Басқа басылымдардан. Дыбыстан жылдам ұшақ жасалады

Егемен Қазақстан
12.07.2018 5772
2

Дыбыстан жылдам ұшақ жасалады

Боинг дыбыстан да жылдам ұшатын әуе кемесін жасайтынын мәлімдеді. Компания өкілдерінің айтуынша, заманауи жаңа үлгідегі ұшақ сағатына 6000 шақырым қашықтықты бағындыратын кө­рінеді.

NBCnews арнасының дерек­теріне қарағанда, мұндай жыл­дамдықпен Нью-Йорк пен Лондон арасын екі сағат ішінде ұшып өтуге болады. Яғни жаңа әуе кемесі әлемнің кез келген түкпіріне санаулы сағаттың ішінде жеткізеді.

Боинг компаниясының дыбыс­тан жылдам ұшақ жасау жөніндегі аға ғылымы Кевин Боукаттың айтуынша, қазіргі таңда уақыттың құны жоғары. «Адамзат әрдайым жылдамдықты жақсы көріп, кез келген нәрсені тез аяқ­тауға талпынады. Сіз уақытты қай­та әкеле алмайсыз, сондықтан оның құны өлшеусіз», дейді ол.

Әзірге жаңа ұшақтың аты қалай болатыны белгісіз. Бірақ компания өкілдері оның қарапайым ұшақтардан әлдеқайда жылдам ұшатынына, тіпті дыбыспен жа­рысқан Конкордтан да жылдам болатынына уәде беріп отыр.

Естеріңізде болса, бұған дейін­­ де дыбыстан жылдам ұшақ жасалған-тұғын. Франция мен Ұлы­британия тарапы бірлесіп жа­­саған Конкорд, Кеңес үкіметі құрас­тырған Ту-144 әуе кемелері көкке кө­терілген. Алайда мұнай баға­сының көтерілуі мен билет құнының қымбаттығы салдарынан ондай ұшақтардың қызметі тиімсіздік туғызды. Әзірге Боинг компаниясы бұл мәселеге қатысты қандай шара қабылдайтынын нақты айтқан жоқ.

Үңгірге қамалғандар құтқарылды

Таиландта үңгір аралап жүріп жоғалып кеткен балаларды құтқару операциясы сәтті аяқталды. 12 футболшы бала мен олардың бапкері аман-есен сыртқа шығарылды.

Естеріңізде болса, осыдан бір­неше күн бұрын Тхам Луанг үңгірін ара­лауға кеткен балалар футбол ко­мандасы мен оның бапкері ізім-ғайым жоғалған болатын. Кейі­ні­рек олардың үңгірге қамалып қал­­ғаны анықталды. Толассыз жау­ған жаңбыр Тхам Луанг­ты суға толты­рып, шығар жолды жа­уып тас­таған. Жоғалғандарды із­дес­­­тірген құт­қарушылар балаларды он күннен кейін ғана тапты. Балалар үңгірдің түбін­де, 4 шақырым қашықта қама­лып қалған.

Балалардың қайда қалғанын анық­­тағанмен, оларды құтқару оңай­ға соққан жоқ. Алғашқы күні 4 баланы ғана құтқаруға мүмкіндік туды. Екінші күні тағы 4 бала жер бетіне шығарылды. Қалғандары үшін­ші күні ғана дін-аман отбасымен қауышты.

Жалпы, құтқару операциясы 8 шілдеде басталды. Оған мыңнан аса адам, 90 сүңгуір тартылды. Сүң­гуірлер балалар орналасқан жерден үңгірдің кіреберісіне дейін арқан керіп, балаларды алып шығатын жол әзірлеген. Төрт шақырымға созылған үңгірде құтқару жұ­мыстарын жүргізу оңайға соқ­қан жоқ. Сүңгуірлер арқан кер­генімен балалардың су астында қимылдауын, арнайы құралдан демалуын үйретуге де біраз уақыт кетті. The Guardian басылымының хабарлауынша, құтқарушылар 8 сағат бойы суық суда тік тұрып жұмыс істеуге мәжбүр болған.

Оқиға бүкіл әлем назарын аударды. Шартараптың баспасөзі құтқару операциясының орындалу барысын жарыса жазды. Тіпті SpaceX компаниясының негізін қа­лаушы Илон Маск та оқиға бол­­ған жерге барып, балаларды құт­қаруға қатысты өз ұсынысын да жасап көрген-ді. Ол балаларды зымыранның қалбырынан жасал­ған қаптамамен алып шығуды ұсын­ды. Алайда құтқарушылар И.Масктың заманауи идеясынан гөрі қалыптасқан дәстүрлі құтқару тә­сілін пайдалануды жөн санаған.

Жапония халқы орасан зардап шекті

Жапонияда су тасқынынан 179 адам қаза тауып, 70-ке жуығы іс-түзсіз жоғалды. Бұл – кейінгі он жыл­­да болған ең қайғылы апатқа айна­лып отыр.

Толассыз жауған жаңбыр салдарынан туындаған тасқыннан әлі де көптеген адам зардап шегуі мүмкін. Осыған байланысты елде 8 миллион­нан астам тұрғын үйлерін тастап, қауіпсіз жерге көшірілді.

BBC арнасының мәліметіне сүйенсек, 270 мың үй жарықсыз, су­сыз қалған. Әсіресе, Окаяама, Хиро­шима және Яамагучи аймақтары ора­сан залалға ұшыраған. Елдегі 23 аудан тұрғындарын қауіпсіз жер­ге көшіру жүргізіліп жатыр. Мың­даған адам уақытша мектеп залдарында тұрақтады. Айта кету керек, соңғы рет су тасқынынан мұншалықты көп адам 1982 жылы қаза тапқан болатын.

Төтенше апаттан зардап шек­кен­дерді құтқару жұмысына 75 мыңнан астам адам жұмылдырылған. Олар­дың қатарында өрт сөн­діру­шілер, әскерилер де бар. Тіпті, Жапония­ның премьер-министрі Синдзо Абе де шет елге іссапарын кейінге қал­дырып, тасқынның салдарымен кү­ресуге бел шеше кірісіп кетті.

BBC арнасының хабарлауынша, тас­қын болған аумақтарда жауын әдет­тегіден бірнеше есе көп жауған. Сондықтан тасқын су бой бермей, талай жанның өмірін жалмаған көрінеді.

Шолуды дайындаған Абай АСАНКЕЛДІҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

26.09.2018

«Астана Опера» сахнасында «Астана – Әлем дауысы» халықаралық фестивалі ашылады

26.09.2018

Қостанайда төртінші Цифрлы ХҚО ашылды

26.09.2018

Семей ядролық сынақ полигонының жағдайы ғылыми басқосуда талқыланды

26.09.2018

Қазақстанда неміс технологияларын қолдануды жоспарлап отыр

26.09.2018

Сатунда сайысқа түседі

26.09.2018

Құсбегі қыздар

26.09.2018

Қостанайлық полицейлер қырғызстандық жүк машинасын өрттен аман алып қалды

26.09.2018

Дирижердің бақытты сәті

26.09.2018

Жылу беру маусымына әзірлік басталды

26.09.2018

Қостанай облысы мен Қытай арасында үш инвестициялық жоба жүзеге асады

26.09.2018

Сөз сойыл №67

26.09.2018

Қостанайда Қазақ ұлттық мәдени күні өтті

26.09.2018

Қоғам жұмыла қарсы тұруы қажет

26.09.2018

Туған жерін сүйе алмаған, сүйе алар ма туған елін?

26.09.2018

Қазақстанда жасалған өнімдер Мәскеуде «Жыл тағамы» номинациясын иеленді

26.09.2018

Алғашқы медициналық көмектің сапасын арттырмақ

26.09.2018

GGG-дің алдағы жоспарлары қандай?

26.09.2018

Төрт емдеу нысаны күрделі жөндеуден өтті

26.09.2018

Әріп танымайтын баладан Африканы сұраған...

26.09.2018

Оқушыларды ағылшын тіліне баулиды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Құрманәлі Қалмахан,

Jańa mamandyq jaıy

«Erinbe. Eńbek et, mal tap» degen sózdi Abaıdan keıin ata-analarymyz jıi aıtatyn. Alaıda áleýmettanýshylar eńbek etý men tabysty bolýdyń mazmuny men shynaıylyǵy ózgerdi degendi alǵa tartady. Al eńbektiń formýlasy jumys isteý, kásip ashyp, tabys tabý ekeni belgili. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tirshilikti mádenıet bıleıtin qoǵam

Osy ýaqytqa deıin jeke adamnyń tirshiligin, turmys jaǵdaıyn onyń bilimi men eńbekqorlyq qasıetiniń bılep kelgendigi belgili. Adamdar kóp jaǵdaıda qoǵamnan bilimine saı oryn alyp otyrdy. 

Асан Мирас,

Ulaǵat pen muraǵat

Qaıǵyly ólimi qalyń jurttyń qabyrǵasyn qaıystyryp, qyrshyn ǵumyry qıylǵan óner, mádenıet, sport sańlaqtary qaı ultta bolsyn az emes. Ondaı has talanttardy halyq eshqashan umytpaıdy. Talanttardyń fánıdegi taǵdyry kelte bolǵanymen, halyqtyń júregi men jadyndaǵy ǵumyryn myńjyldyqtarmen ólsheýge bolady. Aıtalyq, áıgili grek ańyzyndaǵy aıbyndy batyrlar Ahılles pen Gektordyń esimderi dáýirlerden dáýirlerge kóshe júrip, ult sanasynda jarqyrap ǵumyr keshýde. Ańyzdyń epıloginde aıtylǵandaı, keıingi urpaq tıtandardy máńgi eske tutatyn bolady. Tipti, grektiń búkil tarıhy áli kúnge deıin ataqty Gektor men Ahıll shaıqasyna baılanysty óriledi. Biz muny nege aıtyp otyrmyz? Qaı ult bolmasyn, esimi elge eleýli tulǵalaryn este qaldyrýdyń esti joldaryn ustanady. Qazaq tarıhyn aqtarsaq ta, ádebıet betterin paraqtasaq ta túrli klassıkalyq joqtaý úlgilerine jolyǵatynymyz sózsiz. Joǵarydaǵy dańqty grek batyry Ahıllestiń de atyn aqıqatqa bergisiz asqaqtatqan áıgili Gomer abyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу