Казунори Намура: «Ваби-саби» әдісі - шынайылықтың шыңы

Жақында Назарбаев университетінің аумағында жапон елінің сәулеті негізінде салынған шығыс мәдени орталығы ашылды. Нысан кең зал мен жапондық тас бағының үлгісінде жасалған бақтан тұрады. Осы орайда Астанадағы жапон бағын салған Нара префектурасының Кашихар қаласынан келген танымал бағбаны Казунори Намурамен сұхбаттасқан едік. Сонымен қатар Кашихара қаласында 2020 жылы Токио қаласында болатын Олимпиадалық ойындар кезінде Қазақстан спортшыларын қабылдайтын «Host Town» орналасқан.

Егемен Қазақстан
14.07.2018 19012

- Астанаға келудегі басты мақсатыңызбен бөліссеңіз?

- Назарбаев университетінде Жапонияның мәдениет орталығымен қатар, жапон бағы «枯山水(karesansui - құрғақ ландшафт)» да ашылды. Біз осы бақты жапон халқының мәдениеті мен бағының стилін сақтай отырып салып шықтық.

- «Host Town» жобасы туралы қысқаша айтып өтсеңіз?

- «Host Town» жобасы 2020 жылы Токиода болатын Олимпиадалық және Параолимпиадалық ойындарға байланысты жүзеге асырылатын жоба. Бұл жобаның басты мақсаты – осы ойындарға қатысушы елдерді Жапонияның өңірлерімен адами, экономикалық және мәдени салаларда байланыстыру. 2017 жылдың қараша айында 2020 жылы Олимпиада ойындарында Қазақстан құрамасын қабылдау үшін Кашихара қаласы тіркелді. Бұл қаланың таңдалуы да тегін емес. Тарихи кезеңдерде Қазақстан Жібек жолының орталығында орналасқан қала болса, осы бағыттың соңғы нүктесі Кашихара қаласы болған. Сондықтан Қазақстан мен Кашихара арасындағы тарихи байланыс бар десек қателеспейміз.

- Назарбаев университетінде салынған жапон бағы туралы айтсаңыз?

- Жапон елінің символына айналған мәдени нысан Назарбаев университеті ғимаратының жанында салынды. Қасында жапон бағы тағы бар. Жапонияда тас бағы терең философиялық мәні бар ұлттық құндылық саналады. Жапондықтардың түсінігінде, тастың өзіне тән қасиетті күші бар. Тас бағы - беріктік пен тұрақтылықтың нышаны. Мәселен, бұл бақта 15 тас қойылғанымен, адамдар тек 14-ін ғана көре алады. Өйткені бақтың қай тұсынан қарасаңыз да, он бесінші тас көрінбейді. Мұндағы философиялық мәні – адамзатты үнемі шыңдалуға, ізденуге үгіттеу. Енді университет студенттері мен қонақтары осы жерде тынығып, рухани демала алады.

- Жапон бағының басты ерекшелігіне неде?

- Жапон бақ өнері - қайталанбас құбылыс, ол мұқият жинақталған философиялық-эстетикалық құндылықтардың жиынтық көрінісі. «Нива» («бақ») сөзі «Құдайға табынуға арналған бос кеңістік» деген мағынаны білдіреді. Сондай-ақ жапон бақшасы - таулы жерлердің көшірмесі, шынайы табиғаттың әдемі имитациясы. Жапон бағы VIII-XVIII ғасырлар аралығында Жапонияда қалыптасқан, әлемдегі әсем бақтардың үлгісі. Жапон бағы ерекше пішінде безендірілген тастар, жасанды төбелер мен таулар, бұлақтар мен сарқырамалар, құм немесе қиыршық жолдармен безендіріледі. Осы кішігірім бағында жапондықтар керемет табиғатты көрсетуге тырысады.

- Жапониядағы бақша өсірудегі танымал әдістер туралы айтып өтсеңіз? Атақты «Ваби-саби» әдісіне кеңірек тоқталсаңыз?

- Жапон бақшасында жасырынып жатқан эстетикалық дүниетанымның маңызды бөлігі «ваби-саби» әдісімен жасалады. «Ваби-саби» негізінен табиғи сұлулық сөзімен астасып жатады. Онда адам баласы табиғаттың таусылмас әдемілігімен, тылсым құдіретімен таныса алады. Бұл әдіс қарапайым болып көрінгенімен, айтар ойы мен өзіндік ішкі энергиясы бар. «Ваби» қарапайымдылық, жалғыздық, сондай-ақ ішкі энергия сөзімен астасып жатса, «саби» жалғандықтан ада, шынайылық сөзін білдіреді. Бұл әдістің Еуропадағы аналогы ретінде натюрмортты қарастыруға болады. Түптеп келгенде, «ваби-саби» «шынайылықтың шыңы» десек те болады. Ал осы әдіспен жасалған жапон бақтары көбіне «күзгі бақ келбеті» мен «қоңыр мұң» атмосферасын сыйлайды. Осы әдісті кеңінен түсіндіру үшін бірнеше мысал келтірейін:

Бұл - Монa Лизаның күлкісі, бұл  - Джейн Эйрдің сыртқы келбеті, бұл - Стив Джобстың жартылай тістелген алмасы, бұл - Рубенстің картиналары, бұл - Царь-Колоколдың сынығы, бұл - Ника Самофракийскийдің мүсіні.

- Неліктен жапон бақтары асимметрия принципі бойынша жасалады? Мұның құпиясы қандай?

- Иә, жапон бағы асимметрия принципі бойынша құрылады. Мұнда дөңгелектегі гүлзарлар немесе идеалды шаршы жоқ. Асимметрия - табиғатқа жақындықтың белгісі. Жапон бақшасын ұйымдастырудағы басты ереже де: «Табиғатта бәрі табиғи болуы керек» деген сөзге саяды. Егер бақшада жасанды түрде құрылған элементтер болса, жапон бағы өзінің ерекше атмосферасы мен символизмін жоғалтады.

Ал жапон бағындағы басты элементтер қандай?

Олар - су мен тас. Су әйел күшінің белгісі - Инь, ал тастар еркек күшінің белгісі - Янь. Олардың мәңгілік өзара қарсылығы мен айырылмас біртұтастығы ежелгі дуалистік түсінік бойынша өмірдің негізгі символы. Бастысы бақшада тіршілік қуаты судың болуы міндеттеледі. Неге десеңіз, табиғат құбылыстардың ішіндегі көбірек қозғалыста болатын бұл элемент баққа өзіндік сипат пен көңіл-күй сыйлайды.Алайда нағыз судың болуы міндетті емес. Оны құм себілген алаңқайлармен алмастыруға болады. Осындай құмды алаңқай адамға тыныштық сыйлайды.

- Астана бақтары туралы не айтасыз?

- Уақыттың тығыздығына байланысты әлі Астананың бақтарын аралау мүмкін болған жоқ. Алайда Астана өзінің жасыл келбетімен көрген адамды таңқалдырмай қоймайды.

- Сұхбатыңызға көп рахмет!

Сұхбаттасқан Мәдина ЖӘЛЕЛҚЫЗЫ,

Жапон тілінен аударған Ержан Қабиев

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.07.2018

Астана перзентханасында тағы бір әйел қайтыс болды

16.07.2018

Үкіметте Қазақстанның Үшінші жаңғыруын жобалық басқару мәселелері жөнінде кеңес өтті

16.07.2018

Ұлы Дала Еліне саяхат: Алтайдан Жібек жолына дейін

16.07.2018

Атырауда жылжымайтын мүлік нарығында баға төмендеуі мүмкін

16.07.2018

Нұрсұлтан Назарбаев қоғам қайраткері Олжас Сүлейменовті қабылдады

16.07.2018

Жолдағы жемқорлықты болдырмау жолындағы шара

16.07.2018

Мемлекет басшысы Ұлттық банк төрағасы Данияр Ақышевті қабылдады

16.07.2018

Оқушылар Курчатов қаласындағы қасиетті жерлерді аралады

16.07.2018

ИДМ Техникалық реттеу және метрология комитетінің төрағасы тағайындалды

16.07.2018

Хантәңірі шыңына медиа экспедиция аттанды

16.07.2018

Оралда «Қазақстанның үздік тауары» республикалық байқауының өңірлік іріктеу көрмесі өтті

16.07.2018

Қостанай диқандары «Алқап күнін» өткізді

16.07.2018

Өскеменде «Ізгі жүрек» сыйлығы тапсырылды

16.07.2018

Павлодарда әнші Майраға ескерткіш орнатылды

16.07.2018

Актердің алып ескерткіші бой көтерді

16.07.2018

Асықтан өрілген арғымақ

16.07.2018

GGG белбеулері экспозицияға қойылды

16.07.2018

Айрықша аквасаябақ

16.07.2018

Жаһан жаңалықтары. Роналдудың жейдесі минут сайын сатылып жатыр

16.07.2018

Елдің атын шығарған Ержан балуан

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Биографиялық фильмдердің бәсі биік болуы тиіс

Кейінгі кезде «Еуразия бірінші арнасынан» әйгілі кеңестік манекенші-модель, сән әлемінде «Кремльдің ең әдемі қаруы» және «Кеңестік Софи Лорен» атанған Регина Збарская туралы сериа­л көрсетіліп жатыр. Былай қарасаңыз, сән әлемінің кіндігі саналған Парижді тәнті еткен өмірі жұмбаққа толы сұлудың сол кездегі кеңестік қасаң қағидаларға сыймаған ғұмырын өзгеше қырынан бейнелеген қарапайым, бірақ кемел түсірілген Ресейдің кезекті киноөнімдерінің бірі. 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Халық әнінің тоналу тарихы

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Бо­лашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағ­дарламалық мақаласында, жаңғыру елдің ұлттық-рухани тамырынан нәр ала алмаса, ол адасуға бастайды», деді. Елдің ұлттық-рухани тамыры дегеніміз не? Ол ха­лықты сан ғасырдан бері адастырмай, алып келе жатқан салт-дәстүрі, фольклоры, әні мен жыры. Осылардың ішінде әннің ұлт руханияты үшін орны айрықша. Дана Абай атамыз, «Ұйықтап жатқан жүрек­ті ән оятар, Үннің тәтті оралған мәні оятар» дегенді бекер айтқан жоқ.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ормуз бұғазы жабылған жағдайда...

Осы айдың басында Иран Ислам Рес­публикасының президенті Хасан Рухани Швейцария еліне жасаған сапары кезінде мұнай импорттаушы мемлекеттер Иранның мұнайын сатып алмаған жағдайда Ормуз бұғазын жауып тастайтындарын мәлімдеді. Президенттің бұл мәлімдемесі АҚШ билігінің Иран мұнайын сатып алмауға өз одақтастарын ықтиярсыз көндіруге бағытталған қысымына байланысты болса керек.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Жалғыздық жыры

Жақында жастық шағында жарқылдап дәурен сүрген, марқұм ағамызбен бақытты ғұмыр кешкен, қазір сексеннің сеңгірін саялаған бір жақсы апамыздың көңілін сұрап, халін білгенбіз. 

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

«Қарты бар ел – қазыналы ел»

Осыдан 4 жыл бұрын Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі елімізде 2030 жылға қарай егде жастағы адамдардың үлесі (2014 жылы – 6,9 пайыз) 11,2 пайызға жетеді деп болжам жасаған болатын. Алайда, бүгінгі жағдай жоғарыдағы көрсетілген жорамалды теріске шығарғандай. Өйткені Қазақстанда қазірдің өзінде жасы 60-тан асқан тұрғындар саны 12 пайызға көбейіп, өмір сүрудің орташа ұзақтығы 72 жасты көрсетіп отыр.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу