Ерлан Жүніс. Энтелехия (поэтикалық ойлар)

Егемен Қазақстан
20.04.2018 3964

БУМЕРАНГ

Қар лақтырып ойнадық өткенге,

өтіп жатқан уақытқа:

Көктемде –

айна сынды.

 

КӨРҰҒЛЫ

Күйзеледі әлем

тамып түсе алмай

қалам ұшынан...

 

ЖАЛҒЫЗДЫҚ

Бірін бірі

іздер болса адамдар,

білер еді – жоғалғанын бәрінің...

 

МҰРАТ

Жалқы таудың етегінде,

таңда туған көбелек

шыңында өлді,

жұлдыздарға ескерткіш боп қанаты.

 

УАҚЫТ

Бір топ бала маған қарай жүгірді,

құлағыма жетті үні,

екпіні – шашымды ағартты.

 

ОРТАҒАСЫР

Адыраспан түтіні

сыған қыздай билейді,

жанарында Сайфтың.

 

ЕСТЕЛІК

Бала күнгі дауысым,

жаңғырып тұр – алыстағы тауларда,

ғарыштағы əн сынды.

 

ЖАНЖАЛ

Ағаш үйдегілер от жақты.

Құптанда күн шықты.

Жапырақты шөл қысты.

 

ҚҰЛАҒАН КОМЕТА

От болып

лаулап кеп,

заулап кеп,

қара жерге зырқ етті

ауыр сөз.

 

АЙҚАЙ

Жұлдыздар

шытынап қирады,

сынығы

жүректі тілгілеп.

 

ЖАҢБЫРЛЫ ТҮНГІ ТҮС

Бір батып,

бір шығып,

қалқып жүр қарулар,

балалардың көз жасында.

 

ПИГМАЛИОН

Өз жанын ақын халықта сақтайды,

Ал халық болса –

Ақында.

 

ЖАҺАНДАНУ

Әппақ далама

кіріп келді әлем,

аяғын сүртпестен.

 

ЫҢҒАЙСЫЗДАНУ

Неткен жұмсақ туған жер тастары,

Неткен қатты еді алақаным.

 

УАҚЫТ ҚЫТЫҒЫ

Қыш құмыра ішінен

жаңғырып естілді

Гомер күлкісі.

 

ЦУНАМИ

Үріккен шағала

теңізді сапырды,

жағалауды шайды.

 

ТУРБУЛЕНТТІЛІК

Құс шеңгелінде

ұшады қоян,

ұшақта алма домалай...

 

ТІРШІЛІК

Таулар түнде көшеді,

балапаны ұлардың

жұмыртқасын жарғанша.

 

ТАЗАЛЫҚ

Еліктің лағы ойнайды баламменен.

Бабам аңға шықпады ма

ұл тапқанда алалы.

 

ЖОҢЫШҚА

Əрбір жазда мына белес жап-жасыл,

өзгермейді.

Бірақ жылда танымайды мені олар.

 

АРБА ДОҢҒАЛАҒЫ

Ат жалыққан əуеннен

қиялында баланың

Моцарт туды.

 

ҚЫР

Қырға кетіп, қаңғырдым.

Мен қалаға бара алмаймын,

Бала қаздың қатайғанша қанаты.

 

КӨШПЕНДІ

Бұл тау бұрын қыз болыпты деседі,

мен де бұрын құс болғам,

қондым ба екем иығыңа?..

 

ЖАҢА ӨМІР

Бақ ішінен ұшып шығып балапан,

шиқ-шиқ етіп кезіп жүрді ауланы

көк алманың иісіндей.

 

ТАРАЗ ШИЕСІ

Шираз сұлуының ерніндей,

Шам ойшылының ұятындай,

Афина шешенінің тіліндей.

 

ДƏЛЕЛДЕУ

Зілзаланың

дəлелдеуі қажет пе,

ол зілзала екенін?

 

ТҮС ƏЛЕТІ

Көз шырымын алсамшы,

шулай қонып үстіме,

алма ағаштың гүлдері.

 

МАЗАСЫЗДЫҚ

Инелік неге көзін жұмбайды,

неге тып-тыныш

мына түн?..

 

ШАРАСЫЗДЫҚ

Жалаңаш жартаста

қалғиды барқын,

қарға даусынан құлағы тұнып.

 

СЕБЕПСІЗДІК

Құстарға жем бердім

қолымнан,

қанатын алғам жоқ.

 

БƏЙЕК

Жапырақтан тамшы тамып түскенше

дүниеде дегбірсіздік туылып,

маған өтті.

 

КӨТЕРІЛІС

Олар ұзақ жылдар бойы қол созды –

айналғанша найзаға ол...

 

АЛЛЮЗИЯ

Балаға доп жер секілді.

Жер доп секілді бала емеске.

 

ЕСКІ ҒИМАРАТ

Тарихта кіретін есік бар,

шығатыны жоқ.

Шам – шіркейлер мазары, жарыққа ұмтылған.

 

КӨНЕ ҚҰМЫРА

Адам егер бəрін де ұмыта алса –

босар еді де, қирар еді,

тыныштықтың ащы даусынан.

 

ӨРКЕНИЕТ

Адам өзін іздеп жүріп

бір күні

тауып алды маймылды.

 

ПИРАМИДА

Сəби күнін түсіре алмай есіне,

суретіне қарайды олар таңданып.

 

ЖИНАЛЫС

Күн астында көп адам,

мен бір маңда тыншимын,

құс қанаты көлеңкесін түсірген.

 

БАЛБАЛ

Екі қазақ сөйлесіп тұр далада,

қарай қалсам,

тас боп қата қалады.

 

БҰЗЫЛҒАН ҮЙ

Мына кілт,

енді ешбір есікті ашпайды.

 

ҚАЛАУ

Тауға шығып айқай салғым келді де,

өрмеледім,

шыңында –

сыбырласып отыр екен екі адам.

 

СИЗИФ

Тастың

жаны,

еркі,

мəні,

серті,

ырқы,

қалауына – қарсылық!

 

ГОРГОНА МЕДУЗА

Ескерткіштер –

өзі өзіне тіке қарай алғандар.

 

ЖОҒАЛҒАН ҰРПАҚ

Қар жауып,

басылды.

Ең соңғы ақ ұлпа

қайсысы екенін ешкім де білмеді.

 

ПІКІР

Жайын өзін жағалауға лақтырды,

мұхит оны сезген жоқ.

 

ӨМІР АҒАШЫ

Желге ілесіп кетті жалғыз жапырақ,

енді əлем өзгерді,

мүлде өзгерді.

 

ПАЙДАЛЫЛЫҚ

Жапан түзде жатқан тасты көтерме.

 

ПОЛИГОН

Дала толқып жатыр тұнық теңіздей,

көрінеді ағарып

бабалардың сүйегі.

 

А Бао А Ку

Адам баласы есейген сайын,

армандары

неге ұсқынсыз?

 

ДОРИАН ГРЕЙ

Өзіне алып адам күнәсін,

сөздер өледі,

бейуақ.

 

КҮТУ

Жолға қарап тұрды жар.

Жапырақтың бояуы

ағып жатты көзінен.

 

ӨКПЕЛЕУ

Хат жазды да жыртты оны.

Кейде адамға жазу керек жай ғана,

теңіз түнде шулағандай.

 

ҚЫЗҒАНУ

Саған қарап тұрғандарды көргенше,

аңғармаппын,

кеткеніңді құлпырып.

 

КӨКТЕМ

Қоңырау шалды белгісіз нөмір

үздіксіз,

үздіксіз жауды жаңбыр да.

 

ДИХОТОМИЯ

Мен саған бару үшін гүл аламын,

ал гүлді алу үшін саған барам.

 

ƏСЕР

Сұлулар кетеді,

өлеңдер қалады

Алматыда.

 

ДАУЫЛ

Сол түнгі нөсерде

жаумаған жалғыз бұлт -

шындықтың бұлты еді.

 

Ерлан ЖҮНІС

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

15.08.2018

Жазықсыз атылған жампоз

15.08.2018

Астананың білім беру мекемелерінің 45 басшысы тәртіптік жазаға тартылды

15.08.2018

Қарулы күштерінің сержанты ер-азаматқа лайық батылдық жасады

15.08.2018

Атыраудағы «КасХим» жылына 27 млн полипропилен мен полиэтилен шығарады

15.08.2018

Керекулік өрендер жазды ойдағыдай өткізуде

15.08.2018

Алексей Цой жеке қабылдауына жазылған азаматтармен кездесу өткізді

15.08.2018

Жамбыл филармониясына Кенен есімі берілді

15.08.2018

«ҚАЗБАТ» батальоны АҚШ-тың «Дала қыраны-2018» бітімгерлік оқу-жаттығуларына қаты­суда

15.08.2018

Нарынқолдағы застава

15.08.2018

Заң кінәлі ме, балл кінәлі ме?

15.08.2018

Солтүстік Қазақстанда 48 полиция қызметкері баспаналы болды

15.08.2018

Физика пәнін ағылшын тілінде меңгерудің тиімділігі

15.08.2018

Алматы облысында жаңадан салынған 9 мектеп оқушыларға есік ашады

15.08.2018

Қапшағайдағы тамыз кездесуі

15.08.2018

Ақылбек ШПИКПАЕВ: Өзгеріс уақыты келді

15.08.2018

Қызылжар ауданындағы 13 ауылға сапалы ауыз су жетті

15.08.2018

Дәурен ҚАРАБАЕВ: Артықшылықты акцияларды кері сатып алу – акция ұстаушылар үшін де, компания үшін де тартымды нұсқа

15.08.2018

Мәлік Отарбаевтың «Бір қайыры бар дүние» кітабының тұсакесері өтті

15.08.2018

Алматыда қалай баспаналы болуға балады?

15.08.2018

Анасын сағынғандар оқитын кітап

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Бесінші саммит және Каспий «бестігі»

Кеше Ақтау қаласында Каспий маңы мем­лекеттері басшыларының Бесінші саммиті өтті. Аса маңызды халықаралық жиынға Қазақ­станның, Ресейдің, Әзербайжанның, Иранның және Түрікменстанның президенттері қатыс­ты. Тараптар Каспий теңізінің құқықтық мәрте­бесі, теңізде экономика, көлік-транзит, эколо­гия, қауіпсіздік және басқа да салалар бойын­ша ынтымақтастық орнату мәселелерін талқылады. 

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Шалдың баласы

Қазақ менталитетінің өзіне тән тағы бір ерекшелігін айқындап, бекзат болмысын ажарлап әмбе сақтап келе жатқан әдет-ғұрыптарының бірі отбасындағы үлкен баланы, әсіресе ұлдың тұңғышын ата-әжесінің бауырына салу дер едік. Ол атасының баласы болып өседі. Шалдың баласы құдайдың еркесі, оны ешкім бетінен қақпайды. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу