Қайсар Қауымбек. Жаман өлең жазбаймын деп жүріп-ақ...

Егемен Қазақстан
11.07.2018 3764
2

                   ДҮЛДҮЛ

Айдағар еді – тегім.

Туып ем

Арғымақтардан қайырған.

Шұрқырай шығып теңіз түбінен,

Ай астында ғана жайылғам.

 

Жұтына кетсем желіге байлап,

Кекілім сүйген көк аспан.

Құтыра кетсем бөрімен ойнап,

Жеткізбей жүйткіп бел асқам.

 

О, Қамбар атам, Құлагер бабам,

Қайдасың ағам – Көкмойнақ.

Қақпайлап ұрып, мына кер заман,

Барады бізді отқа айдап.

 

Төбемнен бүгін күшіген ұлып,

Қансырап қалған құлын ем.

Төбел жұлдызың түсіме кіріп,

Кісінеп шығам түнімен.

 

Табайын қайдан сенсіз бағымды,

Қалдырдың ба енді жұртқа иен,

Қырық үш күндік кемшін бабымды,

Қымызбен жазған Құртқа-ием!

 

Сірі табаның жолдарды қажап,

“Сенімен жаным егіз” деп.

Сен тірі болсаң, Қобланды-қазақ,

Келерсің бір күн мені іздеп!

Табарсың бір күн мені іздеп...

                 

                     ***

Іңір қараңғысында келді көктем,

Сол баяғы сезіммен, сол жүрекпен.

Қарлығаштың бауырын қас-қағымда,

Қарындастың көзіндей мөлдіреткен.

 

Бірде ағытып шідерін көңіл кердің,

Мүлде жаңа келеді өмірге енгің.

Ең алғашқы тамшысы мөлт ете қап,

Шымырлатты құйқасын қоңыр жонның.

 

Қарашығың секілді талдың бүрі,

Жанашырың секілді әр бұлбұлы.

Қолың созсаң еркелеп,

Еміреніп,

Жұпарланып қояды балғын гүлі.

 

Қозы енесін іздейді, сөз егесін,

Сонау балғын күндерді кезеді есің.

Бала мұрты тебіндеп бозбала – тал,

Көрші қыздың қағып тұр терезесін...

                      ***

Көрші жайын айта кеп, көңіл жайын,

Анам кейде келтіріп сөз ыңғайын.

“Әп-әдемі бала ғой, айналайын”

Ұлы үйленбей қалардай – со(л) бір уайым.

 

Сол көрші қыз жүрсе де аға тұтпай,

Ұнатпаған күйге еніп,

Сәл асықпай.

“Қарындас қой ол маған,

Қарындасты

Қорғау керек, – деймін мен, – қарашықтай”

 

Менсінбесін білем ғой, құрдас құрлы,

Бөлді дейсің, әйтпесе, бұл жас кімді?!

“Әкесі де жақсы адам” әкеме дос,

Ал, анасы анама сырлас құрбы.

 

Анасы бір жақсы адам, жоқ наласы,

Атымды айтса алғандай шоққа басып:

“Кішкентаймын мен одан” дейді екен қыз,

“Мен де әкеңнен кішімін” депті анасы.

 

Неге екенін сол сөзін анасының,

Жақсы көрем жанымдай әлі осы күн.

Білдірместен жүріп-ақ туған айдай,

Бір-ақ күнде бойжетті “қарашығым”.

 

Аналардың тілегі-ай, әппақ тегі,

Біздер үшін қойды екен сақтап нені.

Анда-санда кездессек қымсынамыз,

Сол ұяңдық – тәтті еді,

тәп-тәтті еді…

 

Туған ауыл – кіндігім жүз байланып,

Жеттім бүгін, жаз ауып, күзге айналып.

“Той боп жатыр көрші үйде” дейді анашым...

Жүрек нені қимайды,

Сыздай қалып?!

          ***

Тәңір куә!
Бейғам, тыныш түнімді 
Сені ойлаумен азайттым. 
Мені сүйетініңді 
Жастығыңа сіңіп қалған жас айтты.

Өмір куә! 
Шашымдағы ағымды 
Сені ойлаумен молайттым. 
Мені сағынғаныңды 
Қарашығың сіңіп қалған жол айтты!

                ***

Ұяты қалмай, өмірде енді жасарға,

Махаббат өлді –

Күнәсіз еді кеше ол да,

Тәнінің ғана тоятын іздеп жалғаннан,

Ұрынған шығар не жарға,

Мүмкін,

Не сорға.

 

Махаббат өлді!

Басына келді дос, бауыр,

Ақиқат-өлім –  

Санаға салмақ,

Еске ауыр.

Жерледік тәнін, рухын көкке жібердік,

Күнәсі көп ед,

Тозаққа салмай кеш, Тәңір!

 

Өлтірмеді ешкім,

қақпанын құрып, қас қылып,

Махаббат өлді!

Меңдеген нәпсі асқынып,

Махаббат өлді!

Бұл да бір түскен жапырақ,

Солқ ете қалды жас шыбық.

 

Махаббат – жапырақ,

Жүрек пе, жүрек – талшыбық.

Жылайды кейде, жаңбырға, жасқа малшынып.

Қаншама көктем оралды қайта,

жетті күз.

Қаншама жапырақ қурады, солды,

Қан суып.

 

Жылама енді!

Жүрегіңді аман сақтағын,

Келеді құстар, шулатып ЖАПЫРАҚТАРЫН,

Келеді көктем!

Оранып ал да ақ қарға,

Ұйықтай ғой қазір,

О, менің топырақ – тәнім.


                   ***

Бұл ғұмырда сыр айтамын деп жүріп,

Тағдырымды талай жарға құлаттым.

Сұлу қызды қуантамын деп жүріп,

Жақсы қызды жалғыздықтан жылаттым.

 

Жыр-ғұмырда азбаймын деп жүріп-ақ,

Көп досымнан аласардым, кетілдім.

Жаман өлең жазбаймын деп жүріп-ақ,

Жақсы сөзді жалғыздықтан өлтірдім.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.02.2019

Салық төлеушілердің 20 миллион теңге өсімпұлы кешірілді

19.02.2019

Сенаторлар мемлекеттік-жекешелік әріптестік жобаларын іске асыру мәселелерін талқылады

19.02.2019

56 ауылды елді мекен сапалы интернетпен қамтылды

19.02.2019

«Сергек» жобасы жол-көлік оқиғаларының санын 15%-ға төмендетті

19.02.2019

Астанада шахматтан Әлем чемпионаты өтеді

19.02.2019

Халық сауалы жауапсыз қалмайды

19.02.2019

Қызылордада алаяқтар азаймай тұр

19.02.2019

Астана әкімдігінде тұрғын үй кезегінде тұрған азаматтар санының өсу себептері түсіндірілді

19.02.2019

Жеке клиникалардың белсенділігі жоғары

19.02.2019

«Алтын жауынгер» анимациялық фильмі жарыққа шығады

19.02.2019

Оразалы Досбосынов атындағы аудитория ашылды

19.02.2019

Шетелмен әріптестік нығайып келеді

19.02.2019

«Смарт-Астана» қосымшасының жаңа сервистеріне қатысты мәселелер талқыланды

19.02.2019

Дәурен Сүйеукенов: дзюдодан Еуропа кубогінде ел чемпионатындағы есемді қайтардым

19.02.2019

Әлия Юсупова Гран-при кезеңі мен Будапешттегі халықаралық турнирді қорытындылады

19.02.2019

Ішкі істер министрі Е. Тұрғымбаев батыр баламен кездесті

19.02.2019

Жер жаһанды шарлаған Мағжан

19.02.2019

Қарағандыда 24 000 жер үйге газ құбыры тартылады

19.02.2019

Абылайхан Жүсіпов Софиядағы турнирдің күміс жүлдегері атанды

19.02.2019

Елбасы «Лукойл» мұнай компаниясының президентімен кездесті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу