Қазақстан ғалымдары ойлап тапқан жаңа құрылғы сынақтан өтіп жатыр

Қазақстан жол ғылыми-зерттеу институтында екі түрлі жаңа аспап құрастырылды, деп хабарлады институттың баспасөз қызметі. 

Егемен Қазақстан
25.05.2018 1586

Жаңа құрылғыны асфальтбетон, бетон және басқа да жол құрылысы материалдарын зерттеу барысында қолдануға болады. Жаңа аспаптар салмақ пен салмақ жылдамдығы, температураның өзгеруіне байланысты зерттеулер жүргізуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, Қазақстан аймағының климаттық жағдайларын ескере отырып, автомобиль жолдарына түсетін салмақ өлшемдерін анықтауға мүмкіндік береді. Қазақстанның оңтүстігінде қауын пісіп жатса, шығысында қар жауып жататындығын ескерсек, зерттеудің жол саласына тигізер пайдасы зор.

Бұл өнертабыс  эксперименттік механика түріне жатады. Эксперимент қорытындыларын жол саласымен қатар, басқа да көптеген өндіріс түрлерінде  қолдануға болады. Ұсынылып отырған жаңа құрылғылар материалдардың созылу кезіндегі механикалық сипаттамасын анықтауға арналған. Сондықтан, осы тектес басқа да зерттеу жұмыстарына пайдалануға болады: циклды, үнемі немесе  сатылап түсетін салмақтан болатын сырғығыштыққа және ұдайы жылдамдық салмағынан болатын өзгерістерге. Кез-келген материалдың созылатындығын ескерсек, бұл аспап арқылы көптеген зерттеулер жүргізіп, қорытынды шығаруға болады. Топырақтың сырғығыштығы өз алдына, биыл Көлсай аумағындағы тау жыныстарының жылжуы осы тектес физикалық құбылыс.

Құрылғылардың бір-бірінен айырмашылығы тек қана зерттелетін заттың  жұмыс температурасына байланысты, яғни ҚҰРЫЛҒЫ-1 зерттеулерді -30 ±1ºС  до +20 ±1ºС температурасында жүргізсе, ҚҰРЫЛҒЫ-2 +20 ±1ºС до +60 ±1ºС температураларында жүргізеді.  Яғни, біреуі ыстық ауа-райына байланысты, екіншісі суық климат жағдайларында пайдаланылатын құрылыс материалдарына сынақ жүргізуге болады деген сөз. Басқа айырмашылығы жоқ, сынақтардың жүргізілуі бірдей. Пайдаланылатын заттың механикалық сипаттамасын анықтап алудың маңыздылығы әлі де жойылған жоқ.

Сондықтан, сырғығыштық пен релаксацияға сынақ жүргізу арқылы тұтқыр серпімді материалдардың механикалық сипатын анықтаудың негізгі әдістемесін қолданамыз.

Асфальтбетон автомобиль жол жамылғысы құрылымының негізгі материалдарының бірі екендігі баршаға мәлім. Асфальтбетонның механикалық сипаты оған түскен күштің әсеріне, жылдамдығы, ұзақтығы, көлемі мен температурасына қатты тәуелді. Нақты жол жағдайында жол жамылғысының асфальтбетонды қабаттарындағы температура қоршаған орта температурасының өзгеруіне, автокөлік доңғалақтарынан түскен салмаққа, олардың ұзақтығы мен жылдамдығына байланысты көлемді шамада өзгеріп тұрады.Оны өздеріңіз де жаздыңкүні асфальтті жолдың қатты қызған бөлігіне көлік доңғалақтарының ізі қалып жатқандығанан да көресіздер. Немесе, қыста қатты аязға шыдамай қақ айырып жатады. Cондықтан, асфальтбетонның механикалық сипатын анықтау барысында жоғарыда аталған факторлар өзгерістерін ескерудің практикалық маңызы зор.

Осы жаңа аспаптар арқылы «ҚазжолҒЗИ» АҚ автомобиль жолдарының жұмыс жағдайына байланысты, жол жамылғысына қолданатын материалдардың төзімділігі анықтауға байланысты қажетті жаңа аспапты ойлап тауып қана қоймай, зерттеу жұмыстарын жүргізіп, қорытындысын қолыңызға береді.

Бұл аспап институт ғалымдарының, атап айтқанда ҚазжолҒЗИ АҚ президенті, т.ғ.д, профессор  Бағдат Телтаевтың бастамасымен іске асырылуда. Бұл аспап өнертабыс ретінде бағаланып отыр,  өнертабысқа тапсырыс 06.10.2017 жылы  жіберіліп, бүгінгі күні аталған тапсырысқа оң нәтиже берілетіндігі туралы хабарландыру алынды.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.06.2018

Ұлттық бірыңғай тестілеудің Қазақстан бойынша орта көрсеткіші - 83 балл

23.06.2018

Серік Түсіповтың отбасы әрдайым назарымызда - семейлік құқық қорғаушылар

23.06.2018

Семейде үйін су шайып кеткен отбасылар баспаналы болды

23.06.2018

Ақтөбеде тұңғыш рет пантымен емдеу орталығы бой көтерді

23.06.2018

Семейде қала әкімі полиция қызметкерлерін кәсіби мерекелерімен құттықтады

23.06.2018

Бүгін - Мемлекеттік қызметші күні

23.06.2018

Қызылжарда Мағжан Жұмабаевқа ескерткіш орнатылды

23.06.2018

Семейде суға кеткен Бобровка тұрғындарының үйлері жөнделіп жатыр

23.06.2018

Дипломаттар халықаралық күн тәртібінің өзекті мәселелерін талқылады

22.06.2018

«Нұр Отан» Маңғыстау облыстық филиалы мемлекеттік және полиция қызметкерлерін марапаттады

22.06.2018

Қазақстан мен Ресейдің парламентаралық ынтымақтастығы нығая түспек

22.06.2018

Қазақстанның Ауыр атлетика федерациясы 2020 жылы Азия чемпионатын өткізуге ниет білдіргенін растады

22.06.2018

Маңғыстау облысында «Нұрлы жер» және «Қолжетімді баспана» бойынша отырыс өтті

22.06.2018

Астанада медиабілімнің даму мәселелері талқыланды 

22.06.2018

Солтүстік Қазақстанда бұршақ жаууы мүмкін

22.06.2018

Астана қаласы маңындағы орман көлемі 100 мың га дейін кеңейтіледі

22.06.2018

«Ақтау Теңіз Порты» АЭА мен DP World инвестициялық жобаларды жүзеге асырмақ

22.06.2018

Қызылорда облысында «Жасыл» технологияларды енгізу бойынша меморандумға қол қойылды

22.06.2018

Сыртқы істер министрлігінде Қазақстанның Польшадағы Елшісінің брифингі өтті

22.06.2018

Кіші Аралда желкенді кемелер жүзе бастады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Бас ауырып, балтыр сыздағанда...

Халықты әлеуметтік тұрғыда қолдау ісі мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі екені дау тудырмайды. Дегенмен қолға алынған әлеуметтік шаралардың ойдағыдай жүзеге асуына кейбір келеңсіз жағдаяттардың кедергі келтіріп, тұрғындардың көңіл-күйіне кері әсерін тигізіп жататыны жасырын емес.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Ақты ақ, қараны қара деген ұтады -Александр ТАСБОЛАТ

Сотқа жүгінбейтін адам жоқ. Бірақ солардың дені «Мен сүттен ақ, судан тазамын» дейді. Яғни «Мен кінәлімін, мен ұры­мын, мен парақормын» деп ешкім айта қоймайды. Және тараптардың қай-қай­сының да сотта келтірген уәждері сенім­ді көрі­неді. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Астық шығымы неге артпайды?

Кейінгі жылдары еліміздің егін шаруашылығы саласына келіп жатқан жаңа технологиялардың нәтижесінде мұндағы еңбек өнімділігінің өсе бас­тағаны белгілі. 

Дархан ҚЫДЫРӘЛІ, «Егемен Қазақстан»

Түркістан – тамырластық тұғыры

Түркістан екі дүние есігі ғой, Түркістан ер түріктің бесігі ғой, Тамаша Түркістандай жерде туған, Түріктің Тәңірі берген несібі ғой!

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Әр қазаққа қажет ұстаным

Қазіргі өмір барысына ой жіберіп қараған кезде ақыл-ойымыздың тереңдігіне малданып, сезімтал аңғарғыштығымызды артықшылыққа балайтын жөніміз бар ма? Аға ұрпақ санатына қосылған ендігінің ақсақалы біздер қазақ сөзіне әкелген жаңалығымыз, яғни бейнелі тіркес­теріміз кәне дегенге кесімді жауап беру қиын-ау. Ұлғайыңқы тартқан осынау шағымызда қазақ қарияларының сөз саптау мәдениетін жиі-жиі еске алып, жадыда жаңғыртуға тырысатын дертке шалдықтық. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу