Шайынды су Таразға қауіп төндіруде

Жамбыл облысының орта­лы­ғы – Тараз қала­сын­дағы кәріз жүйелерінің суы мен шайынды суларын сүзу алаңдарының та­зар­ту қондырғылары көп уақыттан бері жа­ңар­тыл­мағандықтан эко­ло­гиялық апат қаупін төн­діріп отыр.

Егемен Қазақстан
02.04.2018 3707
2

Екі мың жылдан астам тарихы және 300 мыңнан астам халқы бар Тараз қаласында 1963 жылдан бастап қарапайым сүзгілеу алаңдары жұмыс істеп келеді. Осы алаңдар тәулігіне 150 мың текше метр шайынды суларды қабылдайды. Яғни кәріз жүйелерінен шыққан лас су мен қаладағы қоғамдық тамақтандыру, химиялық тазалау, техникалық және басқа да қызмет көрсету орындарынан жіберілетін шайынды сулар да осы сүзу алаңдарына ағады. Бірақ олар толық биологиялық тазартудан өтпейді.

Су тазалаушы тұндыру мен сүзгіден өткізу алаңдары техникалық тұрғыдан әбден тозығы жеткендіктен, қол­да­ныс­тағы нормативтік талап­тарға сай келмейді. Бүгінгі таңда сүз­гі алаңдарында ернеуінен асқан шайынды су қала іргесіндегі Жам­был ауданының аумағына, атап айтқанда, Жамбыл, Қостөбе елді мекендеріне жайыла бастады. Соның салдарынан жерасты сулары, ауыз су да ластануда.

Мамандардың бақылауына қарағанда жерасты суларындағы нитрат мөлшері белгіленген шектен 4-5 есе артық. Жалпыұлттық рес­пуб­ликалық «Егемен Қазақ­стан» газетінің биылғы жылғы 20 нау­рыздағы санында тілші Хамит Еса­манның «Шайынды судың шыр­ғалаңы» атты мақаласы жа­рия­ланып, осы мәселе кеңінен бая­ндалды. Қалдықтар ауыз су ар­қылы адам ағзасына, шайын­ды су жайылған өрістен қо­рек­тенген малға да кері әсер етіп жа­тыр. Сол мал өнімдерін күн­дел­ік­ті пайдаланып отырған барша тұрғындар жаппай індетке ұшы­рауы да мүмкін. Жоғарыда атал­ған елді мекендердің қосалқы ша­руашылықтарындағы малдан алынған ет және сүт өнімдері қала базарларына жетсе тараздықтарға да қауіп төндірмесіне кім кепіл? Демек Тараз қаласының кәріз жүйе­лерінен шыққан лас су мен өн­дірісте және өнеркәсіп қаже­ті­не пайдаланылған шайынды су кез келген уақытта төтенше жағдайға ұшыратуы ғажап емес.

Өркениетті, дамыған елдерде кәріз суы мен шайынды су тазар­тылып, тыңайтқышқа, басқа да қа­жеттіліктерге жұмсалады. Ен­деше мұндай тәжірибені Тараз қаласында да қолдану қажет деп есептейміз. Біз осы мәсе­лелерді Үкімет басшысы Бақыт­жан Сағынтаевтың назарына де­пу­таттық сауалмен жеткізіп, Тар­аз қаласында шайынды суды тазалайтын қазіргі заманғы техно­логиямен жабдықталған қон­дыр­ғылар орнату үшін 2019 жылға ар­налған республикалық бюд­жет­ті қалыптастыру барысында жер­гілікті органдар болжамдап отырған 12,0 млрд теңге қаржыны қарастыруға ықпал етуін сұрадық.   

Әбдәлі НҰРАЛИЕВ,

Сенат депутаты

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.12.2018

Зеренді ауданында энергияның тиімділігін арттыру мәселесі талқыланды

17.12.2018

Ә.Жақсылықов: Тауарлы-сүт фермасын құрып, 100 бас сиыр ұстаудамыз

17.12.2018

Шортанды ауданында Абылай ханға ескерткіш орнатылды

17.12.2018

Көкшедегі тәуелсіздік тойы

17.12.2018

Қобда ауданының тұрғындары баспаналы болды

16.12.2018

Түркияда еліміздің тәуелсіздік күні мерекесі тойланды

16.12.2018

Тұңғыш Президенттің тариxи-мәдени орталығына Елбасы көлігі қойылды

16.12.2018

Шымкенттіктер «Елбасы жолы. Астана» көркем фильмін тамашалады

16.12.2018

Тәуелсіздікке тарту: Шымкенттің екі ауданында ашық ойын алаңшалары ел игілігіне берілді

16.12.2018

ШҚО-да тұрғындар үшін басын қатерге тіккен мемлекеттік қызметкер «Құрмет» орденін алды

16.12.2018

Өскеменде жер үсті көпірі жұмыс істей бастады

16.12.2018

Жетісу жұрты Тәуелсіздік күні қоныс тойын тойлады

16.12.2018

Семейде «Абай әлемі» кітап сериясының тұсаукесер рәсімі өтті

16.12.2018

Қарағандылықтар Тәуелсіздік күніне орай мемлекеттік наградалармен марапатталды

16.12.2018

Тәуелсіздік күні қарсаңында Атырауда мемлекеттік марапаттар тапсырылды

16.12.2018

Тарихшылар «Тәуелсіздік – басты құндылық» тақырыбында отырыс өткізді

16.12.2018

Солтүстік Қазақстанның халық қалаулысы үздік депутат атанды

16.12.2018

Ақтөбеде ақын Фариза Оңғарсынованың құрметіне ескерткіш тақта орнатылды

16.12.2018

Түркістанда Тәуелсіздік күніне орай жас мамандар баспаналы болды

16.12.2018

Оралда тәуелсіздік құрметіне жаңа мектеп пен 180 пәтерлік үй пайдалануға берілді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Baılyq jasaýshy sala

Árbir adam óz úıiniń ishinde qandaı zattar bar ekendigin jáne onyń qaı jerde turǵandyǵyn, qaı shkaftyń ishinde qandaı zattyń jatqandyǵyn, jertólesinde qandaı azyq túrleriniń saqtalyp turǵandyǵyn jaqsy biledi. Sondyqtan eshnársesin shashaý qaldyrmaıdy. Qajetine qaraı paıdalanyp otyrady. Al ózimizdiń ortaq úıimiz – Qazaqstanda qandaı zattar bar ekendigin, ásirese, jerimizdiń astynda qandaı mıneraldyq shıkizat kózderiniń shoǵyrlanǵanyn jáne olardyń qory qandaı ekendigin bilemiz be?

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу