Ақтөбеде зиянды қалдықтар тасқыны толастар емес

Соңғы жылдары жадырап жаз келсе болды, Ақтөбе қаласында адамның тыныс органдарын тұмшалап тастайтын жағымсыз иіс шыға бастайды. Мұндай кезде ақтөбеліктер аузы мен мұрнын жауып, тыжырынып, қайда кетерін білмей қалады. Бұл не сонда? Қайдан және неден пайда болатын құбылыс? Экологиялық зерттеулер барысы оның бірнеше себептері мен салдарлары бар екенін көрсетеді. Біріншіден мұндай жағымсыз жәйт облыс орталығындағы спирт және арақ өндірісі қалдықтарының аптап ыстықта әден кеуіп, қабыршақтануы салдарынан болатыны белгілі болып отыр. Бұл мәселе жөнінде газетіміздің өткен жылғы нөмірлерінің бірінде егжей-тегжей жазылды да.

Егемен Қазақстан
20.04.2018 12876
2

Бұған не қосуға болады? Ойды ой қозғайды. Сәуір айында Ақтөбе қаласында республикалық ақындайр айтысы өткізілді. Оған қатысқан жыр жүйріктері Ақтөбе спирт және арақ-шарап жөнінен де республика өңірлері арасында алдына ешкімді шығармай келе жатқанын өткір тілмен іліп жібергені бар. Әрине ақиқаттанаттап кете алмайсың. Айтыскер ақындар шындықты айтты. Айталық жыр жанпозы Болатбек Оразбаев ақтөбелік әріптесі Ершат Қайболдинге: әкіміне айтып, арақ зауыттарын жаптырмайсыңдар ма деп тап беріп еді. Ниет әрине дұрыс қой, әйтсе де шындықтың беті мен көзіне тура қарайтын болсақ, облыстық бюджетке салық төлемдерін төлеп отырған арақ өндірісінің жабыла қоюы екіталай. Оның үстіне спирт пен арақ өндірісінің иелері атымтай жомарттық танытып, жарты миллиардтан кем емес қомақты сомаға Мәдениет және спорт нысандарын тұрғызуға қаражат бөліп жатса, қайдан жабылады? Жабылмайды ешқашан. Сондай-ақ айтыскер ақын айтқандай мұндай өндірістерді жабу немес жаптыру жөніндегі тетік пен тұтқа облыс әкімінің қолында тұрған жоқ. Бұл тұста бір ғана мәселеге табан тіреуге болады. Арақ өндірісінің зиянды әрі улы қалдықтары атмосфералық ауамен қоршаға ортаға зиянын тигізбеуге тиіс. Бұл үшін озық технология мен арнайы қондырғының қажеттігі аян.

Облыс орталығында жаз айлары кезінде жағымсыз жәйттің тағы бір төркіні –сарқынды суларды тазарту деңгейінің төмендігінен туындайды. Екіншіден су бұру жүйелеріне сарқынды суларды ағызу тәртіптері мен нормативтері сақталмай жүргені де жоғарыда айтылғандай теріс көріністерге әкеліп соқтыруда. Сонда қалай болғаны? Зиянды қалдықтар тасқыны осылай жалғаса бере ме? Мұнда басы ашық сауалдар ірінші кезекте өндірістік кәсіпорындардан шығатын қалдық суды кәріз жүйелеріне тазартып ағызу қажеттігін көрсетеді.

Қалай дегенде де Ақтөбе қаласында табиғаттың ыстық маусымында жағымсыз иісті болдырмау мәселесі өткір күйінде тұр. Бұған байланысты бүгінгі күндері қандай іс-шаралар белгіленген деген мәселеге қарай ойыссақ –Ақтөбе облысы бойынша экология департаменті мен «Ақбұлақ» АҚ бірлесіп қолға алған жобалар ауызға бірінші оралады. Қазіргі кезде олар ай сайын сыртқа шығарылатын судан сынамалар алып, ондағы зиянды заттардың мөлшерін анықтау жұмыстарын жүргізуде.

Бұл жөнінде қалыптасқан тәртіп пен келісім бойынша мәселенің мәнісі талдау нәтижелеріне байланысты шешеілмек. Яғни зиынды заттар белгіленген шектен асып кеткен жағдайда, бұған жол берген кәсіпорындар өнеркәсіптік суды су бұру жүйесіне ағызуын тоқтатуға тиіс. Сонымен бірге аталған өндіріс орындары зиянды заттар мөлшерін азайту жөнінде де тиісті шаралар қабылдау қажет. Егер бұл қойылған талаптар орындалмай, аяқсыз қалатын болса, «Ақбұлақ»  АҚ сол кәспорындарға көрсететін қызметін тоқтататын болады. Осы орайда Ақтөбе облысы бойынша экология департаментінен алынған нақты деректерге сүйенсек, облыс орталығында 2016 жылы 54 және өткен 2017 жылы 47 кәсіпорын зиянды заттарды мөлшерден тыс тастағанына көз жеткіземіз. Ал биылғы жылдың І тоқсанында Ақтөбе қаласында 43 кәсіпорын қоршаған ортаны ластауға жүздері жанбапты. Бұл деректің өзі мұнда зиянды қалдықтар тастаудың тасқыны тоқталмақ түгілі, одан әрі өсіп келе жатқанын көрсетеді.

-Оларға қолданыстағы нұсқаулықтарға сәкес экология департаменті тарапынан тиісті шаралар қолданылды. Сондай-ақ ауаны ластау мөлшерін төмендететін қондырғылар қондыруға нұсқамалар берілді, - деді газет тілшісіне Ақтөбе облысы бойынша экология департаменті жетекшісі Жақсығалыи Иманқұлов.

Мамандардың мәлімдеуінше бүгінгі әңгімеміздің басты арқауына айналған өнеркәсіпте пайдаланылған шайынды суларды су бұру жүйелеріне ағызудың өз тәртібі бар. Мұндай үдерістің алдында ластанған су тиісті тазартудан өткізілуі керек. Аталған қағида арнайы бұйрықпен бекітілген. Солай бола тұрса да бұған дейінгі жүргізілен сараптама қорытындылары қаладағы өндірістік орындардың басым көпшілігі бұл талаптарды белден басып жүргенін айқындап берді. Мұның ең басты күрделі жағы –зиянды заттардың кәрізге жиналатынында болып шықты. Соның салдарынан жаздың ыстық күндерінде кәріздер шіри бастайды екен. Мұндай жағдайда ауаға жағымсыз иіс таралмағанда қайтеді.

Түптей келгенде бұл айтылғандардың бәрі өндіріс технологиясын жаңғыртуға және сараптамалық жұмыстардың деңгейін тереңдетуге тіреле береді. Осы орайда жергілікті өкілетті органдар Ресейдің Қазан қаласындағы ғылыми-зерттеу институтының ұжымымен қоян-қолтық тығыз байланыста жұмыс жүргізуді көздеп отыр. Бұл ретте Ақтөбеде күкіртті сутекті залалсыздандыратын «ИВКАЗ» катализаторын пайдалану жолдары қарастырылған. Ал әзірге ресейлік мамандардың көмегімен бұл технологияның тиімді тұстары сарапқа салынуда. Алдағы уақытта аталмыш технология оң нәтиже көрсеткен жағдайда дереу қолданысқа енгізілмек.

Темір Құсайын,

"Егемен Қазақстан"

Ақтөбе

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.03.2019

Кремльді тамсандырған Димаш

24.03.2019

Димашқа өзі бейнеленген қуыршақ сыйға берді

24.03.2019

Маңғыстаулық 40 мың жұмысшы астанамыздың Нұр-Сұлтан болып өзгеруін оң шешім деп бағалады

24.03.2019

Бақыт Сұлтанов елорда атауын өзгерту туралы: Біз барынша үнемді жолды таңдаймыз

24.03.2019

Financial Times басылымы Н.Назарбаевты елдегі геосаяси тұрақтылықтың тірегі деп есептейді

24.03.2019

Bloomberg: Құрметке лайық ақсақал 

24.03.2019

Trend: Назарбаев – қазақ ұлтының батыры

24.03.2019

CNN: Ядролық қарудан бас тартқан көреген көшбасшы

24.03.2019

ШҚО: Көкпекті ауданында кәсіпкер 6 баланың анасына баспана сыйлады

24.03.2019

Глубокое ауданы Наурызды ерекше атап өтті

24.03.2019

Foreign Policy: Ең көреген мемлекет басшысы

24.03.2019

Global Times: Қазақстанның даңқы Назарбаевпен байланысты болған

24.03.2019

А.Мамин Президенттің су тасқыны кезеңіне дайындық жөніндегі тапсырмаларының орындалуымен танысты

24.03.2019

А. Мамин Талдықорған қаласының әлеуметтік-экономикалық дамуымен танысты

24.03.2019

Алматы облысына жұмыс сапары аясында Асқар Мамин астананы қайта атауға қатысты пікір білдірді

24.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаев «MEDIKER 4K» жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне барды

24.03.2019

Димаш Құдайбергеннің Кремльдегі концертінің толық видеосы жарияланды

24.03.2019

Элизабетке ел риза

24.03.2019

«Батыс» өңірлік қолбасшылығының танкішілері Т-72 танкісінің қару-жарағынан штаттық оқ атуларды өткізді

24.03.2019

Наурызда айтылған бата

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Etjeńdi balalar

Qoǵam kóz jumyp qaraı almaıtyn máse­lelerdiń basynda bala densaýlyǵy tur. Bú­gin­de mańaıymyzǵa zerdelep qaraıtyn bolsaq, tyǵynshyqtaı, tolyq jasóspirimder kó­beıe túsken. Semizdik – aýrý bolyp esep­teletindikten, qazirgi ýaqytta dıspanserlik esep­ke alynady. Sábı saýlyǵy ana qursaǵyna bit­­ken kúnnen bastap qalyptasatyndyǵyn al­dymen ata-anasy túsinýi qajet.

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу