«2018-2020 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» Заңына енгізілген түзетулер мақұлданды

Мәжіліс Төрағасы Нұрлан Нығматулиннің төрағалығымен өткен палатаның жалпы отырысында «2018-2020 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» Қазақстан Республикасының Заңына енгізілген түзетулер мақұлданды.

Егемен Қазақстан
19.04.2018 2419
2

Үш жылдың басты қаржылық құжатындағы өзгерістерді Ұлттық экономика министрі Тимур Сүлейменов, Қаржы министрі Бақыт Сұлтанов және Ұлттық банк төрағасы Данияр Ақышев таныстырды. Аталған заң жобасы Мемлекет басшысының «Қазақстанның үшінші жаңғыруы: жаһандық бәсекеге қабілеттілік» және «Төртінші өнеркәсіптік революция жағдайындағы дамудың жаңа мүмкіндіктері» атты жолдаулары мен Президенттің бес әлеуметтік бастамасын іске асыруға бағытталған.

Басымдық – әлеуметтік салада

Ел бюджетінің 44,1 пайызы әлеуметтік саланың қажеттіліктеріне жұмсалмақ. Демек, мемлекеттің әлеуметтік міндеттемелері мызғымайды. Бұл саланың еншісіне 4 трлн 254 млрд теңге бөлінген.

Оның ішінде мұғалімдерге жаңа талап бойынша жалақы төлеуге, Назарбаев Уни­верситетін дамытуға, сондай-ақ Президенттің бес әлеуметтік бастамасының аясында тех­никалық мамандықтар бойынша гранттарды көбейтуге қомақты қаржы қарастырылған.

Елбасының тапсырмасы бойынша «Нұрлы жер» бағдарламасын одан әрі жүзеге асыру, жергілікті жолдарды жөндеп, халықты сапалы ауыз сумен қамтудың есептік жоспары да қаржылық құжаттың шығыс бөлігіне енгізілген.

Сондай-ақ бюджетте агроөнеркәсіп кешені мен аграрлық ғылымды дамытуға 15 млрд теңге қаралған.

Сонымен қатар маңызды салалардың қатарында күштік құрылымдардың қыз­мет­керлерін тұрғын үймен қамтамасыз етуге,  мемлекеттің маңыз беретін салаларының бірі ретінде еліміздің киберқорғаныс жүйесін бекемдеуге бөлінетін қаржының айтарлықтай өскендігін атап өтуге болады.

Жалпы, қаржылық құжат нақтыланған конвервативтік макроэкономикалық бол­жам­ның негізінде әзірленген.

Бекітілген бюджет кірістерінде салық­тарды арттыру жобасын іске асыру бойынша жоспарлар есепке алынған.

– Шығыстарды 3 негізгі бағыт бойынша бөлу ұсынылады. Біріншіден, Мемлекет басшысының «Қазақстанның үшінші жаңғыруы: жаһандық бәсекеге қабілеттілік» және «Төртінші өнеркәсіптік революция жағдайындағы дамудың жаңа мүмкіндіктері» атты жолдауларын іске асыруға 293 млрд теңге көзделеді. Екіншіден, Президенттің бес әлеуметтік бастамасын жүзеге асыруға 25 млрд теңге бөлінеді. Үшіншіден, бұрын қабылданған міндеттемелерді іске асыруға 99 млрд теңге бағыттау ұсынылады, – деді Бақыт Сұлтанов.

Осы жоспарлардың маңызды элементі бизнеске түсетін әкімшілік жүктемені төмендету болып отыр. Мәселен, 2017 жылы тексерістер саны 45 пайызға қысқартылған. Бұл жұмыста ақпараттық технологияларды енгізуге екпін жасалған. Мысалы, өткен жылдың үшінші тоқсанынан және ағымдағы жылдың 1 сәуірінен «Астана-1» ақпараттық жүйесінің транзит, экспорт және импорт бойынша кеден органдарының бизнес процестерін автоматтандыратын және электронды декларациялауды енгізетін модульдер іске қосылды. Нәтижесінде, кедендік тазартудың орташа уақыты 105 минуттан 7-15 минутқа дейін қысқартылды.

Ал Ұлттық экономика министрі Тимур Сүлейменов өз баяндамасында Энергетика министрлігінің болжамдары бойынша 2018 жылы мұнай өндіру көлемі 87 млн тоннаны құрайтындығын атап өтті. Оның айтуынша, мұнайдың әлемдік бағасының ұлғаюы және экономиканың өсімі есебінен экспорт 54 млрд долларға дейін, импорт 34 млрд долларға дейін артады. Инфляция бекітілген 5-7 пайыз дәлізінде сақталады.

Талдау талас тудырды

Бюджет жобасына байланысты сауал­дарға кезек жеткен кезде депутаттар қарап қалмады. Мәселен, Наталья Жұмаділдаева нақтыланған бюджет жобасында Білім және ғылым министрлігінің әлеуметтік зерттеу­лерге қосымша 800 млн теңгеге сұраныс беруіне байланысты таңданысын жасырған жоқ. Өйткені бұдан бұрын бекітілген бюджетте аталған министрлікте дәл осы талдау-зерттеу­лерге 460 млн теңге бөлінген. Осыған орай депутат бас-аяғы 1 млрд 300 млн теңгені тек зерттеулерге бөлу қандай қажеттіліктен туындағандығын түсіндіріп беруді сұрады. «Елімізде үш ауысымды және апаттық жағдайдағы мектептер жойылып бітті ме? Мұғалімдерге қосымша жалақы төлеуге қаржы жеткілікті ме? Неге осы талдауларға миллиардтаған қаржы бөлініп отыр?» деген сауалдарға Білім және ғылым министрінің жауабы дайын екен.

– Бізде үш ауысымды мектептер де, апаттық жағдайдағы мектептер де бар. Мұғалімдерге жалақы төлеуге де қаражат жеткілікті. Ал әлеуметтік зерттеулер негізгі үш бағыттағы жұмыстарымыз бойынша қажет. Біріншісі, латын әліпбиіне көшу жағдайында ғылымға негізделген нақты талдау қажет. Екіншіден, «Рухани жаңғыру» бағдарламасы бойынша атқарылған ауқымды жұмыстардың нәтижелерін осы әлеуметтік зерттеулер арқылы біліп отыруымыз керек. Үшіншіден, білім мен ғылымның сапасы, қолымыз жеткен жетістіктер де талдаулар арқылы анықталады, – деді Білім және ғылым министрі Е.Сағадиев.

Мәжіліс Төрағасы Нұрлан Нығматулин Білім және ғылым министрінің дәйектеріне көңілі толмай, аталған мәселені нақты мәліметтермен толықтыра түсті. Оның айтуынша, елімізде апаттық жағдайдағы – 45, үш ауысыммен оқытатын 127 мектеп жұмыс істеп тұр. Сондықтан қаржы бөлуде басымдықтарды бағалау керек. Ал 2018 жылғы бюджет бойынша 17 мемлекеттік орган осындай әлеуметтік талдауларға 7,2 млрд теңге жұмсамақ.

– Министр өзінің дәлелдерін келтіруге тырысты. Мысалы, мына мәселеге назар аударайық. Республикалық бюджеттен мүгедектерді бағып-қағып отырған аза­мат­тарға жәрдемақы төлеу үшін 2,7 млрд теңге қарастырылған. Ал көктемгі су тасқынына байланысты Ішкі істер министрлігіне 1,6 млрд теңге қаралған. Сонда әлеуметтік талдау­лар төтенше оқиғалардан да маңызды болып отыр ма? – деді Мәжіліс Төрағасы.

Н.Нығматулиннің айтуынша, өткен жыл­дың бюджеті бойынша да  Білім және ғылым министрлігінің әлеуметтік зерттеулерге тап­сырысы үшін осындай көлемде қаражат бөлін­ген. Алайда, нәтижесі неғайбыл және нақты қорытынды бермейтін жобаларды қар­жы­ландыру мәселесі тексерісті қажет етеді.

Мәжіліс Төрағасы осы орайда Респуб­ликалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетіне аталған мәселеге назар аударып, қорытынды жасауды тапсыр­ды.

Ғарыштан түсірілген суреттер неге сапасыз?

Мәжілістің жалпы отырысына қатысқан Үкімет мүшелері депутаттардың бюджетке енгізілген өзгерістеріне байланысты сауал­дарына жауап берді. Мәселен, Сергей Звольс­кий өз сауалында Қорғаныс және аэро­ғарыш өнеркәсібі министрілігі тарапынан отандық жер серіктері арқылы жер бе­тін зондтау арқылы түсірілген суреттердің са­пасына байланысты мәселе көтерді. Ол Ауыл шаруашылығы министрлігінің егістік алқаптарын суретке түсіруге бағытталған тапсырыстары күні бүгінге дейін тиісті деңгейде орындалмағандығын жеткізді. Атап айтқанда, ғарыштан түсірілген суреттердің 75 пайызы сапасыздықтан кәдеге аспай қалған. Демек, қаржы бөлінгенімен, ол қаражат желге ұшқандай болып отыр. Жел демекші, Қорғаныс және аэроғарыш өнеркәсібі министрі Бейбіт Атамқұлов аталған сәтсіздікті ауа райының қолайсыздығына телімек болғанымен, Мәжіліс Төрағасы бұған қатысты да сын айтты. Нұрлан Нығматулин тапсырыс сапалы орындалмаған күнде шетелдік ғарыш агенттіктеріне жүгінуге тура келетіндігін ескертті.

Жалпы, Мәжіліс депутаттары өзгертулер енгізілген бюджетке байланысты өңірлерде кезіккен өзге де мәселелерге қатысты сауалдарын қойып, заң жобасын мақұлдады. Сондай-ақ орталық атқарушы органдарға депутаттық сауалдарын жолдады.

Серік ӘБДІБЕК,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.11.2018

Елбасы Ұлттық банк төрағасы Данияр Ақышевті қабылдады

20.11.2018

Қайырымды қала тұрғындары тегін дүкен ашты

20.11.2018

Гүлшара Әбдіқалықова Албания Республикасының Еуропа істері және сыртқы істер министрімен кездесті

20.11.2018

Қ.Тоқаев Албанияның Еуропа және сыртқы істер министрі Д.Бушатиді қабылдады

20.11.2018

Павлодардағы электр қуаты 4 процентке төмендеді

20.11.2018

Түркі киносын әлемге таныту тақырыбына арналған дөңгелек үстел өтті

20.11.2018

Атырауда мемлекеттік-жекеменшік әріптестік шеңберінде көшелерді жарықтандыру жобасы іске асырылады

20.11.2018

Павлодарда Елбасының өмірі туралы көрініске әртістер таңдалуда

20.11.2018

Түркістанда «Agrofest – 2018» фестивалі өтті

20.11.2018

Албанияның Сыртқы істер министрі Қазақстанға алғашқы ресми сапармен келді

20.11.2018

«Құлагер» ұлттық жүлдесі табысталды

20.11.2018

Жетпіс мың адамның жалақысы өседі

20.11.2018

Алматыда жаңа комедиялық фильмнің тұсауы кесілді

20.11.2018

Түркістан аймағының Берлинде басылған көне картасы

20.11.2018

Алматыда «Құлагер» ұлттық жүлдесі табысталды

20.11.2018

Талғат Ешенұлы. Жүрегі бар жалғыз үй

20.11.2018

Нұрсұлтан Назарбаев «Отырар сазы» оркестрінің жетекшісі Дінзухра Тілендиеваны қабылдады

20.11.2018

Қазақ ғалымы Швецияда су тазартудың экологиялық таза әдісін ойлап тапты

20.11.2018

«Қазақстан темір жолы» және «ҚазМұнайГаз» басқармаларының жаңа төрағалары тағайындалды

20.11.2018

Қайрат Әбдірахманов ЕҚЫҰ Парламенттік Ассамблея басшылығымен кездесті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Stokgolm sındromy

Jumyr jerdiń betinde sany jaǵynan bizden áldeqaıda kóp, alaıda táýelsiz el atanýdy mańdaılaryna jazbaǵan, ol oryndalmas armandaı kórinetin halyqtar az emes jeterlik. Jaratqannyń qalaýymen qolǵa tıgen táýelsizdik qazaq balasynyń eń bir asyl muraty edi.

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

«Baı bolsań halqyńa paıdań tısin»

«Batyr bolsań jaýyńa naızań tısin, Baı bolsań halqyńa paıdań tısin». Kezinde aıyr tildi Áıteke bı aıtqan aqyldy sóz. Keler ǵasyrlarǵa da keter ǵaqlıa.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу