Астаналар шеруін айғақтайтын шежіре

Көрмеде 1920 жылдан 1950 жылға дейін Орынбор, Қызылорда, Ақмола, Алматы, Мәскеу қалаларында жарық көрген 100-ден астам ерекше кітаптар, мерзімді басылым­дар, Қазақстан астаналары та­ри­хының жекелеген кезеңдері көр­сетілді.

Егемен Қазақстан
22.05.2018 540
2 Фото: Орынбай БАЛМҰРАТ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениет және спорт министрлігінің қолдауымен Ұлттық академиялық кітапхана елордамыздың 20 жылдығына орай «Ел жүрегі – Астана» атты мерекелік шара қарсаңында «Әлем астаналарының шежіресі» атты халықаралық кітап көрмесін өткізді.

Айтулы шараға Мә­де­­ниет және спорт минис­трі Арыстанбек Мұ­ха­ме­ди­ұлы, белгілі мемлекет және қо­­ғам қайраткері Мыр­за­тай Жол­дасбеков, Ресей Феде­ра­­циясының Қазақ­стандағы Тө­тенше жә­не өкілетті ел­ші­сі Алексей Боро­давкин, Гер­ма­нияның Қазақ­стан­да­ғы Тө­тен­ше және өкі­лет­ті елшісі Ро­льф Мафаэль, Қазақ­стан Жа­­зу­шылар одағы бас­қар­ма­сының төрағасы Ұлық­бек Ес­дәулет, «Егемен Қазақ­стан» газеті» АҚ Басқарма төр­ағасы, Дар­хан Қыдырәлі және Ұлттық ака­демиялық кітапхананың бас­шысы Үмітхан Мұңалбаева, сонымен қатар бірқатар ТМД және әлем елдері ұлт­тық кітап­ха­наларының жетек­ші­лері, Қазақ­станның ұлттық және ай­мақ­тық кітапханалары, ғы­лыми және шығармашылық зия­лы қауым өкілдері, баспагер­лер, мем­лекеттік мәде­ниет, білім жә­не ғылым институттарының жау­апты қызметкерлері, кітап­ха­нашылар қатысты.

Көрменің салтанатты ашылуында сөз сөйлеген Мәде­ни­ет және спорт министрі Арыс­танбек Мұхамедиұлы осы ша­ра­­ға алыс-жақыннан келген бар­лық қонақтарды Астананың 20 жылдық мерекесімен құттық­тай отырып, алғысын айтты. «Бұл бәрімізге айтулы мереке. Осы мереке аясында өтіп жатқан «Әлем астаналарының шежіресі» атты халықаралық кітап көрмесінің орны бөлек. Рухани жаңғыру бүгінгі таңда елі­міздің алға қойған бірін­ші мақсаты деуге болады. Осыны ұйым­дастырған Ұлт­тық кі­тапханаға, Қазақстан Жазу­шы­лар одағына және өзге де атсалысқан ұйымдарға рақмет айтамын», деді ол.

Елорданың іргетасын бірге қа­ласқан ел ағасы, мемлекет жә­не қоғам қайраткері Мыр­затай Жолдасбеков Аста­на­ның алғаш құрылған кез­дегі жағ­дайын еске алып, оның бүгін­гі бет-бейнесіне тоқтала келе: «Мен Астананы мақтан тұтамын, оны әрқайсымыз қастерлеп, мәпелеп сүюіміз керек. Бүгінгі шара сондай бір танымдық, мәдени, рухани ауқымды шара болды. Жастар осыны жанымен сезініп, пайдаға жаратса игі», деді.

Сондай-ақ Ресей Федера­ция­­­сының Қазақстандағы Тө­тен­­ше және өкілетті елші­сі Алексей Бородавкин де сөз сөй­­леп: «Ең алдымен бар­лық­­тарыңызды Астананың 20 жылдық мерейтойымен құт­тық­тағым келіп тұр. Бұл бар­ша қазақ үшін ғана емес, Қазақстандағы барлық халық­тар үшін де айтулы мереке. Осы аз уақыттың ішінде Астана Қазақстанның жаңа орталығы ре­тінде бекіп, барлық халық мақ­танатындай деңгейде дамы­ды. Астана дамудың жақсы үлгі­сін көрсетіп келеді. Себебі эко­номикада да, әлеуметтік даму­да да, қаржы жағынан да Астана алда келеді және бұл қала халықаралық келіссөздер алаңына айналды. Бұл тек Қазақстанның ғана емес, Орталық Азияның дамуына қо­мақты үлес қоса алатын же­тіс­тік деуге болады. Мен Ресей­дің де Астананың дамуына үлес қосып жатқанын атап өткім келеді. Экономика мен бизнес, мәдениет салалары бойынша да екі мемлекет ара­сын­да достық байланыс ны­ғая бер­мек», деді. Сонымен бір­ге өз­ге де қатысушылар сөз сөй­леп, «Әлем астаналарының ше­­жіресі» атты халықаралық көр­­мені өткізу мемлекет­тер ара­сындағы қарым-қа­ты­нас­тар­да іргелі факторлар саналатын мәдени, ғылыми және білім бе­ру байланыстарын нығайту үшін өте маңызды екенін айтты.

Көрме аясында Ұлттық ака­де­миялық кітапхананың сирек кітаптар мен қолжазбалар қыз­меті «Қазақстан астана­ла­рының тарихы туралы сирек кітаптар» көрмесін дайындады. Көрмеде 1920 жылдан 1950 жылға дейін Орынбор, Қызылорда, Ақмола, Алматы, Мәскеу қалаларында жарық көрген 100-ден астам ерекше кітаптар, мерзімді басылым­дар, Қазақстан астаналары та­ри­хының жекелеген кезеңдері көр­сетілді.

Іс-шараны жүзеге асыру барысында әлемнің ірі кітап­ха­налары Астана тұрғын­да­ры мен қонақтарына арнап астаналар­ды көшірудің әлемдік хроникасы туралы, әлем елдерінің тарихын анықтауға үлес қосқан шығармалар мен еліміздің тарихы мен мәдениетіне қатысы бар жазба мұралар туралы мол мағлұмат беретін сирек басы­лымдар мен фотоколлекция­лар­дан құралатын деректі көр­ме­лер ұйымдастырды.

Көрмеде Италияның Амбро­з­и­ана кітапханасының құнды үш қол­жазбасының көшірмелері ұсынылды. Олар: Леонардо да Винчидің басты көмекшілері – Ренессанс дәуірінің ұлы мате­матигі Лука Пачолидің «De Divina Proportione», Симон Мартинидің миниатюралары бар IV-V ғасырдағы ежелгі грек кодексі «Ильяс-Пикта», Фран­ческо Петрарканың Вер­ги­лия жұмыстары бар қол­жа­з­басы.

«Рухани жаңғыру» бағ­дар­­ламасын іске асыру мақ­са­тында ұйымдастырылған көр­ме – тарихи мұраны наси­хат­тауға бағытталған және Қазақстанның мәдени және тарихи құндылықтарының халықаралық маңызын арттыратын ірі мәдени-имидждік жоба екенін айғақтады.

Көрме аясында әнші Бағ­дат Сәмединова «Астанаға сә­лем» әнін шырқаса, жапон елі­нің әншісі Риоко Мичида Ұлық­бек Есдәулеттің сөзіне жазыл­ған композитор Төлеген Мұхамеджановтың «Заман-ай» әнін орындады. Риоко Мичиданың айтуынша, ол 2016 жылы Хиросимаға ресми сапармен барған Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың алдында осы «За­ман-ай» әнін жапон тілінде шыр­қап берген екен.

Ұларбек НҰРҒАЛЫМҰЛЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.10.2018

Қазақстан ДЭФ рейтингінің үш параметрі бойынша бірінші орынды иеленді

18.10.2018

Алматы «Smart city-2018» Еуропалық форумының ең жоғары марапатына ие болды

18.10.2018

Олжас Ордабаев «Атамекен» ҚР ҰКП төрағасының орынбасары болып тағайындалды

18.10.2018

«Токyo Open 2018»: спортшыларымыз 2 медаль жеңіп алды

18.10.2018

Бүгін – Әзербайжан Республикасының Тәуелсіздік күні

18.10.2018

Буэнос-Айрес: Еліміздің Әнұраны екі мәрте шырқалды

18.10.2018

Айбике Хабибуллина Азия чемпионатында топ жарды

18.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Бельгия Корольдігіне сапармен барды

18.10.2018

Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінде Сириядағы дағдарысты шешуге шақырды

18.10.2018

ҚИК жаңа ипотекалық өнімді іске қосу туралы жариялады

18.10.2018

Ресей мен Моңғолия арасында әскери серіктестік түзілді

18.10.2018

«Өзен» өткел бермей тұр

18.10.2018

Балуандар Багам аралдарында белдесуде

18.10.2018

Сенат депутаттары Қыздар университетінің ұжымымен кездесті

18.10.2018

Жолдау 2018: мамандар қолдауы

18.10.2018

Әлеуметтік мәселелерді жылдам шешуді көздеген өңір

18.10.2018

Журналист Күлән Берікболова дүниеден өтті

18.10.2018

Екібастұзға ерекше сыйлық

18.10.2018

Шалғайдағы халық алысқа шабылмайтын болды

18.10.2018

Сенаторлар құрылыс алаңдарында болды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Jer emgender oza ma, toza ma?

Jalpy, bizdiń halyqtyń arman-maqsatynyń bir ushyǵy qashan da jermen baılanysty sıaqty. Jerdi keńeıtý, jerdi qorǵaý, jerdi óńdeý, jerdi qurmetteý... Mentalıtetimiz jerge jaqyn. Bul basqa halyqtarda olaı emes degen sózimiz emes, biraq bizdiń halyq úshin tym erekshe sıaqty. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу