Ақтөбеде зиянды қалдықтар тасқыны толастар емес

Соңғы жылдары жадырап жаз келсе болды, Ақтөбе қаласында адамның тыныс органдарын тұмшалап тастайтын жағымсыз иіс шыға бастайды. Мұндай кезде ақтөбеліктер аузы мен мұрнын жауып, тыжырынып, қайда кетерін білмей қалады. Бұл не сонда? Қайдан және неден пайда болатын құбылыс? Экологиялық зерттеулер барысы оның бірнеше себептері мен салдарлары бар екенін көрсетеді. Біріншіден мұндай жағымсыз жәйт облыс орталығындағы спирт және арақ өндірісі қалдықтарының аптап ыстықта әден кеуіп, қабыршақтануы салдарынан болатыны белгілі болып отыр. Бұл мәселе жөнінде газетіміздің өткен жылғы нөмірлерінің бірінде егжей-тегжей жазылды да.

Егемен Қазақстан
20.04.2018 12626

Бұған не қосуға болады? Ойды ой қозғайды. Сәуір айында Ақтөбе қаласында республикалық ақындайр айтысы өткізілді. Оған қатысқан жыр жүйріктері Ақтөбе спирт және арақ-шарап жөнінен де республика өңірлері арасында алдына ешкімді шығармай келе жатқанын өткір тілмен іліп жібергені бар. Әрине ақиқаттанаттап кете алмайсың. Айтыскер ақындар шындықты айтты. Айталық жыр жанпозы Болатбек Оразбаев ақтөбелік әріптесі Ершат Қайболдинге: әкіміне айтып, арақ зауыттарын жаптырмайсыңдар ма деп тап беріп еді. Ниет әрине дұрыс қой, әйтсе де шындықтың беті мен көзіне тура қарайтын болсақ, облыстық бюджетке салық төлемдерін төлеп отырған арақ өндірісінің жабыла қоюы екіталай. Оның үстіне спирт пен арақ өндірісінің иелері атымтай жомарттық танытып, жарты миллиардтан кем емес қомақты сомаға Мәдениет және спорт нысандарын тұрғызуға қаражат бөліп жатса, қайдан жабылады? Жабылмайды ешқашан. Сондай-ақ айтыскер ақын айтқандай мұндай өндірістерді жабу немес жаптыру жөніндегі тетік пен тұтқа облыс әкімінің қолында тұрған жоқ. Бұл тұста бір ғана мәселеге табан тіреуге болады. Арақ өндірісінің зиянды әрі улы қалдықтары атмосфералық ауамен қоршаға ортаға зиянын тигізбеуге тиіс. Бұл үшін озық технология мен арнайы қондырғының қажеттігі аян.

Облыс орталығында жаз айлары кезінде жағымсыз жәйттің тағы бір төркіні –сарқынды суларды тазарту деңгейінің төмендігінен туындайды. Екіншіден су бұру жүйелеріне сарқынды суларды ағызу тәртіптері мен нормативтері сақталмай жүргені де жоғарыда айтылғандай теріс көріністерге әкеліп соқтыруда. Сонда қалай болғаны? Зиянды қалдықтар тасқыны осылай жалғаса бере ме? Мұнда басы ашық сауалдар ірінші кезекте өндірістік кәсіпорындардан шығатын қалдық суды кәріз жүйелеріне тазартып ағызу қажеттігін көрсетеді.

Қалай дегенде де Ақтөбе қаласында табиғаттың ыстық маусымында жағымсыз иісті болдырмау мәселесі өткір күйінде тұр. Бұған байланысты бүгінгі күндері қандай іс-шаралар белгіленген деген мәселеге қарай ойыссақ –Ақтөбе облысы бойынша экология департаменті мен «Ақбұлақ» АҚ бірлесіп қолға алған жобалар ауызға бірінші оралады. Қазіргі кезде олар ай сайын сыртқа шығарылатын судан сынамалар алып, ондағы зиянды заттардың мөлшерін анықтау жұмыстарын жүргізуде.

Бұл жөнінде қалыптасқан тәртіп пен келісім бойынша мәселенің мәнісі талдау нәтижелеріне байланысты шешеілмек. Яғни зиынды заттар белгіленген шектен асып кеткен жағдайда, бұған жол берген кәсіпорындар өнеркәсіптік суды су бұру жүйесіне ағызуын тоқтатуға тиіс. Сонымен бірге аталған өндіріс орындары зиянды заттар мөлшерін азайту жөнінде де тиісті шаралар қабылдау қажет. Егер бұл қойылған талаптар орындалмай, аяқсыз қалатын болса, «Ақбұлақ»  АҚ сол кәспорындарға көрсететін қызметін тоқтататын болады. Осы орайда Ақтөбе облысы бойынша экология департаментінен алынған нақты деректерге сүйенсек, облыс орталығында 2016 жылы 54 және өткен 2017 жылы 47 кәсіпорын зиянды заттарды мөлшерден тыс тастағанына көз жеткіземіз. Ал биылғы жылдың І тоқсанында Ақтөбе қаласында 43 кәсіпорын қоршаған ортаны ластауға жүздері жанбапты. Бұл деректің өзі мұнда зиянды қалдықтар тастаудың тасқыны тоқталмақ түгілі, одан әрі өсіп келе жатқанын көрсетеді.

-Оларға қолданыстағы нұсқаулықтарға сәкес экология департаменті тарапынан тиісті шаралар қолданылды. Сондай-ақ ауаны ластау мөлшерін төмендететін қондырғылар қондыруға нұсқамалар берілді, - деді газет тілшісіне Ақтөбе облысы бойынша экология департаменті жетекшісі Жақсығалыи Иманқұлов.

Мамандардың мәлімдеуінше бүгінгі әңгімеміздің басты арқауына айналған өнеркәсіпте пайдаланылған шайынды суларды су бұру жүйелеріне ағызудың өз тәртібі бар. Мұндай үдерістің алдында ластанған су тиісті тазартудан өткізілуі керек. Аталған қағида арнайы бұйрықпен бекітілген. Солай бола тұрса да бұған дейінгі жүргізілен сараптама қорытындылары қаладағы өндірістік орындардың басым көпшілігі бұл талаптарды белден басып жүргенін айқындап берді. Мұның ең басты күрделі жағы –зиянды заттардың кәрізге жиналатынында болып шықты. Соның салдарынан жаздың ыстық күндерінде кәріздер шіри бастайды екен. Мұндай жағдайда ауаға жағымсыз иіс таралмағанда қайтеді.

Түптей келгенде бұл айтылғандардың бәрі өндіріс технологиясын жаңғыртуға және сараптамалық жұмыстардың деңгейін тереңдетуге тіреле береді. Осы орайда жергілікті өкілетті органдар Ресейдің Қазан қаласындағы ғылыми-зерттеу институтының ұжымымен қоян-қолтық тығыз байланыста жұмыс жүргізуді көздеп отыр. Бұл ретте Ақтөбеде күкіртті сутекті залалсыздандыратын «ИВКАЗ» катализаторын пайдалану жолдары қарастырылған. Ал әзірге ресейлік мамандардың көмегімен бұл технологияның тиімді тұстары сарапқа салынуда. Алдағы уақытта аталмыш технология оң нәтиже көрсеткен жағдайда дереу қолданысқа енгізілмек.

Темір Құсайын,

"Егемен Қазақстан"

Ақтөбе

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.05.2018

Солтүстік Қазақстан облысы мен «CLAAS» компаниясы меморандумға қол қойды

20.05.2018

Торғайдағы Ахмет Байтұрсынов туған үй жөнделетін болды

20.05.2018

Қостанай облысында 18-ші өрт сөндіру бекеті ашылды

20.05.2018

Қостанай қаласы «мерейлі отбасын» таңдады

20.05.2018

Батыс Қазақстан мен Астана әріптестік туралы меморандумға қол қойды

20.05.2018

Каспий жағалауында суға шомылу маусымына байланысты үгіт-насихат жұмыстары жүргізілді

20.05.2018

Ақтөбе және Орынбор облыстары ресми делегацияларының кездесуі өтті

20.05.2018

Павлодарда партиялық жоба аясында IT-орталық ашылады

20.05.2018

Екібастұздағы «Шығыс» кенішіне «Liebherr R-976 Litronic» экскаваторы әкелінді

20.05.2018

Павлодарда Медиаторлардың республикалық форумы өтті

20.05.2018

Павлодарда ауыл шаруашылық жерлері электронды картаға түсіріледі

20.05.2018

Павлодарда жүргізушілердің төленбеген көлік салығы 670 миллион теңгеге жеткен

20.05.2018

Хорватия Астанада дипломатиялық өкілдік ашпақ

20.05.2018

Самал Еслямова Канн кинофестивалінде үздік актриса атанды

20.05.2018

20 мамырға арналған ауа райы

20.05.2018

ҚарМУ-да «Рухани жаңғыру» бағдарламасын жүзеге асыру барысын талқылады

19.05.2018

АЭФ-2018 аясында жаһандық трансформация жағдайындағы азаматтық қоғам институттарының рөлі талқыланды

19.05.2018

Қазақстандық сарапшылар ғаламдық дамудың басты бес мегатренді туралы пікір білдірді

19.05.2018

Н. Назарбаев атап өткен бес мегатренд АЭФ-2018 алаңдарында кеңінен талқылануда

19.05.2018

QazaqGeography «Қазақстандық ұлттық географиялық қоғамының» кезектен тыс съезі өз жұмысын бастады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Кешегінің жұрнағы, бүгінгінің көнесі 

Әдебиетке әркімнің-ақ таласы бар заман өтіп кеткенін мойындау қалай болған күнде ауыр. Нарық зама­нының елең-алаңында қолына қалам ұста­ған жігіттердің арасынан адамдар кітап­қа оралады әлі дегенді сеніммен айт­қандарына қарағанда әдебиеттің өмірдегі артықшылығына үміттері күшті болған-ау, шамасы. 

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Қолдан жасалған қасірет

Жылда мамырдың соңындағы Аза тұту күні жақындаған сайын мен қазақпын деген әрбір адамның жүрегі қарс айрылмауы, 30-шы жылдардағы саяси қуғын-сүргіннің, ғаламат ашаршылықтың құрбандарын еске алып күңіренбеуі мүмкін емес дер едік. 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Оразаның нығметі

«Зор сүйінші айтайын, Мұсылман болып туғанға. Ислам дінін қуғанға...» деп Майлықожа бабамыз жырлағандай, исламды дінім, Мұхаммедті пайғамбарым деп таныған мүміндер үшін қасиетті рамазан айы туды. Аллаға бойұсынушы қауым бұл айды «Айлардың сұлтаны» деп ерекше әспет­тесе, үлкен сахаба Абдулла Аббас «күн­­дердің қайырлысы – жұма, айлардың қайыр­лысы – рамазан» деген екен.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Жол апатын азайту жүргізуші мәдениетіне байланысты

Өткенде екі көлік соқтығысып қал­ды. Олар көшенің бағдаршамы жоқ қиылысында бір-біріне жол бермеген. Содан екі жүргізуші бірін-бірі кінәлап жатыр. 

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Қазақ қызы осындай

Ұлттық дүниетаным ілімінде халық­тың гүлі қазақ қызының болмысына, әдеп-ілтипатына, сұлулық, ізеттілік қасиеттеріне қатысты «Қызда оттай ыстық мейір бар», «Қызда 40 періште бар», «Қызда 40 көліктік бақыт бар», «Қыздың қабағында құт бар», «Қыз назы 40 кісіні мас қылады», «Қыз 40 істің қисынын біледі», «Бұрынғының қыздары бармағының шұңқырындағы асқа тояды» дейтін сұлулықтың тұңғиық сырларын мәлімдейтін інжу-маржан ойлар, толғамдар, лала лебіздер бар.

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу