Валюта бағамы өзгерісіне алаңдауға негіз жоқ

Мәжіліс Төрағасы Нұрлан Нығматулиннің төрағалығымен өткен палатаның жалпы отырысында депутаттар «Валюталық реттеу және валюталық бақылау туралы» заң жобасын ілеспе түзетулерімен бірінші оқылымда мақұлдады.

Егемен Қазақстан
12.04.2018 3048
2

Заң жобасының негізгі мақсаты – Қа­зақ­станның валюталық заңнамасын интеграциялық процестердің дамуына әлемдік тәжірибені ескере отырып бейім­деу. Сондай-ақ ол валюталық реттеу және валюталық бақылау саласында туындай­тын қатынастарды реттеп отыруды қам­тамасыз ететін құқықтық тетікті жетіл­діруге бағытталған.

Заң жобасын таныстырған Ұлттық банк төрағасы Данияр Ақышевтің баяндамасында айтылғандай, аталған құжат жоспарлы түрде қабылданғалы отыр. Атап айтқанда, Қазақстан Дүниежүзілік сауда ұйымына қосылып, «Астана» халықаралық қаржы орталығы және «Қорғас» шекара маңы ынтымақтастығы халықаралық орталығы» арнайы экономикалық аймақтары құрылған соң арақатынасты реттейтін жаңа заңға сұраныс туындаған.

Мәселен, ДСҰ-ға толық мүшелікке өткен­нен соң елімізде шетелдік фир­малар­дың өкілдіктері көптеп ашылуы мүмкін. Қазірдің өзінде мұндай филиалдардың саны 4,5 мыңға жеткен. Сәйкесінше, ел ішінде шетел валютасындағы төлемдер көбейгенімен, бұл ұлттық мүдделерге сай емес. Мәселен, 2017 жылы шет­ел­дік компания филиалдарының рези­денттерінің валюталық операциялар көлемі 2,7 млрд АҚШ долларын құра­ған. Заң жобасында осыған байланыс­ты шетелдік ұйымдар филиалдарының қа­зақ­стандық компания­лармен есеп айыры­суларын теңгеге ауыс­тыру ұсынылған.

Елімізде валюталық операциялар бо­йынша банктік құпиясы бар ақпараттарды Мемлекеттік кірістер комитетіне беру құқығы да қарастырылып отыр.

– Капиталдың әкетілуін бақылауды заң нормаларымен ғана қамтамасыз ету мүмкін емес. Ол заңсыз жолмен немесе заңды келісімдер арқылы жасыра отырып жүзеге асырылуы мүмкін. Тікелей шектеу шаралары адал кәсіпкерлердің инвестициялық ахуалына және бизнес жағдайына кері әсерін тигізуі ықтимал. Бұл, сондай-ақ нарықтық экономика талаптарына да келмейді. Мемлекеттік органдардың тиімді ақпараттарды тұрақты түр­де алмасуы кез келген мәміле бойынша дәйек­сіз мәліметтерді анықтауға мүмкін­дік береді. Сондықтан заң жобасын­да валюталық операциялар бойынша банктік құпиясы бар ақпаратты Мемлекет­тік кі­рістер комитетіне беру құқығы көз­деледі, – деді Ұлттық банк төрағасы.

Мәжілістің жалпы отырысынан кейін журналистерге сұхбат берген Д.Ақышев Ресейдегі валюталық ахуал мен оның біздің елімізге әсеріне байланысты пікірін білдірді.

Соңғы екі тәулік ішінде Ресей рублі АҚШ долларына шаққанда шамамен 10 пайызға әлсіреді. Бұл өзгеріс Қазақстан тең­гесіне де кері әсер етіп, ұлттық валюта­мыз орташа есеппен 3 пайызға әлсіреді. Алайда Д.Ақышев Ресейге салынған санкциялардың салдарынан валюта нарығында орын алған өзгерістерге байланысты алаңдауға негіз жоқтығын айтты.

Ұлттық банк төрағасының айтуын­ша, Ресей рублінің теңгеге ықпалы бол­ға­ны­мен, түбірімен байланған тәуел­ділігі жоқ.

– Еркін айырбас бағамы жағдайында шетелдік валюталарға шаққанда біздің теңгенің бағамы ішкі және сыртқы факторларға байланысты екені белгілі. Шын мәнінде, соңғы бірнеше күн бұрын орын алған оқиғаларға дейін барлық макроэкономикалық параметрлер тұрақты болды. Бірінші кезекте мұнайға қатысты жоғары баға мен саудадағы серіктес елдер­дегі тұрақтылықты байқадық, – деді бас банкир.

Әрине, сыртқы саудадағы бас серік­те­сіміздің ахуалы, атап айтқанда көршімізге салынған санкциялардың Қазақстанға тікелей де жанама да қатысы жоқ. Біздің еліміз әлемнің өзге мемлекеттерімен бейбіт және тату қарым-қатынасын сақтап келеді. Отандық компаниялар да қандай да бір шектеулерден, бұғалықтан ада.

– Теңгенің құны өседі не төмендейді деп айту қиын. Өзгерістер таяу күндері ғана басталғандықтан, шешім қабылдауға асықпаған дұрыс. Өйткені асығыс қадам орасан шығынға да ұшыратуы мүмкін. Қазір валюта айырбастау пункттерінде теңге де, шетелдік валюта да жеткілікті. Халықтың әбігерге түсіп, қарбаласып жатқаны байқалмайды. Дегенмен, кез келген тәуекелдің пайдасы да, зияны да қатар болуы мүмкін, – деді Д.Ақышев.

Ел бюджеті 1 долларға 340 теңгенің есебімен бекітілгендігін ескерсек, қазы­наға да әзір қауіп жоқ. Өйткені теңгенің бүгінгі бағамы доллардың жыл басындағы құнына жақындаған. Етек-жеңімізді жинауға мүмкіндік те, уақыт та жетерлік.

Айта кетейік, жалпы отырыс барысында Мәжіліс 2018-2020 жылдарға арналған республикалық бюджетке түзетулер бойынша заң жобасын жұмысқа алды. Ол Президенттің бес әлеуметтік бастамасын жүзеге асыруға арналған. Сондай-ақ осы күні палата бірқатар ратификациялық заң жобаларын жұмысқа қабылдады. Олар: Еуразиялық экономикалық қоғамдастыққа мүше бір мемлекеттің азаматтары осы бірлестікке мүше екінші мемлекеттің аумағында еңбек қызметін жүзеге асыру кезінде ұшыраған өндірістегі жазатайым оқиғаларды тергеп-тексеру тәртібі туралы және Қазақстан мен Иордан Хашимит Корольдігінің Үкіметтері арасындағы Азаматтық қорғаныс, төтенше жағдайлардың алдын алу және оларды жою саласындағы ынтымақтастық туралы келісімдерді ратификациялау.

Жалпы отырыс соңында халық қалаулылары – Д.Еспаева, Г.Баймаханова, Т.Сыздықов, Ә.Сапарова, К.Абсатиров, К.Мұсырман, Ш.Нурумов орталық мем­лекеттік органдар басшыларының атына депутаттық сауалдарын жолдады.

Серік ӘБДІБЕК,

«Егемен Қазақстан»

 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.01.2019

Қарағандылық инспекторға оқ атқан күдіктілердің фотосы жарияланды

18.01.2019

ҰБТ-дан жоғары балл жинаған түлек «Болашақ» арқылы шетелдерде оқи алады

18.01.2019

Батыс Қазақстан облысы әкімінің бірінші орынбасары болып Ғали Исқалиев тағайындалды

18.01.2019

Ақтөбе облысының шаруалары былтыр 228 млрд теңгенің өнімін өндірді

18.01.2019

Полиция департаменті айыппұлды уақытылы төлеуге шақырды

18.01.2019

Елордалық аурухана тұңғыш рет неврологиялық асқынуды азайтатын құрылғыны қолданды 

18.01.2019

Елордалық құтқарушылар жанып жатқан үйден 6 адамды шығарды

18.01.2019

Колумбиядағы жарылыс салдарынан 21 адам қайтыс болған

18.01.2019

Тимур Қожаоғлы: «Егемен Қазақстан» – Еуропа құрлығындағы маңдайалды басылым

18.01.2019

Алматыдағы тікұшақ апатынан кейін «Sky Service» рейстері тоқтатылды

18.01.2019

Геннадий Головкин ұлды болды

18.01.2019

Солтүстік Қазақстанда «Қайырымдылық керуені» акциясы жалғасты

18.01.2019

Головкиннің қарсыластары бір-бірімен жұдырықтасады

18.01.2019

Петропавлда ресейлік бас киімдер көрмесі ашылды

18.01.2019

Ақтөбеде жұмысшылардың еңбек құқықтарын қамтамасыз ету меморандумына қол қойылды

18.01.2019

Алматыда газбен жүретін жаңа автобустар іске қосылады

18.01.2019

СДУ-да IT технологиялары саласында білім беру жобасы басталды

18.01.2019

Мемлекет басшысы «Smart Aqkol» ахуалдық орталығына барды

18.01.2019

Елбасы кітапханасының Ақтөбеде өткен көшпелі көрмесін 120 мыңнан аса адам тамашалады

18.01.2019

Атырауда қазақтың үш биіне ескерткіш орнатылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу