Басқа басылымдардан. Дыбыстан жылдам ұшақ жасалады

Егемен Қазақстан
12.07.2018 5957
2

Дыбыстан жылдам ұшақ жасалады

Боинг дыбыстан да жылдам ұшатын әуе кемесін жасайтынын мәлімдеді. Компания өкілдерінің айтуынша, заманауи жаңа үлгідегі ұшақ сағатына 6000 шақырым қашықтықты бағындыратын кө­рінеді.

NBCnews арнасының дерек­теріне қарағанда, мұндай жыл­дамдықпен Нью-Йорк пен Лондон арасын екі сағат ішінде ұшып өтуге болады. Яғни жаңа әуе кемесі әлемнің кез келген түкпіріне санаулы сағаттың ішінде жеткізеді.

Боинг компаниясының дыбыс­тан жылдам ұшақ жасау жөніндегі аға ғылымы Кевин Боукаттың айтуынша, қазіргі таңда уақыттың құны жоғары. «Адамзат әрдайым жылдамдықты жақсы көріп, кез келген нәрсені тез аяқ­тауға талпынады. Сіз уақытты қай­та әкеле алмайсыз, сондықтан оның құны өлшеусіз», дейді ол.

Әзірге жаңа ұшақтың аты қалай болатыны белгісіз. Бірақ компания өкілдері оның қарапайым ұшақтардан әлдеқайда жылдам ұшатынына, тіпті дыбыспен жа­рысқан Конкордтан да жылдам болатынына уәде беріп отыр.

Естеріңізде болса, бұған дейін­­ де дыбыстан жылдам ұшақ жасалған-тұғын. Франция мен Ұлы­британия тарапы бірлесіп жа­­саған Конкорд, Кеңес үкіметі құрас­тырған Ту-144 әуе кемелері көкке кө­терілген. Алайда мұнай баға­сының көтерілуі мен билет құнының қымбаттығы салдарынан ондай ұшақтардың қызметі тиімсіздік туғызды. Әзірге Боинг компаниясы бұл мәселеге қатысты қандай шара қабылдайтынын нақты айтқан жоқ.

Үңгірге қамалғандар құтқарылды

Таиландта үңгір аралап жүріп жоғалып кеткен балаларды құтқару операциясы сәтті аяқталды. 12 футболшы бала мен олардың бапкері аман-есен сыртқа шығарылды.

Естеріңізде болса, осыдан бір­неше күн бұрын Тхам Луанг үңгірін ара­лауға кеткен балалар футбол ко­мандасы мен оның бапкері ізім-ғайым жоғалған болатын. Кейі­ні­рек олардың үңгірге қамалып қал­­ғаны анықталды. Толассыз жау­ған жаңбыр Тхам Луанг­ты суға толты­рып, шығар жолды жа­уып тас­таған. Жоғалғандарды із­дес­­­тірген құт­қарушылар балаларды он күннен кейін ғана тапты. Балалар үңгірдің түбін­де, 4 шақырым қашықта қама­лып қалған.

Балалардың қайда қалғанын анық­­тағанмен, оларды құтқару оңай­ға соққан жоқ. Алғашқы күні 4 баланы ғана құтқаруға мүмкіндік туды. Екінші күні тағы 4 бала жер бетіне шығарылды. Қалғандары үшін­ші күні ғана дін-аман отбасымен қауышты.

Жалпы, құтқару операциясы 8 шілдеде басталды. Оған мыңнан аса адам, 90 сүңгуір тартылды. Сүң­гуірлер балалар орналасқан жерден үңгірдің кіреберісіне дейін арқан керіп, балаларды алып шығатын жол әзірлеген. Төрт шақырымға созылған үңгірде құтқару жұ­мыстарын жүргізу оңайға соқ­қан жоқ. Сүңгуірлер арқан кер­генімен балалардың су астында қимылдауын, арнайы құралдан демалуын үйретуге де біраз уақыт кетті. The Guardian басылымының хабарлауынша, құтқарушылар 8 сағат бойы суық суда тік тұрып жұмыс істеуге мәжбүр болған.

Оқиға бүкіл әлем назарын аударды. Шартараптың баспасөзі құтқару операциясының орындалу барысын жарыса жазды. Тіпті SpaceX компаниясының негізін қа­лаушы Илон Маск та оқиға бол­­ған жерге барып, балаларды құт­қаруға қатысты өз ұсынысын да жасап көрген-ді. Ол балаларды зымыранның қалбырынан жасал­ған қаптамамен алып шығуды ұсын­ды. Алайда құтқарушылар И.Масктың заманауи идеясынан гөрі қалыптасқан дәстүрлі құтқару тә­сілін пайдалануды жөн санаған.

Жапония халқы орасан зардап шекті

Жапонияда су тасқынынан 179 адам қаза тауып, 70-ке жуығы іс-түзсіз жоғалды. Бұл – кейінгі он жыл­­да болған ең қайғылы апатқа айна­лып отыр.

Толассыз жауған жаңбыр салдарынан туындаған тасқыннан әлі де көптеген адам зардап шегуі мүмкін. Осыған байланысты елде 8 миллион­нан астам тұрғын үйлерін тастап, қауіпсіз жерге көшірілді.

BBC арнасының мәліметіне сүйенсек, 270 мың үй жарықсыз, су­сыз қалған. Әсіресе, Окаяама, Хиро­шима және Яамагучи аймақтары ора­сан залалға ұшыраған. Елдегі 23 аудан тұрғындарын қауіпсіз жер­ге көшіру жүргізіліп жатыр. Мың­даған адам уақытша мектеп залдарында тұрақтады. Айта кету керек, соңғы рет су тасқынынан мұншалықты көп адам 1982 жылы қаза тапқан болатын.

Төтенше апаттан зардап шек­кен­дерді құтқару жұмысына 75 мыңнан астам адам жұмылдырылған. Олар­дың қатарында өрт сөн­діру­шілер, әскерилер де бар. Тіпті, Жапония­ның премьер-министрі Синдзо Абе де шет елге іссапарын кейінге қал­дырып, тасқынның салдарымен кү­ресуге бел шеше кірісіп кетті.

BBC арнасының хабарлауынша, тас­қын болған аумақтарда жауын әдет­тегіден бірнеше есе көп жауған. Сондықтан тасқын су бой бермей, талай жанның өмірін жалмаған көрінеді.

Шолуды дайындаған Абай АСАНКЕЛДІҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

13.12.2018

Үш ардагерге «Қарағанды облысының құрметті азаматы» атағы берілді

13.12.2018

Левандовски мергендер көшін бастады

13.12.2018

Жайықта балық қырылуының жаңа фактілері тіркелген жоқ

13.12.2018

Солтүстік Қазақстанда пластикті қайта өңдейтін  зауыт пайдалануға берілді

13.12.2018

Универсиададағы қарсыластар анықталды

13.12.2018

«Қазақтар Екінші дүниежүзілік соғыста: шетелдік архивтердің құжаттары» жинағы таныстырылды

13.12.2018

Анкарада жүрдек пойыз апатынан 4 адам қаза тапты

13.12.2018

Футзалдан әлем чемпионатының жеребесі тартылды

13.12.2018

СІМ-де ҮАК қызметі жөнінде Ведомствоаралық комиссияның бірінші отырысы өтті

13.12.2018

Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінде Иран ядролық бағдарламасына қатысты жоспардың орындалуын қолдады

13.12.2018

Маңғыстау жастары – жаңғыру жолында

13.12.2018

Муай-тайдан Азия чемпионаты аяқталды

13.12.2018

Солтүстік Қазақстан полиция департаменті ең ашық ведомство болып танылды

13.12.2018

УЕФА Чемпиондар лигасы: 16 үздік анықталды

13.12.2018

Іле Алатауында қар барысы фототұзаққа түсіп қалды

13.12.2018

Мәскеуде үш боксшымыз айқасады

13.12.2018

Алматыда волейболдан «Буревестник кубогы» халықаралық турнирі басталды

13.12.2018

Алматыда ІІ Жалпыұлттық керлинг фестивалі өтіп жатыр

13.12.2018

Qazaq Banki түбегейлі таратылды: Салымшылар ақшаларын қайдан ала алады

13.12.2018

Қазақстан жастар құрамасы Канаданың жергілікті клубын жеңді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Baılyq jasaýshy sala

Árbir adam óz úıiniń ishinde qandaı zattar bar ekendigin jáne onyń qaı jerde turǵandyǵyn, qaı shkaftyń ishinde qandaı zattyń jatqandyǵyn, jertólesinde qandaı azyq túrleriniń saqtalyp turǵandyǵyn jaqsy biledi. Sondyqtan eshnársesin shashaý qaldyrmaıdy. Qajetine qaraı paıdalanyp otyrady. Al ózimizdiń ortaq úıimiz – Qazaqstanda qandaı zattar bar ekendigin, ásirese, jerimizdiń astynda qandaı mıneraldyq shıkizat kózderiniń shoǵyrlanǵanyn jáne olardyń qory qandaı ekendigin bilemiz be?

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу