Түгел түркінің тілегі орындалған күн - Құлбек ЕРГӨБЕК

Елбасы Түркістан облысы жасақ­тал­сын, орталығы Түркістан қаласы болсын деп Жарлыққа қол қойды.

Егемен Қазақстан
21.06.2018 1479

Құдай-ау, бұл шешімді қазақ зарығып күткелі қай заман?! Қазақ қана ма? Жоқ. Мағжан айтқандай, Түркістанды қазаққа қалдырып, қазақтан енші алып әлемнің әр тарабына аттанып кеткен ер түріктің бүгінгі жұрағаты алыстан дүркін-дүркін күн салып қарап, көзін сатып күткелі қаншама уақыт?! Енді, міне бір қазақтың ғана емес, күллі түркі дүниесінің арманы орындалды. Бұл тарихи әділеттіліктің қалпына келуі. Түркі қағанатынан тартып күллі қағанаттардың астанасы Түркістан! Дәшті Қыпшақ дәуірінде дәштілік астана Түркістан!

Орта ғасырда әлемнің әр шалғайынан керуен-керуен жібек бастаған небір асыл бұйымдар, алтын-күмістерімен артынып-тартынып келіп сауда жасап, пайдасын күсеп етіп батыстан шығысқа, шығыстан батысқа артынып-тартынып керуен тартып кете баратын ғажап сауда кіндігі Түркістан! Орта ғасырда «Отырар өркениетінің» орталығы Түркістан. Алтын Орда мұрагері. Ибн Батутаны өркениетімен таңғалдырған Бату сарай, Сарайшық мәдениетін бойына сіңірген, Сығанақтан соң үш ғасырға жуық қазақ хандығының астанасы Түркістан. Сол сәттен жайшылықта қазаққа Ана болған, жау­гершілікте қазаққа пана болған жәді­гер шаһар – Түркістан, Енді, міне осын­дай бойына күллі түркінің тарихын жинақтаған, бабалардың асыл көзіндей облыс орталығы – Түркістан. Бұл бүкіл елі­міз рухани жаңғырып, барымызды ба­зар­лап, жоғымызды түгендеп бо­ла­шақ­қа бағдар жасап жатқан сәтте жа­сал­ған тарихи әділеттіліктің қалпына келуі. Бұл тарихи сәт.

Кешегі кеңестік кезеңде жалпы түр­кілік ат-атағы, дүбірлеген даңқы үшін-ақ қақпай көріп, қағажу қалған жәдігер шаһар ең алғаш еңсесін 1500 жылдық мерейтойы тұсында тіктеді. Ырыс тасытар Тайқазаны қайтарылды. Мем­ле­ке­тімізге ырыс-құты оралды. Әлемді ар­хи­­тектуралық сән-салтанатымен таңғал­дыратын көк күмбезді Қожа Ахмет Ясауи кесенесі тәуелсіздік рухы­мен қай­та жаңғырды. ЮНЕСКО арқы­лы қор­ға­ла­тын көне ескерткіштің ажары ашылды. Түркі мемлекеттері пре­зиденттері Түркістанда бас қосты. Ақыл­даса келе алынған шешімдер «Түркістан Дек­ларациясы» атанып, сол кездегі «Соци­алис­тік Қазақстан» арқылы алты алаш­қа тарады. Елбасы Н.Ә.Назарбаев: «Біз ендігі жерде түркі мемлекеттері бас­шылары Түркістанда бас қосып тұра­тын боламыз», – деді. Түркістанда Қазақстан Республикасы Президенті Жарлығымен 1992 жылы тұңғыш рет Қ.А.Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті ашылды. «Түркі ха­лықтарына келешекте ортақ оқу орнына айналады», деді Елбасы келешекті көздей. «Түркістанды осы университет өркениет биігіне көтеруге тиісті» – деп те міндет жүктеді Елбасы.

Түркі мем­­лекеттері саммитінде Нахичеванда «Түр­кістанда түркі халықтарының тағ­дыр-тарихын ортақ талдайтын Түркі ака­демиясы ашылады. Оның музейі, кітап­ханасы қалыптасуы керек», – деді тағы да. Жәдігер шаһардың 1500 жылдық тойы тұсында туысқан елдердің басшылары алдында «Түркістанды облыс ор­талығы жасаймыз. Той Түркістанды ор­талыққа айналдырудың басы», деді алдағы міндеттерді нақтылай. «Түркістан ендігі жерде түркі халықтарының рухани астанасы ретінде гүлденуге тиісті», деді тағы бір тарихи сапарында. Елбасы кү­ні кеше тебірене сөйлеп Жарлыққа қол қойды. Тарихи шешім жасалды. Қай­талап айтамыз, бұл бір қазақ халқы ғана емес, күллі түркі дүниесі көптен күткен қуаныш. Қуаныш құтты болғай, әлеумет!

Тәуелсіздік таңынан бері Елбасы Түркістанды үзіліс-үздіксіз қолдаумен ке­леді. Ілгерішіл басшы, ілкімді қосшы бо­лып жұдырықтай жұмылса, түркі дү­ние­сінен инвестиция тартылса – жұмыла көтеріп Елбасының Түркістан жөніндегі тарихи шешімін жүзеге асыру қиынға түспес асылы. Күллі түркі халқы тарихындағы орны ерен жәдігер шаһардың келешегі кеніш.

Сөйтіп тарихтың көзінен, тағдырдың тезі­нен қиналып өтіп келе жатқан жәді­гер шаһар бүгін облыс орталығына айнал­ды. Сан ғасырлап айналасына өр­кениет шуағын шашқан, мәдени де эко­номикалық шарапатын тигізген Түркістан енді облыс орталығы райында Қара­тау мен Алатауды ен жайлап, Сыр-ананы түркі халықтарымен тел еміп жат­қан әлденеше ауданның бағын ашатын орталыққа айналады. Тарих соқпа-соқ­пасында сан рет ғажап гүлдеп бой түзе­ген, жойқын шапқыншылықтарда сан рет сансырап күл-талқаны шығып тоқыраған Түркістан ендігі жерде Мәңгілік елдің қуатты қанатына айналып, шырқау биікке кө­те­­ріледі, тіпті Елбасы айтқандай: «Түр­­кі халықтарының рухани астана­сы­­на айналады!» Тәуелсіздіктің ақ та­ңы­нан тартып сатылап дайындап, бү­гін тарихи шешім жасаған Елбасына түр­кістандықтар атынан, түркі дүниесі атынан мың алғыс! Ғасырлап мұң құшқан Түркістан, рухани жаңғыру аясында бүгін нұр құшқан Түркістан. Жаман көздің назарында болма, жалпытүркілік ынтымақ пен бақыттың базарында бол, Түркістан!

Құлбек ЕРГӨБЕК,

түркітанушы ғалым, жазушы,

Түркістанның құрметті азаматы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.07.2018

Маңызды жұмысқа жауапкершілікті көзқарас қажет

18.07.2018

Қой терісі демеңіз...

18.07.2018

Қазақ әдебиеті әлем тілдеріне аударылады

18.07.2018

Павлодар облысы жаңару мен жаңғыру жолында

17.07.2018

Гинеколог-акушер жас ананың өліміне қатысты пікір білдірді (видео)

17.07.2018

Елбасы Павлодар облысының әлеуметтік-экономикалық даму мәселелері жөнінде кеңес өткізді

17.07.2018

Каспий маңы елдерінің басшылары Ақтауда кездеседі

17.07.2018

Еліміздің үш қаласынан Баянауылға әуе рейстері ашылады

17.07.2018

Биыл Қазақстан перзентханаларында 31 ана қайтыс болды

17.07.2018

Алматыда Оңтүстік Кореямен бірлескен амбулаторлық клиника ашылды

17.07.2018

Еліміздің бірнеше өңірінде ауа райына байланысты ескерту жарияланды

17.07.2018

Арқайым – аңыздар андыздаған алқап

17.07.2018

Инновациялық жобалар мен тың идеяларға байқау жарияланды

17.07.2018

Ақпарат және коммуникациялар министрі Smart city жобасын жүзеге асыру бойынша есеп берді

17.07.2018

Елбасы «Павлодар мұнай химиясы зауытына» барды

17.07.2018

«Президент кубогы» басталды

17.07.2018

Қазақмыс биылғы алты айда 14 млн 507 мың тонна кен өндірді

17.07.2018

«Qazaqstan» мен «Qazsport» футболдан әлем чемпионатының көрсетілімін қорытындылады

17.07.2018

Жаңаөзенде «Астанаммен мақтанам!» атты дөңгелек үстел өтті

17.07.2018

Биыл Алматыда заңсыз 77 нысан анықталды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Аяқдоп аламаны аяқталды

Әлем чемпионаты – тағатсыздана күткен футбол тойы еді. Енді барлығы аяқталып, той тарқасымен біз де алған әсерімізбен бөлісе кетсек. Бұл біріншілік несімен есте қалмақ?

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Биографиялық фильмдердің бәсі биік болуы тиіс

Кейінгі кезде «Еуразия бірінші арнасынан» әйгілі кеңестік манекенші-модель, сән әлемінде «Кремльдің ең әдемі қаруы» және «Кеңестік Софи Лорен» атанған Регина Збарская туралы сериа­л көрсетіліп жатыр. Былай қарасаңыз, сән әлемінің кіндігі саналған Парижді тәнті еткен өмірі жұмбаққа толы сұлудың сол кездегі кеңестік қасаң қағидаларға сыймаған ғұмырын өзгеше қырынан бейнелеген қарапайым, бірақ кемел түсірілген Ресейдің кезекті киноөнімдерінің бірі. 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Халық әнінің тоналу тарихы

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Бо­лашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағ­дарламалық мақаласында, жаңғыру елдің ұлттық-рухани тамырынан нәр ала алмаса, ол адасуға бастайды», деді. Елдің ұлттық-рухани тамыры дегеніміз не? Ол ха­лықты сан ғасырдан бері адастырмай, алып келе жатқан салт-дәстүрі, фольклоры, әні мен жыры. Осылардың ішінде әннің ұлт руханияты үшін орны айрықша. Дана Абай атамыз, «Ұйықтап жатқан жүрек­ті ән оятар, Үннің тәтті оралған мәні оятар» дегенді бекер айтқан жоқ.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ормуз бұғазы жабылған жағдайда...

Осы айдың басында Иран Ислам Рес­публикасының президенті Хасан Рухани Швейцария еліне жасаған сапары кезінде мұнай импорттаушы мемлекеттер Иранның мұнайын сатып алмаған жағдайда Ормуз бұғазын жауып тастайтындарын мәлімдеді. Президенттің бұл мәлімдемесі АҚШ билігінің Иран мұнайын сатып алмауға өз одақтастарын ықтиярсыз көндіруге бағытталған қысымына байланысты болса керек.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Жалғыздық жыры

Жақында жастық шағында жарқылдап дәурен сүрген, марқұм ағамызбен бақытты ғұмыр кешкен, қазір сексеннің сеңгірін саялаған бір жақсы апамыздың көңілін сұрап, халін білгенбіз. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу