Астаналар шеруін айғақтайтын шежіре

Көрмеде 1920 жылдан 1950 жылға дейін Орынбор, Қызылорда, Ақмола, Алматы, Мәскеу қалаларында жарық көрген 100-ден астам ерекше кітаптар, мерзімді басылым­дар, Қазақстан астаналары та­ри­хының жекелеген кезеңдері көр­сетілді.

Егемен Қазақстан
22.05.2018 475
Фото: Орынбай БАЛМҰРАТ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениет және спорт министрлігінің қолдауымен Ұлттық академиялық кітапхана елордамыздың 20 жылдығына орай «Ел жүрегі – Астана» атты мерекелік шара қарсаңында «Әлем астаналарының шежіресі» атты халықаралық кітап көрмесін өткізді.

Айтулы шараға Мә­де­­ниет және спорт минис­трі Арыстанбек Мұ­ха­ме­ди­ұлы, белгілі мемлекет және қо­­ғам қайраткері Мыр­за­тай Жол­дасбеков, Ресей Феде­ра­­циясының Қазақ­стандағы Тө­тенше жә­не өкілетті ел­ші­сі Алексей Боро­давкин, Гер­ма­нияның Қазақ­стан­да­ғы Тө­тен­ше және өкі­лет­ті елшісі Ро­льф Мафаэль, Қазақ­стан Жа­­зу­шылар одағы бас­қар­ма­сының төрағасы Ұлық­бек Ес­дәулет, «Егемен Қазақ­стан» газеті» АҚ Басқарма төр­ағасы, Дар­хан Қыдырәлі және Ұлттық ака­демиялық кітапхананың бас­шысы Үмітхан Мұңалбаева, сонымен қатар бірқатар ТМД және әлем елдері ұлт­тық кітап­ха­наларының жетек­ші­лері, Қазақ­станның ұлттық және ай­мақ­тық кітапханалары, ғы­лыми және шығармашылық зия­лы қауым өкілдері, баспагер­лер, мем­лекеттік мәде­ниет, білім жә­не ғылым институттарының жау­апты қызметкерлері, кітап­ха­нашылар қатысты.

Көрменің салтанатты ашылуында сөз сөйлеген Мәде­ни­ет және спорт министрі Арыс­танбек Мұхамедиұлы осы ша­ра­­ға алыс-жақыннан келген бар­лық қонақтарды Астананың 20 жылдық мерекесімен құттық­тай отырып, алғысын айтты. «Бұл бәрімізге айтулы мереке. Осы мереке аясында өтіп жатқан «Әлем астаналарының шежіресі» атты халықаралық кітап көрмесінің орны бөлек. Рухани жаңғыру бүгінгі таңда елі­міздің алға қойған бірін­ші мақсаты деуге болады. Осыны ұйым­дастырған Ұлт­тық кі­тапханаға, Қазақстан Жазу­шы­лар одағына және өзге де атсалысқан ұйымдарға рақмет айтамын», деді ол.

Елорданың іргетасын бірге қа­ласқан ел ағасы, мемлекет жә­не қоғам қайраткері Мыр­затай Жолдасбеков Аста­на­ның алғаш құрылған кез­дегі жағ­дайын еске алып, оның бүгін­гі бет-бейнесіне тоқтала келе: «Мен Астананы мақтан тұтамын, оны әрқайсымыз қастерлеп, мәпелеп сүюіміз керек. Бүгінгі шара сондай бір танымдық, мәдени, рухани ауқымды шара болды. Жастар осыны жанымен сезініп, пайдаға жаратса игі», деді.

Сондай-ақ Ресей Федера­ция­­­сының Қазақстандағы Тө­тен­­ше және өкілетті елші­сі Алексей Бородавкин де сөз сөй­­леп: «Ең алдымен бар­лық­­тарыңызды Астананың 20 жылдық мерейтойымен құт­тық­тағым келіп тұр. Бұл бар­ша қазақ үшін ғана емес, Қазақстандағы барлық халық­тар үшін де айтулы мереке. Осы аз уақыттың ішінде Астана Қазақстанның жаңа орталығы ре­тінде бекіп, барлық халық мақ­танатындай деңгейде дамы­ды. Астана дамудың жақсы үлгі­сін көрсетіп келеді. Себебі эко­номикада да, әлеуметтік даму­да да, қаржы жағынан да Астана алда келеді және бұл қала халықаралық келіссөздер алаңына айналды. Бұл тек Қазақстанның ғана емес, Орталық Азияның дамуына қо­мақты үлес қоса алатын же­тіс­тік деуге болады. Мен Ресей­дің де Астананың дамуына үлес қосып жатқанын атап өткім келеді. Экономика мен бизнес, мәдениет салалары бойынша да екі мемлекет ара­сын­да достық байланыс ны­ғая бер­мек», деді. Сонымен бір­ге өз­ге де қатысушылар сөз сөй­леп, «Әлем астаналарының ше­­жіресі» атты халықаралық көр­­мені өткізу мемлекет­тер ара­сындағы қарым-қа­ты­нас­тар­да іргелі факторлар саналатын мәдени, ғылыми және білім бе­ру байланыстарын нығайту үшін өте маңызды екенін айтты.

Көрме аясында Ұлттық ака­де­миялық кітапхананың сирек кітаптар мен қолжазбалар қыз­меті «Қазақстан астана­ла­рының тарихы туралы сирек кітаптар» көрмесін дайындады. Көрмеде 1920 жылдан 1950 жылға дейін Орынбор, Қызылорда, Ақмола, Алматы, Мәскеу қалаларында жарық көрген 100-ден астам ерекше кітаптар, мерзімді басылым­дар, Қазақстан астаналары та­ри­хының жекелеген кезеңдері көр­сетілді.

Іс-шараны жүзеге асыру барысында әлемнің ірі кітап­ха­налары Астана тұрғын­да­ры мен қонақтарына арнап астаналар­ды көшірудің әлемдік хроникасы туралы, әлем елдерінің тарихын анықтауға үлес қосқан шығармалар мен еліміздің тарихы мен мәдениетіне қатысы бар жазба мұралар туралы мол мағлұмат беретін сирек басы­лымдар мен фотоколлекция­лар­дан құралатын деректі көр­ме­лер ұйымдастырды.

Көрмеде Италияның Амбро­з­и­ана кітапханасының құнды үш қол­жазбасының көшірмелері ұсынылды. Олар: Леонардо да Винчидің басты көмекшілері – Ренессанс дәуірінің ұлы мате­матигі Лука Пачолидің «De Divina Proportione», Симон Мартинидің миниатюралары бар IV-V ғасырдағы ежелгі грек кодексі «Ильяс-Пикта», Фран­ческо Петрарканың Вер­ги­лия жұмыстары бар қол­жа­з­басы.

«Рухани жаңғыру» бағ­дар­­ламасын іске асыру мақ­са­тында ұйымдастырылған көр­ме – тарихи мұраны наси­хат­тауға бағытталған және Қазақстанның мәдени және тарихи құндылықтарының халықаралық маңызын арттыратын ірі мәдени-имидждік жоба екенін айғақтады.

Көрме аясында әнші Бағ­дат Сәмединова «Астанаға сә­лем» әнін шырқаса, жапон елі­нің әншісі Риоко Мичида Ұлық­бек Есдәулеттің сөзіне жазыл­ған композитор Төлеген Мұхамеджановтың «Заман-ай» әнін орындады. Риоко Мичиданың айтуынша, ол 2016 жылы Хиросимаға ресми сапармен барған Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың алдында осы «За­ман-ай» әнін жапон тілінде шыр­қап берген екен.

Ұларбек НҰРҒАЛЫМҰЛЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.08.2018

Дзюдошы қыздар үш жүлде алуды көздеуде

14.08.2018

Делдалшылар көмір бағасын қолдан жасап отыр

14.08.2018

Астанада «Сергек» камераларының көмегімен 2 мыңға жуық әкімшілік құқық бұзушылық анықталған

14.08.2018

Құқықтық талапты сақтаса шетел телеарналарына шектеу жоқ - Дәурен Абаев

14.08.2018

БҰҰ Бас хатшысы Каспий теңізінің құқықтық мәртебесі туралы конвенцияға қол қоюын құптайды

14.08.2018

Қорытынды көрсеткіштер көңілге қонымды

14.08.2018

Қара жолдың қасиеті

14.08.2018

Бұқар жырау Қалқаманұлының 350 жылдығына арналған көрме-байқауы өтті

14.08.2018

Қажымұқан көтерген тас

14.08.2018

Арал аумағында атқарылар шаруа көп

14.08.2018

«Хрущевкалардан» құтылудың тиімді тетігі

14.08.2018

Оқулық шығаруда олқылықтарға жол берілмеуі қажет

14.08.2018

Байзақ батыр кесенесі

14.08.2018

Жеті айдың қорытындысы бойынша экономикалық өсім 4% құрады — ҚР ҰЭМ

14.08.2018

Ұлы Абайдың туған күні тұңғыш рет Ташкентте тойланды

14.08.2018

Шәкәрімнің үш анығы

14.08.2018

Қолма-қол ақшасыз есеп айырысулар саны өсуде

14.08.2018

Цифрлы қаржы: тез, арзан, тиімді

14.08.2018

Дулат Исабековтің кітапханасы ашылды

14.08.2018

Бекболат Әдетов шыққан белестер

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Бесінші саммит және Каспий «бестігі»

Кеше Ақтау қаласында Каспий маңы мем­лекеттері басшыларының Бесінші саммиті өтті. Аса маңызды халықаралық жиынға Қазақ­станның, Ресейдің, Әзербайжанның, Иранның және Түрікменстанның президенттері қатыс­ты. Тараптар Каспий теңізінің құқықтық мәрте­бесі, теңізде экономика, көлік-транзит, эколо­гия, қауіпсіздік және басқа да салалар бойын­ша ынтымақтастық орнату мәселелерін талқылады. 

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Шалдың баласы

Қазақ менталитетінің өзіне тән тағы бір ерекшелігін айқындап, бекзат болмысын ажарлап әмбе сақтап келе жатқан әдет-ғұрыптарының бірі отбасындағы үлкен баланы, әсіресе ұлдың тұңғышын ата-әжесінің бауырына салу дер едік. Ол атасының баласы болып өседі. Шалдың баласы құдайдың еркесі, оны ешкім бетінен қақпайды. 

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Халық санының артуы – елге құт

Халық санының артуы Қазақстан сияқты жер көлемі үлкен, халық саны аз мем­лекеттерге ежелден маңызды мәселе­лердің бірі болып келеді. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу