Казунори Намура: «Ваби-саби» әдісі - шынайылықтың шыңы

Жақында Назарбаев университетінің аумағында жапон елінің сәулеті негізінде салынған шығыс мәдени орталығы ашылды. Нысан кең зал мен жапондық тас бағының үлгісінде жасалған бақтан тұрады. Осы орайда Астанадағы жапон бағын салған Нара префектурасының Кашихара қаласынан келген танымал бағбаны Казунори Намурамен сұхбаттасқан едік. Сонымен қатар Кашихара қаласында 2020 жылы Токио қаласында болатын Олимпиадалық ойындар кезінде Қазақстан спортшыларын қабылдайтын «Host Town» орналасқан.

Егемен Қазақстан
14.07.2018 21586
2

- Астанаға келудегі басты мақсатыңызбен бөліссеңіз?

- Назарбаев университетінде Жапонияның мәдениет орталығымен қатар, жапон бағы «枯山水(karesansui - құрғақ ландшафт)» да ашылды. Біз осы бақты жапон халқының мәдениеті мен бағының стилін сақтай отырып салып шықтық.

- «Host Town» жобасы туралы қысқаша айтып өтсеңіз?

- «Host Town» жобасы 2020 жылы Токиода болатын Олимпиадалық және Параолимпиадалық ойындарға байланысты жүзеге асырылатын жоба. Бұл жобаның басты мақсаты – осы ойындарға қатысушы елдерді Жапонияның өңірлерімен адами, экономикалық және мәдени салаларда байланыстыру. 2017 жылдың қараша айында 2020 жылы Олимпиада ойындарында Қазақстан құрамасын қабылдау үшін Кашихара қаласы тіркелді. Бұл қаланың таңдалуы да тегін емес. Тарихи кезеңдерде Қазақстан Жібек жолының орталығында орналасқан қала болса, осы бағыттың соңғы нүктесі Кашихара қаласы болған. Сондықтан Қазақстан мен Кашихара арасындағы тарихи байланыс бар десек қателеспейміз.

- Назарбаев университетінде салынған жапон бағы туралы айтсаңыз?

- Жапон елінің символына айналған мәдени нысан Назарбаев университеті ғимаратының жанында салынды. Қасында жапон бағы тағы бар. Жапонияда тас бағы терең философиялық мәні бар ұлттық құндылық саналады. Жапондықтардың түсінігінде, тастың өзіне тән қасиетті күші бар. Тас бағы - беріктік пен тұрақтылықтың нышаны. Мәселен, бұл бақта 15 тас қойылғанымен, адамдар тек 14-ін ғана көре алады. Өйткені бақтың қай тұсынан қарасаңыз да, он бесінші тас көрінбейді. Мұндағы философиялық мәні – адамзатты үнемі шыңдалуға, ізденуге үгіттеу. Енді университет студенттері мен қонақтары осы жерде тынығып, рухани демала алады.

- Жапон бағының басты ерекшелігіне неде?

- Жапон бақ өнері - қайталанбас құбылыс, ол мұқият жинақталған философиялық-эстетикалық құндылықтардың жиынтық көрінісі. «Нива» («бақ») сөзі «Құдайға табынуға арналған бос кеңістік» деген мағынаны білдіреді. Сондай-ақ жапон бақшасы - таулы жерлердің көшірмесі, шынайы табиғаттың әдемі имитациясы. Жапон бағы VIII-XVIII ғасырлар аралығында Жапонияда қалыптасқан, әлемдегі әсем бақтардың үлгісі. Жапон бағы ерекше пішінде безендірілген тастар, жасанды төбелер мен таулар, бұлақтар мен сарқырамалар, құм немесе қиыршық жолдармен безендіріледі. Осы кішігірім бағында жапондықтар керемет табиғатты көрсетуге тырысады.

- Жапониядағы бақша өсірудегі танымал әдістер туралы айтып өтсеңіз? Атақты «Ваби-саби» әдісіне кеңірек тоқталсаңыз?

- Жапон бақшасында жасырынып жатқан эстетикалық дүниетанымның маңызды бөлігі «ваби-саби» әдісімен жасалады. «Ваби-саби» негізінен табиғи сұлулық сөзімен астасып жатады. Онда адам баласы табиғаттың таусылмас әдемілігімен, тылсым құдіретімен таныса алады. Бұл әдіс қарапайым болып көрінгенімен, айтар ойы мен өзіндік ішкі энергиясы бар. «Ваби» қарапайымдылық, жалғыздық, сондай-ақ ішкі энергия сөзімен астасып жатса, «саби» жалғандықтан ада, шынайылық сөзін білдіреді. Бұл әдістің Еуропадағы аналогы ретінде натюрмортты қарастыруға болады. Түптеп келгенде, «ваби-саби» «шынайылықтың шыңы» десек те болады. Ал осы әдіспен жасалған жапон бақтары көбіне «күзгі бақ келбеті» мен «қоңыр мұң» атмосферасын сыйлайды. Осы әдісті кеңінен түсіндіру үшін бірнеше мысал келтірейін:

Бұл - Монa Лизаның күлкісі, бұл  - Джейн Эйрдің сыртқы келбеті, бұл - Стив Джобстың жартылай тістелген алмасы, бұл - Рубенстің картиналары, бұл - Царь-Колоколдың сынығы, бұл - Ника Самофракийскийдің мүсіні.

- Неліктен жапон бақтары асимметрия принципі бойынша жасалады? Мұның құпиясы қандай?

- Иә, жапон бағы асимметрия принципі бойынша құрылады. Мұнда дөңгелектегі гүлзарлар немесе идеалды шаршы жоқ. Асимметрия - табиғатқа жақындықтың белгісі. Жапон бақшасын ұйымдастырудағы басты ереже де: «Табиғатта бәрі табиғи болуы керек» деген сөзге саяды. Егер бақшада жасанды түрде құрылған элементтер болса, жапон бағы өзінің ерекше атмосферасы мен символизмін жоғалтады.

Ал жапон бағындағы басты элементтер қандай?

Олар - су мен тас. Су әйел күшінің белгісі - Инь, ал тастар еркек күшінің белгісі - Янь. Олардың мәңгілік өзара қарсылығы мен айырылмас біртұтастығы ежелгі дуалистік түсінік бойынша өмірдің негізгі символы. Бастысы бақшада тіршілік қуаты судың болуы міндеттеледі. Неге десеңіз, табиғат құбылыстардың ішіндегі көбірек қозғалыста болатын бұл элемент баққа өзіндік сипат пен көңіл-күй сыйлайды.Алайда нағыз судың болуы міндетті емес. Оны құм себілген алаңқайлармен алмастыруға болады. Осындай құмды алаңқай адамға тыныштық сыйлайды.

- Астана бақтары туралы не айтасыз?

- Уақыттың тығыздығына байланысты әлі Астананың бақтарын аралау мүмкін болған жоқ. Алайда Астана өзінің жасыл келбетімен көрген адамды таңқалдырмай қоймайды.

- Сұхбатыңызға көп рахмет!

Сұхбаттасқан Мәдина ЖӘЛЕЛҚЫЗЫ,

Жапон тілінен аударған Ержан Қабиев

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.03.2019

Куршад Зорлу: Түркі әлемінің Ақсақалы

24.03.2019

Нұр-Сұлтан қаласы. Астананың атауы өзгерді (видео)

24.03.2019

Алматыда дәстүрлі әндер кеші өтті

24.03.2019

Қаламқас кен орнында болған апат себептері анықталып жатыр

24.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаев Алик Шпекбаевты қабылдады

24.03.2019

Астана мен Алматы ТМД-да ең танымал қалалардың қатарына қосылды

24.03.2019

Елорда атауының өзгеруіне байланысты құжаттарды ауыстыру қажет емес

24.03.2019

Жетісудағы жетістіктер Үкімет басшысының назарына ұсынылды

24.03.2019

Қазақстан және Ресей матчы 22:00-де басталады

24.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаев «Самұрық-Қазына» акционерлік қоғамы басқармасының төрағасы Ахметжан Есімовті қабылдады

24.03.2019

Мемлекет басшысы Жоғарғы Сот төрағасы Жақып Асановты қабылдады

24.03.2019

Қ.Тоқаев Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің төрағасы қабылдады

24.03.2019

Самбошы Бағлан Ибрагим – Әлем кубогының иегері

24.03.2019

Мұрат Нұртілеуов Президент көмекшісі болып тағайындалды

24.03.2019

М.Тәжин Мемлекеттік хатшы қызметіне тағайындалды

24.03.2019

Б.Сағынтаев жаңа лауазымға тағайындалды

24.03.2019

Кремльді тамсандырған Димаш

24.03.2019

Димашқа өзі бейнеленген қуыршақ сыйға берді

24.03.2019

Маңғыстаулық 40 мың жұмысшы астанамыздың Нұр-Сұлтан болып өзгеруін оң шешім деп бағалады

24.03.2019

Бақыт Сұлтанов елорда атауын өзгерту туралы: Біз барынша үнемді жолды таңдаймыз

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Etjeńdi balalar

Qoǵam kóz jumyp qaraı almaıtyn máse­lelerdiń basynda bala densaýlyǵy tur. Bú­gin­de mańaıymyzǵa zerdelep qaraıtyn bolsaq, tyǵynshyqtaı, tolyq jasóspirimder kó­beıe túsken. Semizdik – aýrý bolyp esep­teletindikten, qazirgi ýaqytta dıspanserlik esep­ke alynady. Sábı saýlyǵy ana qursaǵyna bit­­ken kúnnen bastap qalyptasatyndyǵyn al­dymen ata-anasy túsinýi qajet.

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу