ТМД елдердің шығармашылық және ғылыми зиялы қауымының ХІІІ форумы басталды

Астанада ТМД-ға қатысушы елдердің шығармашылық және ғылыми зиялы қауымының ХІІІ форумы басталды. 

Егемен Қазақстан
20.06.2018 7150
2

Аталған форум 2006 жылдан бастап өткізіліп келе жатқан ТМД-дағы ірі гуманитарлық іс-шара болып саналады. Бұған дейін Мәскеу, Минск, Ашхабад, Бішкек сынды астаналарда бас қосқан зиялы қауым өкілдері осы форумға қатысу үшін Қазақстан елордасына үшінші мәрте жиналып отыр. Ұлттық музей төрінде шымылдығын түрген игі шараға Армения, Әзербайжан, Беларусь, Қырғызстан, Молдова, Тәжікстан, Түрік­менстан, Өзбекстан мен Ресей­ден 200-ден аса делегат келді. «ТМД-дағы диалог – ХХІ ғасырдағы гуманитарлық ынтымақтастықтың келешегі» атты тақырыптағы келелі жиынды Мемлекеттік хатшы Гүлшара Әбдіқалықова ашып, Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың форумға қатысушыларға арналған құттықтау сөзін оқып берді. 

Елбасы құттықтауында ТМД-дағы Мәдениет жылы аясында өтіп жат­қан бұл форум ХІ Астана эконо­мика­лық форумында көтерілген ғалам­дық мәселелермен және бүкіләлем­дік үрдіс­термен, сондай-ақ сананы жетілдіру бағдарламасының міндеттерімен тығыз байланысты екені айтылған. «Рухани жаңғыру» бағдарламасын іске қоса отырып, бәсекелік қабілетті, прагматизмді, ұлттық бірегейлікті сақтауды, білімнің сал­танат құруын, эволюциялық даму­ды және сананың ашықтығын қазақ­стан­дық ұлтты дамытудың негізгі басым­дық­тары ретінде белгілегеніміз атап өтілген. Жаһандық әлемдегі жағдайда бұл әмбебап құндылықтар халықтың әрқайсысына жақын және ұғынықты. 

Форумға, сондай-ақ Халықаралық гуманитарлық ынтымақ­тастық қоры (ХГЫҚ) басқармасының төрағасы, Әзербайжан Республикасының Ресей Федерациясындағы Төтенше және өкілетті елшісі П.Бюльбюль оглы, ХГЫҚ басқар­ма­сының тең төрағасы, Ресей Президентінің халық­ара­лық мәдени ынтымақтастық жөніндегі арнаулы өкілі М.Швыдкой, еліміздің Мәдениет және спорт министрі А.Мұха­меди­ұлы, сонымен бірге достастық елдерінің делегаттары, қоғам қайраткерлері, ғылым, мәдениет, білім өкілдері қатысты.

Астана төрінде өтіп жатқан алқалы басқосудың жемісті аяқталуына Ресей Федерациясының Президенті Владимир Путин де тілектес екендігін білдіріп, құттықтау хатын жолдаған. Оны Ресей Президентінің халықаралық мәдени ынтымақтастық жөніндегі арнаулы өкілі М.Швыдкой оқып берді. Құттықтау хатта «Астана қаласында бас­тау алған ТМД-ға мүше мемлекеттердің ХІІІ ғылыми-шығармашылық интеллигенциясының форумы көтеріп отырған мәселелер достастық елдеріндегі интеграциялық үдерістерді дамыту­ға қызмет етеді. Форум жылдар бойы Тәуелсіз мемлекеттер достастығы шеңберінде өткізілетін гуманитарлық тақырыптағы маңызды шаралардың біріне айналды. Ол ғылым, мәдениет, өнер және білім саласының өкілдері, журналистер мен публицистер арасында бейресми, қызықты қарым-қатынас орнатуға үлкен мүмкіндіктер бере отырып, өзінің сұранысқа ие екендігін және барынша тиімділігін толық дәлелдеді» делінген. 

Форумның ашылу салтанатында сөз алған Мәдениет және спорт министрі А.Мұхамедиұлы да жиынның маңыздылығына ерекше тоқталды. Министр атап өткендей, форумға қатысушылар екі күн бойы «Астана: мәдениет институттарының құрылуы мен дамуының табысты тәжірибесі», «ТМД-дағы Мәдениет жылы: дамудағы ынтымақтастық», «Білім беруді гуманизациялау: тарихы және болашағы» және «Болашақтың ұрпағы: сабақтастық және инновациялар» атты сұхбат алаң­дарында өзара кәсіби қарым-қаты­настың әртүрлі қырларын, атап айт­қанда, мәдениетаралық диалогты қалып­тастыру, білім беруді ізгілендіру, жастар­мен жұмыс жүргізудегі сабақтас­тық пен инновациялар сияқты мәселелерді талқыламақ.

Шын мәнінде, Астананың 20 жылдығымен қатар келген бұл форум әр жылдары елордамыздың саяси және мәдени өміріндегі жетістіктерімен сабақтасып келеді. Қала өмірінде орын алған тарихи өзгерістердің қиялға қанат бітіретіні сөзсіз. Жаңа елордамызды салуға бағытталған күш-қуат бүкіл елдің дамуына, оның ішінде шығармашылық және ғылыми зиялы қауым өкілдерінің дамуына серпін берді. Осы тұрғыдан алғанда форумдағы талқылау тақырыптарының бірі қазақ астанасының 20 жылдығына және елорданың мәдени институттарының қалыптасуы мен дамуының тәжірибесіне арналды.

Жоғарыда айтып өткеніміздей, биылғы форумға өзек болған тақырып «ТМД-дағы диалог – ХХІ ғасырдағы гуманитарлық ынтымақтастықтың келешегі» деп аталған. Осы тақырып айналасында өрістеген әңгіме болашақ ынты­мақтастық негізінде жоспарлар құрып, қазіргі ахуал және келешектегі басым бағыттар мен жұмыс түрлерін анықтауды көздеді. Сондай-ақ пленарлық отырыстарда және салалық секцияларда да ғылым, білім беру және өнер қайраткерлері өзара кәсіби әрекеттестіктің әртүрлі қырларын талқылады. 

Бастысы, ТМД-дағы Мәдениет жылына байланысты мәдени ынтымақ­тастықтың әртүрлі қыры делегаттардың ерекше назарында болды. 

Форум аясында «Достастық жұл­дыздары» ТМД-ның бас­ты мемле­кет­аралық сыйлығының лауреат­тарын марапаттау салтанаты өтті. «Достастық жұлдыздары» сыйлы­ғын 2009 жылы ТМД-ға қатыс­у­шы мемлекеттердің гуманитар­лық ынтымақтастығының мемлекетара­лық қоры тағайындаған. Бұл ТМД мем­лекеттерінің өкілдеріне, әлемдік жетістіктер дәрежесіне сай келетін, ТМД-ға қатысушы елдер­дің әр­қай­с­ысының және жалпы достас­тық­тың дамуына ықпал ететін гуманитар­лық қызмет саласындағы ең маңызды жетіс­тіктері үшін жыл сайын таға­йын­да­ла­тынын айта кеткен жөн. Биыл жалпы сомасы 2 млн рубль мөлшеріндегі сыйлыққа 8 елден 11 үміткер ұсынылды. 

«Достастық жұлдыздары» мем­ле­­кет­аралық сыйлығын тағайын­дау жөні­н­дегі кеңестің шешімімен биыл әзербай­жан филологы Наргиз Пашаева, беларусьтық биатлоншы Дарья Домрачаева, қазақ­стандық скрип­кашы Айман Мұса­қожаева, қырғыз әдебиеттанушысы Әбділдажан Ақматалиев, молдовалық физик Ион Бостан, ресейлік музыкант Юрий Башмет, армян композиторы Степан Шакаян және тәжік ақыны Низом Касим лауреат атанды.

Форум барысында еліміздің Мемле­кеттік хатшысы Г.Әбдіқалықова бастап, бір топ зиялы қауым өкілдері ТМД елдерінің гуманитарлық саладағы бірлескен жұмыстарына арналған көрмені аралады. 

Айта кетейік, форум ТМД-ға қатысу­шы мемлекеттердің Мемлекет­аралық гума­нитарлық ынтымақтастық қоры (МГЫҚ), Қазақстан Республикасының Мәдениет және спорт министрлігі­нің жә­не Қазақ ғылыми-зерттеу инсти­тутының (ҚазҒЗМИ) қолдауымен өтті. 

Мирас АСАН,

Суретке түсірген Орынбай БАЛМҰРАТ

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.09.2018

Елімізде 1 қазаннан бастап депозит шарттары өзгереді

20.09.2018

Машина жасаушылар форумына әлемнің 20 елінен 1000-нан астам делегат қатысады

20.09.2018

Жеңімпаз қыздың қайырымдылығы көпке үлгі

20.09.2018

Б. Сағынтаев Инвесторларды тарту мәселелері жөніндегі Үкіметтік кеңестің отырысын өткізді

20.09.2018

Экс-чемпион бокс мектебінің директоры болып тағайындалды

20.09.2018

 Жаңа заң – жаңа үміт

20.09.2018

Мөлдірдің мөлдір әлемі

20.09.2018

Көкшетау тұрғыны тираждық лотерея ойынының миллионері атанды

20.09.2018

Жаңа еңбекақы жүйесі - оңтайландыру нәтижелеріне тікелей байланысты - Алик Шпекбаев

20.09.2018

Бүгін елімізде машина жасаушыларының VI форумы басталды

20.09.2018

Атырауда халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция өтті

20.09.2018

Бакуде дзюдодан әлем чемпионаты басталды

20.09.2018

Қоқыс өңдейтін цех ашар едім - Сергей Привалов

20.09.2018

Доллар бағамы 358 теңгеге түсті

20.09.2018

Ұрпақ сабақтастығының үлгісі

20.09.2018

АҚШ-тағы «Флоренс» дауылынан зардап шегушілер саны артты

20.09.2018

«Хат қоржын» (20.09.2018)

20.09.2018

Еурокомиссия Амазонға қатысты антимонополиялық тексерулерін бастауы мүмкін

20.09.2018

Әлеуметтік мәртебесі рәсімделеді

20.09.2018

Көкірек көзіміз қайтсек ашылады?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу