын тәуелсіздік алған жылдары басталған бағдарлама нәтижесінде 43 мыңнан астам нысан жекешеге өтіп, одан түскен кірістің құны шамамен 360 миллиард теңгеге жеткен.

Бұдан кейін жекешелендіруді жүргізу мақсатында қабылданған жүйелі шаралар туралы тарқатып айтып берді. Ведомство басшысының сөзіне сүйенсек, нысанды нарықтық құнымен сатуға рұқсат беру секілді бірқатар мәселелерді қарастырған заңнамалық өзгерістер қабылданған. «Екінші толқынды» тиімді жүргізу үшін заманауи технологияны пайдалану жоспарланып отыр.

«Мемлекеттік меншік тізілімінің веб-порталында электронды форматта сауда-саттық жүргізу туралы норма енгізілді. Сатушылар мен сатып алушылар үшін «бір терезе» қағидаты бойынша сауда-саттықты жүргізу жекешелендіру объектілерін сату кезінде ашықтықты, жариялылықты қамтамасыз етеді. Веб-портал тіркеуші органдардың базаларымен біріктірілген», деді Т.Сүлейменов.

Сондай-ақ, сатылымдарды көбейту және оларға мониторинг жүргізу мақсатында әр объектіге жол картасы әзірленген. Ірі компанияларды сату жұмысы стратегиялық инвесторлар тарту немесе IPO тетіктері арқылы қор нарығына шығару жолымен жүзеге асырылады. Министрдің пайымдауынша, бұл жұмыстарды жүргізу барысында халықаралық тәжірибеге мән беріледі.

Жалпы бағытты таныстырып өткен Ұлттық экономика министрі содан кейін жекешелендірудің кешенді жоспары барысында атқарылған жұмыстарға тоқталды. Оның айтуынша, 2017 жылы оған 168 ұйым қосылған. Ал Президенттің тапсырмалары мен Экономиканы жаңғырту мәселелері жөніндегі мемлекеттік комиссияның ұсынымдары бойынша жекешелендіру жоспарынан 46 ұйым алынып тасталды.

«Қазіргі таңда Жекешелендірудің кешенді жоспары 902 нысанды қамтиды. Былтырғы өсім 122 компанияны немесе 15,6 пайызды құрады. Кешенді жоспар іске асырылған екі жыл ішінде 476 нысан сатуға қойылды. Солардың ішінде 367 нысан 164,7 миллиард теңгеге сатылды. Бұдан басқа 255 нысан қайта ұйымдастыру және таратылу сатысына қойылды. Тұтастай алғанда қайта ұйымдастырылған және таратылған нысандарды ескергенде Жекешелендірудің кешенді жоспарын орындау 70 пайыздан асты», деді Т.Сүлейменов.

Министрдің айтуынша, былтыр 461 нысанды сату жоспарланып, соның 97 пайызы орындалған. Сондай-ақ 289 нысан сатуға қойылып, оның 190-ы өз иесін тауып, 107,9 миллиард теңге қаражат түскен.

«Жүргізілген сауда-саттық нәтижелері бойынша 2017 жылы жоспарланған 10 нысан әлі сатылған жоқ. Оларды 2018 жылдың соңына дейін сату жоспарда бар. Тағы 162 нысан қайта ұйымдастырылды не таратылады. Жоғарыда айтып өткен 190 190 нысанның 77-сі аукцион арқылы өткізілді. Мәселен, бастапқы бағасын төмендету арқылы 58 ұйым және бастапқы бағасын жоғарылату арқылы 19 ұйым сатылды. Бұдан бөлек 107 нысан тендер өткізу, 3-еуі тікелей сату және 3-еуі екі кезеңдік конкурс арқылы өз иесін тапты», деді Т.Сүлейменов.

Ведомство басшысы сатуға қойылған ірі нысандар туралы да әңгімелеп берді. Оның айтуынша, жоспар бойынша 21 нысан сатылымға шығарылған. Қазіргі таңа солардың 14-і жекешелендіріп, 61 миллиард теңге пайда түскен. Министрдің айтуынша, бұл олардың нарықтағы баланстық құнынан 20 пайызға жоғары.

«Сонымен қатар жеті ұлттық ірі компанияны жекешелендіру жоспарға енген. Солардың үшеуін IPO/SPO-ға шығару бойынша жұмыстар жасалып жатыр. Атап айтқанда, 2018 жылғы бірінші жартыжылдықта «Қазақтелекомның» акцияларын орналастыру мүмкіндігі қарастырылып жатыр. «Қазатомөнеркәсіп» пен «Эйр Астананың» акцияларын 2018 жылғы төртінші тоқсанында IPO-ға шығару жоспарға енген. Бұл ретте орналастырулардың түпкілікті мерзімі компаниялардың қаржылық жағдайы, макроэкономикалық ахуалы, шикізаттың әлемдік бағалары ескеріле отырып белгіленетін болады», деді Т.Сүлейменов.

Қосымша баяндаманы Мәжіліс депутаты, Экономикалық реформа және өңірлік даму комитетінің төрағасы Нұртай Сабильянов жасап, саланың бірқатар түйткілді мәселелеріне тоқталды. Ол жекешелендірудің оң нәтижелеріне қарамастан, нақты шаралар қабылдауды қажет ететін бірқатар мәселелер бар екеніне тоқталды.

Жиында Тұрғын үй құрылыс жинақ банкін жекешелендіру мәселесі де сөз болды. Ұлттық экономика министрінің сөзіне сай, банктің инвесторы ғана ауысады. Қалған артықшылықтары мен негізгі рөлі сақталып қалмақ. «Бәйтерек» ұлттық басқарушы холдингі басқарма төрағасының орынбасары Ғалымжан Тәжияқовтың айтуынша, жекешелендіру барысында банктің 49 проценті ғана инвесторға сатылады. Ал акцияның 51 проценті мемлекеттің иелігінде қалады.

Алайда депутаттар спикерлердің сөзіне қанағаттанған жоқ. Мәселен, депутат Омархан Өксікбаев мемлекетке пайда келтіріп отырған тиімді мекемелер неге жекешелендіруге шығарылғанын түсінбейтінін айтып, кей мәселелерге тереңірек үңілуге кеңес берді. Халық қалаулысы Тұрғын үй құрылыс жинақ банкіне қатысты ақпараттардың халыққа түсініксіз болатынын жеткізді. Министр Т.Сүлейменов инвестор «Нұрлы жер», «7-20-25» және «20 пайыздық мемлекеттік сыйақы» шарттарын сақтауға келіскенде ғана ТҚЖБ-ны сатылатынын атап көрсетті.

Сонымен қатар үкіметтік отырыс барысында қоғамдағы жекешелендіруді жүргізу барысы туралы Зәуреш Аманжолова, Павел Казанцев және тағы басқа да Мәжіліс депутаттары өз ұсыныс-пікірлерін білдірді. Үкіметтік сағаттың нәтижелері бойынша тиісті Ұсынымдар қабылданды.

Абай АСАНКЕЛДІҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.07.2018

Баянауылда Сұлтанмахмұт Торайғыровтың 125 жылдығы аталып өтті

19.07.2018

Ауғанстан компаниялары қазақстандық ұн, макарон өнімдеріне қызығушылық танытып отыр

19.07.2018

Қазақстандық грек-рим шеберлері Нью-Делиде жеті жүлде алды

19.07.2018

Волейболдан Азияның клубтық чемпионаты аяқталды

19.07.2018

Биыл Сыр өңірінде он инвестициялық жоба іске асады

19.07.2018

Маңғыстауда экологтарға жемқорлықты болдырмау жайлы айтылды

19.07.2018

Мұнай саласының ардагері Есет Әзербаевқа мүсін қойылды

19.07.2018

ҚР Президенті Іс басқарушысының орынбасары тағайындалды 

19.07.2018

Зейнолла Самашев: Кезінде Алтын адам болған

19.07.2018

Қаскелеңде «ақылды» комбайн адамның қатысуынсыз егін орды

19.07.2018

Қызылордада ұрланған қақпақтардың шығыны 30 млн теңгеге жеткен

19.07.2018

Жәңгір ханның жазғы ордасы Ресей жерінде жатыр

19.07.2018

Президент Премьер-Министр Бақытжан Сағынтаевты қабылдады

19.07.2018

«Егемен Қазақстан» газетінде кадрлық өзгерістер болды

19.07.2018

Олжас Сүлейменов: «Мен өлеңді сұраныс болған шақта жаздым»

19.07.2018

З.Самашев: Табылған жәдігерлер б.з.д 8-7 ғасырға тиесілі заттар болуы мүмкін

19.07.2018

Кәріпбек Күйіков «Ядросыз болашақ үшін» сыйлығын алды

19.07.2018

Арқайым – аңыздар андыздаған алқап

19.07.2018

Қаршыға мен қара бала

19.07.2018

Баян-Өлгей аймағы су тасқынынан зардап шекті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Атақ қымбат па, абырой қымбат па?

Бүгінде қандай жолмен келсе де атақ үшін есі кете, есерлене қимылд­ай­ты­ны­мыз­ды бәрі біледі. Айта­лық, жуырдағы бір мереке күндерінде орден сатылыпты. Бұл орденнің атауы қандай дерсіз – «Қазақстанның құрметті азаматы».

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ауыл шаруашылығын цифрландыру болашақтың баламасыз жолы

Әлем елдерінде қазіргі уақытта ауыл шаруашылығын цифрландыру қарқынды түрде жүріп жатыр. Уақыт өткен сайын бұл салада неше түрлі жаңа технологиялар пайда болып, олар жедел түрде өндіріске ен­гізілуде. Мәселен, Еуропадағы компания­лар енді егістік жағдайын зерттеумен ай­на­лысатын дрондарды да шығара бас­тады. Бұл машиналар фермерлердің егіс шы­ғымдылығын алдын ала болжап бі­лу­леріне жағдай туғызуда. Осы үдеріс ке­ңі­нен қанат жая келе, бүкіл ел бойынша әрбір егіс алқабының шығымдылығын күні бұрын анықтау мүмкіндігі пайда болатын көрінеді. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Аяқдоп аламаны аяқталды

Әлем чемпионаты – тағатсыздана күткен футбол тойы еді. Енді барлығы аяқталып, той тарқасымен біз де алған әсерімізбен бөлісе кетсек. Бұл біріншілік несімен есте қалмақ?

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Биографиялық фильмдердің бәсі биік болуы тиіс

Кейінгі кезде «Еуразия бірінші арнасынан» әйгілі кеңестік манекенші-модель, сән әлемінде «Кремльдің ең әдемі қаруы» және «Кеңестік Софи Лорен» атанған Регина Збарская туралы сериа­л көрсетіліп жатыр. Былай қарасаңыз, сән әлемінің кіндігі саналған Парижді тәнті еткен өмірі жұмбаққа толы сұлудың сол кездегі кеңестік қасаң қағидаларға сыймаған ғұмырын өзгеше қырынан бейнелеген қарапайым, бірақ кемел түсірілген Ресейдің кезекті киноөнімдерінің бірі. 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Халық әнінің тоналу тарихы

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Бо­лашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағ­дарламалық мақаласында, жаңғыру елдің ұлттық-рухани тамырынан нәр ала алмаса, ол адасуға бастайды», деді. Елдің ұлттық-рухани тамыры дегеніміз не? Ол ха­лықты сан ғасырдан бері адастырмай, алып келе жатқан салт-дәстүрі, фольклоры, әні мен жыры. Осылардың ішінде әннің ұлт руханияты үшін орны айрықша. Дана Абай атамыз, «Ұйықтап жатқан жүрек­ті ән оятар, Үннің тәтті оралған мәні оятар» дегенді бекер айтқан жоқ.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу