Мектеп оқушыларын тамақтандыру мәселесі өзекті

Сонымен тағы бір оқу жылын аяқтадық. Оқушылар демалысқа шықты. Үмітін үкілеген түлектер сынақ тапсыруда. 11 жыл алған білімі сарапқа түсіп, ата-ана мен ұстаздардың, өздерінің де табан ақы, маңдай терінің өтеуі таразыланады. 

Егемен Қазақстан
29.06.2018 142
2

Бір жыл ішіндегі білім берудегі жетістіктер мен кейбір олқылықтар, мұғалімдердің айлық ақысы, әлеуметтік жағдайы алқалы жиында айтылып, қаламгерлер қауымы да, журналистер де ой-пікірлерін білдіріп жатты. Оқу жылы аяқталды деп екі-үш ай арқаны кеңге салғанымен, жаңа оқу жылының мәселесі ертең алдан шықпай қоймасы анық. Оның үстіне биылдан қалған «сарқыт» та аз болмаса керек. Әрине, кейбір деректер қағазда әдемі жазылғанымен, атқарылу барысында қиын түйіні, қым-қиғаш жұмыстары әлі де алдан шығары анық. Қазірдің өзінде бірінші сыныпқа бала қабылдауда дабыр-дүбір көп. Кім баласын нашар мектепке бергісі келеді?.. Әрине, дарынды оқушылар білім алатын алтын ұяда оқытуға тырысады. Көбінің заты қалай демей, атына жүгіретіні де рас. Назарбаев зияткерлік мектебінен басқа жерде білім бағдары бірдей, тек пәндерді тереңдетіп оқытатыны болмаса, бәрінде де оқулық пен стандарт бір жүйеге негізделген. Жақсы делінетін лицей мен гимназияға келер болсақ, онда дәстүрлі оқу жүйесі заманауи білім берумен ұштастырылып, басшысы да, басқасы да бірлікке ұйып, әсіресе мектептің жаны, тірегі саналатын ұстаздар қауымы «Бізге жұрт баласын сеніп тапсырып отыр. Ендеше сол сенімнен шығуға тиістіміз», дейтін шын мәніндегі мамандық иелері топтастырылған. Олар әлеуметтік жағдайын екінші кезекке ысырып қойған – нағыз ел патриоттары. Иә, ондай мектептің кемі жоқ, бәрі түгел, ұстаздардың қалтасы тоқ дей алмасақ керек. Елімізде мұғалім алатын айлықтың көп емес екені жұртшылыққа мәлім. 

Жаңа оқу жылындағы тағы бір проблема оқулыққа қатысты дер едік. Алғашқы бір-екі ай көлемінде министрлік пен жергілікті жердегі басшылар арасында бұл біраз келіспеушіліктерге арқау болып жатады. Бұл жыл сайын қайталанып жүрген жайт. Ағылшын тілінде сабақ беретін мамандарды қайта дайындау жұмысы жүргізілу үстінде. Оған миллиардтаған теңге бөлінуде. Тиісті мекеменің уәжіне сенсек, биыл ағылшын тілінде білім беру кәдімгідей артатын көрінеді. Құптауға тұрарлық іс. Бірақ қысқа мерзімде дайындалған мамандардың сапасы қандай деген күдік көңілден кетер емес. 
Ең күрделі мәселе, мектепте білім алып жүрген қазақ қыздарының киім үлгісі, нақтылай түссек, орамал салып келу жайына қатысты дау-дамай туындап келеді. Биылдың өзінде ондаған қыз соңғы тоқсандарда мектеп табалдырығын аттай алмады. Мұндай жағдай алтын белгіге үміткер оқушының да басынан өтті. Жалпы, қазақ халқы қызын ұлындай еркелетіп өсірген жұрт еді. Құтты қонысына қондырғанға дейін үкілеген бөрік кигізіп, орамал таққызбағаны тарихтан белгілі. Бұл секілді түйіткілі бар істерді балалар демалыста жүргенде шешіп алмаса, күзде тағы бас ауруына айналмай қоймайды. 

Мектеп асханасына қатысты әр алуан пікірлер де біраздан бері көтеріліп келеді. Әсіресе оқушыларға арналған тағамның сапасы мен бөлінетін қаржы туралы жиі айтылып жүр. Бұл бұрын қарапайым халықтың ойы деп келсек, енді халық қалаулылары да үн көтере бастады. Сенатор Бірғаным Әйтімова «100 теңгеге не ішуге болады?» дей келіп, «Соңғы жылдары мектеп асханасының мәзірі көңіл көншітпейді. Талаптарға сай емес. Жергілікті білім басқармалары тендер өткізерде ас мәзірінің 100 теңгеден аспағанын қалайды. Сонда 100 теңгеге не әзірлеуге болады?» дейді. Шынында, күн сайын өршіп бара жатқан қымбатшылық кезінде 100 теңгеге не алуға болады? Бір ғана мысал, бір уақытта 20 теңге тұратын нан қазір 120-130 теңгеге жетті. Өзге тағам түрлерінің де бағасы қымбаттау үстінде. Тамақ қуатты болмаса, баланың ойы мен бойы қалай өседі? Онсыз да кейбір ұл қыздарымыздың дене бітімі қораштанып бара жатқаны байқалады. Осы күні ел игілігіне делінетін жұмыстың орындалуы тендерге телінген. Тендер дегеніміз – нарық талабына сай, аз ақшамен көп жұмыс тындыру керекке саяды. Мектеп асханасының мәзірін дайындайтындар бала көңілін аз ақшамен риза ете ала ма? «Бәрін қатырамын» деп тендерде жеңіп шығып, одан кейінгі жерде сапасыз өнімнен татымсыз тамақ әзірлесе, ол кейде оқушылардың уланып қалуына апарса – мұны алдын ала ойластыру керек секілді. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Рухани жаңғыру» мақаласындағы: «... біз білімге бөлінетін бюджет шығыстарының үлесі жөнінен әлемдегі ең алдыңғы қатарлы елдердің санатына қосылып отырмыз. ...Жастарымыз басымдық беретін межелердің қатарында білім әрдайым бірінші орында тұруы шарт. Себебі құндылықтар жүйесінде білімді бәрінен биік қоятын ұлт қана табысқа жетеді», деген сөздерін бұлжытпай орындасақ, қане. 

Жалпы, мектеп асханасына қызмет көрсе­те­тін адам ұрпақ тағдырын бизнестен жоғары қоя ма, әлде табыс табудың жолында жүр ме, дегенді есте ұстау керек-ақ. Осы арада, кейбір өңір мен қалада әр балаға бөлінетін ақшаға келсек, Астанада 1 мен 4-сынып оқушылары 320 теңгеге тегін тамақ ішеді екен. 5-11-сынып оқушыларының арасында, тек әлеуметтік жағдайы төмендерге ғана жағдай жасалған. Ал өңірлерге келсек, кейбір облыстар тегін тамақ беруді тоқтатқан. Ал тамақ беретін жерлер 170 – 230 теңге көлемінде әр баланың жас шамасына қарай қарастыру үстінде екен. Қалай десек те, мектеп асханасының мәселесін бір жүйеге келтіру уақыт талабы болып тұр. Басты мақсат – ұрпақтың денсаулығы болуы тиіс. 

Сүлеймен МӘМЕТ,
«Егемен Қазақстан»
 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.11.2018

«Қасиетті Қазақстан: Туған жерге тағзым» атты тарихи-танымдық экскурсиялар сериясы басталды

21.11.2018

ҰБТ-ға өзгерістер енгізіліп жатыр

21.11.2018

Мемлекет басшысы бірқатар заңдарға қол қойды

21.11.2018

Елбасы білім беру жүйесін одан әрі жаңғырту мәселесі жөнінде кеңес өткізді

21.11.2018

Түркістанның ежелгі беделін қайта көтеру – бүкіл түркі әлемі үшін үлкен жетістік болады

21.11.2018

Мархабат Байғұт: Әлемдік әдемі әңгіме

21.11.2018

Түркі киносын әлемге танымал етудің жайы талқыланды

21.11.2018

Бердібек Сапарбаев Ақтөбе қаласындағы өндіріс нысандарын аралады

21.11.2018

«Егемен Қазақстан» газетінің журналистері болашақ тілшілермен кездесті

21.11.2018

Голландиялық бизнесмен Ақтөбе облысының инвесторларға тартымды екенін айтты

21.11.2018

Нұрболат Ахметжанов: Көне тарих көмескі тартпасын

21.11.2018

Әбдіманап Бектұрғанов: Тарихқа тағзым

21.11.2018

Қ.Әбдірахманов: «Ұлы даланың жеті қыры» әлем мәдениетін жақындастырады

21.11.2018

Павлодарда археологтар б.з.д. 5-ші мыңжылдықта жерленген жылқылар сүйектерін тапқан

21.11.2018

«Ақтөбе» футбол клубы сенімді басқармаға берілді

21.11.2018

Ұлттар Лигасының қорытындысы шығарылды

21.11.2018

Такир Балықбаев: Жаңа еңбек жаңаша ой салды

21.11.2018

Ақтөбеде кәсіп бастағысы келетін жандарға кеңес берілді

21.11.2018

Мәулен Әшімбаев: Ұлт тарихын танудың жаңа кезеңі

21.11.2018

Chartbeat жобасы аясындағы байқау жеңімпаздары ашық деректер панелін құрады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tánti bolar tusy kóp

Jylda, Táýelsizdik kúni jaqyndaǵan saıyn osy ýaqyt ishinde elimiz qandaı jetistikterge jetti degen saýaldy ózimizge qoıyp, ony saralaýǵa tyrysamyz. Biraq mundaıda jappaı aıtylyp júrgen jetistikterdi emes, ózimiz baıqaǵan jeke kózqarastaǵy tabystardy taldaýǵa tyrysamyz. Sonyń ishinde kózge túsetin bir ǵanıbetti jańalyq – halqymyzdyń burynǵydaı eshkimnen qysylmaı, kimmen bolsa da ómirdiń barlyq salasynda ıyq teńestire túskeni.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Stokgolm sındromy

Jumyr jerdiń betinde sany jaǵynan bizden áldeqaıda kóp, alaıda táýelsiz el atanýdy mańdaılaryna jazbaǵan, ol oryndalmas armandaı kórinetin halyqtar az emes jeterlik. Jaratqannyń qalaýymen qolǵa tıgen táýelsizdik qazaq balasynyń eń bir asyl muraty edi.

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

«Baı bolsań halqyńa paıdań tısin»

«Batyr bolsań jaýyńa naızań tısin, Baı bolsań halqyńa paıdań tısin». Kezinde aıyr tildi Áıteke bı aıtqan aqyldy sóz. Keler ǵasyrlarǵa da keter ǵaqlıa.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу