Ұлттық домбыра күні барша қазақстандықтарды ұйыстырған халықтық мерекеге айналды

Ұлттық домбыра күніне арнал­ған шараның шымылдығы Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың құттықтау сөзімен ашылды. 

Егемен Қазақстан
02.07.2018 793
3333
2222
2222
2222
2222
Суреттерді түсірген Ерлан ОМАР

«Ұлы мұрамыз­ды ұлықтайтын бүгінгі Ұлттық домбыра күнімен шын жүрегіммен құттықтаймын. Менің Жарлығыммен жыл сайын осы айдың жексенбісі Домбыра күні деп аталатын мереке болды. Сол Жарлыққа байланысты тек Астанада ғана емес, Қазақстанның барлық түкпірінде, облыс орталықтарында, қалаларда, аудандар мен ауылдарда да бүгін дәл осылай Домбыра мерекесі тойланып жатыр. Домбыра – қазақтың жаны, рухы, тарихы, салт-дәстүрі, бүкіл бітім-болмысы деп айтуға болады. Ол Ұлы Даланың төсінде ерте заманнан бері халқымызбен бірге жасап келе жатыр. Бір кездері Майтөбенің тұсынан домбыраның суреті бар Таңбалы тас табылғанын бәріміз білеміз. Ғалымдар ол сурет берісі 4 мың, арысы 6 мың жыл бұрын бедерленгенін дәлелдеп отыр.

Арал маңында домбыра ұс­таған адамның мүсіні біздің дәуірімізден 4 ғасырдың мұрас­ы болыпты. Ал Алтайдан табыл­ған ата домбыра біздің дәуірі­мізден 5 ғасырға тиесілі. Алтайдан Атырауға дейін бүкіл Қазақстан­ның даласы 4-5 мың жылдан бері осы дом­быраның үнін естіп келе жатыр. Ол бар қазақтың бір екенін, қанымыздың да, жанымыздың да бір екенін дәлелдейтін өте нақты нәрсе. Мойнына көне түркі таңбасымен «жұпар күй әуені бізді сүйсіндіреді» деп жазылған аспап сонау Күлтегін заманынан бері келе жатыр. Одан бергі қилы замандардың бәрі домбыраның көмейінен күй болып төгіліп, тарихтан сыр шертеді» деді Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев.

Ұлттық аспабымыздың бүгін­де заманауи музыка өнеріне бейімделіп, дүние жүзінің сахнасында қазақ өнерін танытуға үлкен үлес қосып келе жат­қанын да атап өткен Елбасы домбы­раның қасиеті мен қазақ өміріндегі орнына ерекше тоқталды.

«Тыңдаушысын жігерлендіретін төкпе күйлер мен сыршыл шертпе күйлер қазақтың табиғатын танытады. Күміс көмей әншілеріміз домбыраны қолға алып, сайын даланы жаңғыртып, әуелетіп ән салған. Қастерлі аспап бүгінде симфония мен операға әр беріп, классикалық өнердің ажырамас бөлшегіне айналып келеді. Ол – қазақтың бренді мен паспорты, ешкімге ұқсамайтын қайталанбас келбеті.

«Домбыра – қазақ үшін жай ғана музыкалық аспап емес, одан әлдеқайда биік тұрған киелі құндылық. Халқы­мыз домбыраға үкі тағып, төріне ілген, күйшілерді төредей күтіп, төбесіне көтерген. Осы игі үрдіс қазір де жалғасып келеді. Бүгін «Қазақ елі» алаңына жинал­ған мыңдаған күйші соның айғағы. Рухани жаңғыруға бет алған халқымыз қасиетті домбыра мен құдіретті күйді қаншалықты қадірлейтінін бүкіл елге, дүниеге паш етіп отырмыз. Осы жерде күмбірлеген күйлер біздің бірегейлі­гіміз бен рухани тұтастығымызды білді­реді. Лайым әр уақытта бізге Жаратқан бірлік берсін.  Осы күйдің бірлігіндей бірлік беріп, елдің болашағын жарқын етсін. Бүгінгі шара өскелең ұрпақтың қасиетті домбыраға, ұлттық өнерге деген құлшынысын арттыра түседі деп білемін. Ұлттық домбыра күні тағы да баршамызға құтты болсын!» деді Мемлекет басшысы.

Кеше елордадағы «Қазақ елі» мону­ментінің алдындағы алаңда 2000-нан аса күйшіден құралған домбырашылар оркестрі өнер көрсетті. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев қатыс­қан концертте оркестр дирижері Айтқали Жайымов­тың жетекшілігі­мен домбырашылар «Көңіл ашар», «Адай», «Балбырауын», «Ерке сылқым», «Сары­арқа» күйлерін орындады. Оркестрдің ең жас мүшесі жетіде, ал ең үлкені жетпіс бес жаста.

Концертке қатысу­шылар Н.Тілендиевтің «Ата толғауы», «Махамбет», Дайрабай­дың күйі «Дайрабай», Сүгірдің «Ыңғай­көк», Құрман­ғазының «Серпер», «Саранжап» Дәулет­керейдің «Көроғлы», «Қыз Ақжелең», Динаның «16-шы жыл» күйлерін орындады.

«Ұлт аспабы – ұлық домбыраны мемлекеттік деңгейде мерекелеу елдің еңсесін көтеріп, халықтың рухын оятты. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың қатысуы­мен өткен ол шара Гиннесс­тің рекордтар кітабына кіретіндей-ақ биік деңгейде ұйымдастырылды деуімізге болады. Тек елорда төрінің өзінде 2000 домбырашы бір мезетте «Көңілашармен» күйден шашу шашқанда шаттанбаған қазақ қалмаған шығар! Гиннесстің рекордтар кітабына кіруі керек деп отырғаным, біз соңғы рет 2013 жылы Атыраудағы стадионда 1000 адамдық оркестр болып бірге күй тартқан едік. Ал кешегі көріністер ол оқиғаны одан бірнеше есе дамытып әкетті. Домбырамыз дәуірлей берсін, мереке ұзағынан болсын», дейді Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Айгүл Үлкенбаева.

Ал белгілі күйші Секен Тұрысбек болса, ұлттық өнеріміз ұлықталып, домбырамыз дербес күнде тойланатыны қазақ үшін шын мәртебе болғанын айтады.

«Енді осы үрдісті үлкен шеңберде үлгі-насихат құралына айналдыруды қолға алғанымыз жөн. Ел-елде, жер-жерде домбыра жасайтын шеберханалардың жұмысын жандандырып, төл аспапты әр үйдің шаңырағына қолжетімді етуіміз керек. Домбыра дүбірі рухымызды жанып, елдігімізді еңселі етті», деді С.Тұрысбек.

Сондай-ақ «Қазақ елі» монументі алаңында киіз үйлер тігіліп, қолданбалы өнер бұйымдарының көрмесі және бір күндік домбыра музейі ашылды. Экспозицияға келушілер Құрманғазы, Дина, Ахмет Жұбанов, Махамбет, Біржан сал, Есбай Балұстаұлы, Ақан сері, Абай, Жамбыл, Қазанғап, Сүгір аспаптарын тамашалады.

Бағашар ТҰРСЫНБАЙҰЛЫ,

Мирас АСАН,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.01.2019

«Жастар жылы» жамбылдық жастарға мол мүмкіндік береді

23.01.2019

Қаржы және бюджет комитетінің Заң жобаларын талқылау бойынша отырысы өтті

23.01.2019

Мәжіліс сот жүйесі мен судьялар мәртебесі туралы конституциялық түзетулерді мақұлдады

23.01.2019

Алматы облысында 1332 әйел онкологиялық есепте тұр

23.01.2019

Сенаторлар Жастар жылын қолдауға бағытталған жұмыстарға кірісті

23.01.2019

Еурокомиссия MasterCard-қа айыппұл салды

23.01.2019

Жылқының қозғалыс аллюры: Аяң түрлері

23.01.2019

Юлия Тимошенко Украина президенті сайлауына қатысатынын мәлімдеді

23.01.2019

Конькимен жүгіру: Классикалық көпсайыстан ел біріншілігі мәресіне жетті

23.01.2019

Қостанайда «Эндохирургия мектебі» өтті

23.01.2019

Ақ Жайықтың жастары жастар жылынан көп үміт күтеді

23.01.2019

Жамбыл облысы жұмыспен қамту бойынша екінші орында тұр

23.01.2019

«Murager production» фото-кино студиясы ашылды

23.01.2019

Иван Дычко 1 наурызда рингке шығады

23.01.2019

Республика бойынша «Қайырымдылық керуені» байқауына үміткерлер іріктеліп жатыр

23.01.2019

«Барыс» қонақта «Металлургті» ұтты

23.01.2019

Нұрсұлтан Назарбаев Жастар жылының салтанатты ашылу рәсіміне қатысты

23.01.2019

Қызылорда қаласында 53 мыңға жуық отбасы жер кезегінде тұр

23.01.2019

Дэвис кубогында Португалияға қарсы ойнаймыз

23.01.2019

Иван Дычко 1 наурызда рингке шығады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Adasqandardyń aldy jón, arty soqpaq...

  Bıylǵy qańtarda Qazaqstan óziniń azamattaryn dúnıeniń qaı shetinde bolsa da qorǵaı alatyn irgeli el ekendigin kezekti ret kórsetti. Sırıadaǵy qandy qasapqa soqyr senimniń shyrmaýyndaǵy kúıeýimen birge baryp qalǵan áıelder men jas balalarǵa arnaıy ushaq bólip, alyp keldi. Elbasy N.Nazarbaev óziniń tapsyrmasymen 47 adamnyń, sonyń ishinde 30 balanyń qutqarylǵanyn málimdedi. Qutqarý sharalary «Jýsan» operasıasy» dep atalǵany da jarıa boldy.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу