«Хан бөгеті» халықаралық экспедициясы жолға шықты

Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университетінің ұйымдастыруымен «Хан бөгеті» халықаралық ғылыми-танымдық экспедициясы жолға шықты. 11-15 шілде аралығына жоспарланған сапар барысында ғалымдар Ресей Федерациясының Волгоград облысы аумағындағы тарихи орындарды араламақ.

Егемен Қазақстан
11.07.2018 7925
Фото: Темірболат ТОҚМӘМБЕТОВ

- Экспедициямыздың мақсаты – «Рухани жаңғыру» бағдарламасының «Киелі жерлер географиясы» жобасы бойынша шаралар кешенін жүзеге асыру, яғни Ресей Федерациясының Волгоград облысы Палласов ауданының Максимовка және Кумысолечебница елдімекендерінің маңайында орналасқан «Хан бөгетін» тарихи-мәдени мұра ретінде зерттеу, - дейді топ жетекшісі, Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университеті жанындағы Жәңгір хан музейінің меңгерушісі Нұржан Төлепов.

Зерттеушілердің маңдай тіреп барғалы отырған мекені – Бөкей ордасының соңғы билеушісі Жәңгір ханның жазғы ордасы болған жер. Жәңгір хан – Жасқұсқа орда салып, алғаш мектеп ашқан, құмда орман өсіріп, тұңғыш медициналық мекемелерді ұйымдастырған прогрессивтік бастамаларымен тарихта қалған тұлға. Ел аузындағы және тарихи деректер бойынша хан қазақ арасында суармалы егін, бау-бақша ісін дамытуға да күш салған. Бүгінде Ресей аумағында қалған Тарғын өзені бойында сақталып қалған «Хан бөгеті» атауы - сол тарихи оқиғалардың куәсіндей.

Экспедиция кезінде ғалымдар табиғат ескерткіштерін, сонымен бірге зерттелетін аумақтағы материалдық мәдениет ескерткіштерін анықтайды. Табиғи және тарихи-мәдени нысандарды фото және бейнежазбаға түсіріп, жергілікті халық арасынан «Хан бөгетінің» тарихына қатысты аңыз-әңгімелерді жинақтауды жоспарлап отыр.

13 шілде күні экспедиция мүшелері Кумысолечебница мекенінде далалық баспасөз конференциясын өткізіп, муниципалды аудан әкімшілігімен, жергілікті тарихшылармен, өлкетанушылармен кездесуді жоспарлаған. Айта кетейік, бұл мекен – 1920 жылға дейін белгілі ақын Шәңгерей Бөкеевтің қос қабатты имениесі тұрған тарихи жер еді. 1911 жылы Бақытжан Қаратаев, Шәңгерей Бөкеев, Ғұмар Қараш, Елеусін Бұйрин сынды ұлт зиялылары дәл осы жерде бас қосып, «Қазақстан» атты газет шығаруды ақылдасқаны белгілі. Бөкейұлы Жәңгір хан да 1845 жылы осы жерде кенеттен өмірден өтіп, аманат жерленіп, төрт жылдан кейін сүйегі Жасқұсқа, қазіргі Бөкей ордасы ауданы, Хан ордасы ауылындағы Хан зиратына көшірілген. Экспедицияға қатысушылар осы жолы аталған өңірдегі көне зираттарды да аралап, араб жазулы құлпытастарды суретке түсіріп алуды жоспарлап отыр. Эпиграфикалық ескерткіш жазбаларынан да тың мәлімет, құнды деректер шығып қалуы мүмкін.  

Сапар нәтижесінде «Хан бөгеті – ашық аспан астындағы музей экспонаты» атты ғылыми мақалалар жинағы, «Хан бөгеті» экспедициясының күнделігі» буклеті, «Хан бөгеті» видеоочеркі мен фотоальманах жарық көрмек.

Қазбек ҚҰТТЫМҰРАТҰЛЫ,
«Егемен Қазақстан»

Батыс Қазақстан

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.07.2018

Гинеколог-акушер жас ананың өліміне қатысты пікір білдірді (видео)

17.07.2018

Елбасы Павлодар облысының әлеуметтік-экономикалық даму мәселелері жөнінде кеңес өткізді

17.07.2018

Каспий маңы елдерінің басшылары Ақтауда кездеседі

17.07.2018

Еліміздің үш қаласынан Баянауылға әуе рейстері ашылады

17.07.2018

Биыл Қазақстан перзентханаларында 31 ана қайтыс болды

17.07.2018

Алматыда Оңтүстік Кореямен бірлескен амбулаторлық клиника ашылды

17.07.2018

Еліміздің бірнеше өңірінде ауа райына байланысты ескерту жарияланды

17.07.2018

Арқайым – аңыздар андыздаған алқап

17.07.2018

Инновациялық жобалар мен тың идеяларға байқау жарияланды

17.07.2018

Ақпарат және коммуникациялар министрі Smart city жобасын жүзеге асыру бойынша есеп берді

17.07.2018

Елбасы «Павлодар мұнай химиясы зауытына» барды

17.07.2018

«Президент кубогы» басталды

17.07.2018

Қазақмыс биылғы алты айда 14 млн 507 мың тонна кен өндірді

17.07.2018

«Qazaqstan» мен «Qazsport» футболдан әлем чемпионатының көрсетілімін қорытындылады

17.07.2018

Жаңаөзенде «Астанаммен мақтанам!» атты дөңгелек үстел өтті

17.07.2018

Биыл Алматыда заңсыз 77 нысан анықталды

17.07.2018

Мемлекеттік хатшы «Айбын» әскери-патриоттық жиынының ашылуына қатысты

17.07.2018

Нұрсұлтан Назарбаев «Казэнергокабель» акционерлік қоғамына барды

17.07.2018

Мемлекет басшысы «GiessenHaus» жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне барды

17.07.2018

Қазақстан Президенті Павлодар облысына жұмыс сапарымен барды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Аяқдоп аламаны аяқталды

Әлем чемпионаты – тағатсыздана күткен футбол тойы еді. Енді барлығы аяқталып, той тарқасымен біз де алған әсерімізбен бөлісе кетсек. Бұл біріншілік несімен есте қалмақ?

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Биографиялық фильмдердің бәсі биік болуы тиіс

Кейінгі кезде «Еуразия бірінші арнасынан» әйгілі кеңестік манекенші-модель, сән әлемінде «Кремльдің ең әдемі қаруы» және «Кеңестік Софи Лорен» атанған Регина Збарская туралы сериа­л көрсетіліп жатыр. Былай қарасаңыз, сән әлемінің кіндігі саналған Парижді тәнті еткен өмірі жұмбаққа толы сұлудың сол кездегі кеңестік қасаң қағидаларға сыймаған ғұмырын өзгеше қырынан бейнелеген қарапайым, бірақ кемел түсірілген Ресейдің кезекті киноөнімдерінің бірі. 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Халық әнінің тоналу тарихы

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Бо­лашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағ­дарламалық мақаласында, жаңғыру елдің ұлттық-рухани тамырынан нәр ала алмаса, ол адасуға бастайды», деді. Елдің ұлттық-рухани тамыры дегеніміз не? Ол ха­лықты сан ғасырдан бері адастырмай, алып келе жатқан салт-дәстүрі, фольклоры, әні мен жыры. Осылардың ішінде әннің ұлт руханияты үшін орны айрықша. Дана Абай атамыз, «Ұйықтап жатқан жүрек­ті ән оятар, Үннің тәтті оралған мәні оятар» дегенді бекер айтқан жоқ.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ормуз бұғазы жабылған жағдайда...

Осы айдың басында Иран Ислам Рес­публикасының президенті Хасан Рухани Швейцария еліне жасаған сапары кезінде мұнай импорттаушы мемлекеттер Иранның мұнайын сатып алмаған жағдайда Ормуз бұғазын жауып тастайтындарын мәлімдеді. Президенттің бұл мәлімдемесі АҚШ билігінің Иран мұнайын сатып алмауға өз одақтастарын ықтиярсыз көндіруге бағытталған қысымына байланысты болса керек.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Жалғыздық жыры

Жақында жастық шағында жарқылдап дәурен сүрген, марқұм ағамызбен бақытты ғұмыр кешкен, қазір сексеннің сеңгірін саялаған бір жақсы апамыздың көңілін сұрап, халін білгенбіз. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу