«Теңізшевройл» – Табысты серіктестік пен инвестиция тартудың жарқын үлгісі

Экономикамыздың күре­та­мырына айналған мұнай өнеркәсібінің биік белесінің бірі Теңіз кенішін игеру екені белгілі. Ал осынау ірі кенішті игеру мақсатында «Теңізшевройл» жобасын құру жөніндегі келісімге қол қойылғанына биыл 25 жыл толды. Кеше Астанада осы ай­тулы датаға орай өткен сал­танатты жиынға Мемле­кет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев қатысып, мұнай-газ саласының ең­бек­керлерін құттықтады.

Егемен Қазақстан
05.04.2018 3454
2

Жиынға қаты­су­шылар алдында сөйлеген сөзінде Елбасы тәуелсіздіктің алғаш­қы жылдарында америка­лық­тар­мен бірлескен компания­ны құруға қалай қол жет­кізілгенін, Қазақ­стан эко­но­микасының тірегіне айналған бұл келісімнің енді құрылған жас мем­лекет үшін қаншалықты маңызды бол­ғанын баяндады.

«Кен орны бұрынғы Кеңес одағы дәуірлеп тұрған кезде 1979 жылы ашыл­ған болатын. Ол өте тереңде жатқан әлем­дегі ең алып кеніштің бірі еді. Оны игеру Кеңес одағы кезінде қиын болды. Ес­теріңізде болар, тұтанған 36 құбырды өшіре алмай, бір жылдың ішінде 100 мың тонна мұнай ауаға ұшқан болатын. Оны игеруге Қазақстан тәуелсіздігі кезінде ғана қол жеткізілді. «Шеврон» ком­паниясымен келісім жасалғаннан кейін осы істі қолға алдық. Осы кезден бастап мұнай-газ саласы ерекше серпін алып, еліміздің қарқынды дамуына өз үлесін қосып келеді. Қазақстанға келген тұңғыш үлкен компания, тікелей инвестиция құйған компания басқа инвесторларға жол салып берді. Теңіз жо­басы шетелдік әріптестермен табыс­ты серіктестік орнатудың және елге инвес­тиция тартудың жарқын үлгісіне айнал­ғанын бә­рі­міз білеміз. 25 жыл бірге ат­­қар­ған орасан еңбектеріңіз үшін баршаңызға ел атынан риза­шы­лығымды білдіремін», деді Елбасы.

Мемлекет басшысы, сон­дай-ақ «Теңіз­шевройл» компа­ния­сының келуі­мен елімізде мұнай өндіру 30 есеге арт­қанын атап өтті. «Былтыр 3 млрд баррель мұнай өндірілді, бұл – тарихи көрсеткіш. Осы кезеңде Қазақстанда мұнай өндіру төрт есеге артып, 85 млн тоннаға жетті. Бұл елімізге 38 млрд көле­мінде инвестиция құйған «Теңіз­шев­ройлдың» арқасы дер едім. Елі­мізде мұнайдың үштен бірін «Теңіз­шевройл» өндіреді. Бұл – Қазақ­стан экономикасына қосып отырған үлкен үлес», деді Елбасы.

Иә, «Теңізшевройл» ЖШС 1993 жылы Қазақстан Үкіметі мен «Шеврон» корпорациясы ара­сында Теңіз кенішін игеру мақ­сатында құрылған болатын. Бүгінгі таңда ол – Қазақстандағы ең ірі компаниялардың бірі. Шикі мұнай, газ және күкірт өнімдерін өндіреді.

«Компания арқылы Қазақстан эко­но­микасы 26 млрд долларға өсті. Бұл салықтар, дивидендттер, қазақ­стан­дық компаниялардан тауарлар мен қыз­мет­терді сатып алу және т.б. «Теңізшевройл» мың­даған қазақстандық кәсіп­орынның жұмысын жандандырып, көлік құрас­тыру, сервис, құрылыс және басқа да сала­лар­дың дамуына үлес қосты. Өзара келіскеніміздей, компания ай­мақтардағы әлеуметтік жоба­ларға ерекше көңіл бөлді. Бұл қаржы мектептерге, емдеу мекемелерін жабдықтауға, жаңғыртуға, электр желісі және тағы басқаларға бөлінді», деді Мемлекет басшысы.

Қазақстан Президенті, сонымен қатар «Шеврон» корпо­ра­циясының бүгінде әлемнің 20 елінде жұмыс істейтінін, мұнай өндіруде Қазақстанның үлесі 23 пайызды құрайтынын атап өтті. Ал бүгінде «Теңізшевройл» компаниясы ор­наласқан Атырау өңіріне де зор эко­но­микалық қолдау жасап отырғанын ай­рықша атап өтуге болады. Бұл ретте Елбасы да кәсіпорынның қала, жалпы облыстың дамуына қосқан үлесін жо­ғары бағалады.

«Компания бізбен келісе отырып, өңір­дегі әлеуметтік салаға баса мән берді. Осы салаға 1,4 млрд доллар бөлін­ді. Бұл қаржы ауруханалар мен мектеп­-
терді салуға, су құбырларын тартып, электр желілерін жаңғыртуға жұм­сал­­ды. Көптеген жұмыс жүргі­зілді. Біз, аға буын өкілдері Атырау қаласының қан­­дай бол­ға­нын жақсы білеміз. Бүгінгі таң­­да шаһар түбегейлі өзгеріп, за­манауи қала­ға айналды. Бұл ком­паниялар мен инвес­ти­­ция­ның арқасы», деді Мемлекет басшысы.

Президент бұдан әрі бірлес­кен кә­сіпорынның елдің әлеу­мет­­тік әлеуетіне әсерін тілге тиек етті.

«Бұл жоба бойынша 30 мың­нан астам азаматымыз жұмыспен қамтылды. Ал жобаның барлық шығынының 32 па-
йыздан астамы Қазақстанда өндірілетін тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің үлесіне тиеді. Жас қазақ­стандықтар «Шевронның» басқа компания­ларында тәжірибеден өтті. Олар ең үздік мұнайшылармен қатар тұратын маманға айналды. Ком­пания қызметкерлерінің 80 пайыздан астамы – қазақстан­дық­тар. Біздің де қойған шартым­ыз осылай болатын. Көптеген мамандар дайындалды. Қазақ менеджерлері өсті. Озық тәжі­рибе жинады. Өткен 25 жылда компания барынша тұрақты, табысты жұмыс істеді. Енді алдымызда дамудың жаңа кезеңі бар. «Теңізшевройл» Қазақстандағы басқа компанияларға үлгі болуы тиіс, солай болатынына сенім­дімін. Бүгінгі ме­реке, ең алдымен, Атырау және басқа облыс­тар­дағы кен орындарында жұ­мыс істей­тін мұнайшылардың, инженер­­лердің, жұмысшылардың мере­кесі және оларды осынау мерекемен құттық­тай­мын», деді Н.Назарбаев.

Елбасы бір­лес­кен кә­сіп­орынның бүгінгі жетістіктері «Теңіз­шев­ройл» қыз­­­­ме­т­­керлерінің қажырлы еңбе­­гінің ар­қа­сы екенін айтып, оларға ақ тілегін жеткізді.

Нұрсұлтан Назарбаев еліміздің Үшін­­ші жаңғыруы және Төртінші өнер­­кә­­сіп­тік революция элементтерін енгі­зу жағ­­дайында өндірістің өнімділігі мен тиім­­ділігін арттыратын заманауи цифр­лы тех­нологияларды ұтымды пайдалану қажеттігін атап өтті.

– Мұнай мен газ бағасының құбылма­лы­лығына және баламалы технология­лардың дамуына байланысты мұнай мен газды кең көлемде қайта өңдеу мәселесі туындайды. Қазақстан да бұл мәселеге мүдделілік танытып отыр. Үкімет ком­паниямен бірлесе отырып қайта өңдеу кәсіпорындарын салу мәселесін қарас­тыруға және бұл жөнінде баяндауға тиіс. Қайта өңдеу саласында жаңа мұнай өңдеу зауытын салу мәселесі бірінші ке­зекте тұр. «Шеврон» компаниясы бұл мәселеге орай қолдау білдіреді деп сене­мін, – деді Елбасы.

Қазақстан Президенті кеше, сондай-ақ салтанатты ша­раға келген «Шеврон» компания­сы­ның директорлар кеңесінің төрағасы және бас атқарушы директоры Майкл Уиртпен кездесті. Кездесуде тараптар мұ­най өндіру мен мұнайды қайта өңдеу саласындағы өзара ық­пал­дас­тықтың қазіргі мәселелері мен перс­пективаларын талқылады.

Мемлекет басшысы өткен жылдар ішінде екі тарап тығыз әрі өзара тиімді қарым-қатынас орнатқанын атап өтіп, бүгінде ынтымақтастықтың жаңа кезеңі басталғанын айтты.

«Сіздер оңай өңделетін мұнайдың әлемдегі ең терең әрі ірі кен орындарының біріне инвестиция құйып отырсыздар. Қазіргі таңда оны тасымалдау мә­се­лелері шешілді. Бұл «Шеврон» ком­па­ниясының ең ірі активтерінің бірі екенін атап өткен жөн», деді Елбасы.

Нұрсұлтан Назарбаев Майкл Уиртті қыз­метіне кірісуімен құт­тықтап, жауапты жұмысына табыс тіледі. М.Уирт Қазақ­стан Пре­зи­дентіне құттықтағаны үшін алғыс айтып, екіжақты қа­рым-қа­ты­нас­тардың жемісті екенін атап өтті.

Динара БІТІК,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

26.03.2019

UFC: Дамир Майрбекпен айқасуы мүмкін

26.03.2019

QAZAQ AIR ұшақтары Ресейге қатынайтын болды

26.03.2019

Ақмаржан Қалмұрзаева шаңғы акробатикасынан Қазақстан чемпионы атанды

26.03.2019

Үкімет отырысында Жастар жылын өткізу жөніндегі Жол картасына арналған толықтырулар мақұлданды

26.03.2019

Ірі кәсіпорындар Ақтөбедегі ЖОО түлектерін жұмысқа орналастыру туралы меморандумға қол қойды

26.03.2019

Алкоголь өнімдерін алып өтпек болғандар ұсталды

26.03.2019

Қазақстандық опера әншісі Айгүл Шамшиденова Австрияда жеке концертін өткізеді

26.03.2019

Жайсаңда 1,5 миллионнан астам теңгенің затын елден заңсыз шығармақ болғандар ұсталды

26.03.2019

Полиция қала тұрғындарына терезеден құлаудың алдын алу жөнінде ескертті

26.03.2019

Қорғаста шекарашылар 5 миллионға жуық теңгенің заттарын кеденшілерге өткізді

26.03.2019

Теннис: Путинцева Плишковадан ұтылды

26.03.2019

Қостанайда Ресейге кетіп бара жатқан автокөлік жүргізушісінен есірткі табылды

26.03.2019

Елордада күн райы +7°С дейін жылынады

26.03.2019

Бір жылда өнеркәсіп өсімі 4,1% құрады: Үкіметте ИИДМБ іске асыру барысы қаралды

26.03.2019

Елордадағы жантүршігерлік жол апаты: Автобустар жедел жәрдем көлігіне соқтығысқан

26.03.2019

Семейде «Астанамыз – Нұр-Сұлтан!» атты патриоттық акция өтті

26.03.2019

Мемлекеттік шекараны бұзып өтпек болған қырғыз азаматы ұсталды

26.03.2019

Бұл жаңа жұмыс форматы — А. Мамин Үкімет пен Ұлттық Банк арасындағы Келісім туралы

26.03.2019

Өскеменде патриоттық акция өтті

26.03.2019

Өңірдің өндірістік әлеуеті қандай?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Etjeńdi balalar

Qoǵam kóz jumyp qaraı almaıtyn máse­lelerdiń basynda bala densaýlyǵy tur. Bú­gin­de mańaıymyzǵa zerdelep qaraıtyn bolsaq, tyǵynshyqtaı, tolyq jasóspirimder kó­beıe túsken. Semizdik – aýrý bolyp esep­teletindikten, qazirgi ýaqytta dıspanserlik esep­ke alynady. Sábı saýlyǵy ana qursaǵyna bit­­ken kúnnen bastap qalyptasatyndyǵyn al­dymen ata-anasy túsinýi qajet.

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу