ТМД елдердің шығармашылық және ғылыми зиялы қауымының ХІІІ форумы басталды

Астанада ТМД-ға қатысушы елдердің шығармашылық және ғылыми зиялы қауымының ХІІІ форумы басталды. 

Егемен Қазақстан
20.06.2018 6926

Аталған форум 2006 жылдан бастап өткізіліп келе жатқан ТМД-дағы ірі гуманитарлық іс-шара болып саналады. Бұған дейін Мәскеу, Минск, Ашхабад, Бішкек сынды астаналарда бас қосқан зиялы қауым өкілдері осы форумға қатысу үшін Қазақстан елордасына үшінші мәрте жиналып отыр. Ұлттық музей төрінде шымылдығын түрген игі шараға Армения, Әзербайжан, Беларусь, Қырғызстан, Молдова, Тәжікстан, Түрік­менстан, Өзбекстан мен Ресей­ден 200-ден аса делегат келді. «ТМД-дағы диалог – ХХІ ғасырдағы гуманитарлық ынтымақтастықтың келешегі» атты тақырыптағы келелі жиынды Мемлекеттік хатшы Гүлшара Әбдіқалықова ашып, Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың форумға қатысушыларға арналған құттықтау сөзін оқып берді. 

Елбасы құттықтауында ТМД-дағы Мәдениет жылы аясында өтіп жат­қан бұл форум ХІ Астана эконо­мика­лық форумында көтерілген ғалам­дық мәселелермен және бүкіләлем­дік үрдіс­термен, сондай-ақ сананы жетілдіру бағдарламасының міндеттерімен тығыз байланысты екені айтылған. «Рухани жаңғыру» бағдарламасын іске қоса отырып, бәсекелік қабілетті, прагматизмді, ұлттық бірегейлікті сақтауды, білімнің сал­танат құруын, эволюциялық даму­ды және сананың ашықтығын қазақ­стан­дық ұлтты дамытудың негізгі басым­дық­тары ретінде белгілегеніміз атап өтілген. Жаһандық әлемдегі жағдайда бұл әмбебап құндылықтар халықтың әрқайсысына жақын және ұғынықты. 

Форумға, сондай-ақ Халықаралық гуманитарлық ынтымақ­тастық қоры (ХГЫҚ) басқармасының төрағасы, Әзербайжан Республикасының Ресей Федерациясындағы Төтенше және өкілетті елшісі П.Бюльбюль оглы, ХГЫҚ басқар­ма­сының тең төрағасы, Ресей Президентінің халық­ара­лық мәдени ынтымақтастық жөніндегі арнаулы өкілі М.Швыдкой, еліміздің Мәдениет және спорт министрі А.Мұха­меди­ұлы, сонымен бірге достастық елдерінің делегаттары, қоғам қайраткерлері, ғылым, мәдениет, білім өкілдері қатысты.

Астана төрінде өтіп жатқан алқалы басқосудың жемісті аяқталуына Ресей Федерациясының Президенті Владимир Путин де тілектес екендігін білдіріп, құттықтау хатын жолдаған. Оны Ресей Президентінің халықаралық мәдени ынтымақтастық жөніндегі арнаулы өкілі М.Швыдкой оқып берді. Құттықтау хатта «Астана қаласында бас­тау алған ТМД-ға мүше мемлекеттердің ХІІІ ғылыми-шығармашылық интеллигенциясының форумы көтеріп отырған мәселелер достастық елдеріндегі интеграциялық үдерістерді дамыту­ға қызмет етеді. Форум жылдар бойы Тәуелсіз мемлекеттер достастығы шеңберінде өткізілетін гуманитарлық тақырыптағы маңызды шаралардың біріне айналды. Ол ғылым, мәдениет, өнер және білім саласының өкілдері, журналистер мен публицистер арасында бейресми, қызықты қарым-қатынас орнатуға үлкен мүмкіндіктер бере отырып, өзінің сұранысқа ие екендігін және барынша тиімділігін толық дәлелдеді» делінген. 

Форумның ашылу салтанатында сөз алған Мәдениет және спорт министрі А.Мұхамедиұлы да жиынның маңыздылығына ерекше тоқталды. Министр атап өткендей, форумға қатысушылар екі күн бойы «Астана: мәдениет институттарының құрылуы мен дамуының табысты тәжірибесі», «ТМД-дағы Мәдениет жылы: дамудағы ынтымақтастық», «Білім беруді гуманизациялау: тарихы және болашағы» және «Болашақтың ұрпағы: сабақтастық және инновациялар» атты сұхбат алаң­дарында өзара кәсіби қарым-қаты­настың әртүрлі қырларын, атап айт­қанда, мәдениетаралық диалогты қалып­тастыру, білім беруді ізгілендіру, жастар­мен жұмыс жүргізудегі сабақтас­тық пен инновациялар сияқты мәселелерді талқыламақ.

Шын мәнінде, Астананың 20 жылдығымен қатар келген бұл форум әр жылдары елордамыздың саяси және мәдени өміріндегі жетістіктерімен сабақтасып келеді. Қала өмірінде орын алған тарихи өзгерістердің қиялға қанат бітіретіні сөзсіз. Жаңа елордамызды салуға бағытталған күш-қуат бүкіл елдің дамуына, оның ішінде шығармашылық және ғылыми зиялы қауым өкілдерінің дамуына серпін берді. Осы тұрғыдан алғанда форумдағы талқылау тақырыптарының бірі қазақ астанасының 20 жылдығына және елорданың мәдени институттарының қалыптасуы мен дамуының тәжірибесіне арналды.

Жоғарыда айтып өткеніміздей, биылғы форумға өзек болған тақырып «ТМД-дағы диалог – ХХІ ғасырдағы гуманитарлық ынтымақтастықтың келешегі» деп аталған. Осы тақырып айналасында өрістеген әңгіме болашақ ынты­мақтастық негізінде жоспарлар құрып, қазіргі ахуал және келешектегі басым бағыттар мен жұмыс түрлерін анықтауды көздеді. Сондай-ақ пленарлық отырыстарда және салалық секцияларда да ғылым, білім беру және өнер қайраткерлері өзара кәсіби әрекеттестіктің әртүрлі қырларын талқылады. 

Бастысы, ТМД-дағы Мәдениет жылына байланысты мәдени ынтымақ­тастықтың әртүрлі қыры делегаттардың ерекше назарында болды. 

Форум аясында «Достастық жұл­дыздары» ТМД-ның бас­ты мемле­кет­аралық сыйлығының лауреат­тарын марапаттау салтанаты өтті. «Достастық жұлдыздары» сыйлы­ғын 2009 жылы ТМД-ға қатыс­у­шы мемлекеттердің гуманитар­лық ынтымақтастығының мемлекетара­лық қоры тағайындаған. Бұл ТМД мем­лекеттерінің өкілдеріне, әлемдік жетістіктер дәрежесіне сай келетін, ТМД-ға қатысушы елдер­дің әр­қай­с­ысының және жалпы достас­тық­тың дамуына ықпал ететін гуманитар­лық қызмет саласындағы ең маңызды жетіс­тіктері үшін жыл сайын таға­йын­да­ла­тынын айта кеткен жөн. Биыл жалпы сомасы 2 млн рубль мөлшеріндегі сыйлыққа 8 елден 11 үміткер ұсынылды. 

«Достастық жұлдыздары» мем­ле­­кет­аралық сыйлығын тағайын­дау жөні­н­дегі кеңестің шешімімен биыл әзербай­жан филологы Наргиз Пашаева, беларусьтық биатлоншы Дарья Домрачаева, қазақ­стандық скрип­кашы Айман Мұса­қожаева, қырғыз әдебиеттанушысы Әбділдажан Ақматалиев, молдовалық физик Ион Бостан, ресейлік музыкант Юрий Башмет, армян композиторы Степан Шакаян және тәжік ақыны Низом Касим лауреат атанды.

Форум барысында еліміздің Мемле­кеттік хатшысы Г.Әбдіқалықова бастап, бір топ зиялы қауым өкілдері ТМД елдерінің гуманитарлық саладағы бірлескен жұмыстарына арналған көрмені аралады. 

Айта кетейік, форум ТМД-ға қатысу­шы мемлекеттердің Мемлекет­аралық гума­нитарлық ынтымақтастық қоры (МГЫҚ), Қазақстан Республикасының Мәдениет және спорт министрлігі­нің жә­не Қазақ ғылыми-зерттеу инсти­тутының (ҚазҒЗМИ) қолдауымен өтті. 

Мирас АСАН,

Суретке түсірген Орынбай БАЛМҰРАТ

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.07.2018

Дәрен Абаев: «Шалқар» радиосының таратылымын кеңейту жұмыстары толық аяқталды

18.07.2018

Қазақстанның бірнеше облысында дауылды ескерту жарияланды

18.07.2018

Парижден 65 млн еуроға пәтер сатып алған қазақстандық кім?

18.07.2018

«Эйр Астана» Skytrax World Airline Awards сыйлығының жеті дүркін лауреаты атанды

18.07.2018

Түркістан облысында алты айда 202,4 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілді

18.07.2018

Триатлоннан өтетін ашық турнирде 300 адам жарысқа түседі

18.07.2018

Ақылы автотұрақ төлемін мобильді қосымша көмегімен төлеуге болады

18.07.2018

Сыр өңірінде жыл басынан бері 228 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілді

18.07.2018

Қазақстандық суретші Ядросыз болашақ үшін» сыйлығын жеңіп алды

18.07.2018

Әміре ауылындағы той

18.07.2018

Қызылордада АӨК саласында 10 инвестициялық жоба жүзеге асырылмақ

18.07.2018

Қамбаш көлінде демалушылардың қатары жыл сайын көбейіп келеді

18.07.2018

Сыр өңірінде жазасын өтеушілер диплом алып жатыр

18.07.2018

Қызылордада қалалық аурухана жаңа құрылғылармен толықты

18.07.2018

Жалағаш ауданында күн электр станциясының құрылысы басталды

18.07.2018

Елімізде жеңіл автокөліктердің саны артты

18.07.2018

Ұлттық ұланның «Шығыс» өңірлік қолбасшылығы жас офицерлермен толықты

18.07.2018

Ханшалар киген қасаба

18.07.2018

Степ­ногорск қалалық тарихи-өлкетану музейі ашылды

18.07.2018

Алматыда Кореямен бірлескен клиника ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ауыл шаруашылығын цифрландыру болашақтың баламасыз жолы

Әлем елдерінде қазіргі уақытта ауыл шаруашылығын цифрландыру қарқынды түрде жүріп жатыр. Уақыт өткен сайын бұл салада неше түрлі жаңа технологиялар пайда болып, олар жедел түрде өндіріске ен­гізілуде. Мәселен, Еуропадағы компания­лар енді егістік жағдайын зерттеумен ай­на­лысатын дрондарды да шығара бас­тады. Бұл машиналар фермерлердің егіс шы­ғымдылығын алдын ала болжап бі­лу­леріне жағдай туғызуда. Осы үдеріс ке­ңі­нен қанат жая келе, бүкіл ел бойынша әрбір егіс алқабының шығымдылығын күні бұрын анықтау мүмкіндігі пайда болатын көрінеді. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Аяқдоп аламаны аяқталды

Әлем чемпионаты – тағатсыздана күткен футбол тойы еді. Енді барлығы аяқталып, той тарқасымен біз де алған әсерімізбен бөлісе кетсек. Бұл біріншілік несімен есте қалмақ?

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Биографиялық фильмдердің бәсі биік болуы тиіс

Кейінгі кезде «Еуразия бірінші арнасынан» әйгілі кеңестік манекенші-модель, сән әлемінде «Кремльдің ең әдемі қаруы» және «Кеңестік Софи Лорен» атанған Регина Збарская туралы сериа­л көрсетіліп жатыр. Былай қарасаңыз, сән әлемінің кіндігі саналған Парижді тәнті еткен өмірі жұмбаққа толы сұлудың сол кездегі кеңестік қасаң қағидаларға сыймаған ғұмырын өзгеше қырынан бейнелеген қарапайым, бірақ кемел түсірілген Ресейдің кезекті киноөнімдерінің бірі. 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Халық әнінің тоналу тарихы

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Бо­лашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағ­дарламалық мақаласында, жаңғыру елдің ұлттық-рухани тамырынан нәр ала алмаса, ол адасуға бастайды», деді. Елдің ұлттық-рухани тамыры дегеніміз не? Ол ха­лықты сан ғасырдан бері адастырмай, алып келе жатқан салт-дәстүрі, фольклоры, әні мен жыры. Осылардың ішінде әннің ұлт руханияты үшін орны айрықша. Дана Абай атамыз, «Ұйықтап жатқан жүрек­ті ән оятар, Үннің тәтті оралған мәні оятар» дегенді бекер айтқан жоқ.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ормуз бұғазы жабылған жағдайда...

Осы айдың басында Иран Ислам Рес­публикасының президенті Хасан Рухани Швейцария еліне жасаған сапары кезінде мұнай импорттаушы мемлекеттер Иранның мұнайын сатып алмаған жағдайда Ормуз бұғазын жауып тастайтындарын мәлімдеді. Президенттің бұл мәлімдемесі АҚШ билігінің Иран мұнайын сатып алмауға өз одақтастарын ықтиярсыз көндіруге бағытталған қысымына байланысты болса керек.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу