Шайынды су Таразға қауіп төндіруде

Жамбыл облысының орта­лы­ғы – Тараз қала­сын­дағы кәріз жүйелерінің суы мен шайынды суларын сүзу алаңдарының та­зар­ту қондырғылары көп уақыттан бері жа­ңар­тыл­мағандықтан эко­ло­гиялық апат қаупін төн­діріп отыр.

Егемен Қазақстан
02.04.2018 4176
2

Екі мың жылдан астам тарихы және 300 мыңнан астам халқы бар Тараз қаласында 1963 жылдан бастап қарапайым сүзгілеу алаңдары жұмыс істеп келеді. Осы алаңдар тәулігіне 150 мың текше метр шайынды суларды қабылдайды. Яғни кәріз жүйелерінен шыққан лас су мен қаладағы қоғамдық тамақтандыру, химиялық тазалау, техникалық және басқа да қызмет көрсету орындарынан жіберілетін шайынды сулар да осы сүзу алаңдарына ағады. Бірақ олар толық биологиялық тазартудан өтпейді.

Су тазалаушы тұндыру мен сүзгіден өткізу алаңдары техникалық тұрғыдан әбден тозығы жеткендіктен, қол­да­ныс­тағы нормативтік талап­тарға сай келмейді. Бүгінгі таңда сүз­гі алаңдарында ернеуінен асқан шайынды су қала іргесіндегі Жам­был ауданының аумағына, атап айтқанда, Жамбыл, Қостөбе елді мекендеріне жайыла бастады. Соның салдарынан жерасты сулары, ауыз су да ластануда.

Мамандардың бақылауына қарағанда жерасты суларындағы нитрат мөлшері белгіленген шектен 4-5 есе артық. Жалпыұлттық рес­пуб­ликалық «Егемен Қазақ­стан» газетінің биылғы жылғы 20 нау­рыздағы санында тілші Хамит Еса­манның «Шайынды судың шыр­ғалаңы» атты мақаласы жа­рия­ланып, осы мәселе кеңінен бая­ндалды. Қалдықтар ауыз су ар­қылы адам ағзасына, шайын­ды су жайылған өрістен қо­рек­тенген малға да кері әсер етіп жа­тыр. Сол мал өнімдерін күн­дел­ік­ті пайдаланып отырған барша тұрғындар жаппай індетке ұшы­рауы да мүмкін. Жоғарыда атал­ған елді мекендердің қосалқы ша­руашылықтарындағы малдан алынған ет және сүт өнімдері қала базарларына жетсе тараздықтарға да қауіп төндірмесіне кім кепіл? Демек Тараз қаласының кәріз жүйе­лерінен шыққан лас су мен өн­дірісте және өнеркәсіп қаже­ті­не пайдаланылған шайынды су кез келген уақытта төтенше жағдайға ұшыратуы ғажап емес.

Өркениетті, дамыған елдерде кәріз суы мен шайынды су тазар­тылып, тыңайтқышқа, басқа да қа­жеттіліктерге жұмсалады. Ен­деше мұндай тәжірибені Тараз қаласында да қолдану қажет деп есептейміз. Біз осы мәсе­лелерді Үкімет басшысы Бақыт­жан Сағынтаевтың назарына де­пу­таттық сауалмен жеткізіп, Тар­аз қаласында шайынды суды тазалайтын қазіргі заманғы техно­логиямен жабдықталған қон­дыр­ғылар орнату үшін 2019 жылға ар­налған республикалық бюд­жет­ті қалыптастыру барысында жер­гілікті органдар болжамдап отырған 12,0 млрд теңге қаржыны қарастыруға ықпал етуін сұрадық.   

Әбдәлі НҰРАЛИЕВ,

Сенат депутаты

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.03.2019

Шекарашылар заң бұзушылардың жолын кесті

23.03.2019

Президент: Жастарға арналған кадрлық бағдарлама дайындалады

23.03.2019

Имидждік іс-шараларды азайту қажет – Қ.Тоқаев

23.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаев Шымкент қаласының даму жоспарымен танысты

23.03.2019

Шымкентте жаңа медициналық орталық ашылды

23.03.2019

The Star: Назарбаев елде тұрақтылық пен келісім орната білді

23.03.2019

Астаналық балалар «Мұзбалақ» фильмін тегін көре алады

23.03.2019

Премьер-Министр «Қорғас — Шығыс қақпасы» арнайы экономикалық аймағын аралады

23.03.2019

Президент алғашқы сапарын неліктен Түркістаннан бастағанын түсіндірді

23.03.2019

Мемлекет басшысы Шымкенттегі «Азала текстиль» фабрикасын аралады

23.03.2019

Полицейлер Петропавл тұрғындары үшін наурыз көже мен бауырсақ әзірледі

23.03.2019

Шекарашылар бірнеше заң бұзушылықтың алдын алды

23.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаев Шымкент қаласының әкімшілік-іскерлік орталығына барды

23.03.2019

Мемлекеттік шекараны бұзып өтпек болған адам ұсталды

23.03.2019

Анар Жайылғанова:  Астананың атауын өзгерту процедурасы заңға сай жүргізіліп жатыр

23.03.2019

Атырау халқы ерлікпен қаза тапқан полицейді соңғы сапарға шығарып салды

23.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаев жұмыс сапарымен Шымкентке барды

23.03.2019

Димаш әлем жұртшылығын аузына қаратты

23.03.2019

Павлодарда үздік ұлттық киімдер анықталды

23.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаев: Түркістанды көзіміздің қарашығындай сақтап, дамытуымыз керек

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Etjeńdi balalar

Qoǵam kóz jumyp qaraı almaıtyn máse­lelerdiń basynda bala densaýlyǵy tur. Bú­gin­de mańaıymyzǵa zerdelep qaraıtyn bolsaq, tyǵynshyqtaı, tolyq jasóspirimder kó­beıe túsken. Semizdik – aýrý bolyp esep­teletindikten, qazirgi ýaqytta dıspanserlik esep­ke alynady. Sábı saýlyǵy ana qursaǵyna bit­­ken kúnnen bastap qalyptasatyndyǵyn al­dymen ata-anasy túsinýi qajet.

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу