Астаналар шеруін айғақтайтын шежіре

Көрмеде 1920 жылдан 1950 жылға дейін Орынбор, Қызылорда, Ақмола, Алматы, Мәскеу қалаларында жарық көрген 100-ден астам ерекше кітаптар, мерзімді басылым­дар, Қазақстан астаналары та­ри­хының жекелеген кезеңдері көр­сетілді.

Егемен Қазақстан
22.05.2018 585
2 Фото: Орынбай БАЛМҰРАТ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениет және спорт министрлігінің қолдауымен Ұлттық академиялық кітапхана елордамыздың 20 жылдығына орай «Ел жүрегі – Астана» атты мерекелік шара қарсаңында «Әлем астаналарының шежіресі» атты халықаралық кітап көрмесін өткізді.

Айтулы шараға Мә­де­­ниет және спорт минис­трі Арыстанбек Мұ­ха­ме­ди­ұлы, белгілі мемлекет және қо­­ғам қайраткері Мыр­за­тай Жол­дасбеков, Ресей Феде­ра­­циясының Қазақ­стандағы Тө­тенше жә­не өкілетті ел­ші­сі Алексей Боро­давкин, Гер­ма­нияның Қазақ­стан­да­ғы Тө­тен­ше және өкі­лет­ті елшісі Ро­льф Мафаэль, Қазақ­стан Жа­­зу­шылар одағы бас­қар­ма­сының төрағасы Ұлық­бек Ес­дәулет, «Егемен Қазақ­стан» газеті» АҚ Басқарма төр­ағасы, Дар­хан Қыдырәлі және Ұлттық ака­демиялық кітапхананың бас­шысы Үмітхан Мұңалбаева, сонымен қатар бірқатар ТМД және әлем елдері ұлт­тық кітап­ха­наларының жетек­ші­лері, Қазақ­станның ұлттық және ай­мақ­тық кітапханалары, ғы­лыми және шығармашылық зия­лы қауым өкілдері, баспагер­лер, мем­лекеттік мәде­ниет, білім жә­не ғылым институттарының жау­апты қызметкерлері, кітап­ха­нашылар қатысты.

Көрменің салтанатты ашылуында сөз сөйлеген Мәде­ни­ет және спорт министрі Арыс­танбек Мұхамедиұлы осы ша­ра­­ға алыс-жақыннан келген бар­лық қонақтарды Астананың 20 жылдық мерекесімен құттық­тай отырып, алғысын айтты. «Бұл бәрімізге айтулы мереке. Осы мереке аясында өтіп жатқан «Әлем астаналарының шежіресі» атты халықаралық кітап көрмесінің орны бөлек. Рухани жаңғыру бүгінгі таңда елі­міздің алға қойған бірін­ші мақсаты деуге болады. Осыны ұйым­дастырған Ұлт­тық кі­тапханаға, Қазақстан Жазу­шы­лар одағына және өзге де атсалысқан ұйымдарға рақмет айтамын», деді ол.

Елорданың іргетасын бірге қа­ласқан ел ағасы, мемлекет жә­не қоғам қайраткері Мыр­затай Жолдасбеков Аста­на­ның алғаш құрылған кез­дегі жағ­дайын еске алып, оның бүгін­гі бет-бейнесіне тоқтала келе: «Мен Астананы мақтан тұтамын, оны әрқайсымыз қастерлеп, мәпелеп сүюіміз керек. Бүгінгі шара сондай бір танымдық, мәдени, рухани ауқымды шара болды. Жастар осыны жанымен сезініп, пайдаға жаратса игі», деді.

Сондай-ақ Ресей Федера­ция­­­сының Қазақстандағы Тө­тен­­ше және өкілетті елші­сі Алексей Бородавкин де сөз сөй­­леп: «Ең алдымен бар­лық­­тарыңызды Астананың 20 жылдық мерейтойымен құт­тық­тағым келіп тұр. Бұл бар­ша қазақ үшін ғана емес, Қазақстандағы барлық халық­тар үшін де айтулы мереке. Осы аз уақыттың ішінде Астана Қазақстанның жаңа орталығы ре­тінде бекіп, барлық халық мақ­танатындай деңгейде дамы­ды. Астана дамудың жақсы үлгі­сін көрсетіп келеді. Себебі эко­номикада да, әлеуметтік даму­да да, қаржы жағынан да Астана алда келеді және бұл қала халықаралық келіссөздер алаңына айналды. Бұл тек Қазақстанның ғана емес, Орталық Азияның дамуына қо­мақты үлес қоса алатын же­тіс­тік деуге болады. Мен Ресей­дің де Астананың дамуына үлес қосып жатқанын атап өткім келеді. Экономика мен бизнес, мәдениет салалары бойынша да екі мемлекет ара­сын­да достық байланыс ны­ғая бер­мек», деді. Сонымен бір­ге өз­ге де қатысушылар сөз сөй­леп, «Әлем астаналарының ше­­жіресі» атты халықаралық көр­­мені өткізу мемлекет­тер ара­сындағы қарым-қа­ты­нас­тар­да іргелі факторлар саналатын мәдени, ғылыми және білім бе­ру байланыстарын нығайту үшін өте маңызды екенін айтты.

Көрме аясында Ұлттық ака­де­миялық кітапхананың сирек кітаптар мен қолжазбалар қыз­меті «Қазақстан астана­ла­рының тарихы туралы сирек кітаптар» көрмесін дайындады. Көрмеде 1920 жылдан 1950 жылға дейін Орынбор, Қызылорда, Ақмола, Алматы, Мәскеу қалаларында жарық көрген 100-ден астам ерекше кітаптар, мерзімді басылым­дар, Қазақстан астаналары та­ри­хының жекелеген кезеңдері көр­сетілді.

Іс-шараны жүзеге асыру барысында әлемнің ірі кітап­ха­налары Астана тұрғын­да­ры мен қонақтарына арнап астаналар­ды көшірудің әлемдік хроникасы туралы, әлем елдерінің тарихын анықтауға үлес қосқан шығармалар мен еліміздің тарихы мен мәдениетіне қатысы бар жазба мұралар туралы мол мағлұмат беретін сирек басы­лымдар мен фотоколлекция­лар­дан құралатын деректі көр­ме­лер ұйымдастырды.

Көрмеде Италияның Амбро­з­и­ана кітапханасының құнды үш қол­жазбасының көшірмелері ұсынылды. Олар: Леонардо да Винчидің басты көмекшілері – Ренессанс дәуірінің ұлы мате­матигі Лука Пачолидің «De Divina Proportione», Симон Мартинидің миниатюралары бар IV-V ғасырдағы ежелгі грек кодексі «Ильяс-Пикта», Фран­ческо Петрарканың Вер­ги­лия жұмыстары бар қол­жа­з­басы.

«Рухани жаңғыру» бағ­дар­­ламасын іске асыру мақ­са­тында ұйымдастырылған көр­ме – тарихи мұраны наси­хат­тауға бағытталған және Қазақстанның мәдени және тарихи құндылықтарының халықаралық маңызын арттыратын ірі мәдени-имидждік жоба екенін айғақтады.

Көрме аясында әнші Бағ­дат Сәмединова «Астанаға сә­лем» әнін шырқаса, жапон елі­нің әншісі Риоко Мичида Ұлық­бек Есдәулеттің сөзіне жазыл­ған композитор Төлеген Мұхамеджановтың «Заман-ай» әнін орындады. Риоко Мичиданың айтуынша, ол 2016 жылы Хиросимаға ресми сапармен барған Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың алдында осы «За­ман-ай» әнін жапон тілінде шыр­қап берген екен.

Ұларбек НҰРҒАЛЫМҰЛЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.01.2019

Қазақстанда бала асырап алуға көмектесетін арнайы агенттік құрылады

20.01.2019

Ресейлік «Арктика-М» спутнигі 2019 жылы маусым айында іске қосылады

20.01.2019

Чили жағалауында магнитудасы 6,8 жер сілкінісі болды

20.01.2019

Астанада Жастар жылының ашылуы өтеді

20.01.2019

Экономиканы роботтандыру: қатер ме, мүмкіндік пе?

19.01.2019

Атырауда «Отбасы орталығы» және «Татуластыру орталығы» ашылды

19.01.2019

Мақтаарал ауданында диқаншылық басталды

19.01.2019

Ақтөбе-Атырау тас жолының бойында орналасқан аумақ күрделі жөндеуден өтіп жатыр

19.01.2019

Астанада көші-қон заңнамасын бұзған 33 шетелдік еліне қайтарылды

19.01.2019

​СІМ басшысы Тәжікстан елшісін қабылдады

19.01.2019

​Қазақстанның Елшісі НАТО Бас хатшысына Сенім грамоталарын тапсырды

19.01.2019

Рейтер: Трамп пен Ким Чен Ын ақпанда кездеседі

19.01.2019

Алматыға Катардан алғашқы жүк рейсі келді

19.01.2019

Ақмолалықтар мүгедектер үшін автобустардың қолайлылығын бақылауда

19.01.2019

Футболдан Қазақстан ұлттық құрамасының бас бапкері тағайындалды

19.01.2019

Филиппиннің ең бай адамы қайтыс болды

19.01.2019

Қазақстанда «ақылды қала» пайда болды (видео)

19.01.2019

«Нұр Отан» мектеп асханаларын жалға алушыларды тексерумен айналыспайды

19.01.2019

Балалар Евровидение — 2019 байқауы Краков қаласында өтеді

19.01.2019

Локомотивтерді жөндеу толық орындалды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу