Еңбек қауіпсіздігіне – ерекше назар

Елімізде өндірістік жарақат алу көрсеткіші жыл сайын азайып келеді. Десек те, 2018 жылдың алғашқы үш айында 46 адам көз жұмған. Жыл басынан бері  317 адам өндірістік жарақат алған. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінде Еңбек, әлеуметтік қорғау және көші-қон комитетінің төрағасы Ақмәди Сарбасовтың қатысуымен өткен баспасөз мәслихатында осы мәселелер кеңінен талқыланды. 

Егемен Қазақстан
20.04.2018 9740
2

Жалпы, жалдамалы жұмыскерлер­дің еңбек құқықтарын қорғау және еңбек қатынастарын реттеу қоғамның өзекті мәселесі екені белгілі. Дүниежүзілік эконо­микалық форумның жүргізген сауал­намасы бойынша 2017 жылдың қоры­тындысында Қазақстандағы еңбек нарығының тиімділігі 140 мемлекеттің ішінде 35-орынға табан тіреді. Алайда бұл көрсеткіштің көлеңкесінде қаншама тағдырлар көрінбей жатқаны айқын. 

Олай дейтін себебіміз, комитет басшы­сы­ның сөзінше, Халықаралық еңбек ұйымының соңғы мәліметтеріне сай, өндіріс басында және жұмысқа байланысты аурулардан жыл сайын 2,78 млн жұмысшы көз жұмады. Олардың 2,4 миллионы, яғни 86,3 пайызы жұмысқа байланысты аурулардан қайтыс болса, ал 380 мыңы өндірістегі оқыс жағдайдан қаза табады екен.

Ақмәди Сарбасов 2017 жылы еңбек құқының сақталуына байланыс­ты тексе­рілген қазақстандық кәсіпорын­дардағы 1,7 млн жұмысшының 370 мыңы немесе әрбір төртінші қызметкердің (23,0 пайыз) зиянды және қауіпті еңбек жағдайында жұмыс істейтінін жеткізді. 

«Бүгінде елімізде әрбір екінші қыз­меткер жұмыс орнында аса шулы жағ­дайда еңбек етеді. Ал әрбір үшінші еңбеккер жұмыс орнында газ бен шаң мөлшерінің белгіленген нормадан көп жағдайына тап болады. Сексен төрт мың адам ауыр жұмысқа жұмылдырылған, – деді Ақмәди Сарбасов. – Бұл зерттелген кәсіпорын қызметкерлерінің 5,1 пайызы.

Сонымен қатар комитет басшысы мемлекеттік қадағалаудың басты бағыт­тарының бірі еңбек қауіпсіздігін қамтама­сыз етуге арналғанын баяндады. Төраға соңғы үш жылдың ішінде зар­дап шеккендер санының азаю дина­ми­касына назар аударып, бұл көрсет­кіштің 16 пайызға төмендегеніне ерекше тоқталды. Оның айтуынша, кен-металлургия кешендерінде жапа шеккендер қатары 16,0 пайыз болса, ал құры­лыс саласында 15,2 пайызды құрайды. Жоғарыда айтып өткеніміздей, 2018 жылдың бірінші тоқсанында өндірісте зардап шеккендердің саны былтырғы жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 7 пайызға төмендеп, 317 адамды құраған. 

– Жалпы, біз мемлекеттік органдар мен әлеуметтік серіктестердің арқасында өндірістік жарақат алу жағдайы төмендеп келе жатқанын көріп отырмыз. Десе де, бұл жойылып кеткен жоқ. 2017 жылы 1 678 жұмысшы өндірістік жарақатқа душар болған. Оның ішінде, өкінішке қарай, 244 адам қайтыс болды. Аймақтар бойынша мұндай жағдайлардың көбі Шығыс Қазақстанда тіркеледі. Аталған өңірде 2017 жылы 215 адам зардап шеккен. Сол секілді Қарағанды облысында былтыр 190 адам, Павлодар облысында 183 адам өндірістік жарақат алған, – деді төраға.

Мәслихат барысында комитет төраға­сы жұмысшылардың өтемақылары жайын да айтып өтті. «2017 жылы 673 мыңнан астам жұмысшы зиянды жұмыс орнында еңбек еткені үшін әртүрлі деңгейде өтемақы алды. Осы мақсатта жұмыс берушілер былтыр 170 млрд теңге ақша аударды», деді ол.
Сондай-ақ жиында Еңбек кодексін­де құрамына жұмыс берушілер мен жұ­мысшылардың өкілдері кіретін өндірістік кеңестер құру қажеттігі туралы сөз болды. Бүгінде осындай 12 мың­нан астам кеңес құрылған. Атал­ған мәсе­ленің төңіре­гіне көз жүгіртетін болсақ, мем­лекеттік қадағалау нәтижелері көр­сет­кендей, соңғы 5 жылдың ішінде анық­талған заң бұзушылықтардың 30%-дан астамы қауіпсіздік пен еңбекті қор­ғау саласына тиесілі. 2017 жылдың қо­ры­тын­дысы бойынша аймақтардағы мем­лекеттік еңбек инспекторлары 9920 тексеру жүргізіп, 14892 заң бұзушылық анықтаған. 

«Оның 4112-сі қауіпсіздік пен еңбекті қорғау ісіне қатысты. Мемлекеттік инспекторлардың талабымен жұмыс берушілер 298 лауазымды тұлғаны қызметінен босатқан. 22 қондырғы мен кәсіпорынның жұмысына тыйым салынып, 15 ұйымның қызметі тоқтатылды», дейді А.Сарбасов.

Баспасөз мәслихатының соңында комитет басшысының орынбасары Төлеген Оспанқұлов «Еңбекті қор­ғау және өнеркәсіп қауіпсіздігі жөнін­дегі «KIOSH-2018» VIІІ халықаралық көрме­сі» туралы айтты. Бұл шара 26-27 сәуір­де Астанада өткізіледі. Екі күннің ішінде көр­меге мемлекеттік органдардың, бизнес­тің, қоғамдық ұйымдардың өндіріс орын­дарында апатты жағдайлар мен жара­қат алуды азайту бағытындағы мәсе­ле­­лері қаралмақ. Сонымен қатар қорш­а­ған орта мен қоғамға тиер зиянды азайтып, кәсіптік аурулардың алдын алу және еңбек өнім­ділігін арттыру жайы да талқыға түседі. 

– Еңбек қауіпсіздігіне жағдай жасап, өндірістік жарақат алуды төмендету – Үкімет пен Еңбек және халықты әлеу­меттік қорғау министрлігінің басты мін­деттерінің бірі, – дейді комитет төр­аға­сының орынбасары Т.Қапақұлы.

Мирас АСАН,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.01.2019

Жас мамандарға пайдалы ақпарат (видео)

23.01.2019

Бокстан әйелдер арасындағы әлем чемпионатының қожайыны анықталды

23.01.2019

Футбол күнтізбесі жарияланды

23.01.2019

«Иван Ярыгин» турниріне қатысады

23.01.2019

Наурызда шаршы алаңға шығады

23.01.2019

Маңғыстауда арнайы мониторинг тобының алғашқы отырысы өтті

23.01.2019

«Ойыншық» сабындар

23.01.2019

Мұстафа рухын іздеген қазақтар

23.01.2019

Тұранның тұғырлы тұлғасы

23.01.2019

Инновациялық идеяларды тиімді пайдаланса...

23.01.2019

Ғылым деңгейі неге төмен?

23.01.2019

Adasqandardyń aldy jón, arty soqpaq...

23.01.2019

Қайырымдылық байқауына іріктеу жалғасып жатыр

23.01.2019

Армения елшісімен кездесті

23.01.2019

Бес әлеуметтік бастама: Атқарар іс аз емес

23.01.2019

Ауылда отырып, аукционда жеңген фермер

23.01.2019

Өзгенің қаңсыған су көліктері неліктен біздің жағалауда қалуы тиіс?

23.01.2019

Нәрестелердің шетінеуі екі есеге жуық азайды

22.01.2019

Франциядан Англияға бет алған ұшақ Ла-Манш бұғазында жоғалып кетті

22.01.2019

Жастар жылының логотипі бекітілді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Adasqandardyń aldy jón, arty soqpaq...

  Bıylǵy qańtarda Qazaqstan óziniń azamattaryn dúnıeniń qaı shetinde bolsa da qorǵaı alatyn irgeli el ekendigin kezekti ret kórsetti. Sırıadaǵy qandy qasapqa soqyr senimniń shyrmaýyndaǵy kúıeýimen birge baryp qalǵan áıelder men jas balalarǵa arnaıy ushaq bólip, alyp keldi. Elbasy N.Nazarbaev óziniń tapsyrmasymen 47 adamnyń, sonyń ishinde 30 balanyń qutqarylǵanyn málimdedi. Qutqarý sharalary «Jýsan» operasıasy» dep atalǵany da jarıa boldy.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу