Казунори Намура: «Ваби-саби» әдісі - шынайылықтың шыңы

Жақында Назарбаев университетінің аумағында жапон елінің сәулеті негізінде салынған шығыс мәдени орталығы ашылды. Нысан кең зал мен жапондық тас бағының үлгісінде жасалған бақтан тұрады. Осы орайда Астанадағы жапон бағын салған Нара префектурасының Кашихара қаласынан келген танымал бағбаны Казунори Намурамен сұхбаттасқан едік. Сонымен қатар Кашихара қаласында 2020 жылы Токио қаласында болатын Олимпиадалық ойындар кезінде Қазақстан спортшыларын қабылдайтын «Host Town» орналасқан.

Егемен Қазақстан
14.07.2018 21123
2

- Астанаға келудегі басты мақсатыңызбен бөліссеңіз?

- Назарбаев университетінде Жапонияның мәдениет орталығымен қатар, жапон бағы «枯山水(karesansui - құрғақ ландшафт)» да ашылды. Біз осы бақты жапон халқының мәдениеті мен бағының стилін сақтай отырып салып шықтық.

- «Host Town» жобасы туралы қысқаша айтып өтсеңіз?

- «Host Town» жобасы 2020 жылы Токиода болатын Олимпиадалық және Параолимпиадалық ойындарға байланысты жүзеге асырылатын жоба. Бұл жобаның басты мақсаты – осы ойындарға қатысушы елдерді Жапонияның өңірлерімен адами, экономикалық және мәдени салаларда байланыстыру. 2017 жылдың қараша айында 2020 жылы Олимпиада ойындарында Қазақстан құрамасын қабылдау үшін Кашихара қаласы тіркелді. Бұл қаланың таңдалуы да тегін емес. Тарихи кезеңдерде Қазақстан Жібек жолының орталығында орналасқан қала болса, осы бағыттың соңғы нүктесі Кашихара қаласы болған. Сондықтан Қазақстан мен Кашихара арасындағы тарихи байланыс бар десек қателеспейміз.

- Назарбаев университетінде салынған жапон бағы туралы айтсаңыз?

- Жапон елінің символына айналған мәдени нысан Назарбаев университеті ғимаратының жанында салынды. Қасында жапон бағы тағы бар. Жапонияда тас бағы терең философиялық мәні бар ұлттық құндылық саналады. Жапондықтардың түсінігінде, тастың өзіне тән қасиетті күші бар. Тас бағы - беріктік пен тұрақтылықтың нышаны. Мәселен, бұл бақта 15 тас қойылғанымен, адамдар тек 14-ін ғана көре алады. Өйткені бақтың қай тұсынан қарасаңыз да, он бесінші тас көрінбейді. Мұндағы философиялық мәні – адамзатты үнемі шыңдалуға, ізденуге үгіттеу. Енді университет студенттері мен қонақтары осы жерде тынығып, рухани демала алады.

- Жапон бағының басты ерекшелігіне неде?

- Жапон бақ өнері - қайталанбас құбылыс, ол мұқият жинақталған философиялық-эстетикалық құндылықтардың жиынтық көрінісі. «Нива» («бақ») сөзі «Құдайға табынуға арналған бос кеңістік» деген мағынаны білдіреді. Сондай-ақ жапон бақшасы - таулы жерлердің көшірмесі, шынайы табиғаттың әдемі имитациясы. Жапон бағы VIII-XVIII ғасырлар аралығында Жапонияда қалыптасқан, әлемдегі әсем бақтардың үлгісі. Жапон бағы ерекше пішінде безендірілген тастар, жасанды төбелер мен таулар, бұлақтар мен сарқырамалар, құм немесе қиыршық жолдармен безендіріледі. Осы кішігірім бағында жапондықтар керемет табиғатты көрсетуге тырысады.

- Жапониядағы бақша өсірудегі танымал әдістер туралы айтып өтсеңіз? Атақты «Ваби-саби» әдісіне кеңірек тоқталсаңыз?

- Жапон бақшасында жасырынып жатқан эстетикалық дүниетанымның маңызды бөлігі «ваби-саби» әдісімен жасалады. «Ваби-саби» негізінен табиғи сұлулық сөзімен астасып жатады. Онда адам баласы табиғаттың таусылмас әдемілігімен, тылсым құдіретімен таныса алады. Бұл әдіс қарапайым болып көрінгенімен, айтар ойы мен өзіндік ішкі энергиясы бар. «Ваби» қарапайымдылық, жалғыздық, сондай-ақ ішкі энергия сөзімен астасып жатса, «саби» жалғандықтан ада, шынайылық сөзін білдіреді. Бұл әдістің Еуропадағы аналогы ретінде натюрмортты қарастыруға болады. Түптеп келгенде, «ваби-саби» «шынайылықтың шыңы» десек те болады. Ал осы әдіспен жасалған жапон бақтары көбіне «күзгі бақ келбеті» мен «қоңыр мұң» атмосферасын сыйлайды. Осы әдісті кеңінен түсіндіру үшін бірнеше мысал келтірейін:

Бұл - Монa Лизаның күлкісі, бұл  - Джейн Эйрдің сыртқы келбеті, бұл - Стив Джобстың жартылай тістелген алмасы, бұл - Рубенстің картиналары, бұл - Царь-Колоколдың сынығы, бұл - Ника Самофракийскийдің мүсіні.

- Неліктен жапон бақтары асимметрия принципі бойынша жасалады? Мұның құпиясы қандай?

- Иә, жапон бағы асимметрия принципі бойынша құрылады. Мұнда дөңгелектегі гүлзарлар немесе идеалды шаршы жоқ. Асимметрия - табиғатқа жақындықтың белгісі. Жапон бақшасын ұйымдастырудағы басты ереже де: «Табиғатта бәрі табиғи болуы керек» деген сөзге саяды. Егер бақшада жасанды түрде құрылған элементтер болса, жапон бағы өзінің ерекше атмосферасы мен символизмін жоғалтады.

Ал жапон бағындағы басты элементтер қандай?

Олар - су мен тас. Су әйел күшінің белгісі - Инь, ал тастар еркек күшінің белгісі - Янь. Олардың мәңгілік өзара қарсылығы мен айырылмас біртұтастығы ежелгі дуалистік түсінік бойынша өмірдің негізгі символы. Бастысы бақшада тіршілік қуаты судың болуы міндеттеледі. Неге десеңіз, табиғат құбылыстардың ішіндегі көбірек қозғалыста болатын бұл элемент баққа өзіндік сипат пен көңіл-күй сыйлайды.Алайда нағыз судың болуы міндетті емес. Оны құм себілген алаңқайлармен алмастыруға болады. Осындай құмды алаңқай адамға тыныштық сыйлайды.

- Астана бақтары туралы не айтасыз?

- Уақыттың тығыздығына байланысты әлі Астананың бақтарын аралау мүмкін болған жоқ. Алайда Астана өзінің жасыл келбетімен көрген адамды таңқалдырмай қоймайды.

- Сұхбатыңызға көп рахмет!

Сұхбаттасқан Мәдина ЖӘЛЕЛҚЫЗЫ,

Жапон тілінен аударған Ержан Қабиев

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

25.09.2018

Сенат комитетінде діни қызмет және діни бірлестіктер мәселелері туралы заң жобасы қаралды

25.09.2018

Игорь Чжан: Велосипедтің кесірінен жүлде алмадым

25.09.2018

Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ QS рейтингінде тағы да алға жылжыды

25.09.2018

142 үміткерге «Болашақ» стипендиясы тағайындалды

25.09.2018

Жақсы өсім - нәтижелі жұмыстың кепілі

25.09.2018

Инвесторлармен ортақ келісімге келді

25.09.2018

«Egemen Qazaqstan» газетінің журналисі марапатталды

25.09.2018

Қазақстан Экономикалық ынтымақтастық ұйымын нығайтуға және реформалауға шақырды

25.09.2018

Қазақстан Нельсон Мандела Бейбітшілік саммитіне қатысты

25.09.2018

Астана тұрғыны 10-қабаттан құлаған баланы тосып алды

25.09.2018

Қ. Қасымов ұялы телефондар ұрлығының жолын кесу шаралары туралы айтып берді

25.09.2018

Назарбаев Университетінде тың жобалар таныстырылды

25.09.2018

Нәубәт Қалиев қайтыс болды

25.09.2018

Үкіметте өңірлерді дамытудың 2020 жылға дейінгі мемлекеттік бағдарламасының жобасы мақұлданды

25.09.2018

АӨК цифрландыру аясында 20 цифрлық және 4000 дамыған ферма құрылады

25.09.2018

Жағажай волейболынан әлем чемпионатының іріктеу турнирі өтеді

25.09.2018

«Барыс» Мәскеуде «Динамоны» ұтты

25.09.2018

Бүгін Бакуде белдескен қос балуанымыз ұтылды

25.09.2018

«Хат қоржын» (25.09.2018)

25.09.2018

Солтүстік Қазақстан полицейлері Тілдер фестивалін өткізді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tirshilikti mádenıet bıleıtin qoǵam

Osy ýaqytqa deıin jeke adamnyń tirshiligin, turmys jaǵdaıyn onyń bilimi men eńbekqorlyq qasıetiniń bılep kelgendigi belgili. Adamdar kóp jaǵdaıda qoǵamnan bilimine saı oryn alyp otyrdy. 

Асан Мирас,

Ulaǵat pen muraǵat

Qaıǵyly ólimi qalyń jurttyń qabyrǵasyn qaıystyryp, qyrshyn ǵumyry qıylǵan óner, mádenıet, sport sańlaqtary qaı ultta bolsyn az emes. Ondaı has talanttardy halyq eshqashan umytpaıdy. Talanttardyń fánıdegi taǵdyry kelte bolǵanymen, halyqtyń júregi men jadyndaǵy ǵumyryn myńjyldyqtarmen ólsheýge bolady. Aıtalyq, áıgili grek ańyzyndaǵy aıbyndy batyrlar Ahılles pen Gektordyń esimderi dáýirlerden dáýirlerge kóshe júrip, ult sanasynda jarqyrap ǵumyr keshýde. Ańyzdyń epıloginde aıtylǵandaı, keıingi urpaq tıtandardy máńgi eske tutatyn bolady. Tipti, grektiń búkil tarıhy áli kúnge deıin ataqty Gektor men Ahıll shaıqasyna baılanysty óriledi. Biz muny nege aıtyp otyrmyz? Qaı ult bolmasyn, esimi elge eleýli tulǵalaryn este qaldyrýdyń esti joldaryn ustanady. Qazaq tarıhyn aqtarsaq ta, ádebıet betterin paraqtasaq ta túrli klassıkalyq joqtaý úlgilerine jolyǵatynymyz sózsiz. Joǵarydaǵy dańqty grek batyry Ahıllestiń de atyn aqıqatqa bergisiz asqaqtatqan áıgili Gomer abyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу