Қайсар Қауымбек. Жаман өлең жазбаймын деп жүріп-ақ...

Егемен Қазақстан
11.07.2018 3514
2

                   ДҮЛДҮЛ

Айдағар еді – тегім.

Туып ем

Арғымақтардан қайырған.

Шұрқырай шығып теңіз түбінен,

Ай астында ғана жайылғам.

 

Жұтына кетсем желіге байлап,

Кекілім сүйген көк аспан.

Құтыра кетсем бөрімен ойнап,

Жеткізбей жүйткіп бел асқам.

 

О, Қамбар атам, Құлагер бабам,

Қайдасың ағам – Көкмойнақ.

Қақпайлап ұрып, мына кер заман,

Барады бізді отқа айдап.

 

Төбемнен бүгін күшіген ұлып,

Қансырап қалған құлын ем.

Төбел жұлдызың түсіме кіріп,

Кісінеп шығам түнімен.

 

Табайын қайдан сенсіз бағымды,

Қалдырдың ба енді жұртқа иен,

Қырық үш күндік кемшін бабымды,

Қымызбен жазған Құртқа-ием!

 

Сірі табаның жолдарды қажап,

“Сенімен жаным егіз” деп.

Сен тірі болсаң, Қобланды-қазақ,

Келерсің бір күн мені іздеп!

Табарсың бір күн мені іздеп...

                 

                     ***

Іңір қараңғысында келді көктем,

Сол баяғы сезіммен, сол жүрекпен.

Қарлығаштың бауырын қас-қағымда,

Қарындастың көзіндей мөлдіреткен.

 

Бірде ағытып шідерін көңіл кердің,

Мүлде жаңа келеді өмірге енгің.

Ең алғашқы тамшысы мөлт ете қап,

Шымырлатты құйқасын қоңыр жонның.

 

Қарашығың секілді талдың бүрі,

Жанашырың секілді әр бұлбұлы.

Қолың созсаң еркелеп,

Еміреніп,

Жұпарланып қояды балғын гүлі.

 

Қозы енесін іздейді, сөз егесін,

Сонау балғын күндерді кезеді есің.

Бала мұрты тебіндеп бозбала – тал,

Көрші қыздың қағып тұр терезесін...

                      ***

Көрші жайын айта кеп, көңіл жайын,

Анам кейде келтіріп сөз ыңғайын.

“Әп-әдемі бала ғой, айналайын”

Ұлы үйленбей қалардай – со(л) бір уайым.

 

Сол көрші қыз жүрсе де аға тұтпай,

Ұнатпаған күйге еніп,

Сәл асықпай.

“Қарындас қой ол маған,

Қарындасты

Қорғау керек, – деймін мен, – қарашықтай”

 

Менсінбесін білем ғой, құрдас құрлы,

Бөлді дейсің, әйтпесе, бұл жас кімді?!

“Әкесі де жақсы адам” әкеме дос,

Ал, анасы анама сырлас құрбы.

 

Анасы бір жақсы адам, жоқ наласы,

Атымды айтса алғандай шоққа басып:

“Кішкентаймын мен одан” дейді екен қыз,

“Мен де әкеңнен кішімін” депті анасы.

 

Неге екенін сол сөзін анасының,

Жақсы көрем жанымдай әлі осы күн.

Білдірместен жүріп-ақ туған айдай,

Бір-ақ күнде бойжетті “қарашығым”.

 

Аналардың тілегі-ай, әппақ тегі,

Біздер үшін қойды екен сақтап нені.

Анда-санда кездессек қымсынамыз,

Сол ұяңдық – тәтті еді,

тәп-тәтті еді…

 

Туған ауыл – кіндігім жүз байланып,

Жеттім бүгін, жаз ауып, күзге айналып.

“Той боп жатыр көрші үйде” дейді анашым...

Жүрек нені қимайды,

Сыздай қалып?!

          ***

Тәңір куә!
Бейғам, тыныш түнімді 
Сені ойлаумен азайттым. 
Мені сүйетініңді 
Жастығыңа сіңіп қалған жас айтты.

Өмір куә! 
Шашымдағы ағымды 
Сені ойлаумен молайттым. 
Мені сағынғаныңды 
Қарашығың сіңіп қалған жол айтты!

                ***

Ұяты қалмай, өмірде енді жасарға,

Махаббат өлді –

Күнәсіз еді кеше ол да,

Тәнінің ғана тоятын іздеп жалғаннан,

Ұрынған шығар не жарға,

Мүмкін,

Не сорға.

 

Махаббат өлді!

Басына келді дос, бауыр,

Ақиқат-өлім –  

Санаға салмақ,

Еске ауыр.

Жерледік тәнін, рухын көкке жібердік,

Күнәсі көп ед,

Тозаққа салмай кеш, Тәңір!

 

Өлтірмеді ешкім,

қақпанын құрып, қас қылып,

Махаббат өлді!

Меңдеген нәпсі асқынып,

Махаббат өлді!

Бұл да бір түскен жапырақ,

Солқ ете қалды жас шыбық.

 

Махаббат – жапырақ,

Жүрек пе, жүрек – талшыбық.

Жылайды кейде, жаңбырға, жасқа малшынып.

Қаншама көктем оралды қайта,

жетті күз.

Қаншама жапырақ қурады, солды,

Қан суып.

 

Жылама енді!

Жүрегіңді аман сақтағын,

Келеді құстар, шулатып ЖАПЫРАҚТАРЫН,

Келеді көктем!

Оранып ал да ақ қарға,

Ұйықтай ғой қазір,

О, менің топырақ – тәнім.


                   ***

Бұл ғұмырда сыр айтамын деп жүріп,

Тағдырымды талай жарға құлаттым.

Сұлу қызды қуантамын деп жүріп,

Жақсы қызды жалғыздықтан жылаттым.

 

Жыр-ғұмырда азбаймын деп жүріп-ақ,

Көп досымнан аласардым, кетілдім.

Жаман өлең жазбаймын деп жүріп-ақ,

Жақсы сөзді жалғыздықтан өлтірдім.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.09.2018

Елбасы көрмесі – Атырауда

19.09.2018

Таразитану қарлығаштары

19.09.2018

Қазақстан мен Гамбия екіжақты ынтымақтастығы дамуға бағытталуда

19.09.2018

Қылқалам шеберінің дара жолы

19.09.2018

Президент көмекшісі - Қауіпсіздік Кеңесінің хатшысы тағайындалды

19.09.2018

Сенат Төрағасы Бразилияның жаңа елшісіне тілектестігін білдірді

19.09.2018

Шыны зауытында 4 нысанның жұмысы жүріп жатыр

19.09.2018

Жанат Шаймерденов  «Сырбар» Сыртқы барлау қызметі директорының орынбасары болып тағайындалды

19.09.2018

Алматыда «ANQ 2018» XVI Азия Сапа Конгресі өтуде

19.09.2018

Мәулен Әшімбаев арнайы сапармен Алматы қаласына барды

19.09.2018

Білім жарысында болашақ экономистер

19.09.2018

Петропавлда жылу беру маусымы басталды

19.09.2018

Астанада әлемдегі бастапқы денсаулық сақтауды дамыту декларациясы қабылданады

19.09.2018

«Барыс» Омбының «Авангард» клубынан 3:4 есебімен ұтылды

19.09.2018

Қостанайлық  спортшы қыз Азия мен Океания чемпионатынан қос алтын медаль әкелді

19.09.2018

Көп көрсеткішке көңіл толмайды

19.09.2018

Елбасы Есеп комитетінің төрайымы Наталья Годунованы қабылдады

19.09.2018

Аралдағы жатақхана туралы ақпарат негізсіз

19.09.2018

Оралда Құрманғазы Сағырбайұлының мерейтойы аясында республикалық конференция өтті

19.09.2018

Өскеменде Қазыбек би даңғылы ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу