Арайланған, абаттанған Астанам!

Махамбет «Еділдің бойы ен тоғай, ел қондырсам деп едім» деп жалынды жырына қосқандай, бүгінде еңсесі биіктеген елорда көз алдымызда қанатын жайып, өсіп-өркендеп, сары даланың сәніне сән қосқан керім қалаға айналғаны анық.

Егемен Қазақстан
19.06.2018 39
2

Тәуелсіздікке қол жеткен тұста Сарыарқаның төсіндегі Целиноградтың бейнесі де атына сай болатын. Тың және тыңайған жерлерді игереміз деп жан-жақтан ағылып келіп, одан қалып қойып қоныстанып, бара-бара қала ішінде қазақ үні көшеде көмескіленіп, ал көп ішінен бірді-екілі шыққан аз дауыс құмығып, бастырықта қалатындай күй кешкен. Бірақ елдік мұрат сынға түскенде тайталастан тайынбайтындықтарын да танытып, Қанжығалы қарт Бөгенбайдың құтты мекені – Ерейментауда орталығы болады деген неміс автономиясын құруға қарсылық танытқан рухы бар қаланың тәуелсіздік берген жаңа тынысы 1998 жылы кеңіп сала берді.

Өзге емес, өз ұл-қыздары келіп, Сарыарқа­ның салқын самалына жүздерін тосып, еркелей аққан Есілдің сыл­дырына құлақ түре, елорданың тұсау­кесер тойына қайткенде де үлгеруге тиіспіз деп таң шапағымен таласа тұрып, дайындықты торғынды кештерде де тынбастан жалғастыра беретін. Сол кездегі Ақмола көшелері қайнаған құрылыс алаңы еді. Тас төсеп жатқан құрылысшының жанынан секіріп өтіп, салынып жатқан, жөндеу жүргізіліп ғимараттың арасынан сыналап өту үйреншікті жайға айналған. Қазіргідей жөндеу жүретін көшені жауып қою деген де болмайтын. Өйткені жағалай құрылыс. Бәрінің ойы межелі күні жұмыстарын бітіріп, Астана күніндегі қуанышқа сақадай сай тұру. Уақытпен санаспай, ұйқы-күлкі көрмей, тынбастан қаншама жұмыс атқарылды десеңізші?!

Көптен күткен күн де келіп жетті. Астананың тұсаукесері болатын күні қала бой түзеген жас арудай таранып, сыланып, сұлуланып тұрған еді. Содан бері де 20 жыл өтіп кетіпті. Осы жылдар елордамыздың сыртқы бейнесін де, ішкі мазмұнын да толықтай өзгертті. Қаланың байырғы көше­лерінде терезелері топыраққа белден еніп, жапырайып тұрған үйлер бұзылып, қаншама еңселі көшелер бой көтерді. «Сакко Ванцетти», «Карл Маркс», «Делегатский», «Октябрьский» және басқа да толып жатқан көшелер құлаққа жағымды, жанға жылы тиер, халқымыздың аяулы ұл-қыздарының есім­дерін, ұлттық мүддеге сай атауларды алды. 

20 жыл бұрын 37 мектептің біреуі ғана қазақша болса, қазір мектеп саны ұлдар мен қыздарға бөлек ашылған екі қазақ-түрік лицейін қоспағанда – 84, ал олардың дені қазақ мектептері екен. Ол кезде Астанада мешіт те мектеп тәрізді жалғыз еді. Орталық базар жанындағы мешітке (Ол кезде Садуақас Ғылмани есімін иеленбеген) айт күні Елбасы келіп, барша жамағаттың қуанғаны да есте. Сол уақытта қалада жаңадан салынған әр ғимараттың ашылуы үлкен мереке болатын. Алғаш түрік бауырлар «Интерконтиненталь» қонақүйін ашқанда сол күні қатыса алмаған қала тұрғындарының кейін арнайы барып көрген сәттері де жадымызда. «Алатау», «Қазақстан» спорт кешендерінің пайдалануға берілгені, Күләш Байсейітова атындағы опера және балет театрының, «Синема сити» кинотеатрының ашылуы мәдени, рухани, спортсүйер қауым үшін қандай тамаша жаңалықтар болып еді.

Астанада бүгінгідей сауда және ойын-сауық орталықтары да жоқ-тұғын. Ең алғаш «Еуразия» сауда орталығы ашылғанда жұртшылық ішінде көрме аралап жүргендей сезінетін. Ауылдан келген туыстар вокзалда, сауда үйлеріндегі эскалаторларға таңданып, «Бәйтерек» кешеніне шығып, Елбасы алақанының таңбасына қолын қойып ырымдағанына талай рет куә болдық.

Астана армандар жүзеге асатын қалаға айналды. Жастар үшін қаншама іргелі жоғары оқу орындары ашылды. Әу баста олардың көшін Еуразия ұлттық университеті бастаса, бүгінде Назарбаев Университетіне ұласқан білім ордалары 20 жыл ішінде қаншама жасты түлетіп, қияларға қанат қақтырды.

Бейбітшілік және келісім сарайы, «Хан Шатыр» сауда ойын-сауық кешені, «Әзірет Сұлтан» мешіті және қаланың өзге де көрікті жерлері, әлемге әйгілі сәулетшілер қолтаңбалары, еңсесі биік «Ақорда» резиденциясы, Министрліктер үйі және басқа да толып жатқан кеңселер, тұрғын үйлер, қонақүйлер мен мейрамханалар, қаланың жасыл белдеуі, шаһар ішіндегі сансыз саябақтар сүйікті Астананың көркіне көрік, ажарына ажар, сымбатына сымбат қосып тұр. Қараған сайын көзің де, көңілің де сүйінеді.

Өткенде көне Мысырға саяхаттап келіп, ұшақтан түскен астаналық турист «Түу, біздің Астанамызға жетер қала жоқ екен. Каир көшелерінің ластығы сұмдық. Көнеден жеткен пирамида ғимаратының сырты ысталғаны сондай, бастапқыда қандай түс болғаны белгісіз. Көшесінде аузы-мұрныңды басып әзер дем аласыз, аяғыңыздың асты қоқыс. Жарқыраған Астанама жетер шаһар жоқ» дейді.

 Жарқырай түс! Арайланып, абаттана түс, менің арайлы Астанам!

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.09.2018

Елбасы көрмесі – Атырауда

19.09.2018

Таразитану қарлығаштары

19.09.2018

Қазақстан мен Гамбия екіжақты ынтымақтастығы дамуға бағытталуда

19.09.2018

Қылқалам шеберінің дара жолы

19.09.2018

Президент көмекшісі - Қауіпсіздік Кеңесінің хатшысы тағайындалды

19.09.2018

Сенат Төрағасы Бразилияның жаңа елшісіне тілектестігін білдірді

19.09.2018

Шыны зауытында 4 нысанның жұмысы жүріп жатыр

19.09.2018

Жанат Шаймерденов  «Сырбар» Сыртқы барлау қызметі директорының орынбасары болып тағайындалды

19.09.2018

Алматыда «ANQ 2018» XVI Азия Сапа Конгресі өтуде

19.09.2018

Мәулен Әшімбаев арнайы сапармен Алматы қаласына барды

19.09.2018

Білім жарысында болашақ экономистер

19.09.2018

Петропавлда жылу беру маусымы басталды

19.09.2018

Астанада әлемдегі бастапқы денсаулық сақтауды дамыту декларациясы қабылданады

19.09.2018

«Барыс» Омбының «Авангард» клубынан 3:4 есебімен ұтылды

19.09.2018

Қостанайлық  спортшы қыз Азия мен Океания чемпионатынан қос алтын медаль әкелді

19.09.2018

Көп көрсеткішке көңіл толмайды

19.09.2018

Елбасы Есеп комитетінің төрайымы Наталья Годунованы қабылдады

19.09.2018

Аралдағы жатақхана туралы ақпарат негізсіз

19.09.2018

Оралда Құрманғазы Сағырбайұлының мерейтойы аясында республикалық конференция өтті

19.09.2018

Өскеменде Қазыбек би даңғылы ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу