Осы біз қалай демалып жүрміз?

Қатарынан келетін үш-төрт күндік демалысы бар мерекенің қарсаңы болатын. Ойда жоқта кездесіп шүйіркелесе кеткен бір танысымнан дағдылы әдетпен алда бірнеше күн демалыс келе жатыр, не бітірейін деп жатсың деп сұрай салдым. Шынын айтсам, оның не бітіретіні мені онша қызықтырып та тұрған жоқ, әншейін, әңгімені бірдеңеден бастау керек болған соң қойыла салған сұрақ болатын. Е-е, не істеуші едік. Демалысты пайдаланып ұйқыны бір қандырамыз да деп жауап қайтарды әлгі танысым. Немене, сонда төрт күн бойы ұйықтай бересің бе деп мен де қарап тұрмай қазбалай түстім. Бұл да енді әңгімені соза түсудің амалы. Жоға-а, деді жаңағы танысым, төрт күн бойы ұйықтап не көрініпті. Түске дейін ұйықтасақ та жетеді ғой. Түс ауа, уақыт болса, базар, дүкен аралап қайтатын шығармыз. Үйге керек-жарақтар алуымыз керек қой...

Егемен Қазақстан
11.05.2018 441
2

Осы бір тосыннан туындаған әңгіме күтпеген жерден менің өзімді де  ойлантып тастады. Қазір қаладағы кез келген үйдің алды автотұраққа айналған. Мұндай көрініс біз тұратын үйге де тән. Аула толған машина. Тіпті балалар ойнайтын да орын жоқ. Ойын тұрмақ, бірі келіп, бірі кетіп жатқан автокөліктердің арасынан әрі-бері өтудің өзі кейде өмірге қауіп төндіреді. Дегенмен, біз айтқалы отырған мәселе мүлде басқа. Мені ойландырған жайт подъездер алдында тұратын машиналардың көптігі емес, сол машиналардың демалыс күндері, яғни халықтың нағыз қыдыратын кездерінде қаққан қазықтай  тапжылмайтындығы. Оған бұрын онша көңіл бөлмеген екенмін, жаңағы танысымның «түске дейін ұйықтаймыз» деген сөзі біраз жайттан хабар беріп, санамды сергіткендей болды. Дәлірек айтқанда, аулада тұрған автокөліктердің түске дейін орын­дарынан қозғалмауының сырын енді түсіндім. Сөйтсек, біздің бауырлар күн тас төбеге көтерілгенше алаңсыз «қорылға басады» екен ғой.

Мен тағы ойландым. Соншалықты бір ойшыл, данышпан болғандықтан емес, әрине, керісінше, көп жайтты түсіне алмағандықтан, түсінуге ақылым жете қоймағандықтан. Мой­ын­дауымыз керек, демалысты бәріміз де дем­алуға, яғни ұйықтауға, одан кейін диванда шалқайып жатып теледидар қарауға берілген уақыт деп түсінеміз. Сондықтан көпшілігіміз солай жасаймыз да.

Осыдан төрт-бес жыл бұрын еуропалық нәсілді бір жігіт менің көнеріңкіреген авто­кө­лігімді сатып алды. Ол алдыңғы және артқы доңғалақтары қатар «жетелейтін» «кроссовер» машина болатын. Сонда жаңағы жігіт біз жолдастарымызбен демалыс күндері балық аулауға шығамыз, мынадай көлік сол үшін керек деп еді. Ол кезде мен  сауданың сабылысымен жүріп жаңағының айтқандарына онша мән бере қоймаппын. Бұл сөз жоғарыда әңгімелескен танысымның «түске дейін ұйық­таймыз» дегенінен кейін ғана барып есіме түсті.

Расында да, біз осы қалай демаламыз? Жалпы, демалыс дегенді қалай түсінеміз? Демалыс деген ұйықтау, теледидар қарау, одан қалды дүкен аралау ма? «Дүкен аралау» деген сөз бұл ретте тегіннен-тегін айтылып отырған жоқ. Аптаға жететін азық-түлік, басқа да тұрмысқа қажетті дүниелер алу керек болған соң демалыс күндері бәріміздің де дүкенге бір соғып кететініміз шындық. Сонда не байқайсыз дейсіздер ғой? Айтайын. Қай сауда орталығына барсаң да көретінің қаптаған қазақтың қыздары мен жігіттері. Және олардың көпшілігінің біз сияқты азық-түлік алуға келмегені бірден байқалады. Біріншіден, ұстаған сөмкелері жоқ, екі қолдары қалталарында. Екіншіден, қандай да бір зат сатып алу ойларына да кіріп-шықпайды, әншейін серуендеп уақыт өткізуге келгендері көрініп-ақ тұр. Айта берсең, дүкенде жүретіндердің дені 20-ның о жақ, бұ жағындағы жастар, араларында мектеп оқушылары да аз емес, олар дорбалап азық-түлік тасиды дегенге кім сенер?! Осыдан-ақ олардың бос уақыт туа қалса сауда орындарын жағалайтынын, демалудың одан әлдеқайда пайдалырақ түрлері бар екенін түсіне бермейтінін аңғаруға болады. Құй сен, құй сенбе, біздегі жағдайдың ақиқаты осы. 

Таяуда бір кісі кітапханаларға бара қалсаң өңкей өзге ұлттардың өкілдерін көресің, біздің қазақ жастарын мүлде кездестірмейсің деп жазып еді бір мақаласында. Жарайды, демалыс, мереке күндері кітапханаға бармай-ақ қойсын делік. Бірақ мәдениетті түрде демалғысы келген адам үшін оның өзге түрлері жетерлік емес пе?! Айталық, еуро­па­лық нәсілді жігіт айтқандай, балық аулаға неге бармасқа? Бала-шағаңмен табиғат аясына да шығуға болады. Бүгінде автокөлігі жоқ адам сирек. Демек, барам деген жерге баруға еш кедергі жоқ. Оның сыртында театрлар мен концерт залдары тұр есіктерін айқара ашып. 

«Дұрыс демала білу – өркениеттіліктің ең жоғарғы сатысы» деген екен ағылшын философы Бертран Рассел. Менің пайымдауымша, өте орынды айтылған сөз.

Қаланың у-шуынан бір ауық алыстап, таза ауада демалу денсаулық үшін де пайдалы екенін баршамыз да білеміз. Біле тұра жаппай үйкүшіктікке салынып алған сияқтымыз, алысқа аттап басуға қанға біткен керенаулық пен бойға біткен бойкүйездік жібермейді. Керек десеңіз, өзен жағалап балық аулау дем­алыстың бір түрі ғана емес, сонымен бірге отбасыңа тегін тамақ тауып берудің де бір жолы. Бірақ оның бәрін ескеріп, елейтін біз бе?!

Өзге жұртты білмеймін, біздің қазақ бау­ыр­­лардың көпшілігінің демалыстары мен ме­рекелерін базарлар мен дүкендерді аралаумен өткізіп жатқаны айдан анық. Онда да ұйқылары қанғаннан кейін.

Ал сіз ше?..

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.01.2019

Бокстан әйелдер арасындағы әлем чемпионатының қожайыны анықталды

23.01.2019

Футбол күнтізбесі жарияланды

23.01.2019

«Иван Ярыгин» турниріне қатысады

23.01.2019

Наурызда шаршы алаңға шығады

23.01.2019

Маңғыстауда арнайы мониторинг тобының алғашқы отырысы өтті

23.01.2019

«Ойыншық» сабындар

23.01.2019

Мұстафа рухын іздеген қазақтар

23.01.2019

Тұранның тұғырлы тұлғасы

23.01.2019

Инновациялық идеяларды тиімді пайдаланса...

23.01.2019

Ғылым деңгейі неге төмен?

23.01.2019

Adasqandardyń aldy jón, arty soqpaq...

23.01.2019

Қайырымдылық байқауына іріктеу жалғасып жатыр

23.01.2019

Армения елшісімен кездесті

23.01.2019

Бес әлеуметтік бастама: Атқарар іс аз емес

23.01.2019

Ауылда отырып, аукционда жеңген фермер

23.01.2019

Өзгенің қаңсыған су көліктері неліктен біздің жағалауда қалуы тиіс?

23.01.2019

Нәрестелердің шетінеуі екі есеге жуық азайды

22.01.2019

Франциядан Англияға бет алған ұшақ Ла-Манш бұғазында жоғалып кетті

22.01.2019

Жастар жылының логотипі бекітілді

22.01.2019

Жол азабына ұшырағандарға шекарашылар көмекке келді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Adasqandardyń aldy jón, arty soqpaq...

  Bıylǵy qańtarda Qazaqstan óziniń azamattaryn dúnıeniń qaı shetinde bolsa da qorǵaı alatyn irgeli el ekendigin kezekti ret kórsetti. Sırıadaǵy qandy qasapqa soqyr senimniń shyrmaýyndaǵy kúıeýimen birge baryp qalǵan áıelder men jas balalarǵa arnaıy ushaq bólip, alyp keldi. Elbasy N.Nazarbaev óziniń tapsyrmasymen 47 adamnyń, sonyń ishinde 30 balanyń qutqarylǵanyn málimdedi. Qutqarý sharalary «Jýsan» operasıasy» dep atalǵany da jarıa boldy.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Бала (11.05.2018 11:32:09)

Кеше ғана спиннинг сатып алып балыққа барып келдім. Үйде жатып түске дейін ұйымтағанша, ауасы тар дүкен аралағанша, таза ауада, табиғатта, отбасыңмен немесе өзің-ақ балық аулағанға не жетсін! әттең, осы істі бұрынырақ бастау керек ед... Ештен кеш...

Пікір қосу