Көкірек көзіміз қайтсек ашылады?

Ерлікті көп адамдар жасаймын деп жасамайды. Ол бір қас пен көздің арасында, көбінесе адам мен ажал айқасқа түскен, жан алысып, жан беріскен сәттерде дүниеге келеді. Миллиондаған жандарды таңғалдыратын таңға­жайып ерліктер кімді болсын еріксіз сүйсіндіреді. Сондықтан да адамзат он­дай ерлік жасаған адамдарды ешқашан ұмытпайды. Жоғары бағалайды. Же­ке­леген адамдардың жасаған ерліктері халық пен халықты теңестіріп қана қоймай, бірін-бірі толықтырып, тіпті асқақтатып жіберетін де кездері болады.  

Егемен Қазақстан
20.09.2018 5326
2

Дәл қазіргідей жаһандану үр­дісі құлашын кеңге жайып, жер бетін бірте-бірте жаулап, әлсіз, аз халықтарды әбіжыландай жұтып келе жатқан, көзге көрінбейтін, бірақ өмір мен өлім үшін болып жатқан ұлы шайқаста қазақ халқының мерейін қашанда үстем болу үшін жаса­лынған ерлікке баса мән беріп отырсақ, ешқашан ұтылмаймыз. Болашағы кемел, өркениет биігіне көтерілген ел ғана солай жасайды. 

Өткен ғасырдың 1978 жылы 18 жел­тоқсанда – қақаған қыста, қа­йық­тары суға аударылып, ағып бара жатқан он бес баланың он екісін құт­қарып, ажал тырнағынан алып қал­ған Бейсетай Дәуренбеков туралы «Егемен Қазақстан» газеті аз жаз­ған жоқ. «Қазақстан-1», «Хабар», «Жетісу» телеарналары да жаса­лынған ер­лік­тің мәнін ашып, бірнеше мәрте жақ­сы, ұлағат боларлық материалдар берді.

Содан бері қырық жыл өтсе де жасалған сол бір ерлік бір сәт те көмескіленіп қалған емес. Жергілікті халық «Батыр» атап кеткені сонша­лық, ауданға келген басқа ұлт өкіл­дері де Бейсетай ағаға жиі соғып, сәлем беріп тұрады. Тіпті моторлы қайықтарын сыйлап кеткендері де бар. Ағаның өзі де жаны жайсаң. Еш­кімді жатырқамайды. Сәлем бере кел­гендердің барлығын туған бауырындай қабылдап, қарсы алып жатады...

Биыл Бейсетай аға сексен жасқа толды. Тойды аудан орталығындағы «Іле» мейрамханасында жасады. Бейсетай ағаның жасаған ерлігі­мен мерейтойға жиналғандардың барлығы мақтанды. Тілек айтқандары бірінен бірі асыра сөйлеп, той иесінің мерейін өсіріп-ақ тастады. Аудан ғана емес-ау, бүкіл Қазақ елі мақтаныш етсе болады. Өйткені адамзат тарихында қақаған қыста, бір-біріне соғылып, ақ көбігін аспанға атып жатқан жатқан сеңнің арасынан ағып бара жатқан он екі баланы ажал тырнағынан құтқарып қалу деген бұрын-соңды болған емес. Жазмыш шығар... Мұндай ерлік тек Бейсетай Дәуренбеков ағаның ғана маңдайына жазылыпты.

Бейсетай ағаның балалары тойды жақсы өткізді. Аға да тойда аңқыл­даған қалпы көңілді жүрді. Менің көңіліме сыймағаны тойға аудандағы шақырылған қалталы адамдардың бір де бірі бас сұққан жоқ. Батыр ағаға сексен жасын тойлаған торқалы то­йында бір де бір ат мінгізілмеді. Оны көңіліне алған батыр аға жоқ. Жүзінен ерліктің нұры төгіліп, көңіл­ді жүрді.

Есіме Қажымұқан Мұңайтпасов батыр бабам түсті. Өмірінің соңында тұрмыс қиыншылығын көп көріп, Орталық Комитетке де көмек сұрап хат жазған екен. Ол кезде компартия билік құрған заман. Жергілікті басшылар жоғары жаққа қарап, алаңдайды. Ал компартия бұратана халықтан шық­қан Қазақ даласының батырын қайт­сін?.. Ол кездері қалталы адамдар да болмаған тәрізді. Әрі елім деген ерлердің көкірек көздері ашыла қоймаған кез.

Ал қазір ше? Бейсетай аға тұрмыс тау­қыметін тартып отырған жоқ. Бірақ бүкіл қазақ халқы мақтан етуге тұ­ра­тын адамға сексен жылдық тор­­қалы тойында жергілікті қалталы аза­­мат­тар бір автомашина мінгіз­се де ар­тық болмас еді. Тіпті бір ат мінгі­зіл­­мегені менің көңіліме келді.

Кім кінәлі? Көкірек көзіміздің әлі ашылмағанына өзімді өзім кінәладым. Ерлікті жасай алмасақ та, оны зердеміз жетіп бағалай алмағанымыздың өзі көкіректерімізде көздеріміздің бол­ма­ғанын аңғартады емес пе?

Марат ҚАШҚЫНБАЕВ

Алматы облысы,

Балқаш ауданы, 

Бақанас ауылы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.02.2019

13 жасар Бақытжан екі баланы өрттен құтқарды

18.02.2019

Алексей Полторанин Италиядағы әлем кубогі кезеңінде мәреге 4-ші болып келді

18.02.2019

Эверестің Тибет аумағындағы бөлігі туристерге жабық

18.02.2019

Есіл өзенін ластаған кәсіпорынға 30 млн теңге айыппұл салынды

18.02.2019

Қазақстан мен Еуроодақ: ынтымақтастықты күшейту жолындағы жаңа бағыттар

18.02.2019

2018 жылы 7 отбасылық сүт фермасы құрылған

18.02.2019

Ұлттық Банк 7 күндік қайтару мерзімі бар депозиттік аукциондарды өткізуді бастайды

18.02.2019

Ішкі істер министрінің кеңесшісі әрі баспасөз хатшысы тағайындалды

18.02.2019

«Egov.kz» порталын пайдаланушылардың саны 8,6 миллионнан асты

18.02.2019

Сүт пен кілегей шығару 11%-ға, ірімшік пен сүзбе шығару 9%-ға артты

18.02.2019

Көктайғақта апаттан қалай сақтануға болады?

18.02.2019

Петропавлда комикс өнер  клубы жұмыс істейді

18.02.2019

Қазақстанда жұмыссыз жастардың үлесі қандай?

18.02.2019

Дархан Кәлетаев ауыл жастарының жағдайын жақсарту тетіктерін түсіндірді

18.02.2019

Жаңа көлік сатып алуға берілетін жеңілдік сертификатының құны 750 мың теңгеге дейін ұлғайды

18.02.2019

Астанада 3000-ға жуық жол ережесін бұзу фактілері анықталды

18.02.2019

Еліміздің көп бөлігінде қар жауып, боран соғады

18.02.2019

Сарқан ауданында таудағы демалыс базасы ашылды

18.02.2019

ҰОК Бас хатшысы Бүкіләлемдік карате федерациясының басшысымен кездесті

18.02.2019

Ақмола облысында «Белсенді өмір» орталығы ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу