Көп балалы аналар құқығы назардан тыс қалмауы тиіс

Адам құқықтары жөніндегі уәкіл аза­мат­тардың тұрғын үйге құқықтарын қамтамасыз етудің бірқатар мәселелері бойынша Премьер-Министрге жүгінді. 

Егемен Қазақстан
20.08.2018 2593
2

Негізгі мәселе – «Алтын алқамен» наград­талған немесе бұрын «Батыр ана» атағын алған көп балалы аналардың мемле­кеттік тұрғын үй қорынан бірінші кезекті тәртіпте тұрғын үй алу құқығын іске асыруға қатысты болып отыр.

Қолданыстағы заңнамамен жоғарыда көрсетілген санаттағы аналар үшін нақты әлеуметтік кепілдіктер көзделген. Атап айтқанда, «Мемлекеттік наградалар туралы» 1995 жылғы 12 желтоқсандағы заңның 36-бабына сәйкес, аналар белгіленген нормалар бойынша тұрғын үй алаңымен бірінші кезекте қамтамасыз етіледі.

«Тұрғын үй қатынастары туралы» 1997 жылғы 16 сәуірдегі заң бойынша аталған аналар «көп балалы отбасы» санатына қосылған, осыған байланысты  тұрғын үйге мұқтаж есебіне тұру туралы өтінішін аталған заң қабылданған күннен кейін бергендер, бірінші кезекте тұрғын үй алу құқығынан айырылған.

Үкіметтің ұсынған жауабында Ом­будсменнің тиісті сұрау салу хаты бойынша Астана қалалық прокуратурасы растаған құқықтық қайшылықтар тудырған мәселені шешу бойынша негізделген ұстаным жоқ.  «Алтын алқамен» наградталған көп балалы аналардың құқықтық қайшылықтарға байланысты шағымдары олардың пайдасына оң шешіліп жатқан сот шешімдеріне ие еке­ні назар аудартады. Осындай шешімді Ас­тана қалалық сотының азаматтық істері жө­ніндегі сот алқасы қабылдап, Жоғарғы сот­тың ұқсас инстанциясында қолдау тапты.

Омбудсмен өз үндеу хатында «Алтын алқамен» наградталған көп балалы аналар уәкілетті мемлекеттік органдарда мәсе­ленің шешімін таба алмай, заңнамалық түр­де бекітілген тұрғын үйге құқығын қор­ғау үшін сотқа жүгінуге мәжбүр екені­не алаңдатушылығын білдіріп отыр. Бұл Мем­лекет басшысының халыққа мемлекеттік қызмет көрсетудің сапасын арттыру мен сот органдарындағы жүктемені азайту туралы тапсырмаларына қарама-қайшы болып тұр.

Баяндалғанның мән-мәтінінде, ұлттық құқық қорғау мекемесі мемлекеттік тұрғын үй қорынан халықтың әлеуметтік осал топтарына тұрғын үйді бірінші кезекте беру кезінде біркелкі амалын заңнамалық деңгейде белгілеуді ұсынады. Бұл жерде әңгіме тұрып жатқан жайы белгіленген сани­тарлық-эпидемиологиялық және техникалық талаптарға сай келмейтін азаматтарды есепке тұрғызу туралы болып отыр.

Бұрын хабарланғандай, аталған мәселе бойынша нақты заңнамалық норма бола тұрса да, ұзақ уақыт бойы тұрғын үйдің жоғарыда көрсетілген талаптарға сәйкес келмеуін сәйкес келуін растайтын құжатты беру бойынша уәкілетті органның болмауына байланысты оны іске асырудың тетігі жұмыс істемеді. Омбудсмен меке­месі­нің бейінді ведомствомен жасаған жұмы­сы нәтижесінде 2017 жылғы 17 ақпан­да уәкілетті органдардың қажетті қоры­тын­дыларын берудің нақты тәртібін белгілейтін қағидаларға тиісті өзгерістер енгізілді.

Үкіметтің берген жауабына сәйкес, жергілікті атқарушы органдарға аталған өзгерістерді қолдану туралы нұсқаулар 2018 жылдың сәуірінде ғана жолданды.

Азаматтардан түсіп жатқан арыздар аталған салада жоғарыда көрсетілген ор­гандардың құқық қолданушы практикасында нақты нұсқаулардың жоқтығын растайды.

Астана қаласы Жұмыспен қамту жә­не әлеуметтік қорғау басқармасының ақпа­ратына сәйкес, «қазіргі уақытта санитарлық-эпидемиологиялық қорытындыны беру бойынша уәкілетті орган еш нормативтік  актімен белгіленбеген». Бұл жағдай басқа аумақтық уәкілетті органдардан сұрастыру кезінде расталды және азаматтардың денсаулығына қауіп төндіретіндіктен, ол шұғыл шешімді қажет етіп отыр.

Қаралып отырған мәселелердің ма­ңыз­дылығын ескере отырып, Адам құқықтары жөніндегі уәкіл Премьер-Министрге оларды қосымша қарауды тиісті орындарға тапсыру жөніндегі өтінішпен жүгінді.

 

Жолдыбай БАЗАР,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.09.2018

Көкшетау тұрғыны тираждық лотерея ойынының миллионері атанды

20.09.2018

Жаңа еңбекақы жүйесі - оңтайландыру нәтижелеріне тікелей байланысты - Алик Шпекбаев

20.09.2018

Кесенелер тұрғызу жарысқа айналып бара ма?..

20.09.2018

Бүгін елімізде машина жасаушыларының VI форумы басталды

20.09.2018

Атырауда халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция өтті

20.09.2018

Бакуде дзюдодан әлем чемпионаты басталды

20.09.2018

Қоқыс өңдейтін цех ашар едім - Сергей Привалов

20.09.2018

Доллар бағамы 358 теңгеге түсті

20.09.2018

Ұрпақ сабақтастығының үлгісі

20.09.2018

АҚШ-тағы «Флоренс» дауылынан зардап шегушілер саны артты

20.09.2018

«Хат қоржын» (20.09.2018)

20.09.2018

Еурокомиссия Амазонға қатысты антимонополиялық тексерулерін бастауы мүмкін

20.09.2018

Әлеуметтік мәртебесі рәсімделеді

20.09.2018

Көкірек көзіміз қайтсек ашылады?

20.09.2018

Оралда бұқаралық домбыра тартудан рекорд жасалды

20.09.2018

Ұлттық ұлан командирлері біліктілігін шыңдады

20.09.2018

Қызылордада «Үздік анықтаушы» анықталды

20.09.2018

Балуандар Бухаресте бақ сынайды

20.09.2018

Кенияда жаттығып жүрген қазақ қызы

20.09.2018

Ақын Сараның 165 жылдығына арналған айтыс өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу