«Теңізшевройл» – Табысты серіктестік пен инвестиция тартудың жарқын үлгісі

Экономикамыздың күре­та­мырына айналған мұнай өнеркәсібінің биік белесінің бірі Теңіз кенішін игеру екені белгілі. Ал осынау ірі кенішті игеру мақсатында «Теңізшевройл» жобасын құру жөніндегі келісімге қол қойылғанына биыл 25 жыл толды. Кеше Астанада осы ай­тулы датаға орай өткен сал­танатты жиынға Мемле­кет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев қатысып, мұнай-газ саласының ең­бек­керлерін құттықтады.

Егемен Қазақстан
05.04.2018 2316
2

Жиынға қаты­су­шылар алдында сөйлеген сөзінде Елбасы тәуелсіздіктің алғаш­қы жылдарында америка­лық­тар­мен бірлескен компания­ны құруға қалай қол жет­кізілгенін, Қазақ­стан эко­но­микасының тірегіне айналған бұл келісімнің енді құрылған жас мем­лекет үшін қаншалықты маңызды бол­ғанын баяндады.

«Кен орны бұрынғы Кеңес одағы дәуірлеп тұрған кезде 1979 жылы ашыл­ған болатын. Ол өте тереңде жатқан әлем­дегі ең алып кеніштің бірі еді. Оны игеру Кеңес одағы кезінде қиын болды. Ес­теріңізде болар, тұтанған 36 құбырды өшіре алмай, бір жылдың ішінде 100 мың тонна мұнай ауаға ұшқан болатын. Оны игеруге Қазақстан тәуелсіздігі кезінде ғана қол жеткізілді. «Шеврон» ком­паниясымен келісім жасалғаннан кейін осы істі қолға алдық. Осы кезден бастап мұнай-газ саласы ерекше серпін алып, еліміздің қарқынды дамуына өз үлесін қосып келеді. Қазақстанға келген тұңғыш үлкен компания, тікелей инвестиция құйған компания басқа инвесторларға жол салып берді. Теңіз жо­басы шетелдік әріптестермен табыс­ты серіктестік орнатудың және елге инвес­тиция тартудың жарқын үлгісіне айнал­ғанын бә­рі­міз білеміз. 25 жыл бірге ат­­қар­ған орасан еңбектеріңіз үшін баршаңызға ел атынан риза­шы­лығымды білдіремін», деді Елбасы.

Мемлекет басшысы, сон­дай-ақ «Теңіз­шевройл» компа­ния­сының келуі­мен елімізде мұнай өндіру 30 есеге арт­қанын атап өтті. «Былтыр 3 млрд баррель мұнай өндірілді, бұл – тарихи көрсеткіш. Осы кезеңде Қазақстанда мұнай өндіру төрт есеге артып, 85 млн тоннаға жетті. Бұл елімізге 38 млрд көле­мінде инвестиция құйған «Теңіз­шев­ройлдың» арқасы дер едім. Елі­мізде мұнайдың үштен бірін «Теңіз­шевройл» өндіреді. Бұл – Қазақ­стан экономикасына қосып отырған үлкен үлес», деді Елбасы.

Иә, «Теңізшевройл» ЖШС 1993 жылы Қазақстан Үкіметі мен «Шеврон» корпорациясы ара­сында Теңіз кенішін игеру мақ­сатында құрылған болатын. Бүгінгі таңда ол – Қазақстандағы ең ірі компаниялардың бірі. Шикі мұнай, газ және күкірт өнімдерін өндіреді.

«Компания арқылы Қазақстан эко­но­микасы 26 млрд долларға өсті. Бұл салықтар, дивидендттер, қазақ­стан­дық компаниялардан тауарлар мен қыз­мет­терді сатып алу және т.б. «Теңізшевройл» мың­даған қазақстандық кәсіп­орынның жұмысын жандандырып, көлік құрас­тыру, сервис, құрылыс және басқа да сала­лар­дың дамуына үлес қосты. Өзара келіскеніміздей, компания ай­мақтардағы әлеуметтік жоба­ларға ерекше көңіл бөлді. Бұл қаржы мектептерге, емдеу мекемелерін жабдықтауға, жаңғыртуға, электр желісі және тағы басқаларға бөлінді», деді Мемлекет басшысы.

Қазақстан Президенті, сонымен қатар «Шеврон» корпо­ра­циясының бүгінде әлемнің 20 елінде жұмыс істейтінін, мұнай өндіруде Қазақстанның үлесі 23 пайызды құрайтынын атап өтті. Ал бүгінде «Теңізшевройл» компаниясы ор­наласқан Атырау өңіріне де зор эко­но­микалық қолдау жасап отырғанын ай­рықша атап өтуге болады. Бұл ретте Елбасы да кәсіпорынның қала, жалпы облыстың дамуына қосқан үлесін жо­ғары бағалады.

«Компания бізбен келісе отырып, өңір­дегі әлеуметтік салаға баса мән берді. Осы салаға 1,4 млрд доллар бөлін­ді. Бұл қаржы ауруханалар мен мектеп­-
терді салуға, су құбырларын тартып, электр желілерін жаңғыртуға жұм­сал­­ды. Көптеген жұмыс жүргі­зілді. Біз, аға буын өкілдері Атырау қаласының қан­­дай бол­ға­нын жақсы білеміз. Бүгінгі таң­­да шаһар түбегейлі өзгеріп, за­манауи қала­ға айналды. Бұл ком­паниялар мен инвес­ти­­ция­ның арқасы», деді Мемлекет басшысы.

Президент бұдан әрі бірлес­кен кә­сіпорынның елдің әлеу­мет­­тік әлеуетіне әсерін тілге тиек етті.

«Бұл жоба бойынша 30 мың­нан астам азаматымыз жұмыспен қамтылды. Ал жобаның барлық шығынының 32 па-
йыздан астамы Қазақстанда өндірілетін тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің үлесіне тиеді. Жас қазақ­стандықтар «Шевронның» басқа компания­ларында тәжірибеден өтті. Олар ең үздік мұнайшылармен қатар тұратын маманға айналды. Ком­пания қызметкерлерінің 80 пайыздан астамы – қазақстан­дық­тар. Біздің де қойған шартым­ыз осылай болатын. Көптеген мамандар дайындалды. Қазақ менеджерлері өсті. Озық тәжі­рибе жинады. Өткен 25 жылда компания барынша тұрақты, табысты жұмыс істеді. Енді алдымызда дамудың жаңа кезеңі бар. «Теңізшевройл» Қазақстандағы басқа компанияларға үлгі болуы тиіс, солай болатынына сенім­дімін. Бүгінгі ме­реке, ең алдымен, Атырау және басқа облыс­тар­дағы кен орындарында жұ­мыс істей­тін мұнайшылардың, инженер­­лердің, жұмысшылардың мере­кесі және оларды осынау мерекемен құттық­тай­мын», деді Н.Назарбаев.

Елбасы бір­лес­кен кә­сіп­орынның бүгінгі жетістіктері «Теңіз­шев­ройл» қыз­­­­ме­т­­керлерінің қажырлы еңбе­­гінің ар­қа­сы екенін айтып, оларға ақ тілегін жеткізді.

Нұрсұлтан Назарбаев еліміздің Үшін­­ші жаңғыруы және Төртінші өнер­­кә­­сіп­тік революция элементтерін енгі­зу жағ­­дайында өндірістің өнімділігі мен тиім­­ділігін арттыратын заманауи цифр­лы тех­нологияларды ұтымды пайдалану қажеттігін атап өтті.

– Мұнай мен газ бағасының құбылма­лы­лығына және баламалы технология­лардың дамуына байланысты мұнай мен газды кең көлемде қайта өңдеу мәселесі туындайды. Қазақстан да бұл мәселеге мүдделілік танытып отыр. Үкімет ком­паниямен бірлесе отырып қайта өңдеу кәсіпорындарын салу мәселесін қарас­тыруға және бұл жөнінде баяндауға тиіс. Қайта өңдеу саласында жаңа мұнай өңдеу зауытын салу мәселесі бірінші ке­зекте тұр. «Шеврон» компаниясы бұл мәселеге орай қолдау білдіреді деп сене­мін, – деді Елбасы.

Қазақстан Президенті кеше, сондай-ақ салтанатты ша­раға келген «Шеврон» компания­сы­ның директорлар кеңесінің төрағасы және бас атқарушы директоры Майкл Уиртпен кездесті. Кездесуде тараптар мұ­най өндіру мен мұнайды қайта өңдеу саласындағы өзара ық­пал­дас­тықтың қазіргі мәселелері мен перс­пективаларын талқылады.

Мемлекет басшысы өткен жылдар ішінде екі тарап тығыз әрі өзара тиімді қарым-қатынас орнатқанын атап өтіп, бүгінде ынтымақтастықтың жаңа кезеңі басталғанын айтты.

«Сіздер оңай өңделетін мұнайдың әлемдегі ең терең әрі ірі кен орындарының біріне инвестиция құйып отырсыздар. Қазіргі таңда оны тасымалдау мә­се­лелері шешілді. Бұл «Шеврон» ком­па­ниясының ең ірі активтерінің бірі екенін атап өткен жөн», деді Елбасы.

Нұрсұлтан Назарбаев Майкл Уиртті қыз­метіне кірісуімен құт­тықтап, жауапты жұмысына табыс тіледі. М.Уирт Қазақ­стан Пре­зи­дентіне құттықтағаны үшін алғыс айтып, екіжақты қа­рым-қа­ты­нас­тардың жемісті екенін атап өтті.

Динара БІТІК,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

26.09.2018

СДУ әлемге танылған бүркітші Айшолпанға білім грантын ұсынды

26.09.2018

Мырзашөлде «Ақ керуен-2018» салтанатты іс-шарасы өтті

26.09.2018

Мемлекеттік қызметшінің жалақысы жаңаша төленеді

26.09.2018

Ақтөбелік аграршылар 500 мың тоннадан астам бидай жинауды жоспарлап отыр

26.09.2018

Бақыт Сұлтанов 7 жасар баланы құтқарған астаналықты марапаттады

26.09.2018

Бала құқықтары жөніндегі уәкіл С.Айтпаева тұрғындарды қабылдады

26.09.2018

Michael Kors Versace сән үйін сатып алады

26.09.2018

Ақтөбе облысында тұрақтандыру қорын құруға 309 млн теңге бөлінді

26.09.2018

Мұхамеджан Тынышбаев пен Тұрар Рысқұловтың ескерткіші ашылды

26.09.2018

Атырау облысының әкімі халықтан түскен шағымдарға уақтылы жауап беруді тапсырды

26.09.2018

Бүгін WSB-ның финалы өтеді

26.09.2018

Аса ауыр салмақтағы дзюдошыларымыз жеңілді

26.09.2018

Astana Media Week: Қазақстан телеарналары шетелдік экрандарда

26.09.2018

Қазақстанның тумасы суперчемпион атағы үшін айқасады

26.09.2018

Бокстан қыздар арасындағы әлем чемпионаты Үндістанда өтетін болды

26.09.2018

«Астана Опера» сахнасында «Астана – Әлем дауысы» халықаралық фестивалі ашылады

26.09.2018

Қостанайда төртінші Цифрлы ХҚО ашылды

26.09.2018

Семей ядролық сынақ полигонының жағдайы ғылыми басқосуда талқыланды

26.09.2018

Конуэй қалашығы су астында қалып отыр

26.09.2018

Қазақстанда неміс технологияларын қолдануды жоспарлап отыр

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Құрманәлі Қалмахан,

Jańa mamandyq jaıy

«Erinbe. Eńbek et, mal tap» degen sózdi Abaıdan keıin ata-analarymyz jıi aıtatyn. Alaıda áleýmettanýshylar eńbek etý men tabysty bolýdyń mazmuny men shynaıylyǵy ózgerdi degendi alǵa tartady. Al eńbektiń formýlasy jumys isteý, kásip ashyp, tabys tabý ekeni belgili. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tirshilikti mádenıet bıleıtin qoǵam

Osy ýaqytqa deıin jeke adamnyń tirshiligin, turmys jaǵdaıyn onyń bilimi men eńbekqorlyq qasıetiniń bılep kelgendigi belgili. Adamdar kóp jaǵdaıda qoǵamnan bilimine saı oryn alyp otyrdy. 

Асан Мирас,

Ulaǵat pen muraǵat

Qaıǵyly ólimi qalyń jurttyń qabyrǵasyn qaıystyryp, qyrshyn ǵumyry qıylǵan óner, mádenıet, sport sańlaqtary qaı ultta bolsyn az emes. Ondaı has talanttardy halyq eshqashan umytpaıdy. Talanttardyń fánıdegi taǵdyry kelte bolǵanymen, halyqtyń júregi men jadyndaǵy ǵumyryn myńjyldyqtarmen ólsheýge bolady. Aıtalyq, áıgili grek ańyzyndaǵy aıbyndy batyrlar Ahılles pen Gektordyń esimderi dáýirlerden dáýirlerge kóshe júrip, ult sanasynda jarqyrap ǵumyr keshýde. Ańyzdyń epıloginde aıtylǵandaı, keıingi urpaq tıtandardy máńgi eske tutatyn bolady. Tipti, grektiń búkil tarıhy áli kúnge deıin ataqty Gektor men Ahıll shaıqasyna baılanysty óriledi. Biz muny nege aıtyp otyrmyz? Qaı ult bolmasyn, esimi elge eleýli tulǵalaryn este qaldyrýdyń esti joldaryn ustanady. Qazaq tarıhyn aqtarsaq ta, ádebıet betterin paraqtasaq ta túrli klassıkalyq joqtaý úlgilerine jolyǵatynymyz sózsiz. Joǵarydaǵy dańqty grek batyry Ahıllestiń de atyn aqıqatqa bergisiz asqaqtatqan áıgili Gomer abyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу