Роджер Федерер феномені

Үлкен теннис – олимпиадалық спорт түрлерінің бірі. Спорттың төресі десек те жарасар. Бір өкініштісі – елімізде кенжелеу қалған. Бүгінде халықаралық ареналарда Қазақстанның намысын негізінен азаматтығымыз берілген ресейлік ортаңқол теннисшілер қорғап жүр. Біздің тараптан өзімізден талабы таудай жас таланттарымыз көптеп шықса деген тілек бар.

Егемен Қазақстан
12.04.2018 3124

Ал біздің бүгінгі әңгімеміздің Қазақстан спортына қатысы жоқ. Осы жолы біз швейцариялық майталман спортшы, үлкен теннистің хас шебері, тума талант иесі Роджер Федерер туралы сөз қозғамақпыз. Жалпы, әлемде көзінің тірісінде аты аңызға айналған адамдар көп кездесе қоймайды. Федерерді сол азшылықтың қатарына қосуға әбден лайық тұлға десек, еш артық кетпейтініміз анық.

Теннис кортының болашақ жұлдызы 1981 жылдың 8 тамызында Швейцарияның шағын ғана Базель қаласында дүниеге келген. Әкесі Роберт жартылай неміс болса, анасы Линет дю Рандтың тегі африкалық көрінеді. Ұлының үлкен тенниске қызығушылығын байқап, кәсіби тәлімгерге алғаш берген де анасы екен. Спорттың осы түрінің қыр-сырын тез меңгере бастаған Роджер 12 жасында-ақ жасөспірімдер жарысына жолдама алса, 16 жасында алғашқы үлкен жеңісіне қол жеткізеді – жасөспірімдер арасында Уимблдон турнирінің жеңім­пазы атанады. Араға төрт жыл салып, Уимблдонның ересектер бәсекесінде топ жарады. Осы Үлкен дулыға турнирінің финалында ол өзінің бала кезіндегі табынары Пит Сампрастан басым түседі...

Р.Федерер қазіргі өлшеммен қарағанда ерте, 19-ға толар шағында отбасын құрған. Таң­­­дауының да теннисші қыз­ға түскені таңдандырмаса ке­рек. Швей­цария азаматшасы бол­ғанымен, тегі чех Мирос­лава Вавринецпен ол Сид­ней Олимпиадасында таныса­ды. Екеуі де Швейцария құра­ма­сы­ның мүшелері болатын. Осы арада айта кететін бір жайт – үл­кен теннистен үлкен үміт күт­тіріп, тіпті әлемдегі 100 мық­ты теннисші қыздың санаты­на енген Мирослава 24 жасында аяғын сындырып алып, содан корт­қа қайта оралмаған еді. Сөй­тіп, ол өзінің барлық күш-жі­герін жұбайының PR-менед­жері жұмысына жұмсап келеді. Роджер кортқа шыққан кезде оның әркез трибунадан табылатыны да сондықтан.

Сөз ретінде Федерерлер от­ба­сында егіз ұл мен егіз қыз өсіп келе жатқанын айта кетейік. Қыздары 2009 жылы өмірге келсе, ұлдары 2014 жылы туған.

Роджердің өзіне келсек, ол барлық төрт Үлкен дулығаны жеңіп алған тарихтағы алтыншы теннисші болып табылады. Үл­кен дулыға турнирлерінің 20 дүркін жеңімпазы. Феде­рер­ден атақты испан теннисшісі Ра­фаэль Надальдің төрт, бүгін­де үлкен спортпен қоштас­қан америкалық шебер Пит Сам­прастың алты Үлкен дулығасы кем. Сербиялық үлкен талант ие­сі Новак Джокович бұл тізімде 12 дулыға жеңімпазы ре­тін­де ал­ғаш­қы төрт мықтыны түйін­деп тұр. Қазір ат үстінде жүр­ген бас­қа теннисшілердің жетіс­тіктері екі-үш Үлкен дулығадан аспайды.

Айтпақшы, Федерер – екі Үлкен дулыға турнирінің шы­ңын қатарынан бес реттен ба­ғын­дырған теннис тарихындағы тұңғыш спортшы (2003-2007 жылдар – Уимблдон, 2004-2008 жылдар – АҚШ-тың ашық чем­пионаты). Бұған қоса, ол – 30-дан асқан шағында Үлкен ду­лыға турнирін кемі төрт реттен жеңіп алған үш теннисшінің бірі. Мамандар үлкен тенниске қа­тысты Ашық дәуір атап жүр­ген соңғы 50 жыл бедерінде мұн­дай ерен көрсеткішке бүгін­де шау тартпақ түгілі шалдық­тың қамытын мықтап киген аустралиялықтар – Род Лейвер мен Кен Розуолл қол жеткізген болатын. Олардың біріншісі, амандық болса, биыл 80-ге, екіншісі 84-ке толады.

Бірақ Федерер 37-ге аяқ арт­қанымен, әлі тұғырдан тайған жоқ. Сондықтан атақты аустра­лиялықтардың алдын орап ке­туіне мүмкіндігі бар деп есеп­тейміз. Бұлай сөз саптауы­мыз негізсіз де емес. Ол 20-шы Үлкен дулыға турнирін – Аус­тралияның ашық чемпиона­тын осы жылдың басында жеңіп алды. Алда әлі үш Үлкен дулыға турнирі – Ролан Гаррос – Францияның ашық чемпионаты, Уимблдон – Ұлыбританияның ашық біріншілігі және Аме­ри­каның ашық чемпионаты бар. Тым болмаса осылардың біреуінде жеңіске жетуі әбден мүмкін. Биыл сәті түспесе келесі жыл бар дегендей. Әрине, ол жасарып келе жатқан жоқ. Үлкен спортта адамның жасы үлкен рөл атқаратыны түсінікті. Бірақ Федерердің корттағы қимыл-әрекеттері әлі де көз қызықтырарлықтай.

Тамаша теннисшінің мына бір жетістіктерін де айтпай кетсек, қиянат болар. Ол – екі Үлкен дулығаны кемі алты реттен же­ңіп алған алғашқы теннисші. Ал Аустралияның ашық чемпио­наты биігін алты реттен үш тен­­нисші бағындырса, Федерер со­­лардың бірі. Уимблдонды ол сияқты сегіз рет жеңіп алар тен­­нисші әзірше көкжиектен кө­рін­бейді. Бұл да бір өзіндік рекорд.

1998 жылдан – 17 жасынан АТР-турларда (ағылшыншадан қазақ­шалағанда Теннис кәсіпқойларының қауым­дас­тығы, Теннис кәсіпқойларының элиталы әлемдік туры деп те айтылады) өнер көрсетіп келе жатқан Роджер өзінің спорттық ман­сабында 96 рет жеңіс тойын тойлаған екен. Бұдан бөлек 2008 жылы жұптасып өнер көр­сетуде Бейжің Олимпиа­да­сының чемпионы атанды. 2012 жылғы Лондон Олимпиа­да­сында жекелей сында күміс ме­дальға қол жеткізді. Дэвис кубо­гының жеңімпазы. Жоғары­да айтқанымыздай, осы жеңістер­дің 20-сы аса беделді саналатын әрі көп сыйлықақы иеленуге мүмкіндік беретін Үлкен дулыға турнирлерінің үлесіне тиеді.

Сыйлықақы демекші, өзі­нің 20 жылдық спорттық ғұмы­рын­да Федерер 115 миллион дол­­ларға жуық ақша тапқан. Осы көр­сеткіші бойынша ол әлем­дегі ең табысты спортшы саналады.

Спорт саңлағы өзінің әр жеңі­сін, әсіресе, Үлкен дулыға тур­нирлеріндегі жеңісін ал­ғашқы үлкен табысы секілді ерек­ше эмоционалды көңіл күйде көзіне мөлтілдете жас алып қабыл­дайтынының өзі бір қарағанда қызық көрінеді. Сондықтан оны «жылауық Федерер» дейтіндер де бар. Екінші жағынан осындай сентиментальділік оның жан дүниесінің нәзіктігін, мінезінің жұмсақтығын білдіретіндей. Жүзінің шуақ шашқандай жы­лылығы адамдарды өзіне маг­нитше тартатыны анық. Дүниенің төрт бұрышында оған тілеулес жанкүйерлердің орасан көп екендігі де менмендіктен ада қарапайым болмысына бай­­ла­нысты болар деп топшылай­мыз.

Енді Роджер Федерер туралы айтқан немістің танымал тен­нис шебері, бүгінде табысты тәлімгер санатындағы Борис Бек­кердің сөзінен үзінді келті­рейік. «Роджер – бұл феномен. 36-дан асқан шағында осындай шеберлігімен мақтана алатын кім бар?! Оған тең келер ешкім жоқ...». Беккердің пікірінше, Род­жер жуыр маңда теннис­пен қоштаса қоймайды. «Бұл, – дей­ді ол, – біздің спорт үшін шын мәнінде маңызды».

Сонымен Федерердің қатыс­қан жарыстарының бәрінде немесе бәрінде дерлік жеңіске жете­тін феноменінің сыры неде? Өзіне деген сенімділігі мен та­маша техникасы, кез келген мық­ты теннисшіге қарсы тез бейім­делетін икемділігі мен қарсы­ласының қандай іс-қимыл жа­сайтынын алғыр шахматшы­дай алдын ала біліп қоятын ақылды ойын өрнегін көр­сететіндігі десек, қателеспейтін секілдіміз. Үлкен дулыға тур­нирлерінің ашық чемпионат ретінде өткізіле бастауына орай Ашық дәуір аталып жүрген соңғы 50 жыл бедерінде әрі одан әріде де, Беккер атап көрсеткендей, Федерерге тең келер теннисші әзірге жоқ екенін мойындауға тиіспіз.

Самат МҰСА,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

13.12.2018

Үш ардагерге «Қарағанды облысының құрметті азаматы» атағы берілді

13.12.2018

Левандовски мергендер көшін бастады

13.12.2018

Жайықта балық қырылуының жаңа фактілері тіркелген жоқ

13.12.2018

Солтүстік Қазақстанда пластикті қайта өңдейтін  зауыт пайдалануға берілді

13.12.2018

Универсиададағы қарсыластар анықталды

13.12.2018

«Қазақтар Екінші дүниежүзілік соғыста: шетелдік архивтердің құжаттары» жинағы таныстырылды

13.12.2018

Анкарада жүрдек пойыз апатынан 4 адам қаза тапты

13.12.2018

Футзалдан әлем чемпионатының жеребесі тартылды

13.12.2018

СІМ-де ҮАК қызметі жөнінде Ведомствоаралық комиссияның бірінші отырысы өтті

13.12.2018

Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінде Иран ядролық бағдарламасына қатысты жоспардың орындалуын қолдады

13.12.2018

Маңғыстау жастары – жаңғыру жолында

13.12.2018

Муай-тайдан Азия чемпионаты аяқталды

13.12.2018

Солтүстік Қазақстан полиция департаменті ең ашық ведомство болып танылды

13.12.2018

УЕФА Чемпиондар лигасы: 16 үздік анықталды

13.12.2018

Іле Алатауында қар барысы фототұзаққа түсіп қалды

13.12.2018

Мәскеуде үш боксшымыз айқасады

13.12.2018

Алматыда волейболдан «Буревестник кубогы» халықаралық турнирі басталды

13.12.2018

Алматыда ІІ Жалпыұлттық керлинг фестивалі өтіп жатыр

13.12.2018

Qazaq Banki түбегейлі таратылды: Салымшылар ақшаларын қайдан ала алады

13.12.2018

Қазақстан жастар құрамасы Канаданың жергілікті клубын жеңді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Baılyq jasaýshy sala

Árbir adam óz úıiniń ishinde qandaı zattar bar ekendigin jáne onyń qaı jerde turǵandyǵyn, qaı shkaftyń ishinde qandaı zattyń jatqandyǵyn, jertólesinde qandaı azyq túrleriniń saqtalyp turǵandyǵyn jaqsy biledi. Sondyqtan eshnársesin shashaý qaldyrmaıdy. Qajetine qaraı paıdalanyp otyrady. Al ózimizdiń ortaq úıimiz – Qazaqstanda qandaı zattar bar ekendigin, ásirese, jerimizdiń astynda qandaı mıneraldyq shıkizat kózderiniń shoǵyrlanǵanyn jáne olardyń qory qandaı ekendigin bilemiz be?

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу