«Хан бөгеті» халықаралық экспедициясы жолға шықты

Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университетінің ұйымдастыруымен «Хан бөгеті» халықаралық ғылыми-танымдық экспедициясы жолға шықты. 11-15 шілде аралығына жоспарланған сапар барысында ғалымдар Ресей Федерациясының Волгоград облысы аумағындағы тарихи орындарды араламақ.

Егемен Қазақстан
11.07.2018 8120
2 Фото: Темірболат ТОҚМӘМБЕТОВ

- Экспедициямыздың мақсаты – «Рухани жаңғыру» бағдарламасының «Киелі жерлер географиясы» жобасы бойынша шаралар кешенін жүзеге асыру, яғни Ресей Федерациясының Волгоград облысы Палласов ауданының Максимовка және Кумысолечебница елдімекендерінің маңайында орналасқан «Хан бөгетін» тарихи-мәдени мұра ретінде зерттеу, - дейді топ жетекшісі, Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университеті жанындағы Жәңгір хан музейінің меңгерушісі Нұржан Төлепов.

Зерттеушілердің маңдай тіреп барғалы отырған мекені – Бөкей ордасының соңғы билеушісі Жәңгір ханның жазғы ордасы болған жер. Жәңгір хан – Жасқұсқа орда салып, алғаш мектеп ашқан, құмда орман өсіріп, тұңғыш медициналық мекемелерді ұйымдастырған прогрессивтік бастамаларымен тарихта қалған тұлға. Ел аузындағы және тарихи деректер бойынша хан қазақ арасында суармалы егін, бау-бақша ісін дамытуға да күш салған. Бүгінде Ресей аумағында қалған Тарғын өзені бойында сақталып қалған «Хан бөгеті» атауы - сол тарихи оқиғалардың куәсіндей.

Экспедиция кезінде ғалымдар табиғат ескерткіштерін, сонымен бірге зерттелетін аумақтағы материалдық мәдениет ескерткіштерін анықтайды. Табиғи және тарихи-мәдени нысандарды фото және бейнежазбаға түсіріп, жергілікті халық арасынан «Хан бөгетінің» тарихына қатысты аңыз-әңгімелерді жинақтауды жоспарлап отыр.

13 шілде күні экспедиция мүшелері Кумысолечебница мекенінде далалық баспасөз конференциясын өткізіп, муниципалды аудан әкімшілігімен, жергілікті тарихшылармен, өлкетанушылармен кездесуді жоспарлаған. Айта кетейік, бұл мекен – 1920 жылға дейін белгілі ақын Шәңгерей Бөкеевтің қос қабатты имениесі тұрған тарихи жер еді. 1911 жылы Бақытжан Қаратаев, Шәңгерей Бөкеев, Ғұмар Қараш, Елеусін Бұйрин сынды ұлт зиялылары дәл осы жерде бас қосып, «Қазақстан» атты газет шығаруды ақылдасқаны белгілі. Бөкейұлы Жәңгір хан да 1845 жылы осы жерде кенеттен өмірден өтіп, аманат жерленіп, төрт жылдан кейін сүйегі Жасқұсқа, қазіргі Бөкей ордасы ауданы, Хан ордасы ауылындағы Хан зиратына көшірілген. Экспедицияға қатысушылар осы жолы аталған өңірдегі көне зираттарды да аралап, араб жазулы құлпытастарды суретке түсіріп алуды жоспарлап отыр. Эпиграфикалық ескерткіш жазбаларынан да тың мәлімет, құнды деректер шығып қалуы мүмкін.  

Сапар нәтижесінде «Хан бөгеті – ашық аспан астындағы музей экспонаты» атты ғылыми мақалалар жинағы, «Хан бөгеті» экспедициясының күнделігі» буклеті, «Хан бөгеті» видеоочеркі мен фотоальманах жарық көрмек.

Қазбек ҚҰТТЫМҰРАТҰЛЫ,
«Егемен Қазақстан»

Батыс Қазақстан

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.02.2019

Рүстем Құрманов «ҚазАгро» басқарма төрағасы лауазымынан босатылды

21.02.2019

Н.Нығматулин Аустрия Парламенті Ұлттық Кеңесінің Төрағасы В.Соботкамен кездесті

21.02.2019

Ресми бөлім(21.01.2019)

21.02.2019

Қазақстандық мектеп оқушылары 2020 жылы Қытайда өтетін Дүниежүзілік гимназиадаға қатысады

21.02.2019

Омыртқа қарсаңындағы оғаш әңгіме

21.02.2019

Пушкин портреттері

21.02.2019

Мүмкіндігі шектеулілерге – шексіз көмек

21.02.2019

Smart-өмір – елді цифрландыру

21.02.2019

Қазақстан экспортшыларына ҚХР, БАӘ және Иран нарықтарына шығу жеңілдейді

21.02.2019

Сенаторлар «Дактилоскопиялық және геномдық тіркеу туралы» Заңды іске асыру мәселелерін талқылады

21.02.2019

Жас таланттар жарқылы

21.02.2019

Барыстың плей-оффтағы қарсыласы анықталды

21.02.2019

Tyıym men tıyn

21.02.2019

«7-20-25» бағдарламасы шеңберінде қарыз беруге 5 446 өтініш мақұлданды

21.02.2019

«Қолғабыс» – арнаулы көмек көрсетуді көздейтін жоба

21.02.2019

Қостанай облысында Бірыңғай жиынтық төлем жинала бастады

21.02.2019

2018 жылы Қазақстанда 775524 жеңіл автомобиль тіркелген

21.02.2019

Пәтер алғысы келетіндерге пайдалы ақпарат

21.02.2019

Тауар импортын 14%-ға дейін азайту жоспарлануда – Жеңіс Қасымбек

21.02.2019

Шетелдердегі тәжірибе қандай?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу