Екібастұздың тас көмірін қытайлықтар зерттемек

Қазіргі кезде көмір өндірісіне инвесторлар қызығушылық білдірмейді.  Көмір химиясын дамыту, көмірді қайта өңдеу  мәселесі маңызды.

Егемен Қазақстан
01.10.2018 4942
2

Мысалы, өңірге келген еліміздегі «Көмір химиясы және технологиялар институты» ЖШС-ның мамандарының айтуынша, Баянауылдың іргесінде орналасқан  Майкөбе кеншінің 5 тонна көмірінен 1 тонна сұйық отын алуға болады. Облыс орталығындағы «Қазақстан алюминийі» АҚ көмірден синтез газын, «Нефтехим LTD» ЖШС  пропиллен алу жолдарын қарастыруда. 

Ал, өңірдегі «Богатырь Көмір», ЖШС «Майкөбен-Вест», «Шығыс» көмір кеніштері энергетикалық және коммуналдық-тұрмыстық көмір көлемін арттыру үшін қарқынды жұмыс жасауда. Жалпы, ең ірі көмір өндіруші «Богатырь Көмір» ЖШС-ын еліміздегі «Самұрық-Энерго» АҚ пен ресейлік «РусАл» БК тең бөліспен басқаруда.  Көмірді ашық әдіспен өндіреді.

Биыл да 41 миллион тоннадан астам көмір өндіріп, тұтынушыларға жөнелтуді жоспарлауда.  Сонымен бірге,  «Еуроазиаттық энергетикалық корпорация» АҚ-қа қарасты «Шығыс» кенішіне елімізде өндірілетін энергетикалық көмірдің 20 пайызы тиесілі. Кәсіпорын биыл да 18 миллион тонна көмір өндірмек.  

Бірақ, Баянауылдағы «Гамма» ЖШС,  «Майкөбен-Вест» ЖШС сияқты бірнеше кеніш  Сұлужон, Шөптікөл, Майкөбе, Бірлік ауылдарының  маңында орналасқан.  Ауылдар бір емес, Майкөбе, Талдыкөл, Сарыкөл аталатын көмір қазатын үш кеніштің ортасында, күл жұтып отырғанын ескерейік.

Май ауданындағы Жамантұз көмір кешені бар.  Көмір кеніштерінің маңайы толы ауыл. Ашық қалған шұңқырларға, шаң-тозаң, күлге кімдер жауапты?.

Елбасы  «Жер қойнауын пайдалануда делдалдарға жол бермеу» туралы нақты тапсырма бергені белгілі. Президент шетелдік инвесторлардың кеңесінде кәсіпкерлер алып-сатумен емес, кен орындарын дамытумен және қаржыландырумен айналысуы тиістігін айтқан-ды.

Кеніштердегі көмір өндірісінің ішкі-сыртқы алаптары  айнала ормен қазылып, қара көмір қоспасымен оранғаны зиян. Күл үйіліп  жоталарға айналуда. Ауаға шығарылатын зиянды қоспаларға шектеу жасалып, экологиялық талап қойылуы қажет-ақ.

Екіншіден, көмір тасымалдаушы кеніштерге өздеріне қосымша жол салу немесе ақылы жол  жүйесі енгізілсе. Халық қатынайтын жолды босатуларын-Табиғи ресурстар және табиғатты пайдалануды реттеуші басқармалар, экологиялық ұйымдар тарапынан қатаң түрде талап етілсе.

 Ал, қытайлықтар болса,  Екібастұздағы көмірін зерттемек көрінеді. Олар осы мақсатпен  келіп, көмір кеніштерін аралап көріп те кетті.Қытайлықтар 10 миллион тонна көмірден 5 миллион тонна кокс  алуға депті.

Көмір -шина өндіруге, аэроғарыштық өнімдер өндіру үшін, тіпті, жол салуға, жылыжайларда көкөніс түрлерінің шығымдылығын арттыратынын тыңайтқыш та болады екен. 

Елбасы   «Президенттің бес әлеуметтік бастамасы» атты халыққа үндеуінде  ең алдымен орталық өңірлерге содан кейін солтүстік өңірлерге де газ тартуды тапсырған-ды. Эколог мамандардың айутынша,  мэтан газының келуі көптеген әлеуметтік мәселелерді шешеді. Газдың тартылуынан қоршаған орта тазарады.

Солтүстік өңірлерге газ келсе ауылдықтар көмір жағуды тоқтатады. Қазіргі кезде еліміздің 9 облысы мэтан газымен қамтылған екен.  Демек,  еуропалық өркениетті жаңашыл жүйеге жақындап келеді деген сөз.

Фарида БЫҚАЙ,

«Егемен Қазақстан»

Павлодар облысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.02.2019

Елбасы Сауд Арабиясының Королімен телефон арқылы сөйлесті

20.02.2019

Елбасы «Самұрық-Қазына» акционерлік қоғамы басқармасының төрағасы Ахметжан Есімовті қабылдады

20.02.2019

Жас журналистер клубы құрылды

20.02.2019

Алексей Луценко тағы да топ жарды

20.02.2019

«Амурға» әліміз жетпеді

20.02.2019

Асанәлі Әшімов: «Театрды ашудағы мақсатым – талантты жастарды қолдау»

20.02.2019

Бақыт Сұлтанов автобус паркін жаңарту жоспарлары туралы айтып берді

20.02.2019

Қарағанды облысында 2 күнде 41 жол-көлік оқиғасы тіркелді

20.02.2019

Бейсенбі күні Қостанай облысы мен СҚО-да дауылды ескерту жарияланды

20.02.2019

Тілсіз жаудан зардап шеккен отбасыға тәртіп сақшылары көмектесті

20.02.2019

Ақмола облысының 5 ауданында «Еnglish for jastar» жобасы жалғасатын болады

20.02.2019

Бурабайда қысқы президенттік көпсайыстан облыстық біріншілік өтті

20.02.2019

Көкшетауда «Бояулар құпиясы» жас суретшілер байқауы өткізілді

20.02.2019

Еліміз Иранға 42 тонна сиыр етін экспорттайды

20.02.2019

Қарағандыда жемқорлық құқық бұзушылықтар бойынша брифинг өтті

20.02.2019

Алматыда ережесіз жекпе-жектен жарыс өтеді

20.02.2019

Ақтөбе облысында «Агрогектар» жобасы жүзеге асырылуда

20.02.2019

Қырғыз Республикасынан кіргізілетін өнімдерге шектеу қойылмақ

20.02.2019

Мемлекеттік қызметшілер декларациясын тапсыру мерзімі 31 наурызда аяқталады

20.02.2019

Астанада кәсіпкерлер мен инноваторларды біріктіретін алаң ашылады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу