Көп балалы аналар құқығы назардан тыс қалмауы тиіс

Адам құқықтары жөніндегі уәкіл аза­мат­тардың тұрғын үйге құқықтарын қамтамасыз етудің бірқатар мәселелері бойынша Премьер-Министрге жүгінді. 

Егемен Қазақстан
20.08.2018 2684
2

Негізгі мәселе – «Алтын алқамен» наград­талған немесе бұрын «Батыр ана» атағын алған көп балалы аналардың мемле­кеттік тұрғын үй қорынан бірінші кезекті тәртіпте тұрғын үй алу құқығын іске асыруға қатысты болып отыр.

Қолданыстағы заңнамамен жоғарыда көрсетілген санаттағы аналар үшін нақты әлеуметтік кепілдіктер көзделген. Атап айтқанда, «Мемлекеттік наградалар туралы» 1995 жылғы 12 желтоқсандағы заңның 36-бабына сәйкес, аналар белгіленген нормалар бойынша тұрғын үй алаңымен бірінші кезекте қамтамасыз етіледі.

«Тұрғын үй қатынастары туралы» 1997 жылғы 16 сәуірдегі заң бойынша аталған аналар «көп балалы отбасы» санатына қосылған, осыған байланысты  тұрғын үйге мұқтаж есебіне тұру туралы өтінішін аталған заң қабылданған күннен кейін бергендер, бірінші кезекте тұрғын үй алу құқығынан айырылған.

Үкіметтің ұсынған жауабында Ом­будсменнің тиісті сұрау салу хаты бойынша Астана қалалық прокуратурасы растаған құқықтық қайшылықтар тудырған мәселені шешу бойынша негізделген ұстаным жоқ.  «Алтын алқамен» наградталған көп балалы аналардың құқықтық қайшылықтарға байланысты шағымдары олардың пайдасына оң шешіліп жатқан сот шешімдеріне ие еке­ні назар аудартады. Осындай шешімді Ас­тана қалалық сотының азаматтық істері жө­ніндегі сот алқасы қабылдап, Жоғарғы сот­тың ұқсас инстанциясында қолдау тапты.

Омбудсмен өз үндеу хатында «Алтын алқамен» наградталған көп балалы аналар уәкілетті мемлекеттік органдарда мәсе­ленің шешімін таба алмай, заңнамалық түр­де бекітілген тұрғын үйге құқығын қор­ғау үшін сотқа жүгінуге мәжбүр екені­не алаңдатушылығын білдіріп отыр. Бұл Мем­лекет басшысының халыққа мемлекеттік қызмет көрсетудің сапасын арттыру мен сот органдарындағы жүктемені азайту туралы тапсырмаларына қарама-қайшы болып тұр.

Баяндалғанның мән-мәтінінде, ұлттық құқық қорғау мекемесі мемлекеттік тұрғын үй қорынан халықтың әлеуметтік осал топтарына тұрғын үйді бірінші кезекте беру кезінде біркелкі амалын заңнамалық деңгейде белгілеуді ұсынады. Бұл жерде әңгіме тұрып жатқан жайы белгіленген сани­тарлық-эпидемиологиялық және техникалық талаптарға сай келмейтін азаматтарды есепке тұрғызу туралы болып отыр.

Бұрын хабарланғандай, аталған мәселе бойынша нақты заңнамалық норма бола тұрса да, ұзақ уақыт бойы тұрғын үйдің жоғарыда көрсетілген талаптарға сәйкес келмеуін сәйкес келуін растайтын құжатты беру бойынша уәкілетті органның болмауына байланысты оны іске асырудың тетігі жұмыс істемеді. Омбудсмен меке­месі­нің бейінді ведомствомен жасаған жұмы­сы нәтижесінде 2017 жылғы 17 ақпан­да уәкілетті органдардың қажетті қоры­тын­дыларын берудің нақты тәртібін белгілейтін қағидаларға тиісті өзгерістер енгізілді.

Үкіметтің берген жауабына сәйкес, жергілікті атқарушы органдарға аталған өзгерістерді қолдану туралы нұсқаулар 2018 жылдың сәуірінде ғана жолданды.

Азаматтардан түсіп жатқан арыздар аталған салада жоғарыда көрсетілген ор­гандардың құқық қолданушы практикасында нақты нұсқаулардың жоқтығын растайды.

Астана қаласы Жұмыспен қамту жә­не әлеуметтік қорғау басқармасының ақпа­ратына сәйкес, «қазіргі уақытта санитарлық-эпидемиологиялық қорытындыны беру бойынша уәкілетті орган еш нормативтік  актімен белгіленбеген». Бұл жағдай басқа аумақтық уәкілетті органдардан сұрастыру кезінде расталды және азаматтардың денсаулығына қауіп төндіретіндіктен, ол шұғыл шешімді қажет етіп отыр.

Қаралып отырған мәселелердің ма­ңыз­дылығын ескере отырып, Адам құқықтары жөніндегі уәкіл Премьер-Министрге оларды қосымша қарауды тиісті орындарға тапсыру жөніндегі өтінішпен жүгінді.

 

Жолдыбай БАЗАР,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

15.11.2018

Асқар Шәкіров ұлттық құқық қорғау мекемесімен өзара іс-қимылын оң сипаттады

15.11.2018

Алматыда «Серікбол Қондыбай. Рух жауынгері»  атты деректі фильмнің көрсетілімі болды

15.11.2018

Алматы полициясы: ірі сатып алушының үйінен ұрланған заттар иелеріне қайтарылды

15.11.2018

ШҚО-да атқа мінген ауыл әкімі қасқырдан құтқарып қалды

15.11.2018

Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің Эритреяға қарсы санкцияларды жою туралы қарарын қолдады

15.11.2018

Қостанайда жол-көлік оқиғасы 5,9 процентке азайды

15.11.2018

Аягөзде зағип жандарға құрмет көрсетілді

15.11.2018

Алматы полициясы: өтінім беру 15 минутқа дейін қысқартылды

15.11.2018

Тараздық оқытушылар мен студенттер «Ашық диктант» акциясына қатысты

15.11.2018

Алматы полициясы азаматтарды мүліктік қауіпсіздік шараларын сақтауға шақырады

15.11.2018

Солтүстік Қазақстанда вандализм әрекеттері азаяр емес

15.11.2018

Халық ақынының халық алдындағы есебі

15.11.2018

Маңғыстаулық мемлекеттік қызметшілер айтыскер ақынмен кездесті

15.11.2018

Жамбыл облысының тариф мәселелері жөніндегі кеңес

15.11.2018

Жастар жылынан не күтесіз? (видео)

15.11.2018

Антиядролық қозғалыстың 30 жылдығына арналды

15.11.2018

Қостанай қанаттандырған қаламгер

15.11.2018

Жәния жаңа жұлдыздарды жақты

15.11.2018

Өнерінің бәсі жоғары өңір

15.11.2018

Инвесторларға тиімді ұсыныс

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу