ЭКСПО-2017 мұрасы: 99 жоба жұмысқа енгізу сатысында тұр

Былтыр елордада өткен ЭКСПО көрмесінде ұсынылған жобалардың игілігін көре аламыз ба? Заманауи озық идеялар отандық өндірістен өз орнын қаншалықты тапты? Осы мәселелер жуырда Премьер-Министр Бақытжан Сағынтаевтың төрағалығымен өткен Үкімет отырысында қаралған болатын. Экспо-2017 халықаралық мамандандырылған көрмесінде көрсетілген жобаларды енгізу және пайдалану туралы еліміздің Энергетика министрі Қ.Бозымбаев пен Білім және ғылым министрі Е.Сағадиев баяндады.

Егемен Қазақстан
09.08.2018 629
2

Қазіргі таңда енгізу үшін 115 технология іріктелді (әкімдіктер – 102 технология, компаниялар – 13 технология). Осы ретте 16 технология бүгінде пайдаланылып жатыр, 2018 жылдың соңына дейін 20 технология енгізіледі. Қ. Бозымбаевтың айтуынша, бүгінде әкімдіктер мен компаниялар аталған технологияларды енгізу бойынша жол карталарын әзірлеп, бекітті.

Қазіргі уақытта мұнай мен газ саласында Ресей, АҚШ, Қытай мен Финляндияның 9 технологиясы анықталды, оның ішінде 7 технологияны әкімдіктер, 2 технологияны компаниялар таңдады. «Электр энергетикасы» бағыты бойынша 72 технология анықталды, оның ішінде 63-ін әкімдіктер таңдап отыр.

Сондай-ақ «Қазатом­өнер­кәсіп», «Ембімұнайгаз», «Қаз­ТрансОйл», «KEGOC» компания­лары бұған дейін таңдаған 9 технология бойынша жұмыстарын жалғастыруда. «Көмір» бағыты бойынша 3 технология таңдалды. Бұл технологиялар 2019-2020 жылдары енгізіледі. «Экология» бағыты бойынша әкімдіктер мен компаниялар тұрмыстық және өнеркәсіптік тауарлары тазарту, ауа сапасын бақылау және қал­дық­тарды басқару саласында 31 тех­нологияны таңдады», деді Қ.Бо­зымбаев.

Энергетика министрлігінің деректеріне сәйкес, әкімдіктер мен компаниялар осы технологияларды бекітілген жол карталарына сәйкес енгізу бойынша белсенді жұмыс жүргізіп жатыр. Бірінші кезеңде әкімдіктер дәстүрлі отынды пайдалануды азайтуға, қалалық ортаны жақ­сартуға және атмосфераға зиян­ды шығарындыларды азайту ар­қылы қоршаған ортаны жақсар­туға мүмкіндік беретін 16 технологияны енгізді.

Айталық, Ақтөбе облысының әкімдігі 6 технологияны таңдады. Германияның «AN Bonus» жел электр стансалары «Зару» ШҚ және «Жел энерго» ЖШС-да енгізілсе, АҚШ-тың «General Electric International Inc» GE санатындағы редукторлары «General Electric International Inc» мұнай-газ саласына арналған детандерлері, Қытайдың тұзасты кешенінің ұңғымаларында жер­асты қыртыстарын гид­рав­ликалық жару және бір мезет­те құматқыш перфорация техно­логиясы мұнай мен газ өнімін автоматты топтық өлшеу құрыл­ғылары да өңір экономикасын өрістетуге қолданылады.

Бұдан өзге, Қарағанды жә­не Солтүстік Қазақстан облыс­тарының әкімдіктері «Смарт орын­дық» технологиясына «құда түскен» еді. Алты смарт орын­дық Қарағанды қаласында, төрт орындық Петропавл қаласында орнатылды. Қостанай облысының әкімдігі «Vissmann қазандық қондырғысы» неміс технологиясын енгізу арқылы жылумен жабдықтаудың сапасын жақсартып, жылу энергиясының өнімділігін арттыруда. Сонымен қатар қытайлық «күн батареялары» технологиясы негізінде Лисаков қаласында ұзындығы 1,7 шақырым болатын автономды жарықтандыру желісі орнатылды. Бұл электр энергиясы төлемінің үнемділігі жылына 1 млн теңгені құрайды. Об­лыс­тағы Наурызым және Денисов аудандарында қуаттылығы 4 кВт болатын қытайлық «гибридті жел-күн электр стансасы» технологиясы саябақтарды жарықтандырады.

Павлодар және Солтүстік Қазақ­стан облыстарының әкім­дік­тері «ұзақ жанатын қазан­дық­тар» атты неміс технология­сын таңдаған болатын. Қазіргі уа­қытта бұл қазандықтар Пав­лодар облысының Железин ауда­нындағы 23 білім беру меке­месінде орнатылса, Солтүстік Қа­зақстан облысының нысандарында 73 қазандық орнатылды. Аталған технология отын шы­ғынын 1,5-2 есеге дейін азай­туға мүмкіндік береді. Бұл бұ­рынғы қазандықтарға қара­ғанда экологиялық тұрғыдан 8 есе тиімді. Сонымен қатар 2018 жылы Солтүстік Қазақ­стан облысының әкімдігі «Био­мас­садағы қазандықтарды орнату» поляк технологиясын енгізді. Оның артықшылығы – күлдің және атмосфераға шығарылатын зиянды заттардың болмауы, сондай-ақ көмірлі қазандықтарға қарағанда 2 есе үнемді. Қазіргі таңда облыс әкімдігімен бюджеттік саладағы нысандарда және кәсіпкерлік нысандарында 73 қазандық орнатылған.

Қ. Бозымбаев сондай-ақ отандық технологиялардың енгізілуі туралы баяндады. Мәселен, ғалым А. Әлімғазиннің «SN-62 маркалы жылу сорғысы» жобасы Қостанай облысының Әулиекөл ауданында күн энергиясы есебінен суды тікелей жылыту үшін енгізілді. Ғалым А. Болотовтың «жел роторлы турбинасы» жобасын да осы облыс қажетке жаратпақ. Ғалым А. Жылқышинованың ЭКСПО көрмесінде көрсетілген «қуаты 500 кВт бөгетсіз тиімді шағын СЭС» жобасы Шығыс Қазақстан облысының Риддер қаласындағы Кедровка өзенінде іске асыры-
латын жобалардың тізіміне кірді. Ал ғалым Д.Байсейітовтің «Гелиоколлекторлар пайдаланылатын гелиоқазандықтар» жобасын «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ биыл өндіріске енгізуді жос­парлап отыр.

Өз кезегінде, Білім және ғылым министрі Е. Сағадиев көрмеде ұсынылған жаңа технологияларды пайдалану аясында белгіленген мерзімге сәйкес белсенді жұмыстар жүргізіліп жатқанын атап өтті.

«Қазіргі кезде шетелдік уни­вер­ситеттермен, компаниялармен, ұйымдармен, ЖОО-лармен, ведомстволық бағынышты ҒЗИ-мен жасалған келісімдердің, келісімшарттар мен меморан­дум­дардың нәтижесінде 14 бағ­дарлама мен жоба іске асырылып жатыр, оның ішінде 12-сі ЖОО-ларда», деді Е. Сағадиев.

Бұдан өзге, ЭКСПО-2017 материалдарын білім беру процесіне енгізу мен пайдалану аясында Петропавл қаласында балаларға арналған АT орталығы бар Оқушылар сарайының құрылысы, сондай-ақ республика өңірлерінде Оқушылар сарайларының базасында 6 мыңнан астам оқушыны қамтитын, балаларға арналған 7 технопарк пен 1500-ден астам бала оқитын 12 бизнес-инкубатор құру жоспарланған.

Сондай-ақ отырыс барысында өңірлерде жобаларды енгізу туралы Алматы облысының әкімі А.Баталов, Шығыс Қазақ­стан облысының әкімі Д.Ахме­тов, Қостанай облысының әкі­мі А.Мұхамбетов, Астана қала­сының әкімі Ә. Исекешев, Алма­ты қаласының әкімі Б.Байбек баян­дады.

Ел Премьер-Министрі Бақыт­жан Сағынтаев Мемлекет бас­шысының тапсырмасы бойынша сарапшылар тобы ЭКСПО-2017-де көрсетілген 1133 тех­нологияның ішінен 115 жобаны іріктеп, бүгінде жұмысқа кірісіп кеткенін жеткізді. Оның ішінде 16 жоба енгізілді, жыл соңына дейін тағы 20 жобаны енгізу жоспарланған және тағы 99 жоба іске асыру сатысында тұр.

«Нәтижелер жаман емес. Дегенмен осымен тоқтап қалмау керек. Себебі баяндамаларға сәй­кес, барлық облыста жұмыс бір­дей деңгейде жүргізіліп жатқан жоқ. Кейбірі алда болса, кейбір өңірлерде бұл бағытта ешқандай жұмыс атқарылып жатқан жоқ», деді Премьер-Министр.

Осыған орай облыстар мен Астана, Алматы, Шымкент қала­ларының әкімдіктеріне, сондай-ақ ұлттық басқарушы холдингтер мен компанияларға озық технологияларды енгізу жұмыстарын барынша жандандыру тапсырылды. Биыл енгізу көзделген жобалар міндетті түрде жүзеге асырылуы тиіс. Бақылау жұмыстары Премьер-Министрдің бірінші орын­басары Асқар Маминге жүк­телді.
 

Еркежан АЙТҚАЗЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.12.2018

Бақытжан Сағынтаев мемлекеттік қызметкерлер мен ұлттық компаниялардың қызметкерлеріне марапаттар табыстады

14.12.2018

Қазақстан Президенті мемлекеттік наградалар мен сыйлықтар тапсыру рәсіміне қатысты

14.12.2018

ШҚО Аягөз қаласында 600 орындық мектеп ашылды

14.12.2018

Қызылорда облысының әкімі Қ.Көшербаев кәсіпкерлермен кездесті

14.12.2018

Тәуелсіздікке тарту: Қызылордада балабақша ашылды

14.12.2018

Назарбаев Зияткерлік мектебінде Қамқоршылық Кеңестің отырысы өтті

14.12.2018

«Аурухана клоунадасы» жобасы жүзеге асты

14.12.2018

Шағын және орта бизнесте көшбасшы

14.12.2018

Жайық өзенінің суы тұрғындарға қауіп төндірмейді

14.12.2018

Семейдегі «Шығыс» өңірлік әскери қолбасшылығы арнайы кездесу өткізді

14.12.2018

Г.Әбдіқалықова мемлекеттік наградалар табыстады

14.12.2018

Самал Еслямова «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері» атанды

14.12.2018

1991 жылдан бері қазақ жерінде 8,7 миллион сәби дүниеге келді

14.12.2018

Бурабайда «Қансонар-2018» халықаралық турнирі өткізілді

14.12.2018

Еуропа лигасы: плей-оффқа шыққан 16 команда анықталды

14.12.2018

Азаттықты айшықтаған аламан

14.12.2018

Президентке жасалған тартулар

14.12.2018

Батыс Қазақстанда жер қатынастары қызметі электронды форматқа көшті

14.12.2018

«Балуан Шолақ» көрерменімен қауышады

14.12.2018

Мемлекеттік марапаттарға ие болды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Baılyq jasaýshy sala

Árbir adam óz úıiniń ishinde qandaı zattar bar ekendigin jáne onyń qaı jerde turǵandyǵyn, qaı shkaftyń ishinde qandaı zattyń jatqandyǵyn, jertólesinde qandaı azyq túrleriniń saqtalyp turǵandyǵyn jaqsy biledi. Sondyqtan eshnársesin shashaý qaldyrmaıdy. Qajetine qaraı paıdalanyp otyrady. Al ózimizdiń ortaq úıimiz – Qazaqstanda qandaı zattar bar ekendigin, ásirese, jerimizdiń astynda qandaı mıneraldyq shıkizat kózderiniń shoǵyrlanǵanyn jáne olardyń qory qandaı ekendigin bilemiz be?

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу