Қосымша 20 мың грант қайда бөлінбек?

Жуырда 2018 жылға арналған республикалық бюджетті нақтылау туралы заң жобасы мақұлданған Үкімет отырысында еліміздің Қаржы министрі Бақыт Сұлтанов Президенттің 5 әлеуметтік бастамасы негізіндегі іс-шараларды іске асыруға қажетті қаржы көлемін бағыттауды ұсынды. Яғни, осы аяда Мемлекет басшысының тапсырмасын орындау үшін білім беру тапсырысын 20 мың грантқа ұлғайтуға 5 миллиард теңге бөлінбек. Бұл заң жобасы Үкімет басшысының тапсырмасымен Парламент қарауына енгізілді.

Егемен Қазақстан
06.04.2018 67665

Білім және ғылым министрі Ерлан Сағадиевтің айтуынша, жоғары оқу орындарында кадрлар даярлауға мемлекеттік тапсырыстың көлемі жыл сайын өсуде. 2017-2018 оқу жылында мемлекеттік тапсырыс 10 мыңға көбейген болатын. Биыл Елбасының 5 әлеуметтік бастамасының аясында қосымша 20 мың грант берілетін болды. Бүгінде аталған міндеттерді іске асыру үшін жол картасы әзірленіп, қосымша білім беру гранттарына арналған ұсыныстар қаулы жобасы ретінде министрліктерге, «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасына және жоғары оқу орындарына жіберілді. Бұл жоба бойынша техникалық мамандықтарға – 11 мың грант, басқа мамандықтарға – 5 мың грант, магистратураға – 3 мың грант және PhD бағытына 1 мың грант бөлінді.

Үкіметтің 2000 жылдары қазақстандық маман тапшылығын білім несиесі есебінен түгендегені елдің есінде болар. Тоқсаныншы жылдардың соңында орын алған қаржы дағдарысынан кейінгі уақытта аталған бағдарлама білім деңгейі жоғары мектеп бітіруші түлектердің жоғары білім алуына жан-жақты жағдай жасады. Әрине, белгілі мамандыққа ие болған білім несиесінің иегерлері еңбек жолын бастаған соң үкіметтік займды өтеуде аса қиналған жоқ. Ал бұл жолы ешқандай қарызсыз қосымша 20 мың гранттың бөлінуі елдің адами капитал ресурсын нығайтуға бағытталған тиімді қолдау болары анық.

Мемлекет басшысы биылғы Жолдауында жоғары білім беру ісінде жасанды интеллектпен және «үлкен деректермен» жұмыс істеу үшін ақпараттық технологиялар бойынша білім алған түлектер санын көбейту керектігін айтқан болатын. Сондықтан 20 мың грант шын мәнінде 20 мың адамның аталған саладағы үлесін арттыруға соны серпін береді деп күтілуде. Бұл ретте металлургия, мұнай-газ химиясы, агроөнеркәсіп кешені, био және ІТ-технологиялар салаларын зерттеу ісінде басымдық беретін жоғары оқу орны ғылымын дамытуға көңіл бөлінбек.

Қазір Қазақстанда жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру саласы қарқынды дамып келеді. Мәселен, 2017 жылы Quacquarelli Symonds World University Rankings атты әлемнің үздік университеттерінің рейтингіне 8 қазақстандық жоғары оқу орны кірді. Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру саласында биыл университеттердің академиялық және басқарушылық дербестігін кеңейту, білім беру бағдарламаларының тәуелсіз рейтингін жүргізу және үздік білім беру бағдарламаларының тізімін жасау, шетелдерде білім беру көрмелерін ұйымдастыру, Қытай, Үндістан, Өзбекстан және Түркіменстанда халықаралық бағдарламалар орталығының өкілдіктерін ашу мәселесін пысықтау, екі дипломдықбілім беруді жүзеге асыру арқылы шетел студенттерін тарту, ағылшын тілінде білім беру бағдарламаларын іске асыру, ақпараттық технология, педагогикалық, медициналық, техникалық бағыттар бойынша жаңа университеттер ашуды талқылау, ағылшын тілінде 10 жаңа бағдарлама әзірлеу іспетті жұмыстар жалғасын табады.

Таяуда Алматы қаласында әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің базасында Білім және ғылым министрінің төрағалығымен жоғары оқу орындарының ректорларымен өткен кеңесте де келелі мәселелер қаралды. Мәселелерді талқылау барысында министр Ерлан Сағадиев еліміздегі жұмыс орындарының басым бөлігін бизнес-қауымдастықтар құратынын, сондықтан жоғары оқу орындарын бітірушілерді бәсекеге қабілеттілікке қойылатын қазіргі талаптарға бейімдеу қажеттігін атап өтті. Осы орайда министрлік өкілдері «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасымен бірлесе жұмыс берушілерді тарта отырып, білім беру бағдарламаларын бағалау жұмысына кірісті. Бұл білім беру бағдарламаларын бағалау негізінде талапкерлер мен жұмыс берушілерге еңбек нарығында сұранысқа жауап беретін білім беру қызметін ұсына алатын мамандықты да, жоғары оқу орнын да таңдауға мүмкіндік беріледі. Сондай-ақ білім беру бағдарламаларына қажеттілік пен сұранысты ескере отырып, мемлекеттік гранттарды бөлу кезінде шешім қабылдау мүмкіндігіне жол ашады. Мұның өзі білім беру бағдарламаларын өзектендіру мен жоғары оқу орындарының жұмыс берушілермен байланысын нығайтуға септеседі деп күтілуде.

Әрине, қазіргі білім алушылар ел экономикасында 30, 40, 50-жылдары еңбек ететін болады. Егер 1760 жылдардан 1840 жылдарға дейінгі алғашқы өнеркәсіптік революцияның негізгі тетігі механикалық өндірістің дамуына жол ашқан бу машинасын ойлап табу мен темір жолдардың құрылысы болса, ХІХ ғасырдың соңы мен ХХ ғасырдың басына дейін жалғасқан екінші өнеркәсіптік революция шеңберінде электр қуаты мен конвейердің енгізілуі өндірістің жаппай таралуына жағдай жасады. Ал үшінші өнеркәсіптік революция 1960 жылдарда басталды. Бұл үлкен ЭВМ-дер мен жеке компьютерлердің енгізіле бастаған шағы. Ал бүгінгі төртінші өнеркәсіптік революция цифрлы қоғамды қалыптастырып отыр. Әлем елдері жедел өзгерістердің бастауында тұр. Ал оған дайын болудың бір шарты – білікті маман даярлау. Осы үдеден табылу үшін де 5 әлеуметтік бастама шеңберіндегі 20 мың қосымша оқу грантының бағытталар межесі әр саладағы ақпараттық технологиялар болуы тиіс. Бұл ретте сарапшылар жаһандық сипат алған корпоративтік инвестициялармен жұмыс істеу тәжірибесін зерделеу арқылы өте пайдалы нәтижелерге қол жеткізуге болатынын айтады. Өйткені еңбек нарығының өзгеруі мен отандық білім беру саласының жаңғыруы егіз өрімдей бір-бірін толықтырып отыруы тиіс.

Думан АНАШ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.07.2018

Гинеколог-акушер жас ананың өліміне қатысты пікір білдірді (видео)

17.07.2018

Елбасы Павлодар облысының әлеуметтік-экономикалық даму мәселелері жөнінде кеңес өткізді

17.07.2018

Каспий маңы елдерінің басшылары Ақтауда кездеседі

17.07.2018

Еліміздің үш қаласынан Баянауылға әуе рейстері ашылады

17.07.2018

Биыл Қазақстан перзентханаларында 31 ана қайтыс болды

17.07.2018

Алматыда Оңтүстік Кореямен бірлескен амбулаторлық клиника ашылды

17.07.2018

Еліміздің бірнеше өңірінде ауа райына байланысты ескерту жарияланды

17.07.2018

Арқайым – аңыздар андыздаған алқап

17.07.2018

Инновациялық жобалар мен тың идеяларға байқау жарияланды

17.07.2018

Ақпарат және коммуникациялар министрі Smart city жобасын жүзеге асыру бойынша есеп берді

17.07.2018

Елбасы «Павлодар мұнай химиясы зауытына» барды

17.07.2018

«Президент кубогы» басталды

17.07.2018

Қазақмыс биылғы алты айда 14 млн 507 мың тонна кен өндірді

17.07.2018

«Qazaqstan» мен «Qazsport» футболдан әлем чемпионатының көрсетілімін қорытындылады

17.07.2018

Жаңаөзенде «Астанаммен мақтанам!» атты дөңгелек үстел өтті

17.07.2018

Биыл Алматыда заңсыз 77 нысан анықталды

17.07.2018

Мемлекеттік хатшы «Айбын» әскери-патриоттық жиынының ашылуына қатысты

17.07.2018

Нұрсұлтан Назарбаев «Казэнергокабель» акционерлік қоғамына барды

17.07.2018

Мемлекет басшысы «GiessenHaus» жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне барды

17.07.2018

Қазақстан Президенті Павлодар облысына жұмыс сапарымен барды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Аяқдоп аламаны аяқталды

Әлем чемпионаты – тағатсыздана күткен футбол тойы еді. Енді барлығы аяқталып, той тарқасымен біз де алған әсерімізбен бөлісе кетсек. Бұл біріншілік несімен есте қалмақ?

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Биографиялық фильмдердің бәсі биік болуы тиіс

Кейінгі кезде «Еуразия бірінші арнасынан» әйгілі кеңестік манекенші-модель, сән әлемінде «Кремльдің ең әдемі қаруы» және «Кеңестік Софи Лорен» атанған Регина Збарская туралы сериа­л көрсетіліп жатыр. Былай қарасаңыз, сән әлемінің кіндігі саналған Парижді тәнті еткен өмірі жұмбаққа толы сұлудың сол кездегі кеңестік қасаң қағидаларға сыймаған ғұмырын өзгеше қырынан бейнелеген қарапайым, бірақ кемел түсірілген Ресейдің кезекті киноөнімдерінің бірі. 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Халық әнінің тоналу тарихы

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Бо­лашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағ­дарламалық мақаласында, жаңғыру елдің ұлттық-рухани тамырынан нәр ала алмаса, ол адасуға бастайды», деді. Елдің ұлттық-рухани тамыры дегеніміз не? Ол ха­лықты сан ғасырдан бері адастырмай, алып келе жатқан салт-дәстүрі, фольклоры, әні мен жыры. Осылардың ішінде әннің ұлт руханияты үшін орны айрықша. Дана Абай атамыз, «Ұйықтап жатқан жүрек­ті ән оятар, Үннің тәтті оралған мәні оятар» дегенді бекер айтқан жоқ.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ормуз бұғазы жабылған жағдайда...

Осы айдың басында Иран Ислам Рес­публикасының президенті Хасан Рухани Швейцария еліне жасаған сапары кезінде мұнай импорттаушы мемлекеттер Иранның мұнайын сатып алмаған жағдайда Ормуз бұғазын жауып тастайтындарын мәлімдеді. Президенттің бұл мәлімдемесі АҚШ билігінің Иран мұнайын сатып алмауға өз одақтастарын ықтиярсыз көндіруге бағытталған қысымына байланысты болса керек.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Жалғыздық жыры

Жақында жастық шағында жарқылдап дәурен сүрген, марқұм ағамызбен бақытты ғұмыр кешкен, қазір сексеннің сеңгірін саялаған бір жақсы апамыздың көңілін сұрап, халін білгенбіз. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(1)

Гульмира (07.04.2018 14:24:02)

Добрый день! Очень хорошо, что наш Президент выделяет много внимания области образования. 20 тысяч грантов-это отлично!!! Только одно "Но!" В нашей стране так не хватает врачей, почему бы в эту область не выделить больше грантов? А выпускники технических вузов итак с трудом находят работу по специальности или вообще не находят и переквалифицируются на др.специальности. Это мое личное мнение.

Пікір қосу