«Теңізшевройл» – Табысты серіктестік пен инвестиция тартудың жарқын үлгісі

Экономикамыздың күре­та­мырына айналған мұнай өнеркәсібінің биік белесінің бірі Теңіз кенішін игеру екені белгілі. Ал осынау ірі кенішті игеру мақсатында «Теңізшевройл» жобасын құру жөніндегі келісімге қол қойылғанына биыл 25 жыл толды. Кеше Астанада осы ай­тулы датаға орай өткен сал­танатты жиынға Мемле­кет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев қатысып, мұнай-газ саласының ең­бек­керлерін құттықтады.

Егемен Қазақстан
05.04.2018 2804
2

Жиынға қаты­су­шылар алдында сөйлеген сөзінде Елбасы тәуелсіздіктің алғаш­қы жылдарында америка­лық­тар­мен бірлескен компания­ны құруға қалай қол жет­кізілгенін, Қазақ­стан эко­но­микасының тірегіне айналған бұл келісімнің енді құрылған жас мем­лекет үшін қаншалықты маңызды бол­ғанын баяндады.

«Кен орны бұрынғы Кеңес одағы дәуірлеп тұрған кезде 1979 жылы ашыл­ған болатын. Ол өте тереңде жатқан әлем­дегі ең алып кеніштің бірі еді. Оны игеру Кеңес одағы кезінде қиын болды. Ес­теріңізде болар, тұтанған 36 құбырды өшіре алмай, бір жылдың ішінде 100 мың тонна мұнай ауаға ұшқан болатын. Оны игеруге Қазақстан тәуелсіздігі кезінде ғана қол жеткізілді. «Шеврон» ком­паниясымен келісім жасалғаннан кейін осы істі қолға алдық. Осы кезден бастап мұнай-газ саласы ерекше серпін алып, еліміздің қарқынды дамуына өз үлесін қосып келеді. Қазақстанға келген тұңғыш үлкен компания, тікелей инвестиция құйған компания басқа инвесторларға жол салып берді. Теңіз жо­басы шетелдік әріптестермен табыс­ты серіктестік орнатудың және елге инвес­тиция тартудың жарқын үлгісіне айнал­ғанын бә­рі­міз білеміз. 25 жыл бірге ат­­қар­ған орасан еңбектеріңіз үшін баршаңызға ел атынан риза­шы­лығымды білдіремін», деді Елбасы.

Мемлекет басшысы, сон­дай-ақ «Теңіз­шевройл» компа­ния­сының келуі­мен елімізде мұнай өндіру 30 есеге арт­қанын атап өтті. «Былтыр 3 млрд баррель мұнай өндірілді, бұл – тарихи көрсеткіш. Осы кезеңде Қазақстанда мұнай өндіру төрт есеге артып, 85 млн тоннаға жетті. Бұл елімізге 38 млрд көле­мінде инвестиция құйған «Теңіз­шев­ройлдың» арқасы дер едім. Елі­мізде мұнайдың үштен бірін «Теңіз­шевройл» өндіреді. Бұл – Қазақ­стан экономикасына қосып отырған үлкен үлес», деді Елбасы.

Иә, «Теңізшевройл» ЖШС 1993 жылы Қазақстан Үкіметі мен «Шеврон» корпорациясы ара­сында Теңіз кенішін игеру мақ­сатында құрылған болатын. Бүгінгі таңда ол – Қазақстандағы ең ірі компаниялардың бірі. Шикі мұнай, газ және күкірт өнімдерін өндіреді.

«Компания арқылы Қазақстан эко­но­микасы 26 млрд долларға өсті. Бұл салықтар, дивидендттер, қазақ­стан­дық компаниялардан тауарлар мен қыз­мет­терді сатып алу және т.б. «Теңізшевройл» мың­даған қазақстандық кәсіп­орынның жұмысын жандандырып, көлік құрас­тыру, сервис, құрылыс және басқа да сала­лар­дың дамуына үлес қосты. Өзара келіскеніміздей, компания ай­мақтардағы әлеуметтік жоба­ларға ерекше көңіл бөлді. Бұл қаржы мектептерге, емдеу мекемелерін жабдықтауға, жаңғыртуға, электр желісі және тағы басқаларға бөлінді», деді Мемлекет басшысы.

Қазақстан Президенті, сонымен қатар «Шеврон» корпо­ра­циясының бүгінде әлемнің 20 елінде жұмыс істейтінін, мұнай өндіруде Қазақстанның үлесі 23 пайызды құрайтынын атап өтті. Ал бүгінде «Теңізшевройл» компаниясы ор­наласқан Атырау өңіріне де зор эко­но­микалық қолдау жасап отырғанын ай­рықша атап өтуге болады. Бұл ретте Елбасы да кәсіпорынның қала, жалпы облыстың дамуына қосқан үлесін жо­ғары бағалады.

«Компания бізбен келісе отырып, өңір­дегі әлеуметтік салаға баса мән берді. Осы салаға 1,4 млрд доллар бөлін­ді. Бұл қаржы ауруханалар мен мектеп­-
терді салуға, су құбырларын тартып, электр желілерін жаңғыртуға жұм­сал­­ды. Көптеген жұмыс жүргі­зілді. Біз, аға буын өкілдері Атырау қаласының қан­­дай бол­ға­нын жақсы білеміз. Бүгінгі таң­­да шаһар түбегейлі өзгеріп, за­манауи қала­ға айналды. Бұл ком­паниялар мен инвес­ти­­ция­ның арқасы», деді Мемлекет басшысы.

Президент бұдан әрі бірлес­кен кә­сіпорынның елдің әлеу­мет­­тік әлеуетіне әсерін тілге тиек етті.

«Бұл жоба бойынша 30 мың­нан астам азаматымыз жұмыспен қамтылды. Ал жобаның барлық шығынының 32 па-
йыздан астамы Қазақстанда өндірілетін тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің үлесіне тиеді. Жас қазақ­стандықтар «Шевронның» басқа компания­ларында тәжірибеден өтті. Олар ең үздік мұнайшылармен қатар тұратын маманға айналды. Ком­пания қызметкерлерінің 80 пайыздан астамы – қазақстан­дық­тар. Біздің де қойған шартым­ыз осылай болатын. Көптеген мамандар дайындалды. Қазақ менеджерлері өсті. Озық тәжі­рибе жинады. Өткен 25 жылда компания барынша тұрақты, табысты жұмыс істеді. Енді алдымызда дамудың жаңа кезеңі бар. «Теңізшевройл» Қазақстандағы басқа компанияларға үлгі болуы тиіс, солай болатынына сенім­дімін. Бүгінгі ме­реке, ең алдымен, Атырау және басқа облыс­тар­дағы кен орындарында жұ­мыс істей­тін мұнайшылардың, инженер­­лердің, жұмысшылардың мере­кесі және оларды осынау мерекемен құттық­тай­мын», деді Н.Назарбаев.

Елбасы бір­лес­кен кә­сіп­орынның бүгінгі жетістіктері «Теңіз­шев­ройл» қыз­­­­ме­т­­керлерінің қажырлы еңбе­­гінің ар­қа­сы екенін айтып, оларға ақ тілегін жеткізді.

Нұрсұлтан Назарбаев еліміздің Үшін­­ші жаңғыруы және Төртінші өнер­­кә­­сіп­тік революция элементтерін енгі­зу жағ­­дайында өндірістің өнімділігі мен тиім­­ділігін арттыратын заманауи цифр­лы тех­нологияларды ұтымды пайдалану қажеттігін атап өтті.

– Мұнай мен газ бағасының құбылма­лы­лығына және баламалы технология­лардың дамуына байланысты мұнай мен газды кең көлемде қайта өңдеу мәселесі туындайды. Қазақстан да бұл мәселеге мүдделілік танытып отыр. Үкімет ком­паниямен бірлесе отырып қайта өңдеу кәсіпорындарын салу мәселесін қарас­тыруға және бұл жөнінде баяндауға тиіс. Қайта өңдеу саласында жаңа мұнай өңдеу зауытын салу мәселесі бірінші ке­зекте тұр. «Шеврон» компаниясы бұл мәселеге орай қолдау білдіреді деп сене­мін, – деді Елбасы.

Қазақстан Президенті кеше, сондай-ақ салтанатты ша­раға келген «Шеврон» компания­сы­ның директорлар кеңесінің төрағасы және бас атқарушы директоры Майкл Уиртпен кездесті. Кездесуде тараптар мұ­най өндіру мен мұнайды қайта өңдеу саласындағы өзара ық­пал­дас­тықтың қазіргі мәселелері мен перс­пективаларын талқылады.

Мемлекет басшысы өткен жылдар ішінде екі тарап тығыз әрі өзара тиімді қарым-қатынас орнатқанын атап өтіп, бүгінде ынтымақтастықтың жаңа кезеңі басталғанын айтты.

«Сіздер оңай өңделетін мұнайдың әлемдегі ең терең әрі ірі кен орындарының біріне инвестиция құйып отырсыздар. Қазіргі таңда оны тасымалдау мә­се­лелері шешілді. Бұл «Шеврон» ком­па­ниясының ең ірі активтерінің бірі екенін атап өткен жөн», деді Елбасы.

Нұрсұлтан Назарбаев Майкл Уиртті қыз­метіне кірісуімен құт­тықтап, жауапты жұмысына табыс тіледі. М.Уирт Қазақ­стан Пре­зи­дентіне құттықтағаны үшін алғыс айтып, екіжақты қа­рым-қа­ты­нас­тардың жемісті екенін атап өтті.

Динара БІТІК,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

11.12.2018

Маңғыстау облысының әкімдігі Халықаралық жасыл технологиялар орталығымен меморандумға қол қойды

11.12.2018

Алматы облысында «Маревен Фуд» зауыты іске қосылды

11.12.2018

Жерлесіміз УЕФА Атқару комитеті мүшелігіне ұсынылды

11.12.2018

Ақтөбе облысының жастары сарапшылармен бірге Президент мақаласын талқылады

11.12.2018

Талғар агробизнес және менеджмент колледжі 100  жылдығын атап өтті

11.12.2018

Қазақстандық автоөнеркәсіп саласына ірі инвестор келді

11.12.2018

Дональд Трамп Қазақстанды Тәуелсіздік күнімен құттықтады

11.12.2018

Қ.Тоқаев Чехия және Жапония елшілеріне алғыс білдірді

11.12.2018

Қазақстанда ойнайтын үш футболшы Арменияның үздігі атануға үмітті

11.12.2018

Аян Бейсенбаев «Жыл спортшысы» атанды

11.12.2018

Теміртас Жүсіпов: Жылдың үздік боксшысы атағын аламын деп ойламадым

11.12.2018

Елбасы қазақстандық өнім шығаратын үш кәсіпорынды іске қосты

11.12.2018

Ж.Қасымбек әлеуметтік-экономикалық даму көрсеткіштері туралы баяндады

11.12.2018

Ауыл шаруашылығы өнімдерінің өндірісі 2,9%-ға артты - А.Евниев

11.12.2018

Биылғы мемлекеттік бюджеттің орындалу қорытындылары қаралды

11.12.2018

Үкіметте жекешелендірудің кешенді жоспарын орындау барысы қаралды

11.12.2018

Н.Нығматулин Чехияның Қазақстандағы Елшісі Э.Жигованы қабылдады

11.12.2018

ЖІӨ тұрақты өсімі үш ай бойы 4,1% деңгейінде сақталып отыр - ҰЭМ

11.12.2018

Алматыда мамандандырылған Халыққа қызмет көрсету орталықтары ашылды

11.12.2018

Таразда сатушысы жоқ дүкен ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

Сайраш ӘБІШҚЫЗЫ, Қазақстанның білім беру ісінің құрметті қызметкері

Halyq sózinde birtutastyq, birlik bar

«Halyq» sóziniń mán-maǵynasy óte tereń ekeni barshaǵa málim. Másele – osyndaı saıası astary aıryqsha sózdi qalaı qoldanyp júrgenimizde. Merzimdi baspasóz betterindegi habarlardan,  teleradıo arnalardan, ózara áńgimeden «aýyl halqy», «qala halqy» degendi oqyp ta, estip te júrmiz. Máselen, telearnalardyń birinen «Arshaly aýdanynda 27 myń halyq bar» degendi estidim de, «halyq sózin durys qoldanaıyq» dep, ózimniń oı dápte­rime jazyp qoıdym. Sebebi orys tilinde «narod sela» nemese «narod derevnı», «na­rod raıona», «narod goroda» demeıdi, tipti jazbaı­dy. Bul tilde «naselenıe», «jıtelı», «gorojane», «selchane» deıtinin bilemiz. Biz qazaqsha «aýyl turǵyndary», «qalalyqtar» nemese «qala turǵyndary» desek, ekpini báseń bolyp, birdeńe joǵaltyp alatyndaı, «aýyl halqy», «qala halqy» dep qysqa qaıyramyz. Sonda deımin-aý, qazaǵymyzdy bólip, jiktep, birtutas halyq sanatyna qospaı turǵanymyzdy nege ańǵarmaımyz?!

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу