ТМД елдердің шығармашылық және ғылыми зиялы қауымының ХІІІ форумы басталды

Астанада ТМД-ға қатысушы елдердің шығармашылық және ғылыми зиялы қауымының ХІІІ форумы басталды. 

Егемен Қазақстан
20.06.2018 7266
2

Аталған форум 2006 жылдан бастап өткізіліп келе жатқан ТМД-дағы ірі гуманитарлық іс-шара болып саналады. Бұған дейін Мәскеу, Минск, Ашхабад, Бішкек сынды астаналарда бас қосқан зиялы қауым өкілдері осы форумға қатысу үшін Қазақстан елордасына үшінші мәрте жиналып отыр. Ұлттық музей төрінде шымылдығын түрген игі шараға Армения, Әзербайжан, Беларусь, Қырғызстан, Молдова, Тәжікстан, Түрік­менстан, Өзбекстан мен Ресей­ден 200-ден аса делегат келді. «ТМД-дағы диалог – ХХІ ғасырдағы гуманитарлық ынтымақтастықтың келешегі» атты тақырыптағы келелі жиынды Мемлекеттік хатшы Гүлшара Әбдіқалықова ашып, Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың форумға қатысушыларға арналған құттықтау сөзін оқып берді. 

Елбасы құттықтауында ТМД-дағы Мәдениет жылы аясында өтіп жат­қан бұл форум ХІ Астана эконо­мика­лық форумында көтерілген ғалам­дық мәселелермен және бүкіләлем­дік үрдіс­термен, сондай-ақ сананы жетілдіру бағдарламасының міндеттерімен тығыз байланысты екені айтылған. «Рухани жаңғыру» бағдарламасын іске қоса отырып, бәсекелік қабілетті, прагматизмді, ұлттық бірегейлікті сақтауды, білімнің сал­танат құруын, эволюциялық даму­ды және сананың ашықтығын қазақ­стан­дық ұлтты дамытудың негізгі басым­дық­тары ретінде белгілегеніміз атап өтілген. Жаһандық әлемдегі жағдайда бұл әмбебап құндылықтар халықтың әрқайсысына жақын және ұғынықты. 

Форумға, сондай-ақ Халықаралық гуманитарлық ынтымақ­тастық қоры (ХГЫҚ) басқармасының төрағасы, Әзербайжан Республикасының Ресей Федерациясындағы Төтенше және өкілетті елшісі П.Бюльбюль оглы, ХГЫҚ басқар­ма­сының тең төрағасы, Ресей Президентінің халық­ара­лық мәдени ынтымақтастық жөніндегі арнаулы өкілі М.Швыдкой, еліміздің Мәдениет және спорт министрі А.Мұха­меди­ұлы, сонымен бірге достастық елдерінің делегаттары, қоғам қайраткерлері, ғылым, мәдениет, білім өкілдері қатысты.

Астана төрінде өтіп жатқан алқалы басқосудың жемісті аяқталуына Ресей Федерациясының Президенті Владимир Путин де тілектес екендігін білдіріп, құттықтау хатын жолдаған. Оны Ресей Президентінің халықаралық мәдени ынтымақтастық жөніндегі арнаулы өкілі М.Швыдкой оқып берді. Құттықтау хатта «Астана қаласында бас­тау алған ТМД-ға мүше мемлекеттердің ХІІІ ғылыми-шығармашылық интеллигенциясының форумы көтеріп отырған мәселелер достастық елдеріндегі интеграциялық үдерістерді дамыту­ға қызмет етеді. Форум жылдар бойы Тәуелсіз мемлекеттер достастығы шеңберінде өткізілетін гуманитарлық тақырыптағы маңызды шаралардың біріне айналды. Ол ғылым, мәдениет, өнер және білім саласының өкілдері, журналистер мен публицистер арасында бейресми, қызықты қарым-қатынас орнатуға үлкен мүмкіндіктер бере отырып, өзінің сұранысқа ие екендігін және барынша тиімділігін толық дәлелдеді» делінген. 

Форумның ашылу салтанатында сөз алған Мәдениет және спорт министрі А.Мұхамедиұлы да жиынның маңыздылығына ерекше тоқталды. Министр атап өткендей, форумға қатысушылар екі күн бойы «Астана: мәдениет институттарының құрылуы мен дамуының табысты тәжірибесі», «ТМД-дағы Мәдениет жылы: дамудағы ынтымақтастық», «Білім беруді гуманизациялау: тарихы және болашағы» және «Болашақтың ұрпағы: сабақтастық және инновациялар» атты сұхбат алаң­дарында өзара кәсіби қарым-қаты­настың әртүрлі қырларын, атап айт­қанда, мәдениетаралық диалогты қалып­тастыру, білім беруді ізгілендіру, жастар­мен жұмыс жүргізудегі сабақтас­тық пен инновациялар сияқты мәселелерді талқыламақ.

Шын мәнінде, Астананың 20 жылдығымен қатар келген бұл форум әр жылдары елордамыздың саяси және мәдени өміріндегі жетістіктерімен сабақтасып келеді. Қала өмірінде орын алған тарихи өзгерістердің қиялға қанат бітіретіні сөзсіз. Жаңа елордамызды салуға бағытталған күш-қуат бүкіл елдің дамуына, оның ішінде шығармашылық және ғылыми зиялы қауым өкілдерінің дамуына серпін берді. Осы тұрғыдан алғанда форумдағы талқылау тақырыптарының бірі қазақ астанасының 20 жылдығына және елорданың мәдени институттарының қалыптасуы мен дамуының тәжірибесіне арналды.

Жоғарыда айтып өткеніміздей, биылғы форумға өзек болған тақырып «ТМД-дағы диалог – ХХІ ғасырдағы гуманитарлық ынтымақтастықтың келешегі» деп аталған. Осы тақырып айналасында өрістеген әңгіме болашақ ынты­мақтастық негізінде жоспарлар құрып, қазіргі ахуал және келешектегі басым бағыттар мен жұмыс түрлерін анықтауды көздеді. Сондай-ақ пленарлық отырыстарда және салалық секцияларда да ғылым, білім беру және өнер қайраткерлері өзара кәсіби әрекеттестіктің әртүрлі қырларын талқылады. 

Бастысы, ТМД-дағы Мәдениет жылына байланысты мәдени ынтымақ­тастықтың әртүрлі қыры делегаттардың ерекше назарында болды. 

Форум аясында «Достастық жұл­дыздары» ТМД-ның бас­ты мемле­кет­аралық сыйлығының лауреат­тарын марапаттау салтанаты өтті. «Достастық жұлдыздары» сыйлы­ғын 2009 жылы ТМД-ға қатыс­у­шы мемлекеттердің гуманитар­лық ынтымақтастығының мемлекетара­лық қоры тағайындаған. Бұл ТМД мем­лекеттерінің өкілдеріне, әлемдік жетістіктер дәрежесіне сай келетін, ТМД-ға қатысушы елдер­дің әр­қай­с­ысының және жалпы достас­тық­тың дамуына ықпал ететін гуманитар­лық қызмет саласындағы ең маңызды жетіс­тіктері үшін жыл сайын таға­йын­да­ла­тынын айта кеткен жөн. Биыл жалпы сомасы 2 млн рубль мөлшеріндегі сыйлыққа 8 елден 11 үміткер ұсынылды. 

«Достастық жұлдыздары» мем­ле­­кет­аралық сыйлығын тағайын­дау жөні­н­дегі кеңестің шешімімен биыл әзербай­жан филологы Наргиз Пашаева, беларусьтық биатлоншы Дарья Домрачаева, қазақ­стандық скрип­кашы Айман Мұса­қожаева, қырғыз әдебиеттанушысы Әбділдажан Ақматалиев, молдовалық физик Ион Бостан, ресейлік музыкант Юрий Башмет, армян композиторы Степан Шакаян және тәжік ақыны Низом Касим лауреат атанды.

Форум барысында еліміздің Мемле­кеттік хатшысы Г.Әбдіқалықова бастап, бір топ зиялы қауым өкілдері ТМД елдерінің гуманитарлық саладағы бірлескен жұмыстарына арналған көрмені аралады. 

Айта кетейік, форум ТМД-ға қатысу­шы мемлекеттердің Мемлекет­аралық гума­нитарлық ынтымақтастық қоры (МГЫҚ), Қазақстан Республикасының Мәдениет және спорт министрлігі­нің жә­не Қазақ ғылыми-зерттеу инсти­тутының (ҚазҒЗМИ) қолдауымен өтті. 

Мирас АСАН,

Суретке түсірген Орынбай БАЛМҰРАТ

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.11.2018

«Қасиетті Қазақстан: Туған жерге тағзым» атты тарихи-танымдық экскурсиялар сериясы басталды

21.11.2018

ҰБТ-ға өзгерістер енгізіліп жатыр

21.11.2018

Мемлекет басшысы бірқатар заңдарға қол қойды

21.11.2018

Елбасы білім беру жүйесін одан әрі жаңғырту мәселесі жөнінде кеңес өткізді

21.11.2018

Түркістанның ежелгі беделін қайта көтеру – бүкіл түркі әлемі үшін үлкен жетістік болады

21.11.2018

Мархабат Байғұт: Әлемдік әдемі әңгіме

21.11.2018

Түркі киносын әлемге танымал етудің жайы талқыланды

21.11.2018

Бердібек Сапарбаев Ақтөбе қаласындағы өндіріс нысандарын аралады

21.11.2018

«Егемен Қазақстан» газетінің журналистері болашақ тілшілермен кездесті

21.11.2018

Голландиялық бизнесмен Ақтөбе облысының инвесторларға тартымды екенін айтты

21.11.2018

Нұрболат Ахметжанов: Көне тарих көмескі тартпасын

21.11.2018

Әбдіманап Бектұрғанов: Тарихқа тағзым

21.11.2018

Қ.Әбдірахманов: «Ұлы даланың жеті қыры» әлем мәдениетін жақындастырады

21.11.2018

Павлодарда археологтар б.з.д. 5-ші мыңжылдықта жерленген жылқылар сүйектерін тапқан

21.11.2018

«Ақтөбе» футбол клубы сенімді басқармаға берілді

21.11.2018

Ұлттар Лигасының қорытындысы шығарылды

21.11.2018

Такир Балықбаев: Жаңа еңбек жаңаша ой салды

21.11.2018

Ақтөбеде кәсіп бастағысы келетін жандарға кеңес берілді

21.11.2018

Мәулен Әшімбаев: Ұлт тарихын танудың жаңа кезеңі

21.11.2018

Chartbeat жобасы аясындағы байқау жеңімпаздары ашық деректер панелін құрады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tánti bolar tusy kóp

Jylda, Táýelsizdik kúni jaqyndaǵan saıyn osy ýaqyt ishinde elimiz qandaı jetistikterge jetti degen saýaldy ózimizge qoıyp, ony saralaýǵa tyrysamyz. Biraq mundaıda jappaı aıtylyp júrgen jetistikterdi emes, ózimiz baıqaǵan jeke kózqarastaǵy tabystardy taldaýǵa tyrysamyz. Sonyń ishinde kózge túsetin bir ǵanıbetti jańalyq – halqymyzdyń burynǵydaı eshkimnen qysylmaı, kimmen bolsa da ómirdiń barlyq salasynda ıyq teńestire túskeni.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Stokgolm sındromy

Jumyr jerdiń betinde sany jaǵynan bizden áldeqaıda kóp, alaıda táýelsiz el atanýdy mańdaılaryna jazbaǵan, ol oryndalmas armandaı kórinetin halyqtar az emes jeterlik. Jaratqannyń qalaýymen qolǵa tıgen táýelsizdik qazaq balasynyń eń bir asyl muraty edi.

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

«Baı bolsań halqyńa paıdań tısin»

«Batyr bolsań jaýyńa naızań tısin, Baı bolsań halqyńa paıdań tısin». Kezinde aıyr tildi Áıteke bı aıtqan aqyldy sóz. Keler ǵasyrlarǵa da keter ǵaqlıa.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу