Казунори Намура: «Ваби-саби» әдісі - шынайылықтың шыңы

Жақында Назарбаев университетінің аумағында жапон елінің сәулеті негізінде салынған шығыс мәдени орталығы ашылды. Нысан кең зал мен жапондық тас бағының үлгісінде жасалған бақтан тұрады. Осы орайда Астанадағы жапон бағын салған Нара префектурасының Кашихара қаласынан келген танымал бағбаны Казунори Намурамен сұхбаттасқан едік. Сонымен қатар Кашихара қаласында 2020 жылы Токио қаласында болатын Олимпиадалық ойындар кезінде Қазақстан спортшыларын қабылдайтын «Host Town» орналасқан.

Егемен Қазақстан
14.07.2018 21352
2

- Астанаға келудегі басты мақсатыңызбен бөліссеңіз?

- Назарбаев университетінде Жапонияның мәдениет орталығымен қатар, жапон бағы «枯山水(karesansui - құрғақ ландшафт)» да ашылды. Біз осы бақты жапон халқының мәдениеті мен бағының стилін сақтай отырып салып шықтық.

- «Host Town» жобасы туралы қысқаша айтып өтсеңіз?

- «Host Town» жобасы 2020 жылы Токиода болатын Олимпиадалық және Параолимпиадалық ойындарға байланысты жүзеге асырылатын жоба. Бұл жобаның басты мақсаты – осы ойындарға қатысушы елдерді Жапонияның өңірлерімен адами, экономикалық және мәдени салаларда байланыстыру. 2017 жылдың қараша айында 2020 жылы Олимпиада ойындарында Қазақстан құрамасын қабылдау үшін Кашихара қаласы тіркелді. Бұл қаланың таңдалуы да тегін емес. Тарихи кезеңдерде Қазақстан Жібек жолының орталығында орналасқан қала болса, осы бағыттың соңғы нүктесі Кашихара қаласы болған. Сондықтан Қазақстан мен Кашихара арасындағы тарихи байланыс бар десек қателеспейміз.

- Назарбаев университетінде салынған жапон бағы туралы айтсаңыз?

- Жапон елінің символына айналған мәдени нысан Назарбаев университеті ғимаратының жанында салынды. Қасында жапон бағы тағы бар. Жапонияда тас бағы терең философиялық мәні бар ұлттық құндылық саналады. Жапондықтардың түсінігінде, тастың өзіне тән қасиетті күші бар. Тас бағы - беріктік пен тұрақтылықтың нышаны. Мәселен, бұл бақта 15 тас қойылғанымен, адамдар тек 14-ін ғана көре алады. Өйткені бақтың қай тұсынан қарасаңыз да, он бесінші тас көрінбейді. Мұндағы философиялық мәні – адамзатты үнемі шыңдалуға, ізденуге үгіттеу. Енді университет студенттері мен қонақтары осы жерде тынығып, рухани демала алады.

- Жапон бағының басты ерекшелігіне неде?

- Жапон бақ өнері - қайталанбас құбылыс, ол мұқият жинақталған философиялық-эстетикалық құндылықтардың жиынтық көрінісі. «Нива» («бақ») сөзі «Құдайға табынуға арналған бос кеңістік» деген мағынаны білдіреді. Сондай-ақ жапон бақшасы - таулы жерлердің көшірмесі, шынайы табиғаттың әдемі имитациясы. Жапон бағы VIII-XVIII ғасырлар аралығында Жапонияда қалыптасқан, әлемдегі әсем бақтардың үлгісі. Жапон бағы ерекше пішінде безендірілген тастар, жасанды төбелер мен таулар, бұлақтар мен сарқырамалар, құм немесе қиыршық жолдармен безендіріледі. Осы кішігірім бағында жапондықтар керемет табиғатты көрсетуге тырысады.

- Жапониядағы бақша өсірудегі танымал әдістер туралы айтып өтсеңіз? Атақты «Ваби-саби» әдісіне кеңірек тоқталсаңыз?

- Жапон бақшасында жасырынып жатқан эстетикалық дүниетанымның маңызды бөлігі «ваби-саби» әдісімен жасалады. «Ваби-саби» негізінен табиғи сұлулық сөзімен астасып жатады. Онда адам баласы табиғаттың таусылмас әдемілігімен, тылсым құдіретімен таныса алады. Бұл әдіс қарапайым болып көрінгенімен, айтар ойы мен өзіндік ішкі энергиясы бар. «Ваби» қарапайымдылық, жалғыздық, сондай-ақ ішкі энергия сөзімен астасып жатса, «саби» жалғандықтан ада, шынайылық сөзін білдіреді. Бұл әдістің Еуропадағы аналогы ретінде натюрмортты қарастыруға болады. Түптеп келгенде, «ваби-саби» «шынайылықтың шыңы» десек те болады. Ал осы әдіспен жасалған жапон бақтары көбіне «күзгі бақ келбеті» мен «қоңыр мұң» атмосферасын сыйлайды. Осы әдісті кеңінен түсіндіру үшін бірнеше мысал келтірейін:

Бұл - Монa Лизаның күлкісі, бұл  - Джейн Эйрдің сыртқы келбеті, бұл - Стив Джобстың жартылай тістелген алмасы, бұл - Рубенстің картиналары, бұл - Царь-Колоколдың сынығы, бұл - Ника Самофракийскийдің мүсіні.

- Неліктен жапон бақтары асимметрия принципі бойынша жасалады? Мұның құпиясы қандай?

- Иә, жапон бағы асимметрия принципі бойынша құрылады. Мұнда дөңгелектегі гүлзарлар немесе идеалды шаршы жоқ. Асимметрия - табиғатқа жақындықтың белгісі. Жапон бақшасын ұйымдастырудағы басты ереже де: «Табиғатта бәрі табиғи болуы керек» деген сөзге саяды. Егер бақшада жасанды түрде құрылған элементтер болса, жапон бағы өзінің ерекше атмосферасы мен символизмін жоғалтады.

Ал жапон бағындағы басты элементтер қандай?

Олар - су мен тас. Су әйел күшінің белгісі - Инь, ал тастар еркек күшінің белгісі - Янь. Олардың мәңгілік өзара қарсылығы мен айырылмас біртұтастығы ежелгі дуалистік түсінік бойынша өмірдің негізгі символы. Бастысы бақшада тіршілік қуаты судың болуы міндеттеледі. Неге десеңіз, табиғат құбылыстардың ішіндегі көбірек қозғалыста болатын бұл элемент баққа өзіндік сипат пен көңіл-күй сыйлайды.Алайда нағыз судың болуы міндетті емес. Оны құм себілген алаңқайлармен алмастыруға болады. Осындай құмды алаңқай адамға тыныштық сыйлайды.

- Астана бақтары туралы не айтасыз?

- Уақыттың тығыздығына байланысты әлі Астананың бақтарын аралау мүмкін болған жоқ. Алайда Астана өзінің жасыл келбетімен көрген адамды таңқалдырмай қоймайды.

- Сұхбатыңызға көп рахмет!

Сұхбаттасқан Мәдина ЖӘЛЕЛҚЫЗЫ,

Жапон тілінен аударған Ержан Қабиев

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.12.2018

Волейболдан «Буревестник кубогы» үшін жарыс өтті

19.12.2018

«SMART рухани Ақмола» мобильді қосымшасы іске қосылды

19.12.2018

«Астана» Еуродода турнирін аяқтады

19.12.2018

Менің атым – Қазақстан!

19.12.2018

Астанадағы «Дәулет» спорт кешенінде кәсіпқой бокс кеші өтті

19.12.2018

Таң бозында туған жұлдыз

19.12.2018

Ынтымақтастық деңгейі жоғары

19.12.2018

TWESCO салтанатты қабылдау өткізді

19.12.2018

Сайлау: жаңа формат

19.12.2018

Ономастикадағы оң өзгерістер жалғасады

19.12.2018

Нұротандықтар мемлекеттік және партиялық наградалармен марапатталды

19.12.2018

Еңбектері еленді

19.12.2018

Қазақстан жетістіктері – Тәуелсіздіктің арқасы

19.12.2018

Ұлттық мәселелер талқыланатын жаңа алаң

19.12.2018

Ел дамуына қосқан үлестері үшін марапат

19.12.2018

Мемлекеттік наградаларды табыс етті

19.12.2018

Мерекеге орай құттықтаулар

19.12.2018

Мемлекеттік наградалармен марапатталды

19.12.2018

Мәртебеміз – биік, тұғырымыз − берік

18.12.2018

Алматыда «Сиқырлы әуендер» киноконцерті өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Baılyq jasaýshy sala

Árbir adam óz úıiniń ishinde qandaı zattar bar ekendigin jáne onyń qaı jerde turǵandyǵyn, qaı shkaftyń ishinde qandaı zattyń jatqandyǵyn, jertólesinde qandaı azyq túrleriniń saqtalyp turǵandyǵyn jaqsy biledi. Sondyqtan eshnársesin shashaý qaldyrmaıdy. Qajetine qaraı paıdalanyp otyrady. Al ózimizdiń ortaq úıimiz – Qazaqstanda qandaı zattar bar ekendigin, ásirese, jerimizdiń astynda qandaı mıneraldyq shıkizat kózderiniń shoǵyrlanǵanyn jáne olardyń qory qandaı ekendigin bilemiz be?

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу